ကမာၻတ၀န္း ဘာသာစကားေသဆံုးမႈမ်ား 

Posted on

ေရးသားသူ – TMK (သမန္းက်ား)

ကမၻာတစ္၀န္းမွာေျပာဆိုေနၾကတဲ့ဘာသာစကားေပါင္း ၆၀၀၀ ကေန ၇၀၀၀ အထိ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီဘာသာစကားေတြထဲမွာ မၾကာခင္ ေသဆံုးသြားမယ့္ဘာသာစကားေတြက အေတာ္မ်ားေနပါတယ္။ လာမယ့္ႏွစ္ ၁၀၀ အတြင္းမွာ ကမၻာၾကီးေပၚက ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာဘာသာစကားမ်ား ေသဆံုးသြားနိုင္ တယ္လို ့ ဘာသာေဗဒကၽြမ္းက်င္သူေတြက ခန္ ့မွန္းထားၾကပါတယ္။ ဒါဘာေၾကာင့္ျဖစ္ေနတာလဲ။ အဲဒီ လိုမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္လို ့ရနိုင္မလဲ။

ဘာသာစကားေတြ ဘယ္လိုေၾကာင့္ေသဆံုးရတာလဲ။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါလိမ့္မယ္။ ပထ၀ီအေန အထားအရ သီးျခားျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ အဲဒီဘာသာစကားကို လက္ဆင့္ကမ္းသင္ေပးနုိင္ျခင္းမရွိေတာ့လို ့ ဘာသာစကားေသဆံုးမႈျဖစ္ပြားနိုင္သလို လူမ်ိဳးသုဥ္းသတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ေရာဂါဘယျဖစ္ပြားျခင္းနဲ ့ သဘာ၀ ေဘးအႏၱရာယ္တို ့ေၾကာင့္လည္း ဘာသာစကားတစ္ခုကိုေျပာတဲ့လူမ်ိဳး တစ္ေယာက္မက်န္ေသဆံုးသြား နုိင္ျပီး သူတို ့နဲ ့အတူ အဲဒီဘာသာစကားလည္း ေသဆံုးသြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ ၂၀၀၁ ခုနွစ္က အိႏၵိယနိုင္ငံမွာေျမငလ်င္လွဳပ္တာ ကူခ်ီလူမ်ိဳးေပါင္း ၃ ေသာင္းေက်ာ္ တစ္ခါထဲေသဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။ ကူခ်ီဘာသာစကားေျပာတတ္သူ ၇ သိန္းေက်ာ္ပဲ က်န္ခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ လူအစု လိုက္ အျပံဳလိုက္ေသဆံုးတဲ့အခါ သူတို ့ေျပာတဲ့ဘာသာစကားလည္း ေသဆံုးသြားနုိင္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္အေၾကာင္းခံတစ္ခုကေတာ့ လူေတြ ဘာသာစကား ႏွစ္မ်ိဳး ေျပာလာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာစကားနွစ္မ်ိဳးေျပာရာကေန ဘာသာစကားတစ္ခုကို တျဖည္းျဖည္းပိုဦးစားေပး ေျပာဆိုရင္း က်န္တဲ့ဘာသာစကားက ကြယ္ေပ်ာက္မွန္းမသိ ကြယ္ေပ်ာက္သြားတာပါ။ ဒီအေၾကာင္းခံအတိုင္းဆိုရင္ ဘာသာစကားတစ္ခုကိုေျပာတတ္တဲ့သူေတြ အားလံုးေသဆံုးသြားတာမဟုတ္ဘဲ ရွင္သန္က်န္ရစ္ေနေပ မယ့္လည္း သူတို ့က အျခားဘာသာစကားတစ္ခုကိုေျပာဆိုဖို ့ ေရြးခ်ယ္ၾကတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘာသာ စကားေသဆံုးမႈ ျဖစ္ပြားျမဲျဖစ္ပြားေနဆဲ ျဖစ္နိုင္တဲ့ သာဓက ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္အေၾကာင္းခံတစ္ခုကေတာ့ အစိုးရက ဘာသာစကားသင္ၾကားမႈကို တားျမစ္ကန္ ့သတ္ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ၁၈၉၈ တုန္းက ဟာ၀ိုင္အီကၽြန္းေပၚကေက်ာင္းေတြမွာ ဟာ၀ိုင္အီဘာသာ စကား ထည့္သြင္းသင္ၾကားမႈမျပဳဖို ့ အေမရိကန္အစိုးရက ညႊန္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြမွာ ဟာ၀ိုင္ အီ စာလည္းမသင္ရ၊ စကားလည္းမေျပာရဘဲ အေမရိကန္အဂၤလိပ္ကိုပဲေျပာရတဲ့အခါ ဟာ၀ိုင္အီဘာသာ စကားဟာ တိမ္ေကာေပ်ာက္ကြယ္ေသဆံုးလုနီးနီး ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။

ဘာသာစကားတစ္ခု ေသဆံုးနုိင္ေျခ ရွိ၊မရွိကို ၾကိဳတင္ခန္ ့မွန္းေပးနိုင္တာကေတာ့ အဲဒီဘာသာစကားကို ကေလးေတြကို သင္ေပးေနသလား ဆိုတဲ့အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြေလာက္ကပဲ တစ္ရက္ကိုနည္းနည္းေျပာမယ္၊ လူလတ္ေတြက မေျပာေတာ့ဘူး၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြဆိုတာကလည္း သူတို ့လုပ္ခ်င္ရာလုပ္ဖို ့ မယံုနုိင္ေလာက္ေအာင္ တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္တဲ့အရြယ္ ဆိုေတာ့ ဘာသာ စကား တစ္ခုကို နွစ္ေတြအမ်ားၾကီးၾကာေအာင္ သယ္ေဆာင္လာနိုင္တာက ကေလးေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးေတြကို မသင္ေပးတဲ့ဘာသာစကားက ေသဆံုးနိုင္ေျချမင့္မားတယ္လုိ ့ သုေတသီမ်ားက ဆိုပါ တယ္။

ျပီးက်ေတာ့ globalization ဆိုတာၾကီးေၾကာင့္လည္း တစ္ကမၻာလံုးမွာ အဂၤလိပ္၊ တရုတ္၊ ျပင္သစ္ အစ ရွိတဲ့ စကားေတြကိုပဲ ဦးစားေပးေျပာဆိုလာၾကေလေတာ့ က်န္ရွိေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားေတြ က သက္တမ္းအားျဖင့္ ဘယ္ေလာက္မွ မက်န္ေတာ့ပါဘူး။ ကမၻာ့လူဦးေရရဲ ့ ၉၄ ရာခိုင္ႏႈန္းက ဘာသာ စကား ၆ မ်ိဳးပဲ သံုးေနပါတယ္။ က်န္ရွိေနတဲ့ ဘာသာစကား ၉၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေျပာေနတဲ့လူဦးေရက ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဘာသာစကားေတြေနာက္ထပ္ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ေသဆံုးသြားမလဲ ဆိုတာ ခန္ ့မွန္းလို ့ရေနပါျပီ။

မွန္ပါတယ္။ တစ္ကမၻာလံုးက ဘာသာစကားတစ္မ်ိဳးပဲေျပာရင္ သိပ္ေကာင္းမယ္ဆိုတာ၊ ရံုးသံုးဘာသာ စကား တစ္မ်ိဳးပဲေျပာရင္ အစစအရာရာ ပိုလြယ္သြားမယ္ဆိုတာ၊ ျပႆနာေတြ၊ ပဋိပကၡေတြ အမ်ားၾကီး ေလ်ာ့သြားမယ္ဆိုတာ။ ဒါေပမယ့္ နုိင္ငံတိုင္း၊ လူမ်ိဳးတိုင္း၊ တိုင္းရင္းသားတိုင္းမွာ သူတို ့ရဲ ့ကိုယ္ပိုင္ ယဥ္ေက်းမႈရွိျပီး အဲဒီယဥ္ေက်းမႈကို အျမတ္တနိုး ထိန္းသိမ္းခ်င္ၾကပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈကိုထိန္းသိမ္း ရာမွာ ဘာသာစကားက အဓိက က်ပါတယ္။

စကားတစ္မ်ိဳးေပ်ာက္ကြယ္သြားရင္ အဲဒီစကားနဲ ့ဘုရားရွိခိုးတာ၊သီခ်င္းဆိုတာ၊စာေရးတာ၊ရုပ္ရွင္ရိုက္ တာ၊ စည္းမ်ဥ္း၊စည္းကမ္း၊ဥပေဒ၊သမိုင္း၊ပံုျပင္၊ဆိုရိုး အစရွိသည္ျဖင့္ အကုန္ေပ်ာက္ကြယ္သြားမွာမို ့ စကားေသဆံုးျခင္းက လူမ်ိဳးနဲ ့ယဥ္ေက်းမႈေသဆံုးျခင္းပဲျဖစ္တဲ့အတြက္ ကိုယ့္မိခင္ဘာသာစကားကို တစ္ေၾကာင္းရရ၊ တစ္လံုးရရ ေျပာၾကဖို ့ လူၾကီးသူမေတြက တိုက္တြန္းေနတာကို မၾကာခဏ ျမင္ေတြ ့ ၾကားသိေနရပါေၾကာင္း ေလ့လာေရးသား တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

TMK ရတနာပံုသတင္းစာ။

Leave a Reply