အာဖရိကရဲ႕ အထင္ကရ ႏုိင္ဂ်ာျမစ္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ႏုိင္ဂ်ာျမစ္သည္ အာဖရိကတုိက္ အေနာက္ပုိင္းရွိျမစ္ႀကီးျဖစ္သည္။ ပင္လယ္မွ မုိင္ ၁၅၀ခန္႔မွ်သာေ၀းေသာ ဂီနီႏုိင္ငံရွိ ကုန္းေျမျမင့္ေပၚတြင္ ျမစ္ဖ်ားခံၿပီးေသာ္ ပထမဦးစာ၌ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္သုိ႔လည္ေကာင္း ၊ ထုိ႔ေနာက္ အေရွ႕ေတာင္ဘက္သုိ႔လည္ေကာင္း စီးဆင္း၍ ဂီနီနယ္မွ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယားႏုိင္ငံကုိ ျဖတ္ကာ ဂီနီပင္လယ္ေကြ႕မွတဆင့္ အတၱလႏၲိတ္ သမုဒၵရာအတြင္းသို႔ စီး၀င္ေလသည္။

ထုိျမစ္၏ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚသည္ မုိင္ ၇၀ခန္႔ ရွည္လ်ား၍ ျမစ္ေခ်ာင္းအသြယ္သြယ္တုိ႔မွာ ေျမာက္ျမားစြာ ရႈပ္ေထြးလွ်က္ရွိရကား မည္သည့္ျမစ္သည္ ျမစ္မႀကီးျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိရင္ခဲယဥ္းလွသည္။ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသရွိေနရာမ်ားသည္ ရာသီဥတုအားျဖင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ မညီညြတ္ပဲ စီစီယင္ေကာင္မ်ားေၾကာင့္ အဖ်ားေရာဂါ ထူထပ္သည္။ ထုိေဒသသည္ အာဖရိကျခေသၤ့မ်ား အဓိကက်က္စားရာေနရာလည္းျဖစ္သည္။ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ၏ အက်ယ္အ၀န္းမွာ စတုရန္းမုိင္ ၈၁၇၆၀၀ ျဖစ္သည္။

ႏုိင္ဂ်ာျမစ္၏ ျမစ္ညာအရပ္ေဒသမ်ားသည္ ေျမာက္ပုိင္းအာဖရိကတုိက္ အေနာက္ဘက္သုိ႔ စီးဆင္းေသာ ဆီနီေဂါျမစ္၀ွမ္းရွိ ၿမုိ႕မ်ားသုိ႔ ကုန္းလမ္း ၊ ကားလမ္း ၊ မီးရထားလမ္းမ်ားျဖင့္ ဆက္သြယ္ေနသည္။ထုိ႔ေၾကာင့္ အာဖရိကအတြင္းက်ေသာ ဆာဟာရသဲကႏာၱရသုိ႔ ေရာက္လုနီးနီး တင္ဘက္တူ ၊ ဆန္ဆင္ဒင္ ႏွင့္ ေဆးဂူးၿမဳိ႕မ်ားအထိ ခရီးသြားရန္လြယ္ကူသည္။

ႏုိင္ဂ်ာျမစ္၀ွမ္းသည္ ေျမၾသဇာေကာင္းေသာ အရပ္ေဒသမ်ားကို ျဖတ္သန္းစီးဆင္းရသျဖင့္ ထုိျမစ္တစ္ေလွ်ာက္သို႔ တင္ပုိ႔ေရာင္းခ်ေသာ ကုန္မ်ားမွာ အမ်ားအားျဖင့္ အာဖရိကထန္းဆီ ၊ ဆီေစ့မ်ား ၊ အင္တြဲ ၊ သစ္ေစး ၊ ၾကက္ေပါင္ေစး ၊ ေကာ္ဖီ ႏွင့္ ဆင္စြယ္တုိ႔ ျဖစ္ၾကသည္။

ႏုိင္ဂ်ာျမစ္သည္ ကုန္စည္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးတြင္ အလြန္အသုံး၀င္၍ ႏုိင္းျမစ္ ႏွင့္ ကြန္ဂုိျမစ္မ်ားမွလြဲလွ်င္ အာဖရိက၌ အရွည္ဆုံးေသာျမစ္ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ဂ်ာျမစ္၏ အႀကီးဆုံး ျမစ္လက္တက္မွာ ေဗးေႏြးျမစ္ျဖစ္ၿပီး အျခားအဓိက ျမစ္လက္တက္မ်ားမွာ ကာဒူနာ ၊ ဘီႏူး ႏွင့္ ဘန္နီျမစ္မ်ားျဖစ္သည္။ ႏုိင္ဂ်ာျမစ္သည္ မုိင္ေပါင္း ၂၆၀၀ခန္႔ ရွည္လ်ားၿပီး ကမာၻေပၚတြင္ ၁၄စင္းေျမာက္ အရွည္ဆုံးျမစ္ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ဂ်ာျမစ္သည္ ဂီနီ ၊ မာလီ ၊ ႏုိင္ဂ်ာ ၊ ဘီနင္း ႏွင့္ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယားႏုိင္ငံမ်ားကို ျဖတ္သန္းသြားသည္။

ႏုိင္ဂ်ာျမစ္ကို ေနရာေဒသအလုိက္ အမည္အမ်ဳိးမ်ဳိးေခၚေ၀ၚၾကသည္။ Joliba (great river) ၊ Orimiri (Great Water) ၊ Isa Ber (Big River) စသည္ျဖင့္ ေခၚေ၀ၚၾကသည္။ Niger ႏုိင္ဂ်ာျမစ္ဟူေသာ အမည္ကုိ ပထမဆုံးစတင္ေခၚေ၀ၚခဲ့သူမွာ အီတလီလူမ်ဳိး Leo Africanus ျဖစ္ၿပီး ၁၅၅၀ခုႏွစ္က သူေရးသားေသာ  အာဖရိကပထ၀ီစာအုပ္တြင္ထည့္သြင္းေရးသားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ႏုိင္ဂ်ာျမစ္တြင္ ႏွစ္စဥ္ စက္တင္ဘာလမွ ေမလအတြင္း ေရႀကီးေလ့ရွိသည္။ ရွားပါးေရေနမ်ဳိးစိတ္ျဖစ္ေသာ ပင္လယ္ႏြားေခၚ Manatee မ်ားသည္လည္း ႏုိင္ဂ်ာျမစ္ထဲတြင္ေတြ႔ရေလ့ရွိသည္။ လူမ်ဳိးစုေပါင္း ၂၀ခန္႔သည္ ႏုိင္ဂ်ာျမစ္တေလွ်ာက္တြင္ အေျခခ်ေနထုိင္ၾကၿပီး ေရအတြက္ ႏုိင္ဂ်ာျမစ္ကို အားကိုးရသည္။

ႏုိင္ဂ်ာျမစ္တေလွ်ာက္အႀကီးဆုံး ဆည္မွာ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယားႏုိင္ငံေျမာက္ပုိင္းရွိ Kainji ဆည္ျဖစ္ၿပီး အလ်ား ၁၈၀၄ေပ အျမင့္ ၂၁၃ေပ ရွိသည္။ ထုိဆည္သည္ ႏုိင္ဂ်ာျမစ္ေရႀကီးမႈအား ေလ်ာ့က်ေစသည့္အျပင္ ၇၆၀ မီဂါ၀ပ္ထြက္ရွိသျဖင့္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားအတြက္ အားကုိးစရာေနရာလည္းျဖစ္သည္။ ယေန႔အခါတြင္ လူတုိ႔၏ စြန္႔ပစ္မႈအမ်ဳိးမ်ုိးႏွင့္ ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ေရနံစက္ရုံမ်ား မ်ားျပားလာသျဖင့္ ႏုိင္ဂ်ာျမစ္မွာ တေန႔တနားေရထုညစ္ညမ္းလာၿပီျဖစ္သည္။

Leave a Reply