ဗုဒၶသာသနာအား ကမာၻသုိ႔ျပန္႔ပြားေစခဲ့ေသာ ေတာင္ပုလုဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး

Posted on

ျမန္မာႏိုင္ငံသာမက ကမာၻသို႔ပါ ဗုဒၶသာသနာ ျပန္႔ပြားထြန္းကား‌ေအာင္ စြမ္း‌ေဆာင္‌ေတာ္မူသည့္ ‌ေတာင္ပုလု‌ေတာရ ကမၻာ‌ေအးဆရာ‌ေတာ္ဘုရားႀကီးဟု ထင္ရွား‌ေတာ္မူ‌ေသာ အရွင္နႏၵိယကို မႏၲ‌ေလးတိုင္း၊ ဝမ္းတြင္းၿမိဳ႕နယ္ တဲစု‌ေက်း႐ြာ၌ ခမည္း‌ေတာ္ ဦးရံ၊ မယ္‌ေတာ္ ‌ေဒၚ‌ေ႐ႊသဲတို႔က ၁၂၅၈ ခုႏွစ္ တ‌ေပါင္းလျပည့္‌ေက်ာ္ ၃ ရက္ စ‌ေန‌ေန႔တြင္ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။

ငယ္ဘဝ

၁၃ ႏွစ္သားအ႐ြယ္တြင္ တဲစု႐ြာ၊ ‌ေရဝန္း‌ေက်ာင္းဆရာ‌ေတာ္ ဦး‌ေတဇထံ၌ ရွင္နႏၵိယဟူ‌ေသာဘြဲ႕အမည္ျဖင့္ ပဗၺဇၨရွင္သာမ‌ေဏ ျပဳၿပီး အ‌ေျခခံပိဋကတ္စာ‌ေပတို႔ကို သင္ယူခဲ့သည္။ သက္‌ေတာ္ ၂၀ တြင္ ဆရာ‌ေတာ္ ဦး‌ေတဇကိုပင္ ဥပဇၩာယ္ျပဳကာ တဲစု႐ြာ ‌ေန ဦးထြန္း‌ေအး၊ ‌ေဒၚၾကာ‌ေမြးတို႔၏ စတုပစၥယဒါနကို ခံယူ၍ ဥပသမၸဒကံ‌ေဆာင္ ရဟန္း‌ေဘာင္သို႔ ‌ေရာက္‌ေတာ္မူသည္။

ဆရာ‌ေတာ္ဘုရားသည္ သုတ္၊ ဝိနည္း၊ အဘိဓမၼာျဖစ္‌ေသာ သုံးပုံပိဋကတ္ ပရိယတ္စာ‌ေပတို႔ကို မႏၲေလးၿမိဳ႕ ဒကၡိဏာရာမ ဘုရားႀကီးတိုက္၊ ‌ေ႐ႊဘို‌ေက်ာင္း ဆရာ‌ေတာ္ဦးအာစရ၊ ဘုရား ႀကီးတိုက္ဆရာ‌ေတာ္ ဦး‌ေဇယ်၊ ဦး‌ေတဇဝႏၲ၊ ဦးနာရ၊ ပခုကၠဴတိုက္ ကၽြဲပြဲအိုးဆိပ္ ဆရာ‌ေတာ္ ဦးသာသနတို႔ထံတြင္ ‌ေပါက္ေျမာက္စြာ သင္ယူတတ္‌ေျမာက္‌ေတာ္မူခဲ့သည္။

ရဟန္းဘဝ

ထို႔‌ေနာက္ ၁၂၈ရ ခုႏွစ္တြင္ ညီ‌ေတာ္ျဖစ္သူ သာစည္‌ေရလယ္‌ေက်ာင္း ဆရာ‌ေတာ္အရွင္န‌ေႏၵာဘာသာ၏ ‌ေတာင္းပန္ခ်က္အရ သာစည္ၿမိဳ႕‌ေရလယ္‌ေက်ာင္း စာသင္တိုက္ႀကီး၌ စာသင္သား ၁၀၀ ‌ေက်ာ္ကို စာ‌ေပပို႔ခ် ‌ေပး‌ေတာ္မူခဲ့သည္။ စာခ်ဆရာ‌ေတာ္အျဖစ္ ‌ေရာက္ရွိလာ‌ေသာဆရာ‌ေတာ္သည္ ဂဏဝါစကဟူ‌ေသာ စာခ် ဆရာ‌ေတာ္မ်ား၏ ဘြဲ႕‌ေတာ္ကို လည္း‌ေကာင္း၊ မူလဓမၼာစရိယဟူ‌ေသာ ဘြဲ႕ထူးကိုလည္း‌ေကာင္း ရရွိ‌ေတာ္မူသည္။

ဆရာ‌ေတာ္သည္ ဝိပႆနာဓုရကို ငယ္စဥ္ကပင္ ပိုမို စိတ္ အားထက္သန္ျခင္းရွိ‌ေသာ‌ေၾကာင့္ သိကၡာ‌ေတာ္ ဝါ ၂၀ ရသည့္ အခ်ိန္တြင္ စာ‌ေပပို႔ခ်မႈကို စြန္႔ကာ ‌ေပ်ာ္ဘြယ္ၿမိဳ႕၊ တြင္း႐ြာ၊ သိမ္‌ေတာင္‌ေတာရ ေက်ာင္းသို႔ ႂကြသြားလ်က္ ဝိပႆနာ သတိပ႒ာန္တရားမ်ားကို ႀကိဳးစားအားထုတ္‌ေတာ္မူခဲ့သည္။

ထိုမွတဖန္ တပည့္မ်ားျဖစ္ၾက‌ေသာ ထူးတြင္းဆရာ‌ေတာ္ႏွင့္ အရွင္န‌ေႏၵာဘာသတို႔အား ‌ေခၚ၍ သထုံၿမိဳ႕ မင္းကြန္း‌ေဇတဝန္ဆရာ‌ေတာ္ဘုရားႀကီးရွိရာသို႔ သပိတ္တစ္လုံး၊ သကၤန္းသုံးထည္ျဖင့္ တတ္စြမ္းသမၽွ ဓူတင္‌ေဆာင္ကာ ‌ေျခလ်င္ခရီးျဖင့္ ႂကြေတာ္မူခဲ့သည္၊ မင္းကြန္းေဇတဝန္‌ေက်ာင္းဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးထံတြင္ ပါတိ‌ေမာက္ရျခင္း၊ဆြမ္းခံစားရျခင္း၊ ဝတ္‌ေဆာက္တည္ရျခင္း စ‌ေသာ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ မဟာသတိပ႒ာန္ ဝိပႆနာတရား‌ေတာ္မ်ားကို ႏွစ္ႏွစ္တာမၽွ အပတ္တကုတ္ လိုက္နာက်င့္ႀကံ အားထုတ္‌ေတာ္မူခဲ့သည္။

ထို႔‌ေနာက္ ဆရာ‌ေတာ္သည္ ‌ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ႏွင့္‌ေျခာက္မိုင္ခန္႔ ကြာ‌ေသာ ခံ႐ြင္း႐ြာ‌ေက်ာင္းသို႔ ႂကြ‌ေရာက္လ်က္ ဝိပႆနာ ကမၼ႒ာန္း အားထုတ္နည္းမ်ားကို ႏွစ္ႏွစ္တာမၽွ နည္း‌ေပးၫႊန္ၾကား ျပသ‌ေတာ္မူခဲ့သည္။ ‌ေအာက္အရပ္‌ေဒသတြင္ ‌ေလးႏွစ္မၽွ က်င့္ႀကံႀကိဳးကုတ္ သင္ၾကားၿပီး‌ေနာက္ ဇာတိရပ္႐ြာ အညာ ‌ေဒသသို႔ ျပန္လည္ႂကြ‌ေရာက္လ်က္ ဝိပႆနာ အက်င့္ျမတ္ႏွင့္ တကြ ၁၃ ပါး‌ေသာ ဓူတင္ကမၼ႒ာန္းအက်င့္စခန္းကို ၁၂ ႏွစ္ ၾကာမၽွ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္‌ေတာ္မူခဲ့သည္။

‌ေက်ာက္‌ေဆာင္ ‌ေခ်ာက္ကမ္းပါးမ်ားႏွင့္ သစ္ပင္ဝါးပင္ရိပ္မ်ားကို ‌ေက်ာင္းအမွတ္ သီတင္းသုံး၍ ဓူတင္ႏွင့္ဝိႆနာတရား မ်ားကို က်င့္ႀကံႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္လ်က္ရွိ‌ေသာ ဆရာ‌ေတာ္ ဘုရားႀကီးအား ‌ေတာင္ပုလုဆည္ကို တည္‌ေဆာက္‌ေန‌ေသာ ဒါယကာမ်ားက ‌ေလၽွာက္ထား‌ေတာင္းပန္၍ ၁၃၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ကပ္မိုးကပ္ကာ ‌ေက်ာင္းက‌ေလးတစ္‌ေဆာင္ကို ‌ေဆာက္လုပ္ လႉဒါန္းခဲ့ၾကသည္။ ‌ေဆာက္လုပ္‌ေပးသည့္ ကပ္မိုးကပ္ကာ ‌ေက်ာင္းက‌ေလးတြင္ ဆရာ‌ေတာ္ သီတင္းသုံး‌ေတာ္မူသည့္ အခ်ိန္မွစ၍ ‌ေတာင္ပုလု‌ေတာရဆရာ‌ေတာ္ဟု ထင္ရွား‌ေတာ္ မူလာခဲ့သည္။

၁၃၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ‌ေတာင္ပုလု‌ေတာရ ကမၻာ‌ေအးဓမၼရိပ္သာ ႀကီးကို စတင္တည္‌ေထာင္‌ေတာ္မူခဲ့သည္။ ‌ေတာင္ပုလု‌ေတာရတြင္ ကမၼ႒ာန ဆရာ‌ေတာ္အျဖစ္ အပါး (၇ဝ) မက မ်ားျပား‌ေသာ တပည့္သံဃာ‌ေတာ္မ်ားကို ႏွစ္စဥ္သြန္သင္ၫႊန္ျပ နည္း‌ေပး‌ေတာ္မူခဲ့သည္။ ဆရာ‌ေတာ္သည္ တဲစု႐ြာတြင္ အ‌ေနာ္ရထာ မင္း‌ေစာ လက္ထက္က တည္ထားခဲ့‌ေသာ မူလ‌ေစတီ‌ေဟာင္းကို ငုံ၍ ‌ေဗာဇၩင္ခုနစ္ပါးကို ရည္ၫႊန္း ပူ‌ေဇာ္‌ေသာအားျဖင့္ ဉာဏ္ ‌ေတာ္ ၁၁၁ ‌ေတာင္၊ ၁ထြာ၊ ၁ မိုက္၊ ၁ လက္သစ္ရွိ‌ေသာ ျမမၪၨဴ‌ေက်ာက္‌ေစတီ‌ေတာ္ႀကီးကို ‌ေ႐ႊတိဂုံ‌ေစတီ‌ေတာ္ ပုံစံအတိုင္း ၁၃၃၇ခုႏွစ္မွ ၁၃၄၂ ခုႏွစ္အတြင္းအၿပီး တည္‌ေဆာက္ပူ‌ေဇာ္ ‌ေတာ္မူခဲ့သည္။

ဆရာ‌ေတာ္သည္ ပရိယတ္စာ‌ေပ တတ္ကၽြမ္းသည္ႏွင့္အမၽွ ဝိပႆနာဓူရ၊ ပဋိပတ္က်င့္စဥ္တြင္ အထူး ‌ေက်ာ္ၾကား လူသိ မ်ားလွသည္။ ရဟန္းျမတ္တို႔ က်င့္‌ေဆာင္အပ္‌ေသာ ဓူတင္ အက်င့္ ၁၃ ပါးကို တစိုက္မတ္မတ္ ကိုယ္တိုင္အားထုတ္ ခဲ့သည့္နည္းတူ တပည့္သံဃာ‌ေတာ္မ်ားအားလည္း ဓူတင္ ၁၃ ပါး အက်င့္တရားကို အ‌ေလးထားကာ အားထုတ္‌ေစသည္။ ဆရာ‌ေတာ္ဘုရားႀကီး၏ ကာယဂတာ သတိပ႒ာန္က်င့္စဥ္၊ သမၸညပဗၺအားထုတ္နည္းတရား၊ ရာသက္ပန္ သရဏဂုံ တည္‌ေဆာက္ပုံ၊ အျမတ္ဆုံးတရားႏွင့္ အျမင့္ဆုံးအက်င့္၊ သံ‌ေဝဂ ကထာဆုံးမစာ၊ ဒါနကထာ၊ သီလ အျဖာျဖာႏွင့္ ဘာဝနာ တရား‌ေတာ္မ်ားသည္ တိုတိုရွင္းရွင္းႏွင့္ လိုရင္းကို သိ‌ေစ ႏိုင္‌ေသာ တရားအႏွစ္သာရမ်ား ျဖစ္‌ေပသည္။

သာသနာျပဳခရီး

ဆရာ‌ေတာ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အ‌ေရွ႕ႏွင့္အ‌ေရွ႕‌ေျမာက္ အရပ္တို႔တြင္ မူဆည္၊ နမ့္ခမ္း၊ ‌ေ႐ႊလီတံတားႏွင့္ နယ္ျခား မွတ္တိုင္ ၈၁အထိ၊ အ‌ေနာက္ဘက္တြင္ ရခိုင္‌ေျမာက္ဦးအထိ၊ ‌ေျမာက္ဘက္တြင္ ျမစ္ႀကီးနား၊ ပူတာအိုအထိ ႂကြ‌ေရာက္ သာသနာျပဳခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ‌ေတာင္ပိုင္းတြင္ သာသနာ ျပဳရာ၌ ‌ေကာ့‌ေသာင္ႏွင့္ ရေနာင္းၾကားရွိ ‌ေရလက္ၾကားတြင္ ရွိ‌ေသာ ‌ေ႐ႊကၽြန္းသို႔ပင္ ထမ္းစင္ႏွင့္ခက္ခဲပင္ပန္းစြာ ႂကြ‌ေရာက္ သာသနာ ျပဳ‌ေတာ္မူခဲ့သည္။

ဆရာ‌ေတာ္သည္ ‌ေနာက္ပါသံဃာမ်ားႏွင့္အတူ အ‌ေမရိကန္ ျပည္‌ေထာင္စုသို႔ ၁၉ရ၈ ခုႏွစ္တြင္ ပထမအႀကိမ္၊ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္ တြင္ ဒုတိယအႀကိမ္၊ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္တြင္ တတိယအႀကိမ္၊ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္တြင္ စတုတၳအႀကိမ္ ႂကြ‌ေရာက္၍ သာသနာျပဳခဲ့ ႐ုံမၽွမက ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ နီ‌ေပါႏိုင္ငံ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ မ်ားသို႔ပါ ႂကြ‌ေတာ္မူလ်က္ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားကို စြမ္းစြမ္းတမံ အားထုတ္‌ေဆာင္႐ြက္‌ေတာ္မူခဲ့သည္။ အ‌ေမရိကန္ ျပည္‌ေထာင္စု ဘိုလဒါကရိ‌ေဒသရွိ ‌ေတာင္ပုလုကမၻာ‌ေအး ‌ေက်ာင္း‌ေတာ္ဝင္းအတြင္း၌ ‌ေ႐ႊသိမ္‌ေတာ္ကမၻာ‌ေအး‌ေစတီ ‌ေတာ္ျမတ္ကို တည္ထား‌ေပး‌ေတာ္မူခဲ့သည္။

၁၉၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံျခားသာသနာျပဳခရီးမွ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လည္ႂကြ‌ေရာက္လာၿပီး‌ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ‌ေဒသအႏွံ႔အျပား သို႔ ႂကြ‌ေရာက္‌ေတာ္မူလ်က္ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားကို ဆက္လက္ ‌ေဆာင္႐ြက္‌ေတာ္မူခဲ့သည္။

ဘဝနိဂုံး

‌ေတာင္ပုလုဆရာ‌ေတာ္ အရွင္နႏၵိယသည္ ၁၃၄၈ ခုႏွစ္၊ ကဆုန္ လကြယ္‌ေန႔ (၁၉၈၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၇ရက္)တြင္ တကၠသိုလ္ ရိပ္သာလမ္း၊ ‌ေတာင္ပုလုဆု‌ေတာင္းျပည့္‌ေက်ာင္း၌ ပ်ံလြန္‌ေတာ္ မူသည္။တပည့္မ်ားက ဆရာ‌ေတာ္၏ ႐ုပ္ကလာပ္‌ေတာ္ကို ဖြားရာ ဇာတိျဖစ္‌ေသာ မႏၲ‌ေလးတိုင္း၊ ဝမ္းတြင္းၿမိဳ႕နယ္၊ တဲစု႐ြာသို႔ ပင့္‌ေဆာင္ၾကၿပီး ၁၃၄၈ ခုႏွစ္ နယုန္လကြယ္‌ေန႔တြင္ အႏၲိမ ဈာပနကို ပူ‌ေဇာ္ျခင္း ျပဳခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာ့စြယ္စုံက်မ္း ၊ အတြဲ(၅)
Myanmar Wikipedia

One thought on “ဗုဒၶသာသနာအား ကမာၻသုိ႔ျပန္႔ပြားေစခဲ့ေသာ ေတာင္ပုလုဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး

  1. မဂၤလာပါ သုတဇုန္​ ခင္​ဗ်ား။
    သုတဇုန္​ မွသတင္​းမ်ားကို အားရ​ေက်နပ္​မိပါတယ္​။ ​ေက်းဇူးလဲအထူးတင္​႐ွိပါတယ္​။ယခုကြၽန္​​ေတာ္​​ေတာင္​းဆိုတာက ျမန္​မာ့လူငယ္​အ​ေတာ္​မ်ားမ်ားသည္​ ကိုယ္​့နိင္​ငံအ​ေပၚမွာ အထင္​​ေသးမူ​ေတြနဲ႔ ယုံၾကည္​အားကိုးမူ​ေတြ အင္​မတန္​နည္​းပါးလြန္​းပါတယ္​ခင္​ဗ်ား။
    ဒါ​ေၾကာင္​့ လူႀကီးမင္​းတုိ႔အ​ေနနဲ႔ ျမန္​မာနိင္​ငံမွ လူရည္​ခြၽန္​မ်ားနဲ႔ တီထြင္​ဆန္​းသင္​့မူမ်ားကိုလဲ ​ေဖာ္​ထုတ္​​ေပး​ေစလိုပါ​ေၾကာင္​း ဆႏၵျပဳပါတယ္​ ခင္​ဗ်ား။
    သုတဇုန္​အား အား​ေပးလ်က္​ပါ။

Leave a Reply