အေမရိကန္က ကမာၻအႀကီးဆံုး ေလဟာနယ္အခန္းႀကီး

Posted on

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အိုဟိုင္းအိုးျပည္နယ္၊ sandusky ျမိဳ႔အနီးက ဧက (၆၄၀၀) ရွိတဲ့ Plum Brook Field Station မွာေတာ့ ကမာၻေက်ာ္အာကာသ သိပၸံပညာရပ္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔ၾကီး (NASA)ရဲ့ ၾကီးမားတဲ့သုေသသနျပဳအေဆာက္အအံု(၅)ခုတည္ရွိပါတယ္။ က်န္ခဲ့တဲ့ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာကာလအတြင္းက အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ အာကာသနဲ႔ သိပၸံပညာရပ္က႑ေတြကို ေငြေၾကးမ်ားစြာအကုန္အက်ခံခဲ့ျပီး နိုင္ငံရဲ့အေလးထားရမဲ့ က႑တစ္ခုအျဖစ္စတင္ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ရာမွာ ဒီအေဆာက္အအံုေတြဟာေပၚေပါက္လာခဲ့ ၾကပါတယ္။

ယခင္ကေတာ့ ဒီစမ္းသပ္ခန္းေတြရဲ့ေက်းဇူးေၾကာင့္ပဲ ကမာၻအာကာသ သိပၸံဆိုင္ရာနယ္ပယ္သစ္၊နည္းပညာသစ္ေတြကို လူသားေတြသိရွိခဲ့ၾကျပီး အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအတြက္မ်ားစြာအက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစခဲ့ေပမယ့္ ယခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ဒီအေဆာက္ အအံုအမ်ားစုဟာ အသံုးျပဳျခင္းမရွိေတာ့ပဲ အခ်ိဳ႕အေဆာက္အအံုေတြဆိုရင္ ျပန္လည္ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းဖို႔ေတာင္လိုအပ္လာျပီလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္လည္ျပဳျပင္ထိန္း သိမ္းစရိတ္ကေတာ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းခ်ီကုန္က်မွာျဖစ္ပါတယ္။

(NASA)ရဲ့သုေသသနအေဆာက္အအံု(၅)ခုအနက္အမ်ားစုဟာ အေထာက္အကူ ပစၥည္းအစံုအလင္နဲ႔အခ်ိန္မေရြးအသံုးျပဳနိုင္တယ္ဆိုေပမယ့္ ယခုေဖာ္ျပမဲ့ကမာၻအၾကီးဆံုး ေလဟာနယ္အခန္းၾကီးျဖစ္တဲ့ Space Power Facility ကေနလြဲျပီး က်န္တဲ့ အေဆာက္အအံု(၄)ခုဟာသံုးစြဲျခင္းမရွိေတာ့ပါဘူး။ အေဆာက္အအံု(၂)ခုကေတာ့နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ သတ္မွတ္သက္တမ္း ကုန္ဆံုးသြားတာေၾကာင့္ ဖ်က္ဆီးရမဲ့အေျခအေနမွာရွိေနကာ က်န္(၂)ခုအနက္ တစ္ခုကေတာ့ အေထာက္အကူပစၥည္းမလံုေလာက္တာေၾကာင့္ျဖစ္ျပီးက်န္တစ္ခုကေတာ့ နည္းပညာ ႏႈန္းထားအရ ယေန႔အခ်ိန္ထိအသံုးျပဳနိုင္ျခင္းမရွိေသး တာျဖစ္ပါတယ္။

ကမာၻအၾကီးဆံုးေလဟာနယ္အခန္းၾကီး အတြင္းေလ့လာဆန္းစစ္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြက ေတာ့အလြန္မ်ားျပားျပီး (၂၀၂၁)ခုနွစ္အခ်ိန္ထိ တာဝန္က်ဝန္ထမ္းေတြအေနနဲ႔ အနား ယူရဖို႔ေတာ့မရွိပါဘူး။ Space Power Facilityရဲ့ဝန္ေဆာင္မႈကိုအဓိကအသံုးျပဳေနတာ ကေတာ့ အေမရိကန္အာကာသသိပၸံနည္းပညာနဲ႔လြန္းပ်ံေရးထုတ္လုပ္ေရး ကုမၸဏီတစ္ ခုျဖစ္တဲ့ SpaceX ျဖစ္ပါတယ္။

SPF (Space Power Facility) လို႔သိၾကတဲ့ ကမာၻအၾကီးဆံုးေလဟာနယ္ခန္းၾကီးဟာ (၃၇)မီတာေလာက္ျမင့္မားၿပီး (၃၀)မီတာပတ္လည္ အက်ယ္ရွိပါတယ္။ အဓိကသံုးစြဲတဲ့လုပ္ ငန္းကေတာ့ ကမာၻဆြဲအားမရွိတဲ့ အာကာသအတြင္းကိုေရာက္ရွိသြားမဲ့ အာကာသယာဥ္ေတြရဲ့အၾကီးစား အစိတ္အပိုင္းေတြရဲ့အေလးခ်ိန္ပမာဏကို တြက္ခ်က္ရာမွာ space zone နမူနာတစ္ခုအေနနဲ႔သံုးပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္အသံုးျပဳေတာ့မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ယင္းအခန္းတြင္မွာရွိတဲ့ေလထု (၃၀)တန္နီးပါးကိုစုပ္ထုတ္ျပီး စုစုေပါင္း (၂၀)မီလီဂရန္မ်ွသာရွိတဲ့ေလေတြကိုသာ အခန္းအတြင္းခ်န္ထားရပါတယ္။

ဒီလိုစုပ္ထုတ္ဖို႔အတြက္ကိုေတာ့ အခ်ိန္(၈)နာရီခန္႔ရယူရျပီး အတြင္းပိုင္းမွာေတာ့ solar radiation တြက္ခ်က္ေပးနိုင္တဲ့ (၄၀၀)ကီလိုဝပ္ရွိ စက္ဝန္းျပတ္သ႑ာန္ သလင္းေက်ာက္ မီးလံုးတစ္ခုတပ္ဆင္ထားပါတယ္။ ဒါအျပင္ေလဟာနယ္အခန္းတြင္းမွာရွိတဲ့Cryogenic လိႈင္းေတြကလည္း အခန္းအပူခ်ိန္ကို (-၁၆၀)ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ကိုေရာက္ရွိေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးနိုင္ပါတယ္။

ဒီေလဟာနယ္ခန္းၾကီးကိုေတာ့(၁၉၆၉)ခုနွစ္ေလာက္ကတည္းက တည္ေဆာက္ခဲ့ျပီး ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ေလဟာနယ္အေျခ အေနမွာ နႈးကလီးယားကေန လ်ွပ္စစ္စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္ေရးဆိုင္ရာစမ္းသပ္ခ်က္ေတြအတြက္ တည္ေဆာက္ခဲ့ တာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့အာကာသလြန္းပ်ံယာဥ္ေတြရဲ့ တြန္းကန္ျခင္းဆိုင္ရာ ဆန္စစ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ရာ စမ္းသပ္ခန္းအျဖစ္ နာဆာက ဆက္လက္အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။

ေလဟာနယ္ခန္းတစ္ခုလံုးကိုေတာ့မ်ားစြာေသာ ေလထုဖိအားစုပ္ယူမႈနဲ႔ အပူခ်ိန္ေျပာင္း လဲမႈဒဏ္ကိုခံနိုင္တဲ့အလူမီနီယံသတၳဳေတြကို သာအသံုးျပဳတည္ေဆာက္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အလူမီနီယံဟာ ႏ်ဴးကလီးယားဓာတ္ကို အေကာင္းဆံုးတုံ႔ျပန္နိုင္သလို ေရဒီယိုသတၱိၾကြျဖစ္စဥ္ေတြကိုပါ ခံနိုင္ရည္ရွိတဲ့သတၳဳ ျဖစ္ ေနတာကိုလည္းေတြ႔ရွိရျပီးအျခားလူကိုေဘးျဖစ္ေစတဲ့ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးေတြကိုလည္း ကာကြယ္ေပးထားနိုင္တာကိုေတြ႔ရ မွာျဖစ္ပါတယ္။

SPF ဟာကမာၻအၾကီးဆံုးေလဟာနယ္စမ္းသပ္ခန္းတစ္ခုဆိုတာမွန္ေပမဲ့ အျပည့္စံုဆံုး ေသာေလဟာနယ္စမ္းသပ္ခန္းေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိဳ႔ေသာေလဟာနယ္ခန္းေတြ ေလထုဖိအားကို (၁၀၀) nanopascals အထိေလ်ာ့ခ်နိုင္သလို SPF ရဲ့အားအေကာင္း ဆံုးေလဟာနယ္ျဖစ္သြားတဲ့ ပမာဏထက္ အဆေပါင္း(၂၅၀၀)ေလာက္အထိကို ေလထု ဖိအားေလ်ာ့ခ်နိုင္ၾကပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ဒီေလဟာနယ္ခန္းေတြဟာ ေသးငယ္ၾကလို႔ျဖစ္ျပီး အပူခ်ိန္ေလဖိအားရဲ့ အေသးငယ္ဆံုးအပိုင္းအျခားေတြအထိ ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္တဲ့ X-ray spectroscopy နဲ႔ gravitional wave detectorေတြကို တပ္ဆင္ အသံုးျပဳထားၾကလို႔ျဖစ္ပါတယ္။

အာကာသလြန္းပ်ံယာဥ္တစ္စီးလံုးထည့္သြင္းနိုင္တဲ့ Space Power Facility (SPF)ဟာ ဆိုရင္ Mar ျဂိဳလ္ကိုသြားေရာက္ေလ့လာမဲ့ အကာကာသခရီးလမ္းေၾကာင္းရွာေဖြေရး ပေရာဂ်က္ေတြမွာ ပါဝင္ခဲ့ျပီး (၂၀၁၃)ခုနွစ္ကေတာ့ SpaceX ရဲ့ကို္ယ္ပိုင္အာကာသ ခရီးစဥ္ေတြအတြက္ အာကာသတြင္းရွိေလဖိအား၊အပူခ်ိန္ေျပာင္းလဲမႈနႈန္းထားေတြအ တြက္လိုအပ္တဲ့ စမ္းသပ္မႈေတြကိုျပဳလုပ္နိုင္ဖို႔ အကူအညီေပးနိုင္ခဲ့ပါတယ္။ (၂၀၁၃) ခုနွစ္အတြင္းမွာပဲ BBC သတင္းဌာနကဦးစီးျပီး Space Power Facility(SPF)အတြင္း မွာလက္ေတြ႔ေလ့လာမႈတစ္ခုျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

စမ္းသပ္သူေတြဟာ Mass မတူညီတဲ့ ဘိုးလင္းေဘာလံုး တစ္လံုးနဲ႔ စုစည္းထားတဲ့ငွက္ေတာင္ေမႊးေတြကို Space Power Facilityရဲ့ ေခါင္မိုးေနရာေလာက္ကေန ပစ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ ျပင္ပမွာဆိုရင္ေတာ့ (mass) ပမာဏပိုမ်ားတဲ့ အရာက acceleration ပိုျမန္ျပီးအရင္က်ရမွာျဖစ္ေပမဲ့ ေလဟာနယ္ ခန္းတြင္းမွာေတာ့ ယင္း object (၂)ခုရဲ့ acceleration(က်တဲ့အရွိန္)ဟာအတူတူပဲျဖစ္ တယ္ဆိုတဲ့ ရူပေဗဒဘာသာရပ္ရဲ့ အေရးပါဆံုးေသာလက္ေတြ႔ဆန္းသပ္မႈကိုျပဳလုပ္နိုင္ ခဲ့ပါတယ္။

ကမာၻအၾကီးဆံုးေလဟာနယ္ခန္းၾကီးဟာ ယခုခ်ိန္မွာေတာ့ Plum Brook Field Stationအတြင္းမွာေတာ့တစ္ခုတည္းေသာ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈေတြကိုျပဳလုပ္ေနတဲ့ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ က်န္စမ္းသပ္ခန္းအေဆာက္အအံုေလးခုကေတာ့ ဆက္လက္လုပ္ ေဆာင္မလား၊ဖ်က္သိမ္းမလားဆိုတာကေတာ့ နာဆာရဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚသာမီတည္ ေနျပီး ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြအရေတာ့ လက္ရွိလုပ္ကိုင္ေနတဲ့အေမရိကန္အာကာသနည္းပညာရပ္ေတြဟာ ျဖန္႔ေဝလုပ္ကိုင္မႈကြန္ယက္မ်ားျပားလြန္းတာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ လည္းေျပာဆိုမႈေတြရွိေနခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေဆာက္အအံုေတြအတြက္ Plum Brook တာဝန္ရွိသူေတြဘက္က နာဆာနဲ႔ ကာလရွည္ေတြ႔ဆံုမႈညိွႏိုင္းမႈေတြရွိေပမယ့္ အျပီးသတ္ သတင္းထုတ္ျပန္ေၾကျငာျခင္းေတာ့ (၂)ဘက္စလံုးက ျပဳလုပ္ျခင္းေတာ့ မရွိပါဘူး ။ နာဆာ အေနနဲ႔အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တစ္ခြင္လံုးမွာ ေဆာက္လုပ္တဲ့ သူတို႔ကိုယ္ ပိုင္အေဆာက္အအံုေတြအားလံုးကို အက်ိဳးရွိရွိသံုးစြဲေလ့ရွိ ျပီး အလဟာသစြန္႔ပစ္ျခင္းမရွိဘူးဆိုတဲ့အခ်က္ေၾကာင့္ က်န္သုေသသနအေဆာက္ အအံု(၄)ခုကိုလည္း မၾကာခင္ကာလမွာ ျပန္လည္အသံုးျပဳနိုင္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြလည္း ထြက္ေပၚလွ်က္ရွိပါတယ္။

VIDEO

Leave a Reply