ကမာၻ႔ဒုတိယ လူဦးေရအနည္းဆုံးႏုိင္ငံ (သုိ႔) တူဗာလူးႏုိင္ငံအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

Tuvalu နိုင္ငံကို ယခင္အခ်ိန္တုန္းကေတာ့ Elllice ကၽြန္းေတြလို႔လူသိမ်ားၾကျပီး ေတာင္ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္းမွာတည္ရွိတဲ့ Polynesia(ပိုလီနီရွန္း)ကၽြန္းနိုင္ငံေလး တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ Tuvaluရဲ့တရားဝင္နာမည္ကေတာ့ Tuvalu နိုင္ငံပဲျဖစ္ျပီး ရံုးသံုးဘာသာ စကားကေတာ့ အဂၤလိပ္စာနဲ႔ Tuvalu ဘာသာစကားပဲျဖစ္ပါတယ္။ Tuvalu နိုင္ငံရဲ့ အေနာက္ဘက္နဲ႔ အေနာက္ေတာင္ဘက္မွာ ေဆာ္လမြန္ကၽြန္းနိုင္ငံ၊ အေနာက္ေျမာက္ ဘက္မွာေတာ့ Nauruနိုင္ငံ၊ ေျမာက္ဘက္မွာေတာ့ Kiribati နိုင္ငံ၊ အေရွဘက္မွာေတာ့ Tokelau နိုင္ငံ၊ အေရွေတာင္ဘက္မွာေတာ့ Samoa၊ Wallis နဲ႔ Futuna နိုင္ငံ၊ ေတာင္ဘက္မွာေတာ့ Fijiနိုင္ငံတို႔နဲ႔ နယ္နိမိတ္ခ်င္းထိစပ္လ်က္ရွိေနပါတယ္။ Tuvalu နိုင္ငံရဲ့ အေရွေျမာက္ဘက္ (၂၅၀၀)မိုင္အကြာမွာေတာ့ ၾသစေတးလ်နိုင္ငံတည္ရွိျပီး ပထဝီဝင္အေနအထားအရ Tuvaluနိုင္ငံဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဟာဝိုင္အီျပည္နယ္နဲ႔ ၾသစေတး လ်နိုင္ငံအၾကားမွာတည္ရွိေနပါတယ္။

(၂၀၁၇)ခုနွစ္၊ ဇန္နဝါရီ(၁)ရက္ေန႔ေကာက္ခံတဲ့ စာရင္းေတြအရေတာ့ Tuvaluနိုင္ငံရဲ့ လူဦးေရဟာ(၁၀၀၄၅)ဦးသာရွိတာေၾကာင့္ ဒုတိယေျမာက္ လူဦးေရအနည္းဆံုးနိုင္ငံအျဖစ္ မွတ္တမ္းဝင္ ထားပါတယ္။ နည္းပါးတဲ့လူဦးေရနဲ႔လိုက္ဖက္တဲ့ Tuvaluနိုင္ငံဟာ (၂၆) စတုရန္းကီလို မီတာ (၁၀ စတုရန္းမိုင္) သာက်ယ္ဝန္းပါတယ္။ အဲဒီအက်ယ္အဝန္းေၾကာင့္ကမာၻေပၚမွာ ဗာတီကန္စီးတီး ၊မိုနာကိုနဲ႔ Nauru နိုင္ငံျပီးရင္ေတာ့ Tuvaluနိုင္ငံဟာ စတုတၳေျမာက္ အေသးဆံုးနိုင္ငံအျဖစ္ ေဖာ္ျပျခင္းခံရပါတယ္။

Tuvaluနိုင္ငံဟာမီးေတာင္ကၽြန္းစုအမ်ိဳးအစားျဖစ္ျပီး Nanumanga , Niutao နဲ႔ Niulakita အမည္ရတဲ့ သႏာၱေက်ာက္ကၽြန္း(၃)ခုနဲ႔ Atolls (အလယ္မွာေရငန္အိုင္ရွိ ေသာ သႏာၱေက်ာက္ကၽြန္း) (၆)ခုနဲ႔ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ Atolls ကၽြန္းေတြရဲ့အမည္ကေတာ့ Funafuti ,Nanumea,Nui, Nukufetau, Nukulaelae နဲ႔ Vaitupu တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ယင္းကၽြန္းေတြအနက္က Funafutiကၽြန္းေပၚမွာေတာ့ Tuvaluနိုင္ငံရဲ့ျမိဳ႕ေတာ္Funafutiျ မိဳ႔တည္ရွိျပီး ဒီကၽြန္းေပၚမွာပဲ Tuvalu နိုင္ငံလူဦးေရ စုစုေပါင္းရဲ့(၅၆)ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေနထိုင္ၾကပါတယ္။

Tuvalu နိုင္ငံဟာပင္လယ္ေရမ်က္နွာျပင္ထက္ (၁၅)ေပအထက္မွာ တည္ရွိေနတာေၾကာင့္ ေမာ္ဒိုက္နိုင္ငံျပီးရင္ေတာ့ ကမာၻေပၚမွာ ဒုတိယေျမာက္ အနိမ့္ဆံုး ပင္လယ္ ေရမ်က္နွာျပင္အထက္မွာ ရပ္တည္ေနတဲ့နိုင္ငံအျဖစ္ မွတ္တမ္းဝင္ထားပါတယ္။ Tuvalu နိုင္ငံဟာ ပင္လယ္ကမ္းရိုးတန္းအရွည္မိုင္ (၁၅)မိုင္ေလာက္ရွည္လ်ားျပီး အလြန္ လွပတဲ့ကမ္းေျခနဲ႔ေတာင္ပစိဖိတ္ရဲ့အလွဆံုးစိမ္းျပာေရာင္ေရျပင္ကို ပိုင္ဆိုင္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အ့ံၾသစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ပဲ Tuvaluနိုင္ငံရဲ့ပင္လယ္ကမ္းေျခေတြဟာ ကမာၻနာမည္ေက်ာ္ကမ္းေျခ အပန္းေျဖစခန္းစာရင္းမွာပါဝင္ျခင္းေတာ့မရွိခဲ့ပါဘူး။

ေတာင္ပစိဖိတ္ေဒသရဲ့ သုခဘံုလို႔တင္စားေခၚဆိုေလာက္တဲ့ Tuvalu နိုင္ငံကမ္းေျခ ကိုေတာ့ကမာၻတစ္ဝွမ္းက ခရီးသြားဧည့္သည္နွစ္စဥ္(၁၀၀၀)နီးပါးသာ လာေရာက္လည္ ပတ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီစာရင္းေၾကာင့္ ကမာၻေပၚမွာခရီးသြားလာေရာက္မႈအနည္းဆံုးနိုင္ငံ အျဖစ္လည္း Tuvaluနိုင္ငံဟာထပ္မံမွတ္တမ္းဝင္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။ (၂၀၀၆)ခုနွစ္ကမွတ္ တမ္းေတြအရေတာ့ ခရီးသည္(၂၀၀၀)အထိလာေရာက္ေနခဲ့တယ္လို႔ေဖာ္ျပခဲ့တာ ေၾကာင့္ Tuvaluနိုင္ငံရဲ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းဟာနွစ္စဥ္တိုးတက္လာမဲ့ အေနအထားမွာ ရွိပါတယ္။

Tuvaluနိုင္ငံရဲ့ရာသီဥတုကေတာ့ စိုထိုင္းျပီး ပူျပင္းကာ နွစ္စဥ္အပူခ်ိန္ဟာ (၃၀) ဒီဂရီ ဆဲစီးရက္(၈၆ ဒီဂရီ ဖာရင္ဟိုက္)ရွိျပီး ရာသီဥတု အေျခအေန ေျပာင္းလဲမႈ အလြန္နည္းပါးပါတယ္။ Tuvaluမွာေတာ့ အဓိကရာသီဥတုအေျခအေန (၂)မ်ိဳးရွိျပီး နိုဝင္ဘာလကေန ဧျပီအထိကေတာ့ စိုစြတ္တဲ့မိုးရာသီျဖစ္ျပီး ေမလကေနေအာက္တို ဘာလအထိကေတာ့ ပူျပင္းတဲ့ေႏြရာသီကို ၾကံဳေတြ႔ရပါတယ္။

Tuvalu နိုင္ငံသားအားလံုးရဲ့ မူလမ်ိဳးရိုးကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့နွစ္ေပါင္း(၃၀၀၀)အၾကာက တည္းက ပစိဖိတ္ေဒသကိုစတင္ ေျပာင္းေရြလာၾကတဲ့ Tuvalu မ်ိဳးႏြယ္စုေတြကပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Tuvalu မ်ိဳးႏြယ္စုေတြဟာ ဥေရာပတိုက္သားေတြနဲ႔ကူးလူးဆက္သြယ္မႈ မျပဳလုပ္ခ်ိန္ ကတည္းက ေလွငယ္မ်ားကိုအသံုးျပဳျပီး အနီးဝန္းက်င္က Samoa နဲ႔ Tonga ကၽြန္းေတြ ကို ပင္လယ္ခရီးျဖတ္သန္းသြားေရာက္တဲ့အေလ့ရွိခဲ့ပါတယ္။ Tuvaluဆိုတာကေတာ့ ေဒသခံဘာသာစကားအရဆိုရင္ (၈)ခုေျမာက္ကၽြန္းမွာေနထိုင္သူေတြလို႔ အဓိပၸါယ္ရပါ တယ္။ ယင္းေဒသမွာ အဓိကကၽြန္း(၉)ခုရွိတဲ့အနက္က Tuvaluေတြဟာ(၈)ခုေျမာက္ ကၽြန္းမွာေနထိုင္ၾကသူေတြအျဖစ္ နွစ္ကာလေထာင္ခ်ီတည္းက သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတာကို သိျမင္နိုင္ပါတယ္။

Tuvalu နိုင္ငံကိုေတာ့(၁၅၆၈)ခုနွစ္၊ဇန္နဝါရီ(၁၆)ရက္ေန႔မွာစပိန္လူမ်ိဳးစြန္႔စားသြာလာသူ Alvaro de Mendana de Neira ကစတင္ေတြ႔ရွိခဲ့ျပီး ယင္းမတိုင္ခင္ကတည္းက သူဟာ Nui ကၽြန္းကိုလည္းေတြ႔ရွိခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာေျမပံုေပၚမွာ သူေတြ႔ရွိခဲ့တဲ့ ကၽြန္းေတြရဲ့တည္ေနရာကိုေရးဆြဲမွတ္တမ္းတင္နိုင္ခဲ့ျပီး စပိန္လို Isla de Jesus ( ဘုရားသခင္ရဲ့ကၽြန္း)ဆိုျပီး Tuvaluနိုင္ငံတည္ရွိရာကၽြန္းကိုနာမည္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း ထာဝရဘုရားရဲ့ပြဲေတာ္မ်ားစြာကိုက်င္းပခဲ့ျပီး ယင္းအခ်ိန္တည္းက တည္ရွိတဲ့ခရစ္ယာန္သာသနာဟာ ယေန႔အခ်ိန္ထိ Tuvaluနိုင္ငံရဲ့အဓိက ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

(၁၈၁၉)ခုနွစ္မွာေတာ့ Tuvaluနိုင္ငံရဲ့ Funafuti ကၽြန္းကို Ellice ကၽြန္းလို႔နာမည္ေျပာင္း ခဲ့ပါတယ္။ ဒီနာမည္ဟာ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးေျမပံုမွတ္တမ္းတင္ပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Alexander George ကေန Tuvaluေဒသမွာရွိတဲ့ ထင္ရွားတဲ့ကၽြန္း(၉)ခုကို ေရယာဥ္ႏႈန္းျပမိုင္ေတြနဲ႔အတူ အေသအခ်ာမွတ္တမ္းတင္ေျမပံုေရးထုတ္ျပီးတဲ့ေနာက္ မွာ Ellice ကၽြန္းမ်ားဆိုတဲ့အမည္ဟာေပၚေပါက္လာျခင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ (၁၆)ရာစု ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အထက္ပါကၽြန္း(၉)ကၽြန္းဟာ အဂၤလိပ္အစိုးရရဲ့ ေနမဝင္အင္ပါယာအတြင္းသက္ဆင္းခဲ့ရျပီး ျဗိတိန္ေတာ္ဝင္ေရတပ္က Captain Gibson က ယင္းကၽြန္းမ်ားအားလံုးဟာ ျဗိတိသ်ွအင္ပါယာရဲ့အေစာင့္ေရွာက္ခံနယ္ေျမအျဖစ္ (၁၈၉၂) ခုနွစ္ေအာက္တိုဘာ(၉)ရက္ကေနစတင္ျပီး(၁၆)ရက္ေန႔အထိ ေၾကျငာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

Tuvaluနိုင္ငံကို ျဗိတိသ်ွတို႔က အုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာ Commissioner မင္းၾကီးတစ္ေယာက္ထားရွိေပးခဲ့ျပီး (၁၈၉၂) ကေန(၁၉၁၆)ခုနွစ္အထိေတာ့ (BWPT)လို႔သိၾကတဲ့ ျဗိတိသ်ွအင္ပါယာရဲ့ ပစိဖိတ္အေနာက္ပိုင္းေဒသအတြင္းထားရွိ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါတယ္။ ယင္းေနာက္ပိုင္းမွာလည္း Gilbert နဲ႔ Ellice ကၽြန္းမ်ားလို႔ ေျပာင္းလဲ သတ္မွတ္ၿပီး (၁၉၁၆)ကေန(၁၉၇၄)ခုနွစ္အထိ ကိုလိုနီနယ္ေျမထပ္မံထူေထာင္ျပီး ဆက္လက္ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။

(၁၉၇၄)ခုနွစ္မွာေတာ့ Tuvaluကၽြန္းသားေတြစုေပါင္းျပီး ျဗိတိသ်ွတို႔လက္ကေန ခြဲထြက္ျပီး လြတ္လပ္တဲ့ Tuvaluနိုင္ငံအျဖစ္ စတင္ထူေထာင္ဖို႔ စတင္ၾကိဳးပမ္း ခဲ့ၾကပါတယ္။ Gilbertကၽြန္းေတြမပါတဲ့ Tuvaluနိုင္ငံအျဖစ္နဲ႔ (၁၉၇၈)ခုနွစ္၊ ေအာက္တိုဘာ(၁)ရက္ေန႔မွာ ျဗိတိသ်ွတို႔လက္ထဲကေန လြတ္လပ္ေရးအရယူနိုင္ခဲ့ျပီးဓနသဟာယနိုင္ငံတစ္ခုအေနနဲ႔ ရပ္တည္ခဲ့ပါတယ္။ (၂၀၀၀)ျပည့္နွစ္ စက္တင္ဘာ(၅)ရက္ေန႔မွာေတာ့ Tuvaluနိုင္ငံဟာ ကုလသမဂၢရဲံ (၁၈၉)ခုေျမာတ္အဖြဲ႕ဝင္နုိင္ငံျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

Tuvalu နိုင္ငံသားအမ်ားစုကေတာ့ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းနဲ႔ မိရိုးဖလာ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္း ေတြကိုသာအဓိကထားလုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာက Telecom ကုမၸဏီေတြ ဟာTuvaluနိုင္ငံအတြင္းလာေရာက္လုပ္ကိုင္တဲ့အတြက္ ယင္းလုပ္ငန္းေတြကေန အစိုးရအတြက္မ်ားစြာေသာ အခြန္ဘ႑ာကိုရရွိေနပါတယ္။ Tuvaluနိုင္ငံရဲ့ အဓိက စိုက္ပ်ိဳးသီးနွံကေတာ့ ပိန္းဥ၊ အုန္းသီးတို႕ျဖစ္ၾကျပီး အုန္းဆီျပဳလုပ္တဲ့လုပ္ငန္းမ်ားစြာကို လည္း စီးပြားျဖစ္လုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္။ အုန္းသီးနဲ႔ယင္းကိုအေျခခံျပီးျပဳရတဲ့ ေဒသထြက္ ကုန္ေရာင္းဝယ္ေရးလုပ္ငန္းဟာ Tuvalu နိုင္ငံရဲ့အဓိက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအျဖစ္ သတ္မွတ္နိုင္ျပီး ကမ္းလြန္ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းေတြကိုလည္း လုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္။

Tuvalu နိုင္ငံရဲ့ ကၽြန္းေတြအနီးမွာေတာ့ မ်ားစြာေသာရွားပါးငါးမ်ိဳးစိတ္ေတြ ရွင္သန္ ေပါက္ဖြားလ်က္ရွိေနၾကပါတယ္။ Tuvaluနိုင္ငံရဲ့ရိုးရာအစားအစာေတြကေတာ့ အုန္းသီး နဲ႔အုန္းနို႔ကိုအေျခခံ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ မုန္႔အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ နို႔ထြက္ပစၥည္းေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ Pulaka(ပိန္းဥတစ္မ်ိဳး)၊ ငွက္ေပ်ာ္သီး၊အုန္းသီးနဲ႔ အျခားသီးနွံေတြကိုလည္း အေကာင္းစား အစာမြန္ျဖစ္တြဲဖက္ စားေသာက္တတ္ၾကပါေသးတယ္။

Tuvaluကၽြန္းနိုင္ငံေလးရဲ့ အ့ံၾသစရာအခ်က္ကေတာ့ ရာဇဝတ္မႈခင္းျဖစ္ပြားမႈ အလြန္ ကိုနည္းပါးတဲ့အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရရဲ့ပင္လယ္ကမ္းေျခေစာင့္တပ္ေတြကလြဲရင္ အျခားမည္သည့္လက္နက္ကိုင္မွမထားရွိသလို ဘယ္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းမွ မရွိတာျဖစ္လို႔ အေတာ္ကိုျငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ေနရာအျဖစ္ သတ္မွတ္ရပါမယ္။

Tuvaluနိုင္ငံရဲ့သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္ကေတာ့ အကန္႔အသတ္ေတြရွိပါတယ္။ Tuvalu နိုင္ငံမွာ(၅)မို္င္ေလာက္ရွည္လ်ားတဲ့ လမ္းမၾကီးေတြရွိေပမဲ့ မီးရထားလမ္းမ၇ွိတဲ့ နိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ Tuvaluနိုင္ငံဟာေရေၾကာင္းဆက္သြယ္ေရးကိုသာအဓိကထား သြားလာရျပီး Funafutiဟာ Tuvaluနိုင္ငံရဲ့တစ္ခုတည္းေသာဆိပ္ကမ္းတည္ရိွပါတယ္။

Tuvalu နိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္ျပီးစိုးရိမ္စရာအခ်က္ကေတာ့ ကမာၻၾကီးပူေႏြးလာမႈရဲ့ အကိ်ဳးဆက္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ပင္လယ္ေရမ်က္နွာျပင္ျမင့္တက္မႈ ေဘးကိုအေနွးနဲ႔အျမန္ရင္ဆိုင္ နိုင္ရတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ မွတ္တမ္းေတြအရ Tuvaluနိုင္ငံဟာ မူလ ပင္လယ္ ေရမ်က္နွာျပင္ထက္အျမင့္ေပ(၆ေပ၆လက္မ)ေလာက္ေလ်ာ့က်သြားျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သိပၸံနည္းပညာဆိုင္ရာ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈေတြအရေတာ့ Tuvalu နိုင္ငံဟာ ပင္လယ္ေရ မ်က္နွာျပင္ဖံုးလႊမ္းျခင္းကို ပထမဆံုးခံစားရနိုင္တဲ့ နိုင္ငံျဖစ္ေကာင္းျဖစ္နိုင္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။

ကၽြန္းနိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္တဲ့အျပင္ နည္းပညာပိုင္းအရမ်ားစြာ ေခတ္ေနာက္က်တဲ့နိုင္ငံျဖစ္တာေၾကာင့္ ကၽြန္းေပၚမွာရွိတဲ့ရွားပါးအပင္မ်ိဳးစိတ္ေတြနဲ႔ တိရိစာၦန္ေတြကိုေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ထိန္းသိမ္းနိုင္ခဲ့ျခင္းေတာ့မရွိခဲ့ပါဘူး။ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္မႈေလ်ာ့နည္းလာတာနဲ႔အမ်ွ တျဖည္းျဖည္းမ်ိဳးတုန္းေပ်ာက္ကြယ္ သြားရတဲ့ သဘာဝအရင္းအျမစ္ေတြဟာ Tuvalu နိုင္ငံရဲ့ကၽြန္းတိုင္းလိုလိုမွာျဖစ္ေနခဲ့ရျပီး အခ်ိဳ႔ေသာတိရိစာၦန္နဲ႔အပင္မ်ိဳးစိတ္ေတြကေတာ့ မသမာသူေတြရဲ့စီးပြားေရးအရ အျမတ္ထုတ္ျခင္းကိုခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါအျပင္ Tuvalu နိုင္ငံကိုေျပာင္းေရြ အေျခခ်ေနထို္င္ သူဆိုတာ မရွိသေလာက္ရွားပါးျပီး သဘာဝအရေျပာင္းေရြ႔လာတဲ့ ေက်းငွက္သာရကာ ေတြကိုသာ ရာသီအလိုက္ျမင္ေတြ႔ရပါတယ္။

Tuvalu နိုင္ငံအတြင္းမွာ ယေန႔တိုင္က်န္ရွိ ေနတဲ့အစိတ္အပိုင္းအမ်ားစုဟာ ဟုိးအရင္ကာလကတည္းက ဒီအရပ္မွာရွင္သန္ ခဲ့တဲ့ လူသားနဲ႔တိရိစာၦန္ ေတြေနထိုင္ခဲ့တဲ့ပံုစံအတိုင္း၊ ေတာရိုင္း/ေတာင္ရိုင္းပံုစံနဲ႔ ပင္လယ္ေရစီးေၾကာင္းေတြကအစ မူလပံု အတိုင္းသာရွိေနတာမို႔ ကမာၻေျမၾကီးအေၾကာင္းေလ့လာတဲ့ သမိုင္းသုေသသီေတြ အတြက္အေကာင္းဆံုး ေလ့လာေရးနယ္ပယ္ေတြအျဖစ္ က်န္ရွိေနပါတယ္။

VIDEO

သုတဇုန္

Leave a Reply