ဘဟားမားကမ္းလြန္က ကမာၻအၾကီးဆံုး ေရေအာက္ရုပ္တုၾကီး

Posted on

ဘဟားမားနိုင္ငံရဲ့ျမိဳ႕ေတာ္ Nassau ရဲ့ကမ္းလြန္ေရေအာက္မွာတည္ရွိတဲ့ Ocean Atlas အမည္ရတဲ့ေက်ာက္ဆစ္ရုပ္တုၾကီးဟာ ကမာၻအၾကီးဆံုးေရေအာက္ရုပ္တုၾကီးအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရျပီး (၁၈)ေပအရွည္ရွိျပီး တန္(၆၀)အထိအေလးခ်ိန္ရွိပါတယ္။

ယေန႔အခ်ိန္ထိေဆာက္လုပ္ျပီးစီးသမ်ွ ေရေအာက္ရုပ္တုေတြအနက္ကအၾကီးဆံုးျဖစ္တဲ့ Ocean Atlasကိုဖန္တီးခဲ့သူကေတာ့ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ ေရေအာက္သယံဇာတထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္လည္းျဖစ္၊ဓာတ္ပံုဆရာနဲ႔ ေက်ာက္ဆစ္ ပညာသည္လည္းျဖစ္တဲ့ Jason deCaries Taylor ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာပထမဆံုးေသာ ကမာၻေရေအာက္ ေက်ာက္ဆစ္ဥယ်ာဥ္ျဖစ္တဲ့ ကာေရဘီယံကမ္းလြန္ျပင္မွာရွိတဲ့ Molinere ေရေအာက္ရုပ္တုပန္းၿခံ ကိုစတင္တည္ေထာင္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။

Ocean Atlas ရုပ္တုဟာ ဘဟားမားလူမ်ိဳးအမ်ိဳးသမီးငယ္တစ္ေယာက္ ဒူးေထာက္တဲ့ အေနအထားနဲ႔ ပင္လယ္သုဒၵရာေရျပင္ကိုထမ္းထားတဲ့သ႑ာန္ထုလုပ္ထားတာျဖစ္ျပီး (၂၀၁၄)ခုနွစ္မွာဖြင့္လွစ္ျပသခဲ့ပါတယ္။ အမွန္ကေတာ့ ဒီလိုပံုရွိတဲ့ရုပ္တုေတြရဲ့ မူလဇစ္ ျမစ္ကေတာ့ Atlas လုိ႔သိၾကတဲ့ ဂရိသမိုင္းမွာထင္ရွားတဲ့ Titan တစ္ေကာင္ကေန အစျပဳခဲ့တာပါ။ အဲဒီ Titanၾကီးဟာကမာၻၾကီးရဲ့ တစ္ပိုင္းတစ္စကိုေနာက္ေက်ာကေန ထမ္းထားေလ့ရွိတယ္လို႔ ဂရိသမိုင္းေတြက က်န္ခဲ့တဲ့ရာစုနွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတည္းက ယံုၾကည္လာခဲ့ၾကပါတယ္။ ယင္းကေနဆင့္ပြားျပီး ယင္းတိုက္တန္သတၱဝါၾကီးရဲ့ ေနရာ မွာ အမ်ိဳးသမီး၊ ကမာၻၾကီးေနရာမွာ သမုဒၵရာေရျပင္ကိုအစားထိုးဖန္တီးဖို႔ အၾကံရခဲ့ ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

Ocean Atlas ဟာအလြန္သိပ္သည္းဆမ်ားတဲ့ အေလးခ်ိန္ရွိျပီး ေရေအာက္မွာနွစ္ေပါင္း ရာခ်ီျပီးခံနိုင္ေအာင္ PH-neutral Marine Cement ေတြကိုအသံုးျပဳတည္ေဆာက္ထား တာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ Ocean Atlasရုပ္တုၾကီးဟာ ေရေအာက္သက္ရွိ၊သက္ မဲ့သယံဇာတမ်ားစြာ ခိုေအာင္းနိုင္မဲ့ ေက်ာက္တန္းအတုတစ္ခုပံုေပါက္ေအာင္လည္း marine နည္းပညာေတြကုိသံုးျပီးတည္ေဆာက္ထားတာ ကိုေတြ႔ရပါတယ္။


ကမာၻေပၚမွာအၾကီးဆံုး ေရေအာက္ရုပ္တုၾကီး ျဖစ္တဲ့ Ocean Atlas ကိုစတင္ဖန္တီး ထုလုပ္သူ Taylor ဟာ Camilla အမည္ရတဲ့ေဒသခံ ဘဟားမားမိန္းမငယ္ေလးကို သရုပ္ျပေမာ္ဒန္အျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္ေစျပီး ဒီရုပ္တုကုိထုလုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ေရက်ခ်ိန္မွာေတာ့ Ocean Atlasရုပ္တုဟာေရမ်က္နွာျပင္ေပၚ ေရာက္ရွိလာေလ့ရွိ ပါတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္ေဒသက ေရငုပ္ဒိုင္ဗင္သမားေတြဟာ ေရက်ခိ်န္မွာလာေရာက္ စုစည္းျပီး ဒိုင္ဗင္ထိုးျခင္း၊ေရငုပ္ျခင္းအမႈေတြကို ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ Ocean Atlasရုပ္တုမွာလာေရာက္တဲ့ ေရငုပ္ဒိုင္ဗင္သမားေတြေၾကာင့္ Ocean Atlas ရုပ္တုၾကီးရဲ့အစိတ္အပိုင္းအခ်ဳိ႕ အထူးသျဖင့္အေသးစိတ္စီျခယ္ထားတဲ့လက္ရာ ေတြဟာ ပ်က္စီးကုန္ပါတယ္။ ဖန္တီးသူ Taylor ကေတာ့ ဒီအျပဳအမႈေတြကို တားျမစ္ ေလ်ာ့ခ်ဖို႔ ယခုခ်ိန္မွာေတာ့ စတင္စဥ္းစားေနရျပီျဖစ္ပါတယ္။


Ocean Atlasရုပ္တုၾကီးဟာပိုမိုအသက္ဝင္နိုင္ေစရန္ 3D Scan နည္းကိုအသံုးျပဳထားျပီး ရုပ္တုရဲ့အလႊာအဆင့္ ဆင့္ကို ပံုစံခြက္နဲ႔အထပ္ထပ္ပံုသြင္းျပီး ဖန္တီးထားတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဖန္တီးသူ Taylor ရဲ့အဆိုအရ Ocean Atlasရုပ္တုၾကီးရဲ့ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုခ်င္းစီကို သီးျခားျပဳ လုပ္ျပီး ခုိင္ျမဲေအာင္ျပန္လည္ခ်ိတ္ဆက္ရာမွာလည္း ေရထဲမွာနွစ္ရာနဲ႔ခ်ီေနနိုင္ေအာင္ ေနာက္ ဆံုးေပၚနည္းပညာေတြကို အသံုးျပဳထားပါတယ္။ ဒါအျပင္ Ocean Atlasရုပ္တုရဲ့ သီးျခား အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုေတြအနက္ အေလးဆံုးအရာေတာင္ (၁၂)တန္အထက္ ပုိ မိုေလးလံျခင္း မရွိေၾကာင္းသိရျပီး ရုပ္တုႀကီးရဲ့ထိပ္ပိုင္းမွာလည္း Solar Light ကို တပ္ဆင္ထားပါတယ္။ ေရာင္စံု Solar Light တပ္ဆင္ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ျပအမွတ္အသားတစ္ခုအေနနဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။

ဘဟားမားရဲ့ေရသယံဇာတထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ Bahamas Reef Enviroment Education Foundation ရဲ့ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ဥကၠဌျဖစ္တဲ့ Sir Nicholas Nuttall ကေတာ့ Ocean Atlas ရုပ္တုၾကီးရွိေနျခင္းဟာ ဘဟားမားရဲ့ေရသယံဇာတထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို အလြန္အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားဖူးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ နွစ္ကာလ ၾကာလာတာနဲ႔အမ်ွ ေရေအာက္သတၱဝါငယ္၊အပင္မ်ိဳးစိတ္ေတြရဲ့ အသိုက္အျမံဳပမာ ျဖစ္ လာမဲ့ Ocean Atlasဟာ ပ်က္စီးဆံုးပါးျပီးျဖစ္တဲ့ ေရေအာက္သယံဇာတေတြကို renew ျဖစ္ေစမယ္လို႔ယံုၾကည္ရပါတယ္။

ဒါအျပင္ သႏာၱေက်ာက္တန္းေတြကိုတည္ ေဆာက္ေပးတဲ့ polyps (ျပြန္ငယ္သ႑န္တည္ရွိတဲ့ေသးငယ္တဲ့ ပင္လယ္သတၱဝါငယ္) မ်ိဳးေတြကိုလည္း Ocean Atlas မွာအမ်ားအျပား ျပန္လည္ေပါက္ပြားလာနိုင္ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
သႏာၱေက်ာက္တန္းအေရအတြက္မ်ားျပားလာပါမွ ယင္းကိုအမွီျပဳျပီးရွင္သန္ေနထိုင္ၾက တဲ့ရွားပါးငါးမ်ိဳးစိတ္ေတြသာမက အလြန္အက်ဴးငါးဖမ္းမႈေၾကာင့္ နည္းပါးသြားတဲ့ ပင္လယ္ငါးအေရအတြက္ကို ျပန္လည္ျမွင့္တင္နိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ယခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ကမာၻၾကီးပူေနြးလာမႈ၊ အလြန္အကၽြံငါးဖမ္းမႈ၊ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားျပားမႈ ပင္လယ္ေရညစ္ႏြမ္း လာမႈ၊သစ္ေတာမ်ားျပဳန္းတီးလာမႈတို႔ရဲ့ အက်ိဳးဆက္အေနနဲ႔ ကမာၻေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားက ေရေျမ၊ေတာ၊ေတာင္သဘာဝေတြဟာ ပ်က္ဆီး ေပ်ာက္ ကြယ္လုနီးပါးျဖစ္ေနပါျပီ။ ဒါေၾကာင့္ သဘာဝရဲ့အိုေအစစ္ ေနရာေတြကိုသာ ကမာၻလွည့္ ခရီးသြားေတြက အာရံုေရာက္ေနတာျဖစ္တာေၾကာင့္ Ocean Atlas ကိုအရင္းတည္ျပီး ဘဟားမားရဲ့ ေရသယံဇာတသဘာဝထိန္းသိမ္းေဖာ္ေဆာင္ မႈေတြဟာ ေရရွည္မွာနိုင္ငံအတြက္ အလြန္ကို အက်ိဳးထားမွာပါ။

ပညာရွင္ Jason deCaries Taylorရဲ့ေရသယံဇာတ ထိန္းသိမ္းေဖာ္ေဆာင္ေရးနည္းစဥ္ ေတြထဲမွာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Ocean Atlas ရုပ္တုကိုတည္ေဆာက္ျခင္းဟာ သူအတြက္ ပထမဆံုးအၾကိမ္ေတာ့မဟုတ္ပါဘူး ။ သူဟာယင္းမတိုင္ခင္တည္းက ေရေအာက္ရုပ္တုရာေပါင္းမ်ားစြာကို ကမာၻတစ္ဝွမ္းက သမုဒၵရာၾကမ္းျပင္ေတြေအာက္မွာ ထုလုပ္ခဲ့ျပီး လည္းျဖစ္ပါတယ္။ သူရဲ့ပထမဆံုးေသာေရေအာက္ရုပ္တုပန္းျခံကို (၂၀၀၆) ခုနွစ္တည္း က Grenada ပင္လယ္ကမ္းရိုးတန္းကမ္းလြန္မွာတည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

(၂၀၀၉)ခုနွစ္ကလည္း မကၠဆီကိုနိုင္ငံ Cancun ကမ္းရိုးတန္းရဲ့ကမ္းလြန္ပင္လယ္ျပင္မွာ ေက်ာက္ဆစ္ ရုပ္တုေပါင္း(၅၀၀)ေလာက္ပါတဲ့ Museo Subacuatico de Arte ကိုေအာင္ျမင္စြာတည္ေဆာက္ျပီး ေရေအာက္သယံဇာတမ်ားစြာသိုမွီးရာေနရာေတြအျဖစ္ ဖန္တီးနိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ယခုသူတည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ Ocean Atlasကေတာ့ သူထုဆစ္ ဖန္တီးသမ်ွ ေရေအာက္ရုပ္တုေတြအနက္ အၾကီးဆံုးျဖစ္ျပီး ေဒသခံေက်ာက္ဆစ္အနုပညာရွင္ေတြျဖစ္တဲ့ Willicey Tynes, Andret John နဲ႔ Reefball စသူေတြလည္း ပါဝင္ ဖန္တီးကူညီခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

Leave a Reply