ႏွစ္သုံးဆယ္စစ္ပြဲ ဆုိသည္မွာ

Posted on

ႏွစ္သုံးဆယ္စစ္ပြဲသည္ ေအဒီ ၁၆၁၈ခုႏွစ္မွ ၁၆၄၈ခုႏွစ္အထိ ဥေရာပအလယ္ပုိင္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ကုိးကြယ္ရာအယူ၀ါဒေရး စစ္ပြဲကို ဆုိလုိသည္။ ထုိစစ္ပြဲတြင္ ဂ်ာမနီျပည္နယ္မ်ားရွိ ပရုိတက္စတန္႔ဂုိဏ္း ႏွင့္ ေရာမကက္သလစ္ဂုိဏ္း ႏွစ္ဂုိဏ္းတုိ႔ မသင့္မတင့္ျဖစ္ကာ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ရာမွ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ထုိျပည္နယ္မ်ားမွတစ္ဆင့္ ထုိစစ္သည္ဥေရာပတုိက္ရွိ တုိင္းျပည္အမ်ားသုိ႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့သည္။ ထုိစစ္ပြဲေၾကာင့္ ဂ်ာမနီျပည္၏ လူဦးေရတစ္၀က္သည္ လည္ေကာင္း ဗုိဟီးမီးယားျပည္၏ လူဦးေရ ၃ပုံ ၂ပုံသည္လည္ေကာင္း ေသဆုံး၍ ၿမုိ႕ရြာေပါင္း ၁၅၀၀၀ မွ် ပ်က္စီးရေလသည္။

စစ္ျဖစ္ရသည့္အေၾကာင္းကား ၁၅၅၅ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ာမနီျပည္၌ ေပၚေပါက္လာေသာ ကုိးကြယ္ရာအယူ၀ါဒဆုိင္ရာ ျပသနာတုိ႔ကုိ ေအာ့စဘတ္ၿမဳိ႕စာခ်ဳပ္ျဖင့္ ေျဖရွင္းခဲ့ေသာ္လည္း ေက်နပ္မႈမရွိခဲ့ေခ်။ ပရုိတက္စတန္႔ဂုိဏ္းႏွင့္ ကက္သလစ္ဂုိဏ္း ႏွစ္ဂုိဏ္းစလုံးပင္ စာခ်ဳပ္ကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့ေလသည္။ ၁၆၀၈ခုႏွစ္တြင္ ပရုိတက္စတန္႔တုိ႔က တစ္သင္း ၊ ကက္သလစ္တုိ႔က တစ္သင္းဟူ၍ သင္းဖြဲ႔ၾကသည္။

ထုိအခါ ပရာဟၿမဳိ႕ဂုိဏ္းခ်ဳပ္သည္ ပရုိတက္စတန္႔ဂုိဏ္းသားတုိ႔၏ ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းကို မီးတုိက္ဖ်က္ဆီးေလသည္။ ထုိသို႔ဖ်က္ဆီးသည္ကို ကန္႔ကြက္ေသာအားျဖင့္ ျပည္သူတုိ႔က ဧကရာဇ္မားတီယတ္ကုိ ေလွ်ာက္ထားေသာလည္း ဘုရင္က အေရးမယူခဲ့ေပ။ ဤတြင္ ပရုိတက္စတန္႔တုိ႔ ပုန္ကန္ထၾကြၾကေလသည္။ ပရုိတက္စတန္႔တုိ႔သည္ ဘုရင္၏ ၀န္ႀကီး ၂ဦးကို နန္းေတာ္ျပတင္းေပါက္မွ ပစ္ခ်ကာ အဆုံးစီရင္လုိက္ေလသည္။

ဤတြင္ ဘုိဟီးမီးယားျပည္ရွိ ပရုိတက္စတန္႔ဂုိႈ္းသားတုိ႔သည္ ကက္သလစ္ဂုိင္း၀င္ျဖစ္သူ ဖာဒီနန္ဘုရင္ကုိ နန္းခ်၍ ပရုိတက္စတန္႔ဂုိဏ္း၀င္ျဖစ္ေသာ ဖရက္ဒရစ္ကို နန္းတင္ေလသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ၁၆၂၀ခုႏွစ္တြင္ ဖရက္ဒရစ္သည္ စစ္ေရးနိမ့္သျဖင့္ ကက္သလစ္အယူ၀ါဒသည္ ဗုိဟီးမီးယားျပည္ တစ္ျပည္လုံးကုိ လႊမ္းမုိးသြားေလသည္။

ဗုိဟီးမီးယားျပည္၌ ပရုိတက္စတန္႔ဂုိဏ္းသားတုိ႔ အေရးနိမ့္ေလသည္ကို ေတြ႔ရေသာ္ အျခားပရုိတက္စတန္႔ တုိင္းျပည္တုိ႔သည္ တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားလာေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၁၆၂၅ မွ ၁၆၂၉ခု အထိ ဒိန္းမတ္ျပည့္ရွင္ စတုတၳခရစၥတိယန္ ဘုရင္သည္ ဖာဒီနန္ဘုရင္ကုိ ဆန္႔က်င္၍ စစ္ခင္းေလသည္။ သုိ႔ရာတြင္ စတုတၳခရစၥတီယန္ဘုရင္သာလွ်င္ အေရးနိမ့္ေလေသာေၾကာင့္ ၁၆၂၉ခုႏွစ္တြင္ စစ္ေျပၿငိမ္းစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ေရးထုိးရေလသည္။ ထုိစာခ်ဳပ္အရ ပရုိတက္စတန္႔တုိ႔ ပုိင္ဆုိင္ေသာ ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္းမ်ားကုိ ကက္သလစ္ဂုိဏ္းအား ေပးအပ္ရေလသည္။ ဤကား ေနာက္ထပ္ စစ္ပြဲတစ္ပြဲ ျဖစ္ပြားေစေအာင္ ဖန္တီးလုိက္ေသာ အခ်က္ျဖစ္ေလသည္။

၁၆၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွ စ၍ ၁၆၃၂ခုႏွစ္အထိ ဆြီဒင္ျပည့္ရွင္ ဂတ္စတားဗပ္အေဒါဖပ္သည္ ကက္သလစ္ဂုိဏ္း၀င္ ဖာဒီနန္ဘုရင္ ႏွင့္ စစ္ျဖစ္ရျပန္ေလသည္။ စစ္ျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္းမွာ ႏွစ္ခ်က္ရွိသည္။ ပထမအခ်က္၌ အေဒါ့ဖပ္သည္ ပရုိတက္စတန္႔၀ါဒကုိ ေကာင္းစြာ ယုံၾကည္သူ ျဖစ္သည္။ ဒုတိယအခ်က္၌ ဖာဒီနန္ဘုရင္ တန္ခုိးႀကီးလာလွ်င္ ဆြီဒင္ျပည္အတြက္ စုိးရိမ္စရာ ျဖစ္လာေလမည္။

ထုိသည္မွစ၍ မူလက အယူ၀ါဒေရးရာ၌ အေျခခံေသာစစ္ပြဲသည္ ဆြီဒင္ျပည္ ၀င္လာေသာအခါ ႏုိင္ငံေရးရာစစ္ပြဲသေဘာ သုိ႔ သက္၀င္လာေလသည္။ထုိစစ္ပြဲတြင္ ဆြီဒင္ျပည္သည္ ၁၆၁၃ခု တစ္ႀကိမ္ ၊ ၁၆၃၂ခု တစ္ႀကိမ္ စုစုေပါင္း ၂ႀကိမ္အႏုိင္ရခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဒုတိယအႀကိမ္စစ္ေအာင္ပြဲတြင္ ဘုရင္အေဒါ့ဖပ္သည္ စစ္ေျပျပင္၌ က်ဆုံးေလသည္။ ၁၆၃၄ခုႏွစ္ စစ္ပြဲ၌ကား ဆြီဒင္စစ္တပ္သည္ မရႈ႕မလွရႈံးနိမ့္ခဲ့ေလသည္။

ဤသုိ႔လွ်င္ မူလက ဗုိဟီးမီးယားျပည္ကိုသာ အစုိးရေသာ ဖာဒီနန္ဘုရင္သည္ ယခုအခါ ၾသစႀတီးယားနယ္အပါအ၀င္ ဂ်ာမနီျပည္ႀကီးကို ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ႏုိင္ၿပီျဖစ္သည္။ ဖာဒီနန္သည္ ဟက္စဗတ္အႏြယ္ျဖစ္ေလရာ ၊ ဟက္စဗက္တုိ႔သည္ ဥေရာပတြင္ တန္ခုိးႀကီးလာၾကသည္။ထုိအခ်က္ကုိ ျပင္သစ္ ဗူးဗြန္းတုိ႔က သည္းမခံႏုိင္ေခ်။ ျပင္သစ္ျပည ္ဗူးဗြန္းတုိ႔ ေခငါ္းေဆာင္သူကား ျပင္သစ္ႏုိင္ငံသမုိင္းတြင္ ထင္ရွားေသာ ကာဒင္နယ္ရစ္ရွလ်ဴး ျဖစ္သည္။

ရစ္ရွလ်ဴးသည္ အထက္ အထက္ေဖာ္ျပခ်က္ပါ စုိးရိမ္ခ်က္ေၾကင့္ ပရုိတက္စတန္႔တုိ႔ကုိ စစ္ကူေပးေလသည္။ ၁၆၃၅ခုတြင္ ျပင္သစ္စစ္တပ္သည္ ဂ်ာမနီျပည္ကုိ၀င္ေရာက္၍ ဖရုိတက္စတန္႔ဂုိဏ္းသားတုိ႔ႏွင့္အတူ ဖာဒီနန္စစ္တပ္ကုိ တုိက္ခုိက္ရာ ထုိသည္မွစ၍ မူလကိုးကြယ္ရာ အယူ၀ါဒေရး စစ္ပြဲ၏ သဘာ၀တုိ႔ လုံး၀ေပ်ာက္ကြယ္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးစစ္ပြဲသဘာ၀ ေပၚထြန္းလာေလသည္။

ထုိစစ္ေၾကာင့္ ဂ်ာမနီသည္ အတိဒုကၡေရာက္ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၁၆၄၄ခုတြင္ စစ္ေျပၿငိမ္းရန္ ဥေရာပတုိက္ရွိတုိင္းျပည္မ်ား ကုိယ္စားလွယ္အသီးသီးတုိ႔ ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းၾကသည္။ ေစ့စပ္ေရးသည္ ၄ႏွစ္ၾကာ၍ ၁၆၄၈ခုႏွစ္သုိ႔ ေရာက္မွသာ ၀က္စေဖးလီးယားၿမုိ႕တြင္ စစ္ေျပၿငိမ္း စာခ်ဳပ္ကုိ ခ်ဳပ္ဆုိႏုိင္ၾကေလသည္။

ႏွစ္သုံးဆယ္ စစ္ပြဲေၾကာင့္ ဂ်ာမနီျပည္သူ လူဦးေရတစ္၀က္ေက်ာ္မွ် ကုန္ခန္းေသဆုံးခဲ့ၿပီးလွ်င္ ျပည္သူအုိးအိမ္ပစၥည္းလည္း ၃ပုံ၂ပုံ မွ် ပ်က္စီးရေလသည္။ အႏုပညာ ၊ သိပၸံပညာ ၊ ကုန္သြယ္ေရး ၊ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းစသည့္တုိ႔ အားလုံးလုိလုိ ပ်က္စီးခဲ့ရေလကား ဥေရာပတုိင္းျပည္ (အထူးသျဖင့္ဂ်ာမနီ ျပည္) ၌ ေနထုိင္ၾကသူတုိ႔သည္ စိတ္အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္၍ အေမရိကတုိက္သုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕သြားၾကသည္။ စစ္ၿပီးလွ်င္ ဂ်ာမနီျပည္ကုိ ျပန္လည္ထူေထာင္ေသာအခါ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ခန္႔မွၾကာေအာင္ ျပန္လည္ထူေထာင္ရေလေတာ့သည္။

ျမန္မာ့စြယ္စုံက်မ္း အတြဲ ၆ မွ

Leave a Reply