ကမာၻ႔ အဆိုးဝါးဆံုးေသာ အၾကမ္းဖက္မႈႀကီး ၁၀ ခု

Posted on

လူသားေတြေနထိုင္ရာ ကမာၻေျမၾကီးဟာ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ့လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ အေတာ္ကိုအရုပ္ဆိုးခဲ့တာအားလံုးအသိပဲျဖစ္ပါတယ္။ သန္းေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ကမာၻလူဦးေရအတြင္းမွာ အနည္းငယ္မ်ွသာရွိတဲ့ အၾကမ္းဖက္စစ္ေသြးၾကြေတြဟာ အျပစ္ကင္းစင္တဲ့ လူဘဝမ်ားစြာကို ယေန႔တိုင္ျခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိေနဆဲပါ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ နယူးေဟာက္ကလမ္းမၾကီးေတြနဲ႔ မိုးေမ်ွာ္အေစာင့္အအံုၾကီးေတြ၊ဥေရာပက အဓိက ျမိဳ႕ေတာ္ၾကီးေတြ၊ ယခုတိုင္မျငိမ္မသက္ျဖစ္ေနတဲ့ အေရွအလယ္ပိုင္းေဒသေတြ၊ အာဖဂန္နစၥတန္ စစ္ျမျပင္ေတြအထိ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ့ ကြန္ယက္ဟာျဖန္႔က်က္ ခဲ့ျပီးအျပစ္မဲ့ျပည္သူေတြရဲ့ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္မ်ားစြာကို ဒုကၡေပးခဲ့ၾကပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပုိင္းကပဲ သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္းတြင္း ဝတ္ျပဳေနခ်ိန္ ဗံုးေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ လူေပါင္း ၃၂၁ဦး ေသဆုံးခဲ့ရပါေသးတယ္။ ဘာသာေရး၊လူမ်ိဳးေရး ေတြကိုအဓိကထားျပီး ျဖစ္ရတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားစြာဟာ ကမာၻနဲ႔အဝွမ္းကို လက္ရွိအခ်ိန္ထိျဖစ္ပြားေနဆဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ မ်ွေဝေပးခ်င္တာကေတာ့ကမာၻေပၚမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ တဲ့အဆိုးဝါးဆံုးေသာအၾကမ္းဖက္မႈ (၁၀)ခုရဲ့အေၾကာင္း ပဲျဖစ္ပါတယ္။

(၁၀) Air India Flight 182 တိုက္ခိုက္ခံရမႈ

Air India Flight 182 ေလေၾကာင္းလိုင္းဟာ ကေနဒါနိုင္ငံ Toronto ကေနအိႏၵိယနိုင္ငံ Delhi၊ ယင္းကေန ကေနဒါနိုင္ငံ ကြိဗတ္ျပည္နယ္ထဲက Montreal နဲ႔လန္ဒန္ျမိဳ႕ေတာ္ ေတြကို ေျပးဆြဲေပးေနတဲ့ ေလေၾကာင္းလိုင္းျဖစ္ပါတယ္။ (၁၉၈၅)ခုနွစ္၊ဇြန္လ(၂၃)ရက္ ေန႔မွာေတာ့ Air India Flight 182ေလေၾကာင္းလို္င္းက Boeing 747-237B ဟာ ေဝဟင္အျမင့္ေပ(၃၁၀၀၀)ေပေလာက္မွာ ကေနဒါက Sikhအၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ့ ဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္ျခင္းကိုခံခဲ့ရျပီး Irishေလပိုင္နက္အတြင္းက အတၱလနိတ္သမုဒၵရာ အတြင္းပ်က္က်ခဲ့ပါတယ္။

ဒီေလယာဥ္ပ်က္က်မႈေၾကာင့္ ေလယာဥ္ေပၚပါရွိတဲ့ ခရီးသည္ (၃၂၉)ဦးစလံုးအသက္ေသဆံုးခဲ့ရျပီး ကေနဒါႏုိင္ငံသား ၂၆၈ေယာက္ ၊ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံသား ၂၇ေယာက္ နဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံသား ၂၄ေယာက္တုိ႔ ျဖစ္ၾက ပါတယ္။ အဲဒီေလယာဥ္ပ်က္က်မႈဟာ ကေနဒါေလေၾကာင္းသမိုင္းမွာ လူအေသအေပ်ာက္အမ်ားဆံုး ေလယာဥ္ပ်က္က်မႈ အျဖစ္မွတ္တမ္းဝင္ခဲ့သလို အေမရိကန္နိုင္ငံမွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ (၂၀၀၁)ခုနွစ္၊စက္တင္ဘာ(၁၁)ရက္ေလေၾကာင္းတိုက္ခုိက္မႈျဖစ္စဥ္ျပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ အဆိုးဝါးဆံုးေသာေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္ခံရမႈအျဖစ္ မွတ္တမ္းဝင္ခဲ့ပါတယ္။

(၉) ၂၀၁၄ Gamboru Ngala တိုက္ခိုက္ခံရမႈ

ဒီတိုက္ခိုက္မႈကေတာ့ (၂၀၁၄)ခုနွစ္၊ေမ(၅)ရက္ နဲ႔ (၆)ရက္ေန႔အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တာ ျဖစ္ျပီး ျဖစ္ပြားရာေနရာကေတာ့ အာဖရိကတိုက္က၊ နိုင္ဂ်ီးရီးယားနိုင္ငံ Borno ျပည္နယ္ ထဲက Gamboruနဲ႔ Ngalaျမိဳ႕ေတြမွာျဖစ္ပါတယ္။ ယင္းတိုက္ခိုက္မႈကိုဦးေဆာင္ခဲ့တာ ကေတာ့ ဘုိကုိဟာရမ္စစ္ေသြးၾကြေတြျဖစ္ျပီး တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္အတြင္း လူေပါင္း (၃၃၆)ဦးအထိေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။ တိုက္ခိုက္ခ်ိန္ဟာ(၁၂)နာရီအထိၾကာျမင့္ခဲ့ရျပီး ျမိဳ႕(၂)ျမိဳ႕စလံုးဆိုးဆိုးရြားရြား ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရသလို ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ စစ္ေဘးဒုကၡ သည္ေတြဟာ အိမ္နီးခ်င္းကင္မရြန္းနိုင္ငံအတြင္းကိုထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္ သမားေတြဟာ အခင္းမျဖစ္ခင္လေပါင္းမ်ားစြာထဲက နိုင္ဂ်ီးရီးယားစစ္တပ္ကေန ခိုးယူ ထားခဲ့တဲ့ AK 47 ေသနတ္ေတြ RPGs ေတြကိုအသံုးျပဳတိုက္ခိုက္ခဲ့ျပီး ဆုတ္ခြာသြားခ်ိန္ မွာေက်ာင္းသူ(၈) ဦးအထိ Chibok ေဒသအတြင္းေခၚေဆာင္ျပန္ေပးဆြဲခဲ့ပါေသးတယ္။ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အစိုးရရဲ့ျမိဳ႕ ေစာင့္တပ္ေတြ ဆုတ္ခြာခဲ့ရသလို Gamboruနဲ႔ Ngalaျမိဳ႕နွစ္ျမိဳ႕ လံုးဟာ မီးေလာင္တိုက္သြင္းျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။

(၈) ၂၀၁၆ Karrada ဗံုးေပါက္ကြဲမႈ

(၂၀၁၆)ခုနွစ္၊ ဇူလိုင္(၃)ရက္ေန႔မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အီရတ္နိုင္ငံ ဘဂၢဒတ္ျမိဳ႕တြင္းက Karrada ဗံုးေပါက္ကြဲမႈ ေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့ျပည္သူ(၃၄၁)ဦးေသဆံုးခဲ့ရသလို လူရာနဲ႔ခ်ီျပီး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ဴလိုင္လ(၂)ရက္ေန႔ သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္မွာပဲ Ramadan ပြဲေတာ္ကိုဆင္ႏႊဲေနတဲ့ Karrada ေဒသက Shia မူဆလင္ေတြကိုအဓိကထားျပီးျပဳလုပ္ ခဲ့တဲ့ အေသခံ ကားဗံုးေဖာက္ကြဲမႈျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ ယင္းေနာက္ဆင္ေျခဖံုးေဒသတစ္ခု ျဖစ္တဲ့ Sha’ab မွာလမ္းေဘးဗံုးေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ လူ(၅)ဦးထက္မနည္းေသဆံုးခဲ့ရ ျပီးအနီးဝန္းက်င္အေဆာက္အအံုေတြကို မီးေလာင္ကၽြမ္းရာကေန ၾကီးမားတဲ့ ပ်က္စီးမႈေတြျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

ဒီအၾကမ္းဖက္မႈကိုစီမံခဲ့သူကေတာ့ ISLL ေတြျဖစ္ျပီး ဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္ခဲ့သူအေသခံဗံုးခြဲသမားက ေတာ့ Abu Maha al-iraqi ဆိုသူျဖစ္ပါတယ္။အီရတ္နိုင္ငံအတြင္းမွာေတာ့ Karrada ဗံုးေပါက္ကြဲမႈဟာ Yazidi လူမ်ိဳးစုေတြဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ျဖစ္စဥ္ျပီးတဲ့ေနာက္ ဒုတိယေျမာက္ အဆိုးဝါးဆံုး အေသခံဗံုးေဖာက္ကြဲမႈ အျဖစ္မွတ္တမ္းဝင္ခဲ့ပါတယ္။

(၇) Beslan School Hostage Crisis

ရုရွားနိုင္ငံအတြင္းက Beslan ေက်ာင္း တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္ဟာလည္း အလြန္ဆိုးရြားတဲ့ အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒီစာရင္းမွာပါဝင္လာခဲ့ပါတယ္။ (၂၀၀၄)ခုနွစ္ စက္တင္ဘာ(၁)ရက္ေန႔မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဒီလူမဆန္တဲ့အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ဟာ (၃)ရက္ နီးပါးၾကာျမင့္ခဲ့ျပီး အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ ရုရွားကေလးငယ္(၇၇၇)ဦးအပါအဝင္ ဓါးစာခံအျဖစ္လူေပါင္း(၁၁၀၀)ေလာက္ကို ထိန္းသိမ္းျပီးေက်ာင္းဝန္းအတြင္း အထိုင္ခ် တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကေတာ့ Chechen နဲ႔ Ingush အစၥလာမ္မစ္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ေတြျဖစ္ျပီး Chechnya ေဒသကိုရုရွားကေနခြဲထြက္ ခြင့္ေပးဖို႔နဲ႔ ရုရွားတပ္ေတြ ခ်က္ခ်င္းဆုတ္ခြာသြားဖို႔ အက်ပ္ကိုင္ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။

ရုရွားတာဝန္ရွိသူေတြဘက္က သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာေငြေၾကးအပါအဝင္ တတ္နိုင္သေလာက္ေစ့စပ္ညိဳႏိႈင္းမႈေတြျပဳလုပ္ခဲ့ေပမဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက လက္မခံခဲ့ပါဘူး။ (၃)ရက္ေျမာက္ေန႔မွာ ေတာ့ရုရွားတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြက တင့္ကားေတြကိုအသံုးျပဳျပီး အေဆာက္အအံုအတြင္းအထိ ဝင္ေရာက္ျပီး ဓါးစာခံေတြ ကိုကယ္တင္ျခင္းအပါအဝင္ အၾကမ္းဖက္သမားအားလံုးကို ေခ်မႈန္းနိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္အတြင္းမွာ ေတာ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြလက္ခ်က္နဲ႔ ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ ကေလးငယ္(၁၈၆) အပါအဝင္ စုစုေပါင္း(၃၃၄)ေယာက္ အသက္ဆံုးရံႈးခဲ့ရပါတယ္။

(၆) (၂၀၁၃)ခုနွစ္၊အတြင္းက အီရတ္နိုင္ငံတြင္းကအၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေတြ

(၂၀၁၃)ခုနွစ္ ဇူလိုင္လ ပထမရက္သတၱပတ္(၂)ပတ္အတြင္း အီရတ္နိုင္ငံရဲ့အဓိက ျမိဳ႕ေတာ္ၾကီးေတြမွာေတာ့ အစီစဥ္တက်ဖန္တီးခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေတြေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့ျပည္သူ(၃၈၉)ဦးေသဆံုးခဲ့ရသလို လူ(၈၀၀) ထက္မနည္း ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။ ယင္းကာလမတိုင္ခင္ အီရတ္နိုင္ငံအတြင္း အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္ေတြ ေလ်ာ့နည္းေနရာကေန (၂၀၁၃) ဧျပီလမွာ အီရတ္အစိုးရ စစ္သည္ေတြက အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ့ Hawija စခန္းကိုဝင္ေရာက္စီးနင္းမႈျဖစ္စဥ္ အျပီးမွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေတြဟာ ရုတ္ခ်ည္းမ်ားျပားလာခဲ့ျပန္ပါတယ္။

UN ရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရဆိုင္ ဧျပီလတစ္ခုအတြင္းမွာပဲ အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေတြေၾကာင့္ လူေပါင္း(၇၁၂)ဦးေသဆံုးခဲ့ရတယ္လို႔ ေဖာ္ျပျပီး ဒီႏႈန္းဟာအီရတ္နိုင္ငံရဲ့ ေနာက္ဆံုး (၅)နွစ္အတြင္းမွာအမ်ားဆံုး လူေသဆံုးမႈျဖစ္ရတဲ့လအျဖစ္ မွတ္တမ္းဝင္ခဲ့ပါတယ္။ ေမလအတြင္းမွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြဟာပိုမိုမ်ားျပားလာခဲ့ျပီး အျပစ္မဲ့ျပည္သူ (၁၀၄၅)ဦးေသဆံုးခဲ့ရသလို ဒဏ္ရာရရွိသူ(၂၀၀၀)အထိ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္လာခဲ့ပါ တယ္။

(၅) Massacre of Trujillo

ကိုလံဘီယာနိုင္ငံ Trujillo ျမိ္ဳ႕မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဒီလူအစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈ ေတြဟာ (၁၉၈၈)ကေန(၁၉၉၄) ကာလအတြင္းျဖစ္ပြားခဲ့တာျဖစ္ျပီး လက္သည္တရား ခံကေတာ့ Cali cartel မူးယစ္ေဖာက္ကားသူေတြ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕ဝင္ေတြနဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြအထိပါဝင္ခဲ့တယ္လို႔သိရပါတယ္။ နိုင္ငံေရးပရိပကၡကိုအေျခခံျဖစ္ပြားတဲ့ ဒီလူသတ္ပြဲေတြမွာကိုလံဘီယာ Guerrilla (ေျပာက္က်ား) ေတြကိုေထာက္ခံသူလို႔ သံသယရွိသူနဲ႔ ကိုလံဘီယာအလုပ္သမား သမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ (၄၀၀)နီးပါးကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ ပါတယ္။

သတ္ျဖတ္ခံရသူေတြဟာ စစ္ေၾကာေရးစခန္းေတြမွာ ျပင္းထန္စြာနွိပ္စက္ညွင္း ပန္းျခင္းခံခဲ့ရျပီး ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ အစေဖ်ာက္ခံခဲ့ရတာျဖစ္ျပီး က်ဴးလြန္သူေတြရဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ Guerrilla (ေျပာက္က်ား)အဖြဲ႔ဝင္ေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ့နိုင္ငံေရးျပိဳင္ ဘက္ေတြကို ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ေထာက္ခံအားေပးမႈမရွိေစရန္ ျဖစ္ပါတယ္။

(၄)Cinema Rex Fire

(၁၉၇၈)ခုနွစ္၊ ၾသဂုတ္လ(၁၉)ရက္ရက္ေန႔ကအီရန္နိုင္ငံ Abadan က Cinema Rex မီးေလာင္ကၽြမ္းမႈေၾကာင့္ ျပည္သူ(၄၂၂)ဦးအထိ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ ယင္းမီးေလာင္ကၽြမ္းေနခ်ိန္မွာေတာ့ အီရန္ရုပ္ရွင္ၾကည့္ ပရိတ္သတ္ ရာေပါင္းမ်ားစြာဟာ The Deer အမည္ရတဲ့ရုပ္ရုင္ကို ၾကည့္ရႈေန တဲ့အခ်ိန္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ရုပ္ရွင္ရံုအတြင္း မီးဟုန္းဟုန္းေတာက္မေလာင္ကၽြမ္းခင္ ကတည္းက ထြက္ေပါက္တံခါးအားလံုးကို လူေလး(၄)ေယာက္ကလာေရာက္ပိတ္ထား ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ရုပ္ရွင္ရံုအတြင္းက လူအားလံုးဟာအရွင္လတ္လတ္ မီးေလာင္ တိုက္သြင္းသလို ဆိုးဆိုးရြားရြားေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။

အ့ံၾသစရာေကာင္းတာက အစပိုင္းမွာေတာ့ ဒီအၾကမ္းဖက္မႈကို လုပ္ေဆာင္တဲ့ေနာက္ကြယ္ကအဖြဲ႔အစည္းကို ေဖာ္ျပျခင္္းျခင္းမရွိခဲ့ပဲ ေနာက္ပို္င္းမွာ ဒီျဖစ္ရပ္ကိုအီရန္တာဝန္ရွိသူေတြက ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ သမိုင္းကေန ကြယ္ဝွက္ထားေနသလိုေတာင္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္ဟာ (၁၉၇၈)ခုနွစ္မွာပဲျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အီရန္ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ မီးစျဖစ္ခဲ့ျပီး ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြအဆိုအရေတာ့ ဒီမီးေလာင္ကၽြမ္းမႈ မွာအဓိကတာဝန္ရွိသူကေတာ့ အီရန္အစိုးရရဲ့အထူးစံုစမ္းေရးရဲတပ္ဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ SAVAK ေတြရဲ့မဆင္ျခင္တဲ့လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔သိရပါတယ္။

SAVAK ရဲ့အထူးေအဂ်င့္ ေတြအေနနဲ႔ အီရန္ေတာ္လွန္ေရးကိုလံႈေဆာ္သူေတြကို လိုက္လံဖမ္းဆီးတဲ့ ျဖစ္စဥ္မွာ အခင္းျဖစ္ပြားရာရုပ္ရွင္ရံုအတြင္းမွာ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြေရာ အထူးေအဂ်င့္ေတြပါေရာက္ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ အျပင္ဘက္မွာက်န္ရွိေနတဲ့ SAVAK ေအဂ်င့္ေတြက ရုပ္ရွင္ရံုရဲ့ထြက္ေပါက္အားလံုးကို ပိတ္ျပီးဖမ္းဆီးနိုင္မယ္လို႔ ယူဆျပီး ပိတ္ပင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ရုပ္ရွင္ရံုအတြင္း မထင္မွတ္ပဲေလာင္ကၽြမ္းမႈျဖစ္ခဲ့ခ်ိန္မွာ ေတာ့ အျပစ္မဲ့ျပည္သူအားလံုးဟာထြက္ေပါက္ပိတ္ျပီး ဆိုးဆိုးရြားရြားေသဆံုးခဲ့ရပါ တယ္။ မၾကာခင္မွာပဲ အီရန္အစိုးဟာ SAVAK ရဲ့အၾကီးအကဲ Captain Monir Taheri ကိုဖမ္းဆီးခဲ့ျပီး ေသဒဏ္ခ်မွတ္အျပစ္ေပးခဲ့ပါတယ္။

(၃) (၂၀၁၃)ခုနွစ္အတြင္း အီရတ္နိုင္ငံတြင္းအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ

(၂၀၁၃)ခုနွစ္ ေမလ(၁၅)ရက္ေန (၂၁)ရက္ေန႔အတြင္း အီရတ္နိုင္ငံတြင္းမွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့ျပည္သူ(၅၀၀)ေလာက္ေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။ ဗံုးေဖာက္ခြဲမႈ၊ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြပါဝင္တဲ့ အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္ေတြဟာ အီရတ္ နိုင္ငံအလယ္ပိုင္းနဲ႔ ေျမာက္ပိုင္းေဒသေတြမွာျဖစ္ပြားခဲ့တာျဖစ္ျပီး ဘဂၢဒတ္ျမိဳ႔အတြင္း ကားဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ေမလ(၁၅) ရက္ေန႔ တစ္ရက္တည္းနဲ႔တင္ လူ(၂၃)ဦးေသဆံုး ခဲ့ျပီး (၁၀၈)ဦးဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြဟာ Shia မူဆလင္ ေတြကိုအဓိက ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္တာျဖစ္ျပီး Sadr City, Kadhimiya , New Baghdad ျမိဳ႕ကားဂိတ္ေတြအနီးမွာျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ Kirkuck ျမိဳ႕ကအစိုးရရံုးေတြကို ပစ္မွတ္ထားေဖာက္ခြဲတဲ့ဗံုးေပါက္ကြဲမႈ(၂)ခုေၾကာင့္ လူ(၁၀)ဦးေသဆံုးခဲ့သလို (၁၃) ဦးထက္မနည္း ဒဏ္ရာရရွိိခဲ့ပါတယ္။ Mosul ျမိဳ႔မွာလည္းလမ္းေဘးဗံုးေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ဥေပေဒရံုးဝန္ထမ္း(၂)ဦး၊ Tarmiyah မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေသခံဗံုးေဖာက္ခြဲမႈေၾကာင့္ ဥေပေဒဝန္ထမ္း(၂)ဦးေသဆံုးခဲ့ရသလို လူ(၈)ဦးထက္မနည္းဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။

ေမလ(၁၆)ရက္ေန႔မွာလည္း အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး လူ(၄၀)ေသဆံုးခဲ့ျပီး (၁၇)ေယာက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။ ေမလ(၁၇)ရက္ေန႔မွာေတာ့ Sunnis ေတြကိုပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္တဲ့ အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ လူ(၄၃) ဦးအထိ ေသဆံုးခဲ့ရသလို (၈၀)ဦးအထိ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။ ေမ(၁၈)ရက္နဲ႔ (၁၉) ရက္ေန႔မွာေတာ့ အေသးစားအၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေတြသာ ျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး ေမလ(၂၀)ရက္ ေန႔မွာေတာ့ ၾကီးမားျပင္းထန္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အီရတ္နိင္ငံတစ္ဝွမ္း ျဖစ္ခဲ့ျပီး အျပစ္မဲ့ျပည္သူ (၁၃၃)ဦး အထိေသဆံုးခဲ့ရသလို လူ(၂၈၃)ဦးဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။

(၂) ၂၀၀၇ ခုနွစ္ Yazidia မ်ိဳးႏြယ္စုေတြကို ဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္ျခင္း

အီရတ္နိုင္ငံတြင္းမွာ(၂၀၀၇)ခုနွစ္၊ၾသဂုတ္လ(၁၄)ရက္ေန႔မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဒီအၾကမ္းဖက္ ျဖစ္စဥ္ ေတြအတြင္းစုစုေပါင္းအရပ္သား (၂၉၉၆)ဦးအထိေသဆံုးခဲ့ရတာေၾကာင့္ ကမာၻ သမိုင္းမွာေတာင္ စံခ်ိန္တင္ျဖစ္ရပ္ဆိုးတစ္ခုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အီရတ္နိုင္ငံတြင္းက Yazidia မ်ိဳးႏြယ္စုေတြအဓိကေနထိုင္တဲ့ Kahtaniya နဲ႔ Jazeera ျမိဳ႕ေတြမွာ အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ အေသခံ ဗုန္းေဖာက္ကြဲမႈ(၄)ၾကိမ္ျပဳလုပ္ျပီး တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဗံုးေပါက္ကြဲျပီးရက္သတၱပတ္(၁)ပတ္ၾကာခ်ိန္မွာေတာ့ အီရတ္ အစိုးရက အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေတြေၾကာင့္ အရပ္သား(၅၀၀)ေလာက္ေသဆံုးျပီး ဒဏ္ရာ ရရွိသူ(၁၅၀၀)ဦးရွိတယ္လို႔ ကနဦးသတင္းေဖာ္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ဘက္က ဒီဗံုးေဖာက္ခြဲမႈျဖစ္စဥ္ေတြအတြင္းမွာ ကား(၃)စီးနဲ႔ဓာက္ဆီတင္ယာဥ္(၁)စီးကို အသံုးျပဳတိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကျပီး ေပါက္ကြဲမႈေတြေၾကာင့္ လူေနအေဆာက္အအံုမ်ားစြာ ျပိဳက်ပ်က္စီးခဲ့ရျပီး အေဆာက္အအံုအတြင္းမွာရွိတဲ့ လူမ်ားစြာပိတ္မိခဲ့ပါတယ္။

ယင္းအခ်ိန္ကအစိုးရရဲ့အခ်ိန္မီကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြဟာလည္း တူးေဖာ္ေရးစက္ မလံုေလာက္ျခင္းအပါအဝင္ အားနည္းမႈေတြရွိခဲ့တာေၾကာင္ အပ်က္အ ဆီးနဲ႔ ေျမသားစိုင္ေတြေအာက္မွာ ပိတ္မိေနတဲ့ ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဒုကၡသည္ေတြဟာ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းပိတ္ဆို႔ျပီးေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။ တာဝန္က်ေဆးေပးခန္းေတြ ဆီကိုအခ်ိန္မီေရာက္တဲ့ ဗံုးဒဏ္သင့္ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အသက္ခ်မ္းသာခြင့္ရခဲ့ေပမဲ့ ပိတ္မိေနတဲ့ ျပည္သူအမ်ားစုကေသဆံုးခဲ့ရတာေၾကာင့္ မူလထုတ္ျပန္ထားတဲ့ေသဆံုး စာရင္းရဲ့ (၆)ဆအထိ ျမင့္တက္သြားခဲ့ပါတယ္။

(၁) စက္တင္ဘာ(၁၁)ရက္ေန႔တိုက္ခိုက္မႈ

ကမာၻေက်ာ္ဒီတိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္ကို အဓိကၾကိဳးကိုင္ခဲ့သူကေတာ့ အယ္လ္ေကးဒါး အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းေခါင္းေဆာင္ အိုစမာဘင္လာဒင္ ျဖစ္ျပီး အစီစဥ္ေရးဆြဲသူကေတာ့ Al-Qaede ျဖစ္ပါတယ္။ စုစုေပါင္းအၾကမ္းဖက္သမား (၁၉)ဦးဟာ အေမရိကန္ခရီးသည္တင္ေလယာဥ္(၄)စီးကို ျပန္ေပးဆြဲျပီး ယင္းအနက္ (၂) စီးကို WTC လို႕သိၾကတဲ့ကမာၻကုန္သြယ္ေရးအေဆာက္အအံုတာဝါ(၂)ခုကို အေသခံဝင္တိုက္ခဲ့ျပီး ေလယာဥ္ေပၚမွာပါလာတဲ့ ခရီးသည္ေတြသာမက တာဝါ(၂) ခုအတြင္း အလုပ္လုပ္ေနသူမ်ားပါေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ တတိယေျမာက္ေလယာဥ္ကိုေတာ့ ဗာဂ်ီးနီးယားျပည္နယ္က ပင္တဂြန္စစ္ဌာနခ်ဳပ္ကို ထိုးဆိုက္ခ်ခဲ့ျပီး စတုတၳေျမာက္ေလယာဥ္ကေတာ့ ခရီးသည္ေတြရဲ့ ျပန္လည္ခုခံမႈေတြ ေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ့ပစ္မွတ္ထားရာလို႔ ယူဆရတဲ့ အိမ္ျဖဴေတာ္(သို႔မဟုတ္) Washinton’DC အေဆာက္အအံုကိုမေရာက္ပဲ ပင္ဆယ္ေဗးနီးယားျပည္နယ္အတြင္းက စတုန္းခရတ္ျမိဳ႕အနီး ပ်က္က်ခဲ့ပါတယ္။

ဒီတိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္သမား(၁၉)ေယာက္အပါအအဝင္ ျပည္သူ (၃၀၀၀)ေက်ာ္ေသဆံုးခဲ့ရျပီး ဒဏ္ရာရရွိသူကေတာ့ (၆၀၀၀)ထက္ မနည္းရွိခဲ့ပါတယ္။ ေသဆံုးရသူေတြထဲမွာ အေရးေပၚကယ္ဆယ္ေရးတာဝန္ ေတြထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ မီးသတ္သမားနဲ႔ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္ (၃၄၃)ေယာက္နဲ႔ ရဲအရာရွိ(၆၀)ဦး အထိပါဝင္ခဲ့ျပီး အေျခခံ အေဆာက္အအံုတန္ဖိုးပဲအေမရိကန္ေဒၚလာ(၁၀)ဘီလ်ံေလာက္ဆံုးရံႈးခဲ့ရပါတယ္။

စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ဆံုးရံႈးမႈေတြကေတာ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၃)ထရီလီယန္ ေလာက္အထိကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ဆံုးရံႈးခဲ့ရပါတယ္။ အေမရိကန္အစိုး ရရဲ့ ျပည္တြင္းလံုျခံဳေရးစနစ္ကိုထိုးနွက္လိုက္တဲ့ ဒီျဖစ္ရပ္အျပီးမွာေတာ့ အေမရိကန္နိုင္ငံက အာဖဂန္နစၥတန္နိုင္ငံကို က်ဴးေက်ာ္ျပီး အယ္ေကးဒါးအဖြဲ႕ဝင္ေတြကိုခိုလံႈခြင့္ေပး ထားတဲ့ တာလီဘန္အစိုးရကိုျဖဳတ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။

သုတဇုန္

Leave a Reply