အာေသာကမင္းႀကီးရဲ႕ ေကာင္းမႈေတာ္ ဆန္ခ်ီေစတီေတာ္

Posted on

ဆန္ခ်ီသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္း ဗိုပါးစီရင္စု၊ ဗိုပါး ၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ေျမာက္ ၂၃ မိုင္အကြာတြင္တည္ရွိေသာ ႐ြာကေလး တစ္႐ြာျဖစ္သည္။ ယင္းဆန္ခ်ီ႐ြာကေလးသည္ ေရွးေခတ္ အိႏၵိယယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိေပသည္။ သီရိဓမၼာေသာကမင္း (ဘီစီ ၂၇၃-၂၃၂) သည္ ကလိဂၤ တိုင္းကို ေအာင္ျမင္ၿပီးေနာက္၊ အသက္အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ဥစၥာ အေျမာက္အျမား ဆုံး႐ႈံးပ်က္စီးၾကရသည္ကို ျမင္၍၊ တရား သံေဝဂရယူကာ စစ္ျဖင့္ေအာင္ႏိုင္ျခင္းကိုစြန္႔လႊတ္လ်က္၊ တရား ဓမၼျဖင့္ ေအာင္ႏိုင္ျခင္းသို႔ ေရွး႐ႈခဲ့ေလသည္။

ထိုမွစ၍ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံေတာ္အဝွမ္း၌ ေရတြင္းေရကန္ တူးျခင္း၊ ဘုရားပုထိုးေစတီ ဂူေက်ာင္းတည္ေဆာက္ျခင္းအစရွိေသာ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း သည့္အမႈမ်ားကိုျပဳလုပ္ခဲ့၏။ ဗုဒၶသာသနာသည္လည္း မင္းႀကီး ၏လက္ထက္၌ တိုးတက္ထြန္းကား၍ လာခဲ့ေလသည္။ ယင္း သို႔ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကား တိုးတက္ခဲ့သည္ႏွင့္အမၽွ၊ ဗုဒၶျမတ္စြာ ႏွင့္ ဗုဒၶသာသနာကို ၾကည္ၫိုစိတ္ထက္သန္ေသာ သူတို႔သည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံအဝွမ္း၌ မ်ားစြာေပၚေပါက္ခဲ့ေလသည္။

ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ျပဳၿပီးသည့္ေနာက္တြင္ကား၊ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔သည္ ဘုရား၏ဓာတ္ေတာ္ ေမြေတာ္မ်ားကို ခိုင္ခံ့ လုံၿခဳံေသာ ထူပါ႐ုံေစတီေတာ္ႀကီးမ်ား၌ ဌာပနာၾက၏။ ယင္း ထူပါ႐ုံ ေစတီေတာ္ႀကီးမ်ားကို လည္း ၾကည္ၫိုဖြယ္ျဖစ္ေအာင္ အဆန္းတၾကယ္ တည္ထားေဆာက္လုပ္ခဲ့ၾကေလသည္။

ဤသို႔ ျဖင့္ သီရိဓမၼာေသာကမင္း၏ ေခတ္ေလာက္မွစ၍ ထူပါ႐ုံေစတီ ေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ ဆန္ခ်ီ႐ြာတစ္ဝွန္း၌ ေပၚထြန္းခဲ့ၾကရာ ထို အေၾကာင္းကိုမွီ၍ ဆန္ခ်ီ႐ြာသည္ ရာဇဝင္တြင္ ထင္ရွားေက်ာ္ ေစာ၍လာခဲ့ေပသည္။ထူပါ႐ုံေစတီေတာ္ႀကီးမ်ားကို ဗီတြာျမစ္၏ လက္ဝဲဖက္ ကမ္း၊ ေပ ၃ဝဝ အျမင့္ရွိေသာ သဲေက်ာက္ေတာင္ကုန္းငယ္ တစ္ခုတြင္ တည္ထားေဆာက္လုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ဆန္ခ်ီေတာင္ကုန္း ေပၚ၌ကား ထူပါ႐ုံေစတီေတာ္ႀကီးေပါင္း ၁ဝ ဆူမၽွ ရွိခဲ့ေလ သည္။

ဆန္ခ်ီအရပ္သည္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၃၀၀ေက်ာ္ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကားခဲ့ရာေနရာျဖစ္ၿပီး ရဟန္းေတာ္မ်ား၏ ေက်ာင္းေဆာင္အမ်ားအျပား တည္ရွိခဲ့ရာ သာသနာနယ္ေျမျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေနာက္ပုိင္းတြင္ တျဖည္းျဖည္းတိမ္ေကာခဲ့ၿပီး သစ္ပင္ႀကီးမ်ား ၿခဳံႏြယ္မ်ားဖုံးလႊမ္းေနသည့္ လူသူကင္းမဲ့ေသာေနရာတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထုိေနရာကို ဗုိလ္ခ်ဳပ္ Taylor က သူ႔စစ္တပ္ႏွင့္အတူ သြားေရာက္ရာမွ ျပန္လည္ေတြ႔ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ထူပါ႐ုံေစတီေတာ္ႀကီးမ်ားအနက္ ထူပါ႐ုံတစ္ခု၏ ဌာပနာတိုက္အတြင္းမွ ရွင္သာရိပုတၱရာႏွင့္ ရွင္ေမာဂၢလာန္တို႔၏ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကို ၁၈၅၁ ခုႏွစ္တြင္ တူးေဖၚရရွိသည္။ ထိုသို႔ ရရွိေသာဓာတ္ေတာ္တို႔ကို ၿဗိတိသၽွအစိုးရတို႔က လန္ဒန္ၿမိဳ႕သို႔ ပင့္ေဆာင္၍ သြားေလသည္။

အိႏၵိယႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရေသာ အခါ ၿဗိတိသၽွအစိုးရသည္ ထိုဓာတ္ေတာ္တို႔ကို အိႏၵိယႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ပို႔သျဖင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံအစိုးရသည္ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၃ဝ ရက္ေန႔တြင္ မူလထူပါ႐ုံအနီး၌ တည္ေဆာက္ထားေသာ ေက်ာင္းေတာ္အသစ္၌ ဓာတ္ေတာ္ တို႔ကို ျပန္လည္ဌာပနာေလသည္။

ဆန္ခ်ီေစတီေတာ္ဟုလူသိမ်ားသည့္ ေစတီႀကီးကုိယခုအခါ ေကာင္းမြန္စြာထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားသည္။ ဓမၼေသာကမင္းတရားၾကီး၏ ေကာင္းမႈေတာ္ ဆန္ခ်ီေစတီေတာ္သည္ ဘိုပါၿမိဳ႕၊ ပရာေဒ့ရွ္ျပည္နယ္၊ အိႏိၵယႏိုင္ငံတြင္ တည္ရွိသည္။ ေစတီေတာ္ႀကီးတည္ရွိရာ ကုန္းေတာ္ကုိ ဆန္ခ်ီကုန္းဟု ေခၚသည္။ ဆန္ခ်ီ၏ အဓိပၸါယ္မွာ ရတနာမ်ားစုေဆာင္းရာေနရာဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။

ေစတီေတာ္သည္ အလြန္ထည္၀ါတဲ့ အေဆာက္အဦးျဖစ္ၿပီး၊ အခ်င္းအား ျဖင့္ ၁ဝ၃ ေပခန္႔ရွိ လ်က္၊ ဉာဏ္ေတာ္အားျဖင့္ ၄၂ ေပခန္႔ ရွိ၏။ ပုံပန္းမွာ အေျခ၌ ပစၥယာ အဆင့္ဆင့္ခံထား၏။ ပစၥယာ ေပၚ၌ ဥသဏၭာန္ေစတီပုံတည္၍၊ အထက္ဆုံး၌ အခ်င္း ၃၄ ေပရွိေသာ ပလႅင္ႏွင့္ ထီးတို႔ရွိေလသည္။ ပစၥယာသို႔ ေလွကား ျဖင့္တက္ရ၏။ ပစၥယာပတ္လည္တြင္လည္း ေက်ာက္လက္ရန္း ရွိေလသည္။

ထူပါ႐ုံေစတီေတာ္ႀကီး တစ္ခုလုံး၏ပတ္လည္ ၌ကား အရံတံတိုင္းရွိ၏။ ယင္းတံတိုင္းေလးမ်က္ႏွာတြင္ ၁၈ ေပစီရွိေသာ မုခ္ေပါက္ေလးေပါက္ရွိ၍၊ မုခ္ေပါက္တိုင္းတြင္ တု႐ိုဏ္တစ္ခုစီရွိေလသည္။ ယင္းမုခ္ေပါက္ႏွင့္ ေက်ာက္လက္ ရန္းမ်ား၌ကား၊ ဗုဒၶျမတ္စြာ၏ ျဖစ္စဥ္မ်ား၊ နိပါတ္ေတာ္မ်ားကို ပန္းတေမာ့ပညာ လက္ရာေျမာက္စြာျဖင့္ ေက်ာက္႐ုပ္ေက်ာက္ ပန္းမ်ားထု၍၊ ေက်ာက္စာမ်ားကိုလည္း ေရးထိုးေမာ္ကြန္းတင္ ထားရစ္ခဲ့ၾကေလသည္။ ထုိမုခ္ေပါက္မ်ားအနက္ ေတာင္ဘက္မုခ္ဦးသည္ ေရွးအက်ဆုံးျဖစ္ၿပီး အႏၶရမင္းဆက္ အေစာပုိင္းကာလမွာတည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ဆန္ခ်ီေစတီေတာ္ႀကီးအား ေမာရိယမင္းဆက္၊ သုဂၤမင္းဆက္နဲ႔ အႏၶရမင္းဆက္မ်ား အုပ္စုိးစဥ္ကာလတစ္ေလွ်ာက္မွာ တစ္ရစ္ျခင္း တုိးခ်ဲ႕တည္ထားခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ေစတီေတာ္၏ မုဒ္ဦးေလးခုသည္ အလြန္ေျပာက္ေျမာက္ၿပီး အႏုစိတ္တဲ့႐ုပ္ၾကြေတြနဲ႔မႊမ္းမံထားတာျဖစ္သည့္အတြက္ အႏုပညာသမုိင္းမွာ ေက်ာ္ၾကား လွသည္။ ဆန္ခ်ီေစတီေတာ္ႀကီးအား ၁၉၈၉ခုႏွစ္ တြင္ ယူနက္စကုိမွ ကမာၻ႔အေမြအႏွစ္အျဖစ္ ထည့္သြင္းသတ္မွတ္ခဲ့သည္။

VIDEO

Myanmar Wikipedia
En Wikipedia

Leave a Reply