အိႏၵိယသမုဒၵရာအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ေရးသားသူ – Academy Page

ကမာၻေပၚရွိသမုဒၵရာ ၅ – ခုတြင္ တတိယအၾကီးဆံုးသမုဒၵရာၿဖစ္သည္ ။ အေနာက္ဖက္တြင္အာဖရိကတိုက္ ၊ ေၿမာက္ဖက္တြင္ အာရွတိုက္ ၊ အေရွ ့ဖက္ေဒသတြင္ ၾသစေၾတးလ်တိုက္ ႏွင့္ ေတာင္ဖက္တြင္ Southern Ocean (အႏ ၱာတိကသမုဒၵရာ ) မ်ားမွ ကာဆီးထားသည္ ။  ၎သည္ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံအမည္ကို အစြဲျပဳ၍ေခၚဆိုသည့္ တစ္ခုတည္း ေသာ သမုဒၵရာ ျဖစ္သည္။

အဖရိက ေတာင္ဖက္ Cape Agulhas အငူမွ အႏ ၱာတိကတိုက္ရွိ ၂၀’ – meridian ( ပထ၀ီမ်ဥ္း ) အား ဆက္ဆြဲ ထားသည့္ မိုင္ ၂၅၀၀ အရွည္ မ်ဥ္းသည္ အိႏိၵယသမုဒၵရာ ႏွင့္ အတၱလန္တိတ္ သမုဒၵရာအား ခြဲၿခားထားသည့္ နမိတ္မ်ဥ္းအၿဖစ္မွတ္ယူထားၾကသည္ ။ အိႏိၵယသမုဒၵရာၾကိးသည္ ဧရိယာစတုရန္းမိုင္ ၂၆.၅ သန္းခန္ ့က်ယ္၀န္းသည္ ။

သမုဒၵရာ၏ ေၿမာက္ဖက္တြင္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ ႏွင့္ အာေရဗီယံပင္လယ္မ်ားရွိသည္ ။ အာေရဗီယံ ပင္လယ္သည္ ၊ ပါရွင္ပင္လယ္ေကြ ့ႏွင့္ ပင္လယ္နီ မ်ား ႏွင့္ဆက္စပ္ေနသည္ ။

လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၂ဝဝဝ ေက်ာ္ခန္႔ကအတၱလႏၲိတ္ သမုဒၵရာ ကမ္း႐ိုးတစ္ေလၽွာက္ကို စမ္းတဝါးဝါးျဖင့္ ေရေၾကာင္း ခရီးသြားေနၾကခ်ိန္တြင္ အိႏၵိယသမုဒၵရာ၌မူ သမုဒၵရာေရျပင္ကို လူးလာတုံ႔ေခါက္ကူးသန္းေနၾက၍ ကုန္သြယ္မႈကိုပင္ျပဳေနၾကေလၿပီ။

ထိုသမုဒၵရာေရျပင္၌ ပထမဆုံးကူးသန္းသြားလာခဲ့သူ မ်ားသည္ ဖီနီရွန္းလူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္သည္။ ယင္းတို႔သည္ ထို သမုဒၵရာႀကီး၏ တစ္စိတ္တစ္ေဒသျဖစ္ေသာ အာေရဗ်ပင္လယ္ ႏွင့္ ပါးရွင္းပင္လယ္ေကြ႕တို႔ကို အဲရီသရီးယန္ပင္လယ္ဟု ေခၚ ဆိုခဲ့ၾကသည္။ ဘီစီေျခာက္ရာစုတြင္ ကာေသ့ႏိုင္ငံမွေရေၾကာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဟန္ႏိုသည္ ထိုပင္လယ္ကိုျဖတ္ေက်ာ္၍ ေရေၾကာင္းခရီး ထြက္ခဲ့သည္။ ဂရိဘုရင္ အယ္လက္ဇႏၵာသဂရိတ္၏ ေရ ေၾကာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္တစ္ဦးသည္ တိုင္းဂရစ္-ယူဖေရးတီးျမစ္ဝမွ သည္ အိႏၵဳျမစ္ဝတိုင္ေအာင္ ေရေၾကာင္းခရီးျဖင့္ သြားခဲ့ဖူးသည္။

ခရစ္ေပၚၿပီးေနာက္တြင္ အိႏၵိယသမုဒၵရာအတြင္း အကူး အသန္းမ်ား ပို၍ျပဳလုပ္လာၾကသည္။ အီဂ်စ္ေရေၾကာင္းဝိဇၨာ တစ္ဦးသည္ အိႏၵိယသမုဒၵရာအတြင္း အခ်ိန္မွန္ေျပာင္းလဲ တိုက္ ခတ္ေသာ မုတ္သုန္ေလတို႔ကိုေလ့လာ၍ ထိုမုတ္သုန္ေလတို႔ကို အေၾကာင္းျပဳၿပီးလၽွင္ အက်ိဳးအျမတ္ထြက္ေအာင္ အသုံးခ်ရန္ နည္းလမ္းမ်ားကိုေလ့လာခဲ့သည္။

ကိုးရာစုႏွစ္တြင္မူ အာရပ္မ်ား သည္ အိႏၵိယသမုဒၵရာအတြင္း လူးလာဆန္ခတ္ ကူးသန္းသြား လာကာ ကုန္သြယ္မႈမ်ားကိုျပဳခဲ့သည္။ အလယ္ေခတ္ ဥေရာပ ႏိုင္ငံသားမ်ားသည္ ထိုသမုဒၵရာႀကီးကိုျဖတ္၍ အေရွ႕တိုင္းထြက္ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္မ်ား၊ ပိုးထည္မ်ားႏွင့္ အျခားစည္းဇိမ္ခံ ပစၥည္းမ်ားကို ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားေနၾကေလသည္။

aပၚတူဂီ လူမ်ိဳးတို႔သည္ ခရစ္ ၁၄၈၆ ခုႏွစ္တြင္ ဂြတ္ဒဟုပ္အငူႀကီးကို ေကြ႕၍ အိႏၵိယသမုဒၵရာအတြင္း ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေသာ ေရလမ္း ခရီးကို ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကၿပီးလၽွင္ ဗက္စကိုဒါဂါးမားသည္ ထိုေရ ေၾကာင္းခရီးျဖင့္ပင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံသို႔ေရာက္ခဲ့သည္။ ၁၅၂၁ ခုႏွစ္ တြင္ မဂ်ဲလင္၏အဖြဲ႕သည္ အိႏၵိယသမုဒၵရာကိုျဖတ္၍ ကမၻာ တစ္ပတ္ေရေၾကာင္းခရီးကို ေအာင္ျမင္ေပါက္ေျမာက္ ခဲ့သည္မွ စ၍ အာေရဗ်ႏွင့္ အိႏၵိယကူးသန္းသြားလာေရးကို ထိုေရေၾကာင္း လမ္းအတိုင္းပင္အသုံးျပဳခဲ့ၾကသည္။

၁၈၆၉ ခုႏွစ္တြင္ စူးအက္ တူးေျမာင္း ဖြင့္လွစ္ၿပီးသည့္ေနာက္တြင္ ေျမထဲပင္လယ္မွ အိႏၵိယသမုဒၵရာသို႔ေရာက္ရန္ မိုင္ ၅ဝဝဝ ခန္႔မၽွ ခရီးက်ဳံ႕သြား သျဖင့္ အေရွ႕အေနာက္ ကူးလူးဆက္ဆံေရး ခရီးလမ္းသည္ ပို၍ျမန္ဆန္လြယ္ကူခဲ့ေပသည္။

အိႏိၵယသမုဒၵရာ၏ ပ်မ္းမွ်ေရအနက္သည္ ေပ ၁၂၈၀၀ -ရွိၿပီး ၊ ေရအနက္ဆံုးေနရာမွာ ဂ်ာဗားကၽြန္းေတာင္ဖက္ေဒသတြင္တည္ရွိကာ ေရအနက္ ၂၅၃၄၄ – ေပ အထိရွိသည္ ။

အိႏိၵယသမုဒၵရာထဲတြင္ ကၽြန္းမ်ားစြာ တည္ရွိသည္ ။ အၾကီးဆံုးကၽြန္းမ်ားမွာ Madagascar ၊ သီရိလကၤာ ကၽြန္းမ်ား ၿဖစ္ၾကသည္ ။ ေမာ္လဒိုက္ကၽြန္းစု ၊ Mauritius ကၽြန္းစု မ်ားသည္လည္း အိႏိၵယ သမုဒၵရာထဲတြင္ တည္ရွိသည္ ။

အိႏၵိယသမုဒၵရာအတြင္းသို႔စီးဆင္းေသာ ျမစ္ႀကီးမ်ားအနက္အခ်ိဳ႕မွာ Zambezi (ဇမ္ဘီဇီ)၊ Shatt al-Arab (ရွပ္ အယ္ အာရပ္)၊ Indus (အင္ ဒပ္(စ္))၊ Ganges (ဂင္းဂ်စ္(စ္))၊ Brahmaputra (ဘရာမာပူထရာ)၊ Jubba (ဂ်ဴ ဘာ) ႏွင့္ ဧရာဝတီျမစ္ တို႔ျဖစ္သည္။ ေရစီးေၾကာင္းမ်ားကို အဓိကအားျဖင့္ မုတ္သုန္ေလ မွ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။

ေရစီးေၾကာင္းတစ္ခုသည္ ေျမာက္ကမၻာျခမ္းတြင္ နာရီလက္တံကဲ့သို႔ စီးဆင္းၿပီး ေနာက္ တစ္ခုမွာ အီေကြတာ ေတာင္ဘက္တြင္ နာရီလက္တံ ေျပာင္းျပန္ကဲ့သို႔စီးသည့္ ႀကီးမားေသာ စက္ဝိုင္းပုံသဏၭာန္ ေရစီးေၾကာင္းႏွစ္ခု သည္ အင္အားႀကီးေသာ စီးဆင္းသည့္ပုံစံကို ဖြဲ ့စည္းျဖစ္ေပၚသည္။ မည္သို႔ပင္ ျဖစ္ေစ၊ ေဆာင္းဥတု မုတ္သုန္ ရာသီအတြင္းတြင္ ေျမာက္ဘက္ရွိ ေရစီးေၾကာင္းမ်ားသည္ ေျပာင္းျပန္စီးဆင္းၾကသည္။

ပံုမွန္အားၿဖင့္ အိႏိၵယသမုဒၵရာေဒသသည္ ေလၿငိမ္ေဒသၿဖစ္သည္ ။ သို ့ေသာ္လည္း မိုးရာသီတြင္ၿပင္းထန္သည့္ မုန္တိုင္းမ်ား မၾကာခဏ တိုက္ခတ္ေလ့ ရွိတတ္သည္ ။

ဤေဒသတြင္တိုက္ခတ္ေလ့ရွိတတ္သည့္ မုန္တိုင္းအား ဆိုင္ကလံုးမုန္တိုင္းဟုေခၚသည္ ။ ဆူနာမီေရလႈိင္းရိုက္ခတ္မႈသည္ အိႏိၵယသမုဒၵရာေဒသတြင္ ၾကံဳေတာင့္ၾကံဳခဲ ၿဖစ္ရပ္တခုၿဖစ္သည္ ။ သို ့ေသာ္လည္း သမိုင္းတေလွ်ာက္
အဆိုး၀ါးဆံုး ဆူနာမီ ေရလွိဳင္းသည္ ၁၉-ရာစု ႏွင့္ ၂၀-ရာစုအခ်ိန္က ၿဖစ္ပြားခဲ့သည္ ။

၁၈၈၃ -ခုႏွစ္အခ်ိန္က အင္ဒိုနီးရွားေဒသ Krakatau ကၽြန္းမွ မီးေတာင္ေပါက္ကြဲမွဳေၾကာင့္ ဆူနာမီေရလွိဳင္းၿဖစ္ေပၚကာ ဂ်ာဗား ႏွင့္ ဆူမတ္ၾတာကၽြန္းေဒသမွ လူ ၃၄၀၀၀ ေသဆံုးခဲ့ဖူးသည္ ။

ထို ့အတူ ၂၀၀၄ – ခုႏွစ္အခ်ိန္ကလည္း ဆူမတ္ၾတားေဒသတြင္ ေရေအာက္မီးေတာင္ေပါက္ကြဲ မွဳေၾကာင့္ ဆူနာမီေရလွိဳင္းၿဖစ္ေပၚကာ အင္ဒိုနီးရွား ၊ သီရိလကၤာ ၊ ထိုင္း ႏွင့္ အိႏိၵယေဒသ တြင္ လူ ၁၃၅၀၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ဖူးသည္ ။

Academy Page
Myanmar Wikipedia

Leave a Reply