ပါရွန္းကဗ်ာဆရာႀကီး အုိမာခယမ္ ဆုိတာ

Posted on

အုိမာခယမ္သည္ ၁၁ရာစု၌ေပၚထြန္းခဲ့ေသာ ပါရွန္းကဗ်ာဆရာႀကီးျဖစ္သည္။ သူသည္ကဗ်ာဆရာျဖစ္သည္သာမက နကၡတၱေဗဒ ႏွင့္ သခၤ်ာပညာရွင္ လည္းျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္စစ္ေရး၌ ကြ်မ္းက်င္သူလည္းျဖစ္ပါသည္။

ပညာထူးခြ်န္၍ အရည္အခ်င္းျပည့္စုံသူျဖစ္သျဖင့္ သူ႔အား သူ႔မိတ္ေဆြ နန္းရင္း၀န္ကလည္ေကာင္း ၊ ဘုရင္ကလည္ေကာင္း ရာထူးႀကီးမ်ား ေပးအပ္ခဲ့ပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ သူသည္ လက္မခံခဲ့ပါ။ အေထာက္အပံ့ ပင္စင္ရိကၡာအနည္းငယ္သာ ယူလွ်က္ ကဗ်ာဖြဲ႔ဆုိျခင္း ၊ သခၤ်ာက်မ္းျပဳစုျခင္း ၊ နကၡတၱေဗဒဆုိင္ရာ တြက္ခ်က္မႈ စာရင္းဇယားမ်ား ျပဳစုျခင္း ၊ ျပကၡဒိန္အသစ္ တီထြင္ျခင္းစေသာ အမႈတုိ႔ကိုသာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါသည္။

အုိမာခယမ္သည္ ခရစ္ႏွစ္ ၁၀၄၀ ခု တြင္ Nishapur ၿမဳိ႕မွာ ေမြးဖြား၍ (အခ်ဳိ႕က ၁၀၅၀ ဟု ဆုိ) ၁၁၂၃ခုႏွစ္တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါသည္။ ပါရွားႏုိင္ငံ၌ အုိမာခယမ္ေပၚထြန္းသည့္အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ပုဂံေခတ္အခ်ိန္ျဖစ္သည္ဟု ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဆုိႏုိင္ပါသည္။

အေနာ္ရထာမင္းသည္ ေအဒီ ၁၀၄၄တြင္ နန္းတက္ရာ နန္းမတက္မီ ၄ႏွစ္အလုိခန္႔က အုိမာခယမ္ကို ေမြးဖြားခဲ့သည္ ဟု ဆုိႏုိင္ပါသည္။ ေအဒီ ၁၁၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ရာဇာကုမာရ္သည္ ျမေစတီေက်ာက္စာကို ေရးထုိးရာ ထုိအခ်ိန္ပတ္၀န္းက်င္မွာပင္ အုိမာခယမ္သည္ ကဗ်ာမ်ားဖြဲ႔ဆုိေနၿပီဟု မွန္းဆႏုိင္ပါတယ္။

ကေလးဘဝကို အာဖဂန္နစၥတန္ေျမာက္ပိုင္း Balkh တြင္ ေနထိုင္ရင္း ရွိတ္မူဟာမက္မန္ဆူရီ၊ အီမန္မိုဝါပတ္ နစ္ရွပူရီတို႔ထံတြင္ ပညာဆည္းပူးသည္။ Treatise on Demonstration of Problems of Algebra က်မ္းကို ျပဳစုသည္။ အိုမာခယမ္သည္ Jalali ျပကၡဒိန္ကို တီထြင္ခဲ့သည္ ဟုလည္း ဆုိၾကသည္။

အုိမာခယမ္၏ ကဗ်ာမ်ားသည္ ထူးျခားလွပါသည္။ သူ၏ အေတြးအျမင္မ်ားသည္ သမရုိးက် အေတြးအျမင္မ်ားမဟုတ္ ။ ရဲရင့္ေသာ ၊ လြတ္လပ္ေသာ ၊ ထက္ျမက္ေသာ အေတြးအျမင္တုိ႔ ျဖစ္ရာ ယင္းတုိ႔သည္ သူ႔ကဗ်ာမ်ား၌ ထင္ဟပ္လွ်က္ရွိပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္လည္း သူ႔ကဗ်ာမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္၍ ပညာရွင္မ်ားက

“အုိမာခယမ္၏ ကဗ်ာမ်ားသည္ ရုိးသားရွင္းလင္းေသာဟန္ရွိသည္။ ျမင့္မားေသာ အႏုပညာအရည္အေသြးရွိသည္။ ရဲ၀ံ့ေသာ အေတြးအေခၚ ႏွင့္ လြတ္လပ္ေသာ အျမင္တုိ႔ ရွိသည္။ အုိမာခယမ္၏ အေတြးအျမင္မ်ားသည္ ယခုေခတ္ကာလႏွင့္ ကုိက္ညီသည္အထိ ေရွ႕တန္းေရာက္ခဲ့ေပသည္” ဟု ဆုိထားပါသည္။

အုိမာခယမ္၏ ကဗ်ာမ်ားသည္ ယေန႔ကမာၻအနွံ႔ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားလွ်က္ရွိပါသည္။ သူ၏ကဗ်ာမ်ားကို ႏုိင္ငံေပါင္းမ်ားစြာက ဘာသာေပါင္းမ်ားစြာျဖင့္ ျပန္ဆုိထုတ္ေ၀လွ်က္ရွိပါသည္။ ဆုိဗီယက္ႏုိင္ငံ၌ တုိင္းရင္းသားဘာသာစာေပ ၁၁မ်ဳိးျဖင့္ပင္ ျပန္ဆုိထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ သမၼာက်မ္းစာ ႏွင့္ ကုိရန္က်မ္းစာၿပီးေနာက္ ဒုတိယေစာင္ေရအမ်ားဆုံး ထုတ္ေ၀ရေသာ စာအုပ္မွာ အုိမာခယမ္၏ ကဗ်ာစာအုပ္ပင္ ျဖစ္သည္ဟု ဆုိစမွတ္ျပဳၾကပါသည္။

“သစ္ရိပ္သာ၀ယ္
ကဗ်ာလကၤာ ၊ ဖတ္စရာႏွင့္
အစာအတြက္ ၊ ေပါင္မုန္႔တစ္ယွက္ ႏွင့္

တစ္ခြက္ေသာက္လုိ ၊ ၀ိုင္ခ်ဳိခ်ဳိႏွင့္
ႏွစ္ကုိယ္ၾကည္ျဖဴ ၊ ေမာင့္ခ်စ္သူႏွင့္
အတူယွဥ္ကာ ၊ ေနရပါေသာ္

ကႏာၱရပင္ ၊ ျဖစ္ပါလွ်င္လည္း
ျမဴးရႊင္ခုိလႈံ ၊ နိဗၺာန္ဘုံဟု
ၾကည္ယုံမွတ္ထင္ ၊ ႏုိင္သည္တကား”

(အုိမာခယမ္ ၏ ရူဘိယတ္ ကဗ်ာစာအုပ္မွ)

ဆရာမင္းယုေ၀၏ အုိမာခယမ္ စာအုပ္မွ

Leave a Reply