ျမန္မာ့တြင္းထြက္ ေက်ာက္မ်က္မ်ားအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ေျပာျပေပးသူ –  SC ေက်ာက္မ်က္ သင္တန္းေက်ာင္းက ေက်ာက္မ်က္ ပညာရွင္ ဦးတင္ေက်ာ္သန္း

ေက်ာက္မ်က္ ဆိုုတဲ့ ေဝါဟာရအတြက္ အနက္အဓိပၺါယ္က က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ လွပေသာ၊ တန္ဖိုုးထားေသာ၊ ဆြဲေဆာင္မႈရွိေသာ ဘယ္အရာကိုု မဆိုု ေက်ာက္မ်က္လိုု႔ ေခၚဆိုုခ်င္ၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္း ေက်ာက္မ်က္လိုု႔ သတ္မွတ္ဖိုု႔အတြက္ သဘာဝ တြင္းထြက္ ျဖစ္ဖိုု႔ လိုုပါတယ္။ လူလုုပ္ပစၥည္း မျဖစ္ရပါဘူး။ လွပမႈ၊ ႀကံ႕ခိုုင္တည္ၿမဲမႈ နဲ႔ ရွားပါးမႈ ဆိုုတဲ့ အရည္အခ်င္း ၃ ရပ္ ရွိဖိုု႔ လိုုအပ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ေက်ာက္မ်က္လိုု႔ သတ္မွတ္ႏိုုင္တဲ့ တြင္းထြက္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိၿပီး စိန္၊ ပတၱျမား၊ နီလာ၊ ေက်ာက္စိမ္းနဲ႔ ေရာင္စံုုေက်ာက္ေတြ ကအစ ရွိပါတယ္။ ပတၱျမားနီလာေလာက္ တန္ဖိုုးမႀကီးေပမယ့္ လွပ ရွားပါးတဲ့ တြင္းထြက္ ေတြကိုုလည္း ေက်ာက္မ်က္လိုု႔ သတ္မွတ္ႏိုုင္ပါတယ္။

ျမန္္မာႏိုုင္ငံမွာ အဓိက ထြက္တဲ့ ေက်ာက္မ်က္ေတြက ဘာေတြပါလဲ။

တကယ္တမ္းေျပာမယ္ ဆိုုရင္ ျမန္မာႏုုိ္င္ငံမွာ ေက်ာက္မ်က္ အစံုုထြက္တယ္ လိုု႔ ေျပာလိုု႔ ရပါတယ္။ ခၽြင္းခ်က္အေနနဲ႔ ျမေတာ့ မထြက္ပါဘူး။ မထြက္ဘူးလိုု႔ ေျပာေပမယ့္ ဒါဟာ မေတြ႔ေသးတာ ျဖစ္ႏိုုင္သလိုု တကယ္မရွိတာလည္း ျဖစ္ႏိုုင္ပါတယ္။ ေနာက္ အုုိပယ္ Opal လိုု႔ေခၚတဲ့ တြင္းထြက္ကေတာ့ ေက်ာက္မ်က္တန္းဝင္ အိုုပယ္ ကိုု ေတာ့ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ ေနရာေတြမွာ အိုုပယ္ မ်ိဳးကြဲ အမ်ိဳးအစား တခ်ိဳ႕ကိုု ေတာ့ ေတြ႔ရတယ္ ဆိုုတဲ့ သတင္းေတြေတာ့ ထြက္ေနပါတယ္။ မ်ားမ်ားစားစား ေတြ႔တာေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။ ဒီ ၂ မ်ိဳးကလြဲရင္ ေက်ာက္မ်က္ အမ်ိဳးအစား အားလံုုးနီးပါး ျမန္မာ ႏိုု္င္ငံမွာ ထြက္တယ္လိုု႔ ေျပာလိုု႔ ရပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုုင္ငံရဲ့ ထူးျခားခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုုိင္ငံမွာ ေတြ႔ရတဲ့ ေက်ာက္မ်က္ေတြထဲက တန္ဖိုုးအရွိဆံုုး ေက်ာက္မ်က္ေတြက စၿပီး ၾကည့္ရေအာင္ပါ။

တန္ဖိုုးအရွိဆံုုးကေတာ့ ပတၱျမား၊ နီလာဟာ တန္ဖိုုးအရွိဆံုုးလိုု႔ သတ္မွတ္လိုု႔ ရပါတယ္။ ေယဘူယ် ေျပာမယ္ ဆိုုရင္ လူတိုုင္းက စိန္ကိုု တန္ဖိုုးႀကီးတယ္လိုု႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္မွာ စိန္အနဲအက်ဥ္းပဲ ထြက္ပါတယ္။ တပြင့္ခ်င္း ယွဥ္ေျပာမယ္၊ တကလပ္ခ်င္း တလံုုးခ်င္း ယွဥ္ ေျပာမယ္ ဆိုုရင္ ပတၱျမား ကိုု စိန္က မမွီပါဘူး။

မွတ္တမ္း ေတြ အရေျပာရင္လည္း တခ်ိဳ႕ ေစ်းႀကီးေပ့ ဆိုုတဲ့ စိန္နဲ႔ ေစ်းႀကီးေပ့ ဆိုုတဲ့ ပတၱျမားကိုု ယွဥ္လိုုက္မယ္ ဆိုုရင္ တကလပ္ႏႈံးက ေတာ္ေတာ္ႀကီးကိုု ကြာပါတယ္။ ပတၱျမား နီလာက ပိုုၿပီးေတာ့ တန္ဖိုုးႀကီးေနတာကိုု ေတြ႔ရပါတယ္။

စိန္ထက္ကိုု အမ်ားႀကီး ေစ်းႀကီးပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ ဆုုိရင္ ရွင္းရွင္း ေျပာမယ္ ဆိုုရင္ ပထမအခ်က္က ပတၱျမားနီလာနဲ႔ ယွဥ္ရင္ စိန္က နဲနဲ ေပါေပါ မ်ားမ်ား ရပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က စိန္က ပတၱျမားနီလာနဲ႔ စာရင္ အရြယ္ႀကီးႀကီးကိုု ပိုုေတြ႔ရပါတယ္။ ပတၱျမားနဲ႔ နီလာမွာေတာင္ နီလာက အရြယ္ႀကီးႀကီးေတြ႔ဖိုု႔ ပိုုလြယ္ၿပီး ပတၱျမားက အရြယ္ႀကီးႀကီး ေတြ႔ဖိုု႔ ခဲယဥ္းပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပတၱျမား အရည္ေသြး ေကာင္းေကာင္း အရြယ္ႀကီး ၿပီ ဆိုုရင္ သူနဲ႔အရြယ္စားတူတဲ့ စိန္ ဒါမွမဟုုတ္ သူ႔ထက္ အရြယ္အစား ပိုုႀကီးတဲ့ စိန္ထက္ကိုု တန္ဖိုုး အရမ္းမ်ားပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ရွားပါးလိုု႔ပါ။ ျမကလည္း အဲဒီ အတုုိင္းပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ျမန္မာျပည္မွာက ျမမထြက္ဖူးေပါ့။

အဲဒီေတာ့ တန္ဖိုုးႀကီးတဲ့ ေက်ာက္ဆိုုရင္ အဓိက ကေတာ့ ပတၱျမား နဲ႔ နီလာ ေနာက္တခါ ေက်ာက္စိမ္း။ ေက်က္စိမ္းကလည္း အဲဒီလိုုပါပဲ။ တပြင့္ခ်င္း ယွဥ္မယ္ ဆိုုရင္ ေစ်းႀကီးေပ့ ဆိုုတာကိုု ယွဥ္မယ္ ဆိုုရင္ တခ်ိဳ႕ ေက်ာက္စိမ္းက စိန္ကိုု ေကာင္းေကာင္း မွီႏိုုင္ပါတယ္။ စိန္နဲ႔ တန္ဖိုုး ယွဥ္ရဲတဲ့ တြင္းထြက္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ပတၱျမားနဲ႔နီလာလိုု အဖိုုးတန္ေက်ာက္ေတြကိုု ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ့ ဘယ္ေနရာေတြမွာ ေတြ႔ႏိုုင္ပါသလဲ။

ပတၱျမား နီလာကေတာ့ အားလံုုး သိတဲ့ အတိုုင္းပဲ အဓိက ထြက္တာကေတာ့ မိုုးကုုတ္ေဒသကေတာ့ အေကာင္းဆံုုးနဲ႔ အမ်ားဆံုုး ထြက္ပါတယ္။ ဒုုတိအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ အေရးႀကီးတာက မိုုင္းရႈးေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ေတာင္ပိုုင္းရွမ္းျပည္မွာ ရွိတဲ့ မိုုင္းရႈး။ မိုုင္းရႈးမွာ ပတၱျမားထြက္တယ္ ဆိုုတာ သိတာကေတာ့ ႏွစ္ အစိတ္ေလာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။

ေနာက္တခုုက ကခ်င္ျပည္နယ္ ေက်ာက္စိမ္းတြင္းကိုု သြားတဲ့ လမ္းမွာ နမ့္ယားရြာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေရဆိပ္ရွိတယ္။ နမ့္ယားဆိပ္ေပါ့ အဲဒီမွာလည္း ပတၱျမား နီလာ ထြက္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ထြက္တယ္လိုု႔ သိရတာ ႏွစ္ တရာေလာက္ ရွိပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အခုုေနာက္ပိုုင္း ၁၅ ႏွစ္အႏွစ္ ၂၀ မွာေတာ့ အဲဒီက ေက်ာက္ေတြ ေစ်းကြက္ထဲ ေရာက္လာပါၿပီ။ ေနာက္ေတြ႔ရတဲ့ ေနရာေတြကေတာ့ ေျမာက္ပိုုင္း ရွမ္းျပည္ ျပင္လံုုေဒသ၊ အဲဒီမွာေတာ့ ပတၱျမားကိုု လတ္တေလာမွာ မ်ားမ်ား စားစား မထုုတ္ပါဘူး။ အဲဒီေဒသဟာ နဲနဲေလး အလွမ္းေဝးတယ္။ အဓိကကေတာ႔ အဲ႕႔ဒါေၾကာင္႔ပါ။ အခုုေနာက္ပိုုင္း ကရင္ျပည္နယ္မွာလည္း ေတြ႔ပါတယ္။

အလားတူဘဲ ေက်ာက္စိမ္းတြင္း ေဒသမွာပဲ ဆိုုပါစိုု႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ မွာပါပဲ။ တနိုုင္းမွာလည္း ေတြ႔ပါတယ္။ ေနာက္က်ေနာ္တိုု႔ ျမန္မာျပည္မွာ တခ်ိဳ႔ေဒသေတြမွာ ဘူမိေဗဒအားျဖင္႔ မေလ႔လာ ရေသးတာေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က်န္ပါေသးတယ္။ အဲ႔ဒီေဒသေတြမွာလည္း ပတၱျမားတိုု႔ နီလာတိုု႔ လုုပ္ကြက္အသစ္ေတြ ေတြ႔ရဘိုု႔ အလားအလာ အမ်ားႀကီးရွိတယ္လိုု႔ က်ေနာ္ယံုုၾကည္ပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ မွာေတြ႔ရတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းကေတာ့ အထူးျခားဆံုုးပါ။

ေက်ာက္စိမ္းကေတာ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ပါဘဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေက်ာက္စိမ္းနဲ႔ ပတ္သက္လိုု႔ ေျပာရရင္ ေက်ာက္စိမ္းေတြ႔နုုိင္တဲ႔ နိုုင္ငံက ငါးနုုိင္ငံေလာက္ဘဲ ရွိပါတယ္။ ပိုုထူးျခားတာေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာက ရည္အေသြးလည္း ေကာင္းသလိုု အရည္အတြက္ မ်ားမ်ားလဲထြက္ရွိပါတယ္။ အဲ႔ဒါတခုုကေတာ႔ ေတာ္ေတာ္ထုူးျခားပါတယ္။ အဲ႔ဒီေတာ႔ က်ေနာ္တိုု႔က စီးပြားေရးအရ ဘဲျဖစ္ေစ ထုုတ္လုုပ္မူအရပဲ ျဖစ္ေစ ေျပာမယ္ဆိုုရင္၊ ေက်ာက္စိမ္းနဲ႔ပတ္သက္လိုု႔ ကမၻာေပၚမွာ ျမန္မာနုုိင္ငံကပဲ အဓိကထြက္တယ္လိုု႔ ဆိုုနုုိင္ပါတယ္။

အဲ႔ဒီမွာလဲ တခုုေျပာစရာ ရွိပါတယ္။ေက်ာက္စိမ္းလိုု႔ သတ္မွတ္တဲ႔ တြင္းထြက္က ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ တခုုကေတာ႔ ေဂ်ဒိုုက္ – Jadeite ေနာက္တခုုက နက္ဖရိ္ုုက္- Nephrite ဆိုုတာရွိပါတယ္။ နက္ဖရိုုက္နဲ႔ ေဂ်ဒုုိက္ ယွဥ္မယ္ဆိုုရင္ ေဂ်ဒိုက္ကေတာ႔ တန္ဘိုုးပိုုႀကီးပါတယ္။ ပိုုလည္းလွတယ္ ပိုုလည္းမာတယ္၊ က်ေနာ္ေျပာတာ ေဂ်ဒိုုက္ကိုုေျပာတာပါ။ ေဂ်းဒိုုက္က ကမၻာေပၚမွာ ငါးေနရာေလာက္ဘဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ နက္ဖရိုုက္ကေတာ႔ ငါးေနရာ မကေတြ႔နိုုင္ပါတယ္။ တရုုတ္ျပည္မွာလည္း ေတြ႔ပါတယ္။ ေဂ်ဒိုုက္ကေတာ႔ ကမၻာေပၚမွာ ျမန္မာနိုုင္ငံတခုုထဲကပဲ ထြက္တယ္လို႔ ဆိုုနိုုင္ပါတယ္။ အဓိကထြက္တာက ဖားကန္႔၊ ေနာက္ခမၼတီး ေဒသ ကေတာ့ စစ္ကိုုင္းတိုုင္းထဲမွာရွိၿပီး ဒီေဒသေတြမွာ ေက်ာက္မ်က္တန္း၀င္တဲ႔ ေဂ်ဒိုုက္ကိုု ေတြ႔ရပါတယ္။

အဖိုးတန္ တြင္းထြက္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ပတၱျမား၊ နီလာနဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းေတြေလာက္ တန္ဖိုးမႀကီးေပမယ့္ ေက်ာက္မ်က္တန္းဝင္ တြင္းထြက္ေတြ ျဖစ္တဲ့ အည့ံပန္း အပါအဝင္ Semi- precious အမ်ိဳးအစားေတြ နဲ႔ Precious stones ျဖစ္တဲ့ စိန္တြင္းထြက္ေတြ အေၾကာင္း ဒီတပတ္မွာ ေျပာျပပါရေစ။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ထိပ္တန္းရတနာေတြ ျဖစ္တဲ့ ပတၱျမား၊ နီလာနဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းေတြ ထြက္ေနတာမို႔ ျမန္မာ့ ေက်ာက္မ်က္ေတြ အေၾကာင္း ေျပာရင္ စိန္ကို ထည့္ေျပာေလ့မရွိၾကသလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စိန္ပါ ထြက္တယ္ ဆိုတာကိုပါ သိပ္မသိၾကပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စိန္ထြက္တဲ့ ပင္မ သိုက္ေတြ မေတြ႔ရေပမယ့္ ပင္မသိုက္ကေန တိုက္စားသယ္ေဆာင္ၿပီး ပို႔ခ်တဲ့ တဆင့္ခံသိုက္ေတြကေန ရတယ္လို႔ ေက်ာက္မ်က္ပညာရွင္ ဦးတင္ေက်ာ္သန္းက ေျပာပါတယ္။

တကယ္တန္းေျပာမယ္ဆိုုရင္ စိန္က ၆ေနရာ ၇ေနရာေလာက္ေတြ႔ပါတယ္။ အထင္ရွားဆံုုး ေျပာမယ္ ဆိုုရင္ မိုးမိတ္ေဒသေပါ႔။ မိုုးမိတ္ရဲ႔ အေနာက္ဘက္၊ ၁၀မိုုင္ေလာက္အကြာ အဲဒီ ေဒသမွာထြက္တာပါ။ မိုုးမိတ္ဟာ စိန္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ႔ အေရးႀကီးတဲ႔ ေဒသတခုု ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တခုုကေတာ႔ ထား၀ယ္မွာပါ။ ေက်ာက္မဲေတာင္ ေဒသမွာထြက္ပါတယ္။ ေနာက္တခုုကေတာ႔ တနသၤာရီတိုုင္းပါ။ တနသၤာရီျမိဳ႕ေလးနဲ႔ ၁၀မိုုင္ေက်ာ္ေလာက္ ေ၀းတဲ႔ သိေႏၱာမိုုင္း၊ သိေႏၱာ ေဒသပါ။ အဲ႔ဒီမွာ ေက်ာက္မီးေသြးတြင္း ေတြ ဘာေတြရွိတယ္ေပါ႔။ အဲ႔ဒီသိေႏၱာကလည္းထြက္ပါတယ္။ ေနာက္တခုု ေတာင္ငူအေရွ႕ဘက္ ထန္းတပင္ ၿမိဳ႕နယ္မွာလဲ ထြက္ပါတယ္။ ေနာက္ခုုနေျပာတဲ႔ ပတၱျမားေတြဘာေတြေတြ႔တဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္က တနိုု္င္းမွာလဲ ထြက္ ပါတယ္။ ေနာက္ information ေတြ ရထားတာေတာ႔ ေရႊဂူေဒသေပါ႔ အဲ႔နားမွာလဲထြက္တယ္ခင္ဗ်ာ႔။ က်ေနာ္တိုု႔ အဲ႔ဒီေဒသအားလံုုးက စိန္းအရိုုင္းတံုုးေတြ ျမင္ဘူးတယ္။

တခုုေတာ႔ ရွိပါတယ္။ ပင္မသိုုက္ကေန ထြက္တာေတာ႔ မဟုုတ္ဘူး။ primary deposit လိုု႔ ေခၚတဲ့ ပင္မသိုုက္ ဘယ္ေနရာမွာ ရွိတယ္ဆိုုတာေတာ့ မသိရဘူး။ မရွိဘူးလုုိ႔ေတာ့ ယံုုၾကည္တယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ့ ဘူမိေဗဒ အေျခအေနအရဆိုု ယံုုၾကည္ပါတယ္။ ခုုေတြ႔တာေတြက တဆင္႔ခံသုုိက္ေတြ မူလသိုုက္ကိုု တိုုက္စားျပီး သယ္ေဆာင္လာျပီး အနယ္က်ေက်ာက္ေတြမွာ ပိုု႔ခ်တာ မ်ိဳးပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွာ ေတြ႔တဲ့ အေျခေနကိုု ေျပာမယ္ဆိုုရင္ စိန္ကိုု ေတြ႔တယ္။ သိုု႔ေသာ္ စံနစ္တက် မိုုင္း အႀကီးႀကီးတူးရေလာက္ ေအာင္ေတာ့ ရာခိုုင္ႏႈန္း မမ်ားပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ ေတြ႔တဲ႔ စိန္ေတြအားလံုုးဟာလည္း မ်ားေသာအားျဖင္႔ Gem quality ေက်ာက္မ်က္တန္း၀င္တဲ႔ စိန္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ information ၾကားဘူးတာ ကေတာ႔ ၁၀ ကလပ္ -ေလာက္ အရြယ္အစားအထိ ေတြ႔ရတယ္လိုု႔ ေျပာတာ ၾကာဘူးပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ ျမင္ဘူးတာေတာ႔ ၄ ကလပ္ ၅ ကလပ္ အဲ႔ေလာက္အရြယ္အစား စိန္အရိုုင္းတုုံးေတြ ျမင္ဘူးပါတယ္။ ဒါ ျမန္မာျပည္မွာ ထြက္တဲ႔ စိန္ေတြပါ။

ျမန္မာျပည္ထြက္ စိန္ရဲ့ အေရာင္က ဘာအေရာင္ေတြ ရွိပါလဲ။

အေရာင္က စိန္ကေတာ႔ မ်ားေသာအားျဖင္႔ အ၀ါနည္းနည္းေလး ေငြ႔ေငြ႔ေလး သန္းေနေလ့ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ ေတြ႔ဘူးတာေတာ႔ အဝါေငြ႔ေငြ႔သန္းတဲ့ စိန္မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေသြး ၾကည္႔လိုုက္ရင္ေတာ႔ အေရာင္ နဲနဲေလး ေဖ်ာ့သြားတယ္။ နဂိုုအရိုုင္းနဲ႔စာရင္ နဲနဲေလး ပိုုေဖ်ာ့ သြားတယ္။ မိုုးမိတ္က စိန္ေတြ ေတြ႔ဘူးတယ္၊ တနိုုင္းစိန္လည္းေတြဘူးတယ္၊ သိေႏၱာကစိန္လည္း ေတြ႔ဘူးပါတယ္။ ေတာင္ငူကစိန္လည္းေတြ႔ဘူးတယ္ မဆိုုးပါဘူး ေက်ာက္မ်က္တန္း၀င္ စိန္ေတြျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ semi – precious ေခၚတဲ့ အလယ္လတ္တန္း၊ တန္ဖိုုးလည္း ရွိတဲ့ ေက်ာက္မ်က္ ရတနာေတြ အေၾကာင္း နဲနဲ ေျပာျပေပးပါဆရာ။

အမ်ားႀကီးထြက္ပါတယ္။ အဓိကေတာ႔ မိုုးကုုတ္မွာပါ၊ မိုုးကုုတ္ေဒသဟာ အင္မတန္ထူးျခားတယ္။ ေျပာမယ္ဆိုုရင္ နိုုင္ငံနဲ႔ခ်ီျပီး ေျပာရင္ ေဒသက area က်ဥ္းပါတယ္။ သိုု႔ေတာ္area က်ဥ္းက်ဥ္းေလးမွာ ေက်ာက္မ်က္ ေတာ္ေတာ္ကိုု စံုုစံုုလင္လင္ ထြက္တာက ထူးျခားပါတယ္။ အလားတူ အဲလိုုမ်ိဳးေတြ႔ရတာသီရိလကၤာပါ၊ က်ေနာ္တိုု႔နဲ႔ သီရိလကၤာနဲ႔ ပံုုစံတူပါတယ္။ အဲဒီမွာလည္း အလားတူေနရာရွိပါတယ္။

အဲ႔ေတာ႔ ေျပာမယ္ဆိုုလိုု႔ရွိရင္ ပတၱျမား၊ နီလာအျပင္ တျခားအေရးၾကီးတဲ႔ ဆိုုလိုုတာက ခုုနေျပာတဲ႔ semi precious stone ေပါ႔။ ပတၱျမားနီလာေလာက္ တန္ဘိုုးမႀကီးေသာ္လည္း တန္ဘိုုးရွိေသာ ေက်ာက္ေပါ႔။ အဲ႔ဒါေတြက ဥပမာ spinel လိုု႔ေခၚတဲ႔ အညံ႔ေပါ႔။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီ နံမယ္က မေပးထိုုက္ မရထိုုက္ပဲနဲ႔ ရထားတဲ့ နံမယ္ပါ။ သူက ပတၱျမားနဲ႔ ယွဥ္လိုုက္တဲ႔ အခါမွာ မာဆင္႔ နည္းနည္းေလးေပ်ာ႔တယ္ ပတၱျမားေလာက္မလွလိုု႔ အည့ံ ဆိုုတဲ့ နံမယ္ကိုု ေပးထားတာပါ။ ဒီအညံ့ spinel အျပင္ ဥေဒါင္လိုု႔ေခၚတဲ႔ garnet ရွိတယ္။ ေျပာင္ေခါင္းစိမ္းလိုု႔ ေခၚတဲ႔ peridot ရွိတယ္။ ျမျပာလိုု႔ေခၚတဲ႔ aquamarine ေတြရွိတယ္။ ျပီးရင္ သလင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။

ေနာက္ တျခားတြင္းထြက္ေတြ ဆိုုရင္ ရွားပါးတဲ႔ တြင္းထြက္ေတြ၊ ရွားလည္းရွားတယ္လွလည္းလွတဲ႔ တြင္းထြက္ေတြ မိုုးကုုတ္မွာ အမ်ားႀကီးထြက္ပါတယ္။ တကယ္ဆိုု က်ေနာ္ခုုနေျပာတဲ႔ အတိုုင္း ေက်ာက္မ်က္အားလံုုးနီးပါး မိုုးကုုတ္မွာ ထြက္ပါတယ္။ ခုုနေျပာတဲ႔ ျမေတာ႔ မထြက္ဘူးေပါ့။ ေနာက္ ဒီမိုုးကုုတ္မွာ ေက်ာက္စိမ္းေတာ့ မထြက္ဘူး။ ေနာက္တခါ မိုုးညွင္းနီလာလိုု႔ေခၚတဲ႔ Kyanite ေပါ႔၊ အဲ႔ဒါေတာ႔ မထြက္ဘူး။ က်န္တဲ႔ေက်ာက္မ်က္အားလံုုး မိုုးကုုတ္မွာရွိတယ္လိုု႔ေျပာလိုု႔ရပါတယ္။

အခုုလိုု ျမန္္မာျပည္မွာ စိန္နဲ႔ ပတၱျမား၊ နီလာ ေက်ာက္စိမ္းေတြလိုု အဖိုုးတန္ ေက်ာက္ေတြကိုုေရာ သူတိုု႔ေလာက္ အဖိုုးမျမင့္ေပမယ့္ ေက်ာက္မ်က္ တန္းဝင္ semi- precious ေတြကိုု အမ်ားအျပား ေတြ႔ရတာပါ။ ဒီေက်ာက္မ်က္ အမ်ားစုုကိုု မိုုးကုုတ္၊ မိုုးမိတ္ေဒသေတြနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ေတြမွာ ေတြ႔ရတာ ျဖစ္ေပမယ့္ တျခားေဒသေတြ မွာလည္း ေတြ႔ႏုုိင္ပါတယ္။ ဘယ္ေနရာမ်ိဳးေတြ ပါလဲ။

ဥပမာဆိုုပါစိုု႔ လူအမ်ားသိတဲ႔ ကူမဲေဒသပါ။ ကူမဲတိုု႔ ျမစ္သားတိုု႔ကူမဲအေရွ႔ဘက္က ေတာင္ ေတြမွာ Aquamarine လိုု႔ေခၚတဲ႔ ျမျပာေတြထြက္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုုင္းေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ ကရင္ျပည္နယ္မွာလဲ ခရမ္းစြဲ လိုု႔ေခၚတဲ႔ Amethist ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထြက္ပါတယ္။ အလားတူဘဲ Iolite လိုု႔ေခၚတဲ႔ အညံ႔နီလာ ေရနီလာ၊ အဲ႔ဒီတြင္းထြက္ေတြလည္းထြက္တယ္။ ခုုနေျပာတဲ႔ ျမျပာ ကိုုလည္း ကရင္ျပည္နယ္မွာ ထြက္တာကိုု ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ ေတြ႔ရပါတယ္။အလားတူပဲ အညံံ့ Spinel လည္း ကရင္ျပည္နယ္မွာ ထြက္တယ္။ Garnet ဥေဒါင္လည္းထြက္ပါတယ္။ ေနာက္ တခ်ိဳ႕အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ႔ ဥေဒါင္ေတြ ပူတာအုိဘက္မွာ ထြက္ပါေသးတယ္။

ျမန္မာျပည္ရဲ့ အေနထားနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆိုုရင္ ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုုင္းနဲ႔ အေနာက္တေၾကာ၊ ေနာက္ ရခိုုင္ျပည္နယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္ ေတြမွာေတာ့ မရွိပဲ၊ ျမန္မာျပည္ အေရွ႕ဘက္နဲ႔ေျမာက္ဖက္ တေၾကာမွပဲ ေက်ာက္မ်က္တန္းဝင္ တြင္းထြက္ေတြကိုု ေတြ႔ရတာ ပါလား။

ရခိုုင္ျပည္နယ္တိုု႔ ဘာတိုု႔မွာေတာ ႔အဲ႔လိုုတန္ဘိုုးၾကီးတဲ႔ ေက်ာက္မ်က္ ေတြရွိတယ္ ဆိုုတဲ႔ information မရွိပါဘူး ျမန္မာျပည္အလယ္မွာ ဆိုုရင္ေတာ့ တန္ဘိုုးႀကီးတဲ႔ ေက်ာက္ေတြ ေက်ာက္မ်က္ အေနနဲ႔ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ႔ ဘာေတြ႔နိုုင္သလဲဆိုုရင္ သလင္းမ်ိဳးကြဲ တခ်ိဳ႕ ေတြ႔နိုုင္ပါတယ္။ ေနာက္တခုုက opal ေပါ႔ ေတြ႔နိုုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာက္မ်က္တန္း၀င္ေတာ႔ မဟုုတ္ဘူး။ အဲဒါမ်ိဳးေတာ့ ေတြ႔ႏိုုင္ပါတယ္။

VOA ျမန္မာပုိင္းအစီအစဥ္မွ

Leave a Reply