မုိးေခါင္မႈေၾကာင့္ အီရတ္ဆည္တစ္ခုအတြင္းက သက္တမ္း ႏွစ္ေပါင္း ၃၄၀၀ခန္႔ရွိ နန္းေတာ္ေဟာင္း ျပန္ေပၚလာခဲ့

Posted on

အီရတ္ႏုိင္ငံေျမာက္ပုိင္းမွာ မုိးေခါင္မႈေၾကာင့္ ေရမ်ားခမ္းေျခာက္သြားရာကေန နန္းေတာ္အေဆာက္အအုံပ်က္တစ္ခုဟာ  ျပန္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြေလ့လာမႈအရ သက္တမ္း ႏွစ္ေပါင္း ၃၄၀၀ ခန္႔ရွိတဲ့ ဒီနန္းေတာ္အေဆာက္အအုံေဟာင္းကို Kurdistan ေဒသ Tigris ျမစ္ကမ္းပါးမွာရွိတဲ့ မိုဆူးလ္ဆည္ ထဲကေန ေတြ႔ရွိခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတြ႔ရွိမႈအတြက္ သုေတသနပညာရွင္ေတြ စိတ္လႈပ္ရွားေနၾကၿပီး အေၾကာင္းကေတာ့ ဒီအေဆာက္အအုံပ်က္ဟာ ေရွးေဟာင္းအင္ပါယာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Mittani အင္ပါယာနဲ႔ သက္ဆုိင္ေနလုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Mittani အင္ပါယာဟာ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းေဒသမွာ ဘီစီ ၁၅၀၀ ကေန ၁၃၀၀ အတြင္း ေပၚထြန္းခဲ့ဖူးတဲ့ အင္ပါယာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ အင္ပါယာရဲ႕ အေအာင္ျမင္ဆုံးအခ်ိန္ဟာ ဘီစီ ၁၄ရာစုခန္႔မွာျဖစ္ၿပီး ၿမဳိ႕ေတာ္ကေတာ့ ခုိင္ဘာျမစ္ကမ္းေပၚက Washukanni ၿမဳိ႕ျဖစ္ပါတယ္။ ယူဖေရးတီး ႏွင့္ တုိက္ဂရန္ ျမစ္ႏွစ္သြယ္ေပါင္းဆုံရာ အရပ္မွာ မင္းမူခဲ့တဲ့ Mittani အင္ပါယာဟာ ဟစ္တုိက္ေတြနဲ႔ အဆီးရီးယန္းတုိ႔ရဲ႕တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အင္အားေလ်ာ့လာခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ အလယ္ပုိင္းအဆီးရီးယန္းအင္ပါယာရဲ႕နယ္ေျမတစ္ခုအျဖစ္ သိမ္းသြင္းျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။

အခုျပန္လည္ေတြ႔ရတဲ့ ဒီနန္းေတာ္ေဟာင္းဟာ အဲဒီ Mitani အင္ပါယာတန္ခုိးထြားစဥ္အခါက တည္ေဆာက္ခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ နန္းေတာ္ပ်က္အတြင္းမွာေတာ့ အနီ နဲ႔ အျပာေရာင္ေတြနဲ႔ ေဆးျခယ္ထားတဲ့ နံရံေဆးေရးပန္းခ်ီမ်ားကို မပ်က္မစီးေသးပဲ ေတြ႔ရွိရပါေသးတယ္။ ဒီေနရာမွာ နန္းေတာ္ရွိေနတယ္ဆုိတာကို ၂၀၁၀ခုႏွစ္ေလာက္ကတည္းက သိရွိခဲ့ၾကေပမယ့္ ေရမ်ားရွိေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေလ့လာခြင့္မရခဲ့ပဲ မုိးေခါင္ၿပီး ဆည္ထဲကေရမ်ားေလွ်ာ့က်သြားတဲ့ ယခုအခါမွ တူးေဖာ္ေလ့လာခြင့္ရခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“အခုျပန္လည္ေတြ႔ရွိမႈဟာ ဒီေဒသရဲ႕ရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈေတြထဲမွာ အေရးအႀကီးဆုံးေတြ႔ရွိမႈျဖစ္တယ္ ” လုိ႔ကာ့ဒ္ေရွးေဟာင္းသုေတသနပညာရွင္တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Hasan Ahmed Qasim က ဆုိပါတယ္။ နန္းေတာ္ေဟာင္ကုိ ျမစ္နဲ႔ ၆၅ေပ သာ ကြာေ၀းတဲ့ေနရာမွာ တည္ေဆာက္ထားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ နံရံေတြကို ရႊံ႕အုတ္ေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အဲဒီေခတ္ရဲ႕ ဗိသုကာပညာရပ္ေတြကို ျပန္လည္ေလ့လာမွတ္တမ္းတင္ခြင့္ ရခဲ့ၾကပါတယ္။

ဂ်ာမနီႏုိင္ငံ Tübingen တကၠသုိလ္က အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေလ့လာေရး သုေတသနပညာရွင္ Ivana Puljiz ကေတာ့ ဒီနန္းေတာ္ရဲ႕အမည္ဟာ Kemune ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ နန္းေတာ္နံရံအထူကို ရႊံ႕အုတ္မ်ားနဲ႔ အထူ ၆.၆ေပ အထိ တည္ေဆာက္ထားတယ္လုိ႔ ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ က်န္ရွိေနတဲ့ နံရံတခ်ဳိ႕ရဲ႕အျမင့္ဟာလည္း ၇ေပနီးပါးရွိေနၿပီး အခန္းေပါင္းမ်ားစြာကို ခြဲၿပီးတည္ေဆာက္ထားခဲ့တာကို ေတြ႔ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေရွးေခတ္အဆီးရီးယန္းတုိ႔ရဲ႕ စာေရးနည္းျဖစ္တဲ့ ေဖာင္းစာေရးနည္း cuneiform နဲ႔ ေရးထားတဲ့ ရြံ႕ေစးျပား ၁၀ ခ်ပ္ကိုလည္း ေတြ႔ရွိရပါေသးတယ္။ ဘာေတြေရးထားသလဲသိရဖုိ႔ ရြံ႕ေစးျပားစာေတြကို ဓာတ္ပုံရုိက္ၿပီး ဂ်ာမနီကိုပို႔ကာ ဘာသာျပန္ခုိင္းထားတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ Mitani အင္ပါယာနဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ ဗိသုကာ ၊ စီးပြားေရး ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စတဲ့ တစ္ခုခုကို ဒီစာေတြထဲကေန ေတြ႔ရွိႏုိင္ဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကပါတယ္။

လက္ရွိမွာေတာ့ သုေတသနပညာရွင္ေတြဟာ ဒီေနရာကို အျမန္ဆုံး တူးေဖာ္ေလ့လာေရးေတြကို လုပ္ေဆာင္ေနၾကရပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ေရျပန္လည္တက္လာတဲ့အခါ နန္းေတာ္ေဟာင္းရွိရာေနရာကို ျပန္လည္ဖုံးလႊမ္းသြားႏုိင္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

Ref
CNN : Ancient palace emerges from drought-hit Iraq reservoir

Leave a Reply