နာမည္ေက်္ာ ဟူးဗားဆည္ႀကီးအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ဟူးဗားဆည္(Hoover Dam)ဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ျပည္နယ္မ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ နီဗားဒါး နဲ႔ အရီဇိုးနာျပည္နယ္တို႔ရဲ႔ နယ္နိမိတ္စည္းေပၚမွာတည္ရွိပါတယ္။ လတ္စ္ဗီးဂတ္ၿမဳိ႕ရဲ႕ အေနာက္ေတာင္ပုိင္း ၂၆မုိင္အကြာက ေကာ္လိုရာဒိုျမစ္ရဲ႕ အလြန္နက္ရိႈင္းတဲ့ေခ်ာက္ေနရာမွာ တည္ရွိေနပါတယ္။ ၁၉၀၀ ခုႏွစ္ေလာက္တည္းက ဆည္တည္ေဆာက္ရန္ ေကာ္လုိရာဒိုျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ျပီး ၁၉၂၈ ခုႏွစ္တြင္ လႊတ္ေတာ္တြင္အတည္ျပဳျပီး တည္ေဆာက္ခြင့္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ဒီဆည္ႀကီးတည္ေဆာက္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ေရၾကီးေရလွ်ံမႈမ်ားကိုထိ္န္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ ၊ ဆည္ေျမာင္းမ်ားကိုေရေထာက္ပံ့ႏိုင္ရန္ႏွင့္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ယူႏိုင္ရန္ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားပ်က္ကပ္စိုက္တဲ့ကာလအတြင္း ၁၉၃၁ မွာ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဆည္တည္ေဆာက္တဲ့လုပ္ငန္းခြင္ေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို အလုပ္ရသြားေစခဲ့ပါတယ္။

ဆည္တည္ေဆာက္ေရးလုပ္သားေတြအတြက္ အိမ္ယာေတြကိုတည္ေဆာက္ေပးရုံသာမက ဘုိးဒါး(Boulder)ဆုိတဲ့ ၿမဳိ႕သစ္တစ္ခုကိုပါ တည္ေထာင္ေပးခဲ့ရပါတယ္။ ဆည္တည္ေဆာက္မႈကိုေတာ့ ေကာ္လုိရာဒုိ ျမစ္ညာကေန စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ပထမဆုံးအေနနဲ႔ ျမစ္ရဲ႕လမ္းေၾကာင္းကုိလႊဲဖုိ႔အတြက္ အခ်င္း ၅၆ေပခန္႔စီရွိတဲ့ ေရလႊဲလုိဏ္ေခါင္းႀကီး ၄ခုကို ျမစ္ရဲ႕တစ္ဖက္စီမွာ ၂စီ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။ ေရလမ္းေၾကာင္းေျပာင္းေစဖုိ႔အတြက္ ဧရာမေက်ာက္တုံးႀကီးေတြကို ျမစ္ထဲဖုိ႔ရင္း ၊ လ်ဳိေျမာင္ေခ်ာက္ကမ္းပါးမ်ားကုိ ဒုိင္းနမုိက္မ်ားျဖင့္ခြဲရင္း လုိဏ္ေခါင္းႀကီးေတြရွိရာဘက္ကုိ စီးဆင္းေစခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ေတာ့ ဆည္တည္ေဆာက္မယ့္ေနရာက က်န္ရွိေနေသးတဲ့ ေကာ္လုိရာဒုိျမစ္ရဲ႕ ေရေတြကို စက္ေတြနဲ႔ စုပ္ထုတ္ပစ္လုိက္ၿပီးေနာက္ ဆည္ၾကမ္းျပင္ကုိ ပထမဆုံးတည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၃၃ခုႏွစ္မွာ ျမစ္ၾကမ္းျပင္တစ္ခုလုံးကို သတ္မွတ္ခ်က္နဲ႔အညီ ကြန္ကရစ္ေလာင္းႏုိင္ခဲ့တာေၾကာင့္ ဒီဆည္ရဲ႕ သက္တမ္းကို ပညာရွင္ေတြက ႏွစ္ေပါင္း ၁၂၅ႏွစ္အထိ ခုိင္ခံ့စြာရွိေနမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းၾကပါတယ္။

၎ဆည္ဟာကြန္ကရစ္ျဖင့္ထူထဲေသာအခံုးပံုသ႑ာန္တည္ေဆာက္ထားျပီး အျမင့္၇၂၆ေပရိွ္ျပီး ၁၂၄၄ေပ ရွည္ပါတယ္။ ဆည္ရဲ႔ထုထည္ဟာ၂၄၈၀၀၀၀ ကုဗမီတာရိွျပီး ၁၉၄၈ ခုႏွစ္အထိ ကမၻာေပၚတြင္အျမင့္ဆံုးႏွင့္ အားအေကာင္းဆံုးဆည္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္တြင္ ႏိုင္ငံ၏သမိုင္းဝင္ေနရာတစ္ခုျဖစ္ျပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ အျမင့္ဆံုးကြန္ကရစ္အခံုးဆည္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္အေမရိကေခတ္သစ္ေဆာက္လုပ္ေရးအင္ဂ်င္နီယာမ်ား၏ အံံံ့ၾသဖြယ္ရာ ၇ ခုတြင္တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္ပါတယ္။

၎ဆည္တည္ေဆာက္ျခင္းတြင္ အလုပ္သမားေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ၏ေခြ်းေသြးမ်ားႏွင့္ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ အသက္မ်ားေပးခဲ့ရပါတယ္။(ဆည္တည္ေဆာက္မႈလုပ္ငန္းခြင္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ေသဆုံးခဲ့သူအေရအတြက္ ၁၁၂ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ တည္ေဆာက္ေရးတြင္သတ္မွတ္ထားသည့္အခ်ိန္ကာလအတြင္း ၾကီးမားတဲ့စိန္ေခၚမႈမ်ားကိုေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အလုပ္သမားမ်ားဟာ ျငီးေငြ႔စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္အသက္ရႈအလြန္ၾကပ္သည့္ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ ဥမင္မ်ားအတြင္းသို႔ဝင္ေရာက္လုပ္ကုိင္ရသည့္အျပင္ ၊ ေပ ၈၀၀ခန္႔ ျမင့္ေသာ ေခ်ာက္ကမ္းနံရံမ်ားတြင္ တြဲေလာင္းခိုကာအလုပ္လုပ္ခဲ့ၾကရပါတယ္။

ဆည္ရဲ႕နံရံေတြကို စတုရန္းေပ ၅၀ခန္႔အထိရွိတဲ့ ႀကီးမားေသာ စတုရန္းပုံကြန္ကရစ္တုံးႀကီးေတြနဲ႔ ဆင့္ကာဆင့္ကာ တည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီကြန္ကရစ္တုံးႀကီးေတြျပဳလုပ္ဖုိ႔အတြက္ ဘိလပ္ေျမေတြကို ႀကီးမားတဲ့စည္ပုိင္းႀကီးေတြနဲ႔ ပုံစံခြက္ထဲကိုေလာင္းထည့္ခဲ့ရပါတယ္။ စုစုေပါင္းဆည္တည္ေဆာက္ရာမွာသုံးခဲ့တဲ့ ဘိလပ္ေျမထုထည္ေပါင္းက သန္းေပါင္း ၈၇.၅ ကုဗေပျဖစ္ၿပီး အသုံးျပဳခဲ့တဲ့ အေအးခံပုိက္အရွည္စုစုေပါင္းကေတာ့ ၅၈၂မုိင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၃၅ခုႏွစ္မွာေတာ့ အျမင့္ေပ ၇၂၆ေပျမင့္တဲ့ ေရထိန္းနံရံႀကီးကိုတည္ေဆာက္ၿပီးစီးခဲ့ၿပီး ေရလႊဲလုိဏ္ေခါင္းေတြကို ပိတ္ပစ္လုိက္ၿပီး ေရေတြကို ေကာ္လုိရာဒိုျမစ္ထဲကုိ ျပန္လည္စီးဆင္းေစခဲ့ပါတယ္။

ဒီဆည္ကို ၁၉၃၃ခုႏွစ္အထိ Boulder ဆည္ဟုလူသိမ်ားခဲ့ျပီး ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္မွ သမၼတဟားဗတ္ဟူးဗားအားဂုဏ္ျပုတဲ့အေနနဲ႔ ဟူးဗားဆည္ဟု ျပန္လည္ေခၚဆုိခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ေရကန္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Mead ေရကန္ဟာ ဟူးဗားဆည္ရဲ႕ အေနာက္ဘက္မွာ တည္ရွိပါတယ္။ ဒီေရကန္ဟာ ၁၁၄မုိင္က်ယ္ျပီး ကမၻာေပၚရိွ ဖန္တီးထားေသာေရကန္မ်ားထဲက အၾကီးဆံုးလူလုပ္ ေရကန္တစ္ကန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္လာေရာက္ေရာက္လည္ပတ္သူ ၁၀ သန္းခန္႔ရိွၿပီး လူၾကိဳက္မ်ားေသာအပန္းေျဖေနရာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ဒီဆည္ႀကီးကုိ ကုမၸဏီတစ္ခုတည္းက တည္ေဆာက္ထားျခင္းမဟုတ္ပဲ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီႀကီး ၆ခု ပူးေပါင္းတည္ေဆာက္ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဆည္တည္ေဆာက္မႈအတြက္ ကုန္က်စရိတ္က ၁၉၃၁ခုႏွစ္ ေငြေၾကးတန္ဖုိးနဲ႔ ဆုိရင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၉ သန္းျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၈ခုႏွစ္ေငြေၾကးတန္ဖုိးနဲ႔ တြက္ရင္ေတာ့ ေဒၚလာ၆၆၄သန္း အထိကုန္က်ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆည္၏အေပၚဘက္တြင္ သံကူကြန္ကရစ္ေရသြင္းေရထုတ္ေမွ်ာ္စင္ ၄ ခုတည္ေဆာက္ထားျပီး penstocks လို႔ေခၚတဲ့ ၾကီးမားေသာသံမဏိပိုက္မ်ားျဖင့္ ဆည္ထဲမွေရကိုလႊဲေျပာင္းေပးပါတယ္။ ေရမ်ားဟာ၎ပိုက္ကိုျဖတ္ျပီး ေပ ၅၀၀ခန္႔ စီးဆင္းျပီးေနာက္ ဆည္ရဲ႔ေအာက္ေျခရိွ ေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရံုသို႔ေရာက္ရိွပါတယ္။ ထို႔ေနာက္ ဒလက္ ၁၇ ခုအားလည္ေစျပီး ဗို႔အား ၂၀၈၀ မီဂါဝပ္ရိွေသာလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကိုထုတ္လုပ္ေပးပါတယ္။ ဒီလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားဟာ ျပည္နယ္ ၃ခုက လူေနအိမ္ေပါင္း ၁.၃သန္းခန္႔ကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ရရွိ လုံေလာက္ေစခဲ့ပါတယ္။

ဟူးဗားဆည္ဟာ အဓိကက်တဲ့ရႈခင္းမ်ားၾကည့္ႏိုင္တဲ့ေနရာျဖစ္ျပီး ႏွစ္စဥ္လာေရာက္လည္ပတ္သူ ၇ သန္းခန္႔ရိွပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာစီစဥ္ထားေသာ Hoover Dam Bypass(Mike O’Callaghan–Pat Tillman Memorial Bridge)  စီမံကိန္းအား၂၀၀၅ ခုႏွစ္ဇန္နဝါရီလတြင္စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ၁၀၆၀ေပ ရွည္ေသာ ကြန္ကရစ္တံတားအေကြးကိုတည္ေဆာက္ျပီးစီးခဲ့ျပီး  ေျမာက္အေမရိကမွာရွိတဲ့ အဲဒီအမ်ုိးအစားတံတားေတြအနက္ အရွည္ဆံုးတံတားျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီဆည္ဟာဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းတြင္ ဂ်ာမန္ဗံုးၾကံစည္မႈမ်ား၏ပစ္မွတ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ာမန္သူလ်ိဳမ်ားက ေတာင္ပိုင္းကယ္လီဖိုးနီးယားရိွ ေလယာဥ္စက္ရံုးမ်ားလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္ေစရန္ရည္ရြယ္ျပီး ဆည္၏ ေရသြင္းေရထုတ္ေမွ်ာ္စင္မ်ားကိုဖ်က္စီးရန္ၾကံစည္မႈအား အေမရိကန္အရာရိွမ်ားက စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဟူးဗားဆည္ဟာ ျမိဳ႔ျပစက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို္ ၎၏သဘာဝအရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ တြဲဖက္လုပ္ကိုင္ရသည့္ ေခတ္တစ္ေခတ္၏သေကၤတတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

VIDEO

Leave a Reply