အီဂ်စ္သမုိင္းရဲ႕ အထက္ျမက္ဆုံး ဘုရင္မႀကီး

Posted on

ေရးသားသူ – HSW

သူမ၏ အမည္အား ျမန္မာနားႏွင့္ အနီးစပ္ဆုံး ျပန္ဆုိရလ်င္ မဟာေဒ၀ီ ဟု ဆုိ၍ရႏုိင္ေပသည္။ Hatshepsut ၏ အဓိပၸါယ္မွာ ျမင့္ျမတ္ေသာအမ်ဳိးသမီမ်ားထဲမွ အေက်ာ္ၾကားဆုံးသူ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ သူမသည္ ၁၈ ဆက္ရွိတဲ့ အီဂ်စ္မင္းဆက္ထဲက ပဥၥမေျမာက္ ဖာရုိး ဘုရင္မၾကီး ျဖစ္သည္။ အီဂ်စ္ျပည္၏ အထက္ျမက္ဆုံးဘုရင္မ တစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း သူမ၏ နာမည္မွာ ကလီယုိပက္ထရာ ၊ ရမ္မီးဆက္ ၂ ႏွင့္ တူတန္ခမန္တုိ႔ေလာက္ ေက်ာ္ၾကားျခင္း မရွိခဲ့ပါေခ်။

သူမ၏ ဖခင္မွာ ေရွးေခတ္အီဂ်စ္ျပည္ကို အက်ယ္ျပန္႔ဆုံးသိမ္းသြင္းႏုိင္ခဲ့သည့္ ပထမ သပ္မုိစ့္ျဖစ္သည္။ ဟက္ရွ္ ပြတ္ ကို ဘီစီ ၁၅၀၇ ခန္႔တြင္ အီဂ်စ္နန္းေတာ္၌ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ သူမတြင္ အစ္ကုိ ႏွစ္ဦး ႏွင့္ အစ္မ ႏွစ္ဦးရွိခဲ့ေသာ္လည္း ထုိေလးဦးစလုံးမွာ ငယ္စဥ္ကတည္းက ေသဆုံးသြားၾကသျဖင့္ သူမတစ္ဦးတည္းသာ က်န္ရစ္ခဲ့သည္။

အစဥ္အဆက္ ေယာကၤ်ားသားမ်ားသာ ထီးနန္းကိုအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကရာ ထီးနန္းလႊဲေပးမည့္အခါတြင္ သားေယာကၤ်ားေလး မရွိသျဖင့္ ပထမ သပ္မုိစ့္ အခက္ႀကဳံရေတာ့သည္။ ေနာက္ဆုံးတြင္ သမီးျဖစ္သူ ဟက္ရွ္ ပြတ္ အား မိဖုရားငယ္တစ္ဦးမွ ေမြးဖြားသည့္သားျဖစ္သူ ဒုတိယသပ္မုိစ့္ ႏွင့္ လက္ထပ္ကာ ထီးနန္းကို အုပ္ခ်ဳပ္ေစခဲ့သည္။

သုိ႔ေသာ္ ဒုတိယသပ္မုိစ့္သည္ က်န္းမာေရးမေကာင္းသူျဖစ္သျဖင့္ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းသာ ထီးနန္းကို စုိးစံၿပီးေနာက္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သျဖင့္ ထီးနန္းကို သားျဖစ္သူ တတိယသပ္မုိစ့္က အုပ္ခ်ဳပ္ရမည္ဟု လ်ာထားခဲ့သည္။ ထုိအခ်ိန္က တတိယသပ္မုိစ့္မွာ အသက္ ၂ ႏွစ္အရြယ္သာ ရွိေသးသည့္ ကေလးငယ္တစ္ဦးျဖစ္ရာ အီဂ်စ္ထီးနန္းကို ဟက္ရွ္ ပြတ္ ကသာ ထိမ္းသိမ္းအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ရသည္။ ဘီစီ ၁၄၇၈ တြင္ အီဂ်စ္ကို ဖာရုိးဘုရင္မႀကီးတစ္ဦး အေနႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။

သူမ သည္ အမည္ႏွင့္ လုိက္ေအာင္ အမ်ဳိးသမီး တဦးအေနျဖင့္ ထူးျခားစြာ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္သည္။  အီဂ်စ္ကုိ ဟစ္ေဆာ့ (Hyksos) လူမ်ဳိး တုိ႕ သိမ္းပုိက္ခဲ့ၾကစဥ္အတြင္း ပ်က္စီးယုိ႕ယြင္းသြားခဲ့သည့္ ကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းကုိ ျပန္လည္ ေကာင္းမြန္ေအာင္ ျပဳျပင္တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ အီဂ်စ္ ျပည္သည္ ၾကြယ္၀ ခ်မ္းသာလာခဲ့ရသည္။

ထုိ႕အျပင္ ၾကီးမား က်ယ္ျပန္႕လွေသာ အေဆာက္အဦး အေျမာက္အျမား တည္ေဆာက္ေရး ကုိ အေကာင္အထည္ ေဖၚခဲ့ျပန္သည္။ ယခုတုိင္ ဗိသုကာ လက္ရာေျမာက္လွျပီး ရင္သပ္ရႈ႕ေမာဘြယ္ရာ အေဆာက္အဦးမ်ားအျဖစ္ ထင္က်န္လ်က္ ရွိေနရသည္။

ထုိအထဲတြင္ အထင္ရွားဆုံးမွာ ကားနတ္ (Karnak) ရွိ Red Chapel၊ ပတ္ဟက္ (Pakhet) ဘုရားေက်ာင္း ႏွင့္ Deir el-Bahri ရွိ သူမအေလာင္း ထားရွိရာ Mortuary အေဆာက္အဦးမ်ား ျဖစ္သည္။ ထုိအေဆာက္အဦးမ်ားမွ ဗိသုကာလက္ရာမ်ားကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၃ေထာင္ေက်ာ္က ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားခဲ့ေသာ အီဂ်စ္ျပည္၏ အေျခအေနကို ခန္႔မွန္းႏုိင္ေပသည္။

ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ၾကာ အီဂ်စ္ျပည္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့စဥ္အတြင္း သူမ၏ ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ စစ္ေရး အရ ေအာင္ျမင္မႈ အမ်ားအျပား ရရွိခဲ့သည့္ အျပင္ အျခားတုိင္းျပည္မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့သည္။ သူမလက္ထက္ကုိ ျငိမ္းခ်မ္းျပီး ျပည္တြင္း တည္ျငိမ္မႈ ရရွိခဲ့ေသာ ကာလ ဟု သတ္မွတ္ခဲ့ၾကျပီး ကမၻာ့သမုိင္းတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားထဲမွ ပထမဆုံး ထူးခၽြန္စြာ ေပၚထြက္လာသူ အျဖစ္ သမုိင္းပညာရွင္တုိ႔က အီဂ်စ္နာမည္ေက်ာ္ဘုရင္မ်ားႏွင့္ တန္းတူ မွတ္တမ္း တင္ခဲ့ၾကေပသည္။

ဟက္ရွ္ ပြတ္သည္ ဘီစီ ၁၄၅၈ အသက္ ၅၁ႏွစ္ အရြယ္တြင္ ကြန္လြန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ တူျဖစ္သူ တတိယသပ္မုိစ့္ က အီဂ်စ္ထီးနန္းကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ဟက္ရွ္ ပြတ္၏ မံမီ ရုပ္အေလာင္းကုိ မၾကာမီကမွ မွန္ကန္စြာ အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့ၾကျပီး ေဆးပညာရွင္တုိ႕၏ စစ္ေဆးေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ အရုိးကင္ဆာ ျဖင့္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု တညီတညြတ္တည္း ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့ၾကသည္။

Reference: 100 Women Who Changed Our World

HSW

Leave a Reply