လူဇင္ဘတ္ႏုိင္ငံ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံသည္ အေနာက္ဥေရာပတြင္ ရွိေသာ ကုန္းတြင္းပိတ္ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံ၏တရား၀င္အမည္မွာ Grand Duchy of Luxembourg ျဖစ္သည္။ အေနာက္ဘက္ႏွင့္ ေျမာက္ဘက္တြင္ ဘယ္လ္ဂ်ီယမ္ႏိုင္ငံ၊ ေတာင္ဘက္တြင္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ၊ အေရွ႕ဘက္တြင္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံတို႔ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္းထိစပ္လၽွက္ ရွိသည္။

လူဇင္ဘတ္ႏုိင္ငံသည္ ၉၉၉စတုရန္းမုိင္ ခန္႔မၽွ က်ယ္ဝန္းေသာ ေနရာတြင္ လူဦးေရ ၆သိန္း ခန္႔မၽွ ရွိသည္။ ကိုယ္စားျပဳ ဒီမိုကေရစီစနစ္ႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းခံ ဘုရင္စနစ္ က်င့္သုံးေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္သူမွာ နယ္စားထက္ ျမင့္ၿပီး ဘုရင္ထက္ နိမ့္ေသာ ဂရင္းန္းဒ်ဳ ျဖစ္သည္။ ကမၻာေပၚတြင္ နယ္စားႀကီး အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ တစ္ခုတည္းေသာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ျဖစ္သည္။

သမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာ အရ အေရးပါေသာ ေနရာအျဖစ္ ရွိခဲ့သည္မွာ ေရာမေခတ္ကာလက ခံတပ္တည္ရွိရာေနရာႏွင့္ အလယ္ေခတ္အေစာပိုင္းက ဖရန္႔ကစ္ရွ္ ေကာင့္၏ ရဲတိုက္ တည္ရွိရာေနရာ အျဖစ္ ရွိခဲ့သည္။ စစ္ႀကီးမျဖစ္မီအခ်ိန္က ကမၻာေပၚတြင္ အေအးခ်မ္း အသာယာဆုံးေသာ တိုင္းျပည္၏ အမည္ကိုေမးလၽွင္ လပ္ဇင္ဗူး ေခၚ လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံ ကေလးကို ၫႊန္ျပရေပမည္။ လက္နက္ႏိုင္ငံႀကီး မ်ား ဝိုင္းရံလ်က္ရွိေသာ္လည္း တစ္ခါကမူ အလြန္ေအးခ်မ္းသာယာေသာ ႏိုင္ငံငယ္တစ္ခု ျဖစ္ခဲ့၏။

လပ္ဇင္ဗူးသည္ သာယာလွပေသာ တိုင္းျပည္ကေလးတစ္ျပည္ျဖစ္ ၍ အက်ယ္အဝန္းမွာ ၉၉၉ စတုရန္းမိုင္ျဖစ္၏။ ေျမမ်က္ႏွာျပင္မွာ မညီမညာဘဲ၊ သစ္ေတာမ်ားဖုံးလ်က္ရွိေသာ ကုန္းျမင့္မ်ားျဖစ္၏။ေျမာက္ပိုင္း၌ ျမင့္မားေသာ ေတာင္မ်ားရွိၿပီးလၽွင္ ေတာင္ပိုင္း၌ ေျမဩဇာေကာင္းမြန္ေသာ ေဒသမ်ားရွိေလသည္။ ဂ်ဳံ၊ ျမင္းစားဂ်ဳံ၊ အာလူးႏွင့္ စပ်စ္ပင္မ်ား စိုက္ပ်ိဳးၾက၏။ သံကိုတူးေဖာ္၍ အရည္က်ိဳသည့္လုပ္ငန္းႏွင့္အရက္ခ်က္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားလည္းရွိ၏။

ႏိုင္ငံ၏အဓိပတိမွာ နတ္ေဆာၿမိဳ႕စား႐ိုးမွၿမိဳ႕စားႀကီး သို႔မဟုတ္ ၿမိဳ႕စားမႀကီးျဖစ္၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႕မွာ ယင္းကခန္႔ထား၍ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးေဆာင္သည့္ ကက္ဘိနက္အစိုးရအဖြဲ႕ျဖစ္ သည္။လက္ရွိ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မွာ Xavier Bettel ျဖစ္ၿပီး နယ္စားႀကီးမွာ Henri ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ႏိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီဟူသည့္ အႀကံေပးအဖြဲ႕လည္းရွိေသး သည္။ ဥပေဒျပဳအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္တြင္ အသက္ ၂၁ ႏွစ္ ျပည့္ၿပီး ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားမ်ားကေ႐ြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားသည့္ ကိုယ္ စားလွယ္ေတာ္ ၅၆ ဦးပါဝင္သည္။ ျပည္တြင္းရွိ မီးရထားလမ္းမ်ားမွာ မိုင္ ၃ဝဝ ေက်ာ္သာရွည္လ်ား၏။

လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံသည္ ယခုအခါ ဂ်ာမနီႏွင့္ျပင္သစ္ႏိုင္ငံကို ျခား ထားေသာ တိုင္းက်ပ္ျပည္က်ပ္ကေလး တစ္ခုမၽွသာျဖစ္ေသာ္လည္း ၁၃၄၇ ခုႏွစ္မွ ၁၄၃၇ ခုႏွစ္အထိ စိုးစံခဲ့ေသာ လူဇင္ဘတ္မင္းမ်ားမွာ ဘိုဟီးမီးယား ဘုရင္မ်ားျဖစ္ၾက၍ ေရာမသာသနာေစာင့္ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးကိုလည္း ထိုသူတို႔ အုပ္စိုးခဲ့ရေလသည္။ ၁၅ ရာစုႏွစ္မွစ၍ လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံကို ဗာဂန္ဒီ၊ ဩစႀတီးယား၊ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံႏွင့္ဒပ္ခ္် တို႔က အုပ္စိုးခဲ့ၾက၍ ၁၈၆၇ ခုႏွစ္တြင္ လြတ္လပ္ေသာ ျပည္အျဖစ္ျဖင့္ ေၾကညာလိုက္ေသာ္လည္း ပထမကမၻာစစ္ ျဖစ္သည္အထိ လပ္ဇင္ဗူးႏိုင္ငံမွာ ဂ်ာမန္အေကာက္ေတာ္ သမဂၢ၌ ပါဝင္ေနခဲ့ရ၏။ ပထမကမၻာစစ္ျဖစ္ပြားေသာအခါ ဂ်ာမနီ၏ သိမ္းပိုက္ျခင္းကို ခံရ ၿပီးေနာက္ ၁၉၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ာမနီလက္ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ၿပီးလၽွင္ ဗာေဆးစာခ်ဳပ္အရ လပ္ဇင္ဗူးႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္ေရးမွာ ပိုမိုခိုင္ၿမဲသြားေလ သည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္းတြင္ ဂ်ာမနီတို႔က ထပ္မံသိမ္းယူခဲ့ျပန္ရာ စစ္ႀကီးၿပီးမွ လြတ္ေျမာက္သြား၏။

ေနထုိင္သူ လူဦးေရ ၆သိန္းတြင္ မူရင္းလူဇင္ဘတ္လူမ်ဳိး ၅၀.၉%၊ ေပၚတူဂီလူမ်ဳိး ၁၈.၂% ၊ ျပင္သစ္လူမ်ဳိး ၁၃.၅% ၊ ဂ်ာမန္ ၁၀.၃% ႏွင့္ အျခားလူမ်ဳိး ၇.၁% တုိ႔ ပါ၀င္ၾကသည္။  ယုံၾကည္ကုိးကြယ္မႈအေနႏွင့္မူ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ ၇၀% ၊ ဘာသာမဲ့ ၂၇%၊ အစၥလမ္ ၂.၆% ႏွင့္ အျခားဘာသာ၀င္ အနည္းငယ္ရွိသည္။

လူဇင္ဘတ္သည္ ဘာသာစကားသုံးစြဲမႈ ႏွင့္ပတ္သတ္၍မူ ထူးျခားသည္ဟု ဆုိႏုိင္သည္။ ႏုိင္ငံေတာ္ဘာသာစကားမွာ လူဇင္ဘတ္ျဖစ္ေသာ္လည္း ေက်ာင္းတြင္သင္သည့္ဘာသာစကားမွာ ဂ်ာမန္ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ လူအခ်င္းခ်င္းဆက္သြယ္ရာတြင္ အမ်ားဆုံးသုံးစြဲသည့္ဘာသာစကားမွာ ျပင္သစ္စကား ျဖစ္ေနျပန္သည္။ ပညာေရးကို အထူးအေလးေပးေသာႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ ၉၉% သည္ စာတတ္ေျမာက္ၾကသည္။ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလည္း အထူးေကာင္းမြန္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ႏုိင္ငံေတာ္စုစုေပါင္း၀င္ေငြ၏ ၇% ခန္႔ကို ႏုိင္ငံသားတုိ႔၏ က်န္းမာေရးအတြက္ ျပန္လည္သုံးစြဲေလ့ရွိသည္။ လူဇင္ဘတ္ ႏုိင္ငံသားမ်ားသည္ အသက္အလြန္ရွည္ၾက၍ ႏုိင္ငံသားတစ္ဦးစီ၏ ပ်မ္းမွ်အသက္သည္ ၈၂.၄ႏွစ္ျဖစ္သည္။

တိုင္းျပည္၏ အဓိကျဖစ္ေသာ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားမွာ သိုး ေမြးထည္၊ လက္အိတ္၊ စကၠဴ၊ အိုးခြက္၊ သားေရ၊ သၾကား၊ အရက္ပ်ံ စသည္ထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ၾက၏။ ႏွစ္စဥ္ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံးႏုိင္ငံမ်ားစာရင္းတြင္ ထိပ္ဆုံး သုံးေနရာအတြင္း အၿမဲပါ၀င္ေလ့ရွိသည့္ ႏုိင္ငံေလးျဖစ္သည္။ ဤႏိုင္ငံတြင္ အလြန္ဖြံ႕ၿဖိဳးေသာ စီးပြားေရး ရွိၿပီး ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးအဖြဲ႕၏ အဆိုအရ လူတစ္ဦးခ်င္း ပ်မ္းမၽွ ဝင္ေငြ အမ်ားဆုံးႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၈ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းမွ ထုတ္ျပန္ေသာ အခ်မ္းသာဆုံးႏုိင္ငံစာရင္းတြင္လည္း ကာတာႏုိင္ငံေနာက္ ဒုတိယအခ်မ္းသာဆုံးႏုိင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္လွ်က္ရွိသည္။ တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ ပ်မ္းမွ်တစ္ႏွစ္၀င္ေငြမွာ ေဒၚလာ ၁၀၆၇၀၅ ျဖစ္သည္။

ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ လပ္ဇင္ဗူး (လပ္ဇင္ဗတ္)ၿမိဳ႕ျဖစ္၍ လူဦးေရ ၁သိန္းစြန္းစြန္းရွိၿပီးလၽွင္ ဥေရာပတိုက္တြင္ အလွပဆုံးေသာ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္၏။ ၿမိဳ႕မွာ ႏွစ္ထပ္ေဆာက္ထားဘိသကဲ့သို႔ အဆင့္ႏွစ္ဆင့္ရွိရာ ပထမအထပ္ကိုေပ ၂ဝဝ ျမင့္သည့္ေတာင္စြန္းေပၚ၌ တည္ထား၍ ေအာက္ဒုတိယအဆင့္သို႔ ေလွကားထစ္မ်ား၊ ဝကၤပါလမ္းမ်ား၊ တံတားႀကီးမ်ားျဖင့္ ဆက္သြယ္ထား ေလသည္။ ေရွးေဟာင္း ဗိသုကာလက္ရာမ်ားျဖင့္တည္ေဆာက္ထားသျဖင့္ ယူနက္စကုိက ကမာၻ႔အေမြအႏွစ္ၿမဳိ႕အျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရေသာၿမဳိ႕လည္းျဖစ္သည္။ အျခားထင္ရွားေသာၿမဳိ႕ႀကီးမ်ားမွာ ဒုတိယၿမဳိ႕ေတာ္ Esch-sur-Alzette ႏွင့္ ျပင္သစ္နယ္စပ္ၿမဳိ႕ Dudelange တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။

လူဇင္ဘတ္ႏုိင္ငံ၏ ထင္ရွားေသာေနရာမ်ားမွာ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအုံမ်ားစြာတည္ရွိရာ Old Quarter ၊ အႏုပညာ ႏွင့္ သမုိင္းျပတုိက္ ၊ ၿမုိ႕စားႀကီး၏နန္းေတာ္ ၊ ၁၇ရာစု အေဆာက္အအုံႏွင့္ နံရံမ်ားရွိရာ The Walls of the Corniche ၊ ေခတ္သစ္အႏုပညာျပတုိက္ Grand Duke Jean Museum ၊ သဲေက်ာက္မ်ား၀န္းရံထားရာ Berdorf ၿမဳိ႕ငယ္ေလး ၊ Vianden ရဲတုိက္ ၊ Bourscheid ရဲတုိက္ ႏွင့္ Sure သဘာ၀ဥယ်ာဥ္ တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။

Leave a Reply