ဂါဘြန္ႏုိင္ငံ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ဂါဘြန္နိုင္ငံဟာ အာဖရိကတိုက္အလယ္ပိုင္းေဒသရဲ့ အေနာက္ဘက္ကမ္းရိုးတန္းေဒသမွာ တည္ရွိျပီး တရားဝင္နာမည္ကေတာ့ ဂါဘြန္ျပည္သူ႔သမၼတနိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ဂါဘြန္နိုင္ငံ ရဲ့အေနာက္ေျမာက္ဘက္မွာ အီေကြတိုရီရယ္ဂီနီ နိုင္ငံ၊ ေျမာက္ဘက္မွာ ကင္မရြန္းနိုင္ငံ၊ အေရွေတာင္ဘက္မွာ ကြန္ဂိုျပည္သူ႔သမၼတနိုင္ငံနဲ႔ အေနာက္ဘက္မွာ ေတာ့ အတၱလႏၱိတ္သမုဒၵရာတို႔နဲ႔ နယ္ေျမခ်င္းထိစပ္လ်က္ရွိေနျပီး ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့ တရားဝင္ရံုးသံုးဘာသာစကားကေတာ့ ျပင္သစ္ဘာသာျဖစ္ပါတယ္။

(၂၀၁၇)ခုနွစ္ ဇန္နဝါရီလထုတ္ျပန္တဲ့ စာရင္းဇယားေတြအရေတာ့ ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့ လူဦးေရဟာ (၁ ၇၈၃ ၉၂၉) ဦးရွိပါတယ္။ ဂါဘြန္နိုင္ငံဟာ ကမာၻေပၚမွာေတာ့ (၇၅)ခု ေျမာက္အၾကီးမားဆံုးနိုင္ငံျဖစ္ျပီး ဧရိယာစတုန္ရန္းမိုင္ေပါင္း(၁၀၃၃၄၇)မိုင္က်ယ္ဝန္း ပါတယ္။ ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့ျမိဳ႔ေတာ္ကေတာ့ Libreville ျဖစ္ျပီး ဂါဘြန္မွာေတာ့ အၾကီးမားဆံုး ျမိဳ႔လည္းျဖစ္ပါတယ္။ Guinea ပင္လယ္ေကြ႔ေဒသရဲ့အနီး Komo ျမစ္ကမ္း မွာတည္ရွိတဲ့ Libreville ၿမိဳ႔ေတာ္ဟာ နိုင္ငံရဲ့အဓိကပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းျမိဳ႔ျဖစ္တဲ့အျပင္ ၾကီမားတဲ့ သစ္ေတာမ်ားစြာတည္ရွိရာအရပ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။

ဂါဘြန္နိုင္ငံကိုေတာ့ ပင္လယ္ကမ္းေျခေဒသ၊ အတြင္းပိုင္းေတာင္ကုန္း၊ ေတာင္တန္းေဒ သ၊အေရွေတာင္ပိုင္းအပူပိုင္းျမက္ခင္းျပင္လြင္ျပင္ေဒသဆိုျပီး(၃)ပိုင္းခြဲျခားေလ့လာနိုင္ျပီးနိုင္ငံရဲ့ (၈၅)ရာခိုင္နႈန္းကေတာ့ အပူပိုင္းအျမဲစိမ္းေတာေတြ ဖံုးလႊမ္းလ်က္ရွိေနပါတယ္။ Mount Lboundgi ကေတာ့ ပင္လယ္ေရမ်က္နွာျပင္အထက္ ေပ(၅၁၆၇)ေပျမင့္ျပီး ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့ အျမင့္ဆံုးေတာင္ထိပ္ျဖစ္ပါတယ္။

ဂါဘြန္နိုင္ငံဟာပင္လယ္ကမ္းရိုးတန္း အရွည္မိုင္(၅၅၀)မိုင္ေလာက္ရွည္လ်ားျပီး အတၱလႏၱိတ္သမုဒၵရာနဲ႔စပ္ဆက္တည္ရွိေနတဲ့ ဂါဘြန္ရဲ့ကမ္းေျခေဒသဟာအာဖရိကမွာေတာ့အလြန္နာမည္ေက်ာ္ၾကားျပီးကမာၻတစ္ဝွမ္းလံုးက ကမ္းေျခခ်စ္သူမ်ားအၾကားေရပန္းစားလွပါတယ္။ ဒါေတာင္ပင္လယ္ကမ္းေျခ အပန္းေျဖစခန္းအျဖစ္မတည္ေဆာက္ရေသးတဲ့ ကမ္းေျခေဒသအမ်ားအျပားလည္း က်န္ရွိေနပါေသးတယ္။

Pointe Denis ၊ Ekwata ေျမာက္ပိုင္း၊ Mayumba၊ ေတာင္ပိုင္းက Sette Cama တို႔ဟာ ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့အဓိက ပင္လယ္ကမ္းေျခအပန္းေျဖ စခန္းေတြျဖစ္ျပီးရာသီခ်ိန္တိုင္း ေဒသအသီးသီးက လာေရာက္အပန္းေျဖသူေတြနဲ႔ ျပည့္နွက္လ်က္ရွိပါတယ္။ ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့အျခားနာမည္ေက်ာ္အပန္းေျဖစခန္းေတြ ကေတာ့ Port Gentil ၊ Cap Esterias၊Perroquet တို႔ျဖစ္ျပီး လာေရာက္သူေတြအေနနဲ႔ အပန္းေျဖနိုင္ရံုသာမက ေရလႊာေလ်ာစီးျခင္း၊ဒိုင္ဗင္ထိုးျခင္းစတဲ့ အားကစားေတြကို တြဲဖက္လုပ္ေဆာင္နိုင္ပါတယ္။

ဂါဘြန္နိုင္ငံဧရိယာရဲ့ (၂၂)ရာခိုင္နႈန္းျဖစ္တဲ့ (၂၂၇၅၀)စတုရန္းမိုင္ဟာ Proctected Areas လို႔သိရတဲ့ သားရဲတိရိစာၦန္ေတြအတြက္ ေဘးမဲ့နယ္ေျမအျဖစ္သတ္မွတ္ထား တဲ့နယ္ေျမအတြင္းပါဝင္ေနပါတယ္။ ဒီအစီစဥ္ကိုအီသိုယိုးပီးယားနိုင္ငံက စတင္ေရးဆြဲခဲ့ျပီး နိုင္ငံေတြအတြက္ နယ္စည္းျခားနားထားျခင္းမရွိပဲ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကိုေရွရႈျပီး ေဘးမဲ့ဧရိယာ သတ္မွတ္ထားခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဂါဘြန္ဟာဒီနယ္ေျမေတြကို အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္(၁၃)ခုအျဖစ္ျပန္လည္ဖန္တီးျပီး သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေရးနဲ႔ေတာတြင္း တိရိစာၦန္မ်ိဳးစိတ္ေတြကိုအရွည္ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းေစာင့္ ေရွာက္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို ျပန္လည္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

Loango အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္ဟာ အထက္ကေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ သဘာဝပဝတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးဇံု (၁၃)ခုအနက္ အထင္ရွားဆံုးျဖစ္ျပီး ကမာၻထိပ္တန္း Safari ဥယ်ာဥ္တစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အလွနဲ႔ သားရဲတိရိစာၦန္ ေတြရဲ့သဘာဝအတိုင္းတည္ရွိေနတဲ့အေနအထားနဲ႔ ဖန္တီးထားတဲ့ ဒီနယ္ေျမဟာ ျပည္ပ နိုင္ငံေတြကေတာင္ တကူးတကလာေရာက္ေလ့လာမႈေတြ ျပဳၾကရတဲ့အထိ နာမည္ေက်ာ္ပါတယ္။

Loango အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္အတြင္းမွာပဲ ဂါဘြန္နိုင္ငံပင္လယ္ကမ္းရိုးတန္းရဲ့ မိုင္(၁၁၀)ေလာက္ဟာပါဝင္ေနျပီီး ဒီဧရိယာကိုေတာ့ လူသူအေျခခ်ေနထိုင္ေလ့မရွိ တဲ့ အာဖရိကတိုက္ရဲ့အၾကီးမားဆံုးေသာ သဘာဝကမ္းရိုးတန္းနယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ ထားျခင္းကိုခံရပါတယ္။ ၾကီးမားအုပ္ဆိုင္းေနတဲ့သစ္ေတာၾကီးေတြ၊ ပင္လယ္ထံုးအိုင္ ေတြ၊ၾကီးမ်ားက်ယ္ျပန္႔တဲ့ျမက္ခင္းလြင္ျပင္ေတြ၊စိမ့္ေတာတန္းေတြ၊အျဖဴေရာင္သဲေသာင္ျပင္ေတြေပါင္းစပ္ပါဝင္ေနတဲ့
အဲဒီအမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္ဟာ စတုရန္းမိုင္ (၆၀၀)ေက်ာ္ ေလာက္ က်ယ္ဝန္းျပီး ေတာဆင္ရိုင္း၊ကၽြဲရိုင္း၊ေရၾက့ံ၊က်ားသစ္၊ Gorilla ေမ်ာက္ဝံစတဲ့ ေတာရိုင္းတိရိစာၦန္ေတြ ကိုသဘာဝအတိုင္း လာေရာက္ေလ့လာနိုင္ပါတယ္။

လာေရာက္ ေလ့လာသူေတြအေနနဲ႔ အႏၱရာယ္အလြန္မ်ားတဲ့ နယ္ေျမအပိုင္းအျခားေတြ သတ္မွတ္ ထားရွိေပမဲ့ နိုင္ငံအသီးသီးက လူစြန္႔စားေလ့လာသူေတြနဲ႔ ေတာရိုင္းတိရိစာၦန္ အေၾကာင္းတင္ဆက္တဲ့ရုပ္သံေတြအတြက္ေတာ့အဖိုးမျဖတ္နိုင္တဲ့ေနရာေတြျဖစ္ပါတယ္။

ဂါဘြန္နိုင္ငံအလယ္ပိုင္းမွာတည္ရွိေနတဲ့ Lope အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္ဟာလည္း (၁၉၄၆) ခုနွစ္ကစတင္ဖန္တီးခဲ့တာျဖစ္ျပီး Lope-Okanda ေဘးမဲ့နယ္ေျမရဲ့အစျဖစ္ပါတယ္။ ေျမေနရာအေနအထားအရ Lope ေဒသဟာ မိုးသစ္ေတာအမ်ားစုရွိျပီး ေျမာက္ဘက္ပိုင္း မွာေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့နွစ္ေပါင္း (၁၅၀၀၀)၊ေရခဲေခတ္ကာလကတည္းကရွိေနခဲ့တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြကိုယ္တိုင္အတည္ျပဳထားတဲ့ Savannas ျမက္ခင္းလြင္ျပင္ရဲ့ အၾကြင္းအက်န္ ေျမေနရာအေနအထားေတြ က်န္ရွိေနပါေသးတယ္။ ဒီေနရာဟာ ကမာၻသမိုင္းေလ့လာေရးနယ္ပယ္မွာ အလြန္အေရးပါတဲ့နယ္ေျမျဖစ္တာေၾကာင့္ UNECO ရဲ့ ကမာၻအေမြအနွစ္ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးနယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ ထိန္းသိမ္းျခင္းကိုခံခဲ့ရပါတယ္။

ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့ စိတ္ဝင္စားစရာအခ်က္ကေတာ့ ကမာၻေပၚမွာတစ္စစ ရွားပါးလာျပီျဖစ္တဲ့ နို႔တိုက္တိရိစာၦန္မ်ားစြာရွိေနတဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ တရားဝင္အခ်က္အလက္အရ ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့ ေစာင့္ေရွာက္ထိန္းသိမ္းေရးနယ္ေျမေတြအတြင္းမွာ Gorilla ေမ်ာက္ဝံ ေကာင္ေရ (၃၅၀၀၀)၊ေတာရိုင္းဆင္ (၅၀၀၀၀)၊ ခ်င္ပန္ဇီေကာင္ေရ (၆၄၀၀၀) ခန္႔အထိ က်န္ရွိေနပါေသးတယ္။

အာဖရိကတိုက္မွာရွိတဲ့ Gorillas ေမ်ာက္ဝံ(၄)ပံု(၁)ပံုဟာ ဂါဘြန္နိုင္ငံမွာပဲတည္ရွိေနတာျဖစ္ျပီး အျခားေရၾက့ံ၊ေတာကၽြဲ၊ေတာဆိတ္၊ ေမ်ာက္မ်ိဳး စိတ္မ်ားစြာ၊ က်ားသစ္စတဲ့ တိရိစာၦန္ေတြဟာလည္း ဂါဘြန္ကေတာနက္ေတြအတြင္းမွာ ပဲအေရအတြက္မ်ားစြာ ေပါက္ဖြားရွင္သန္ေနထိုင္ၾကပါတယ္။ ဒါအျပင္ အာဖရိက မိေက်ာင္းမ်ိဳးစိတ္(၃)ခုေလာက္ကို ဂါဘြန္နိုင္ငံအတြင္းျမင္ေတြ႔ရမွာျဖစ္ျပီး ပင္လယ္ကမ္း ေျခေဒသတစ္ေလ်ာက္မွာလည္း မ်ားစြာေသာပင္လယ္လိပ္ေတြ ေနထိုင္ၾကပါတယ္။

ဂါဘြန္နိုင္ငံအေရွပိုင္း Ivindo အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္အတြင္းတည္ရွိတဲ့ Kongou ေရတံခြန္ဟာအလြန္ၾကီးမားျပီး (၂)မိုင္ခန္႔ အက်ယ္ရွိကာ ေပ(၁၈၄)ေပျမင့္ပါတယ္။ Ivindoျမစ္ရဲ့ကမ္းနဖူးမွာတည္ရွိတဲ့ ဒီေရတံခြန္ဟာ ကမာၻေပၚမွာေရစီးအသန္ဆံုးေသာ ေရတံခြန္စာရင္းမွာပါဝင္ျပီး တစ္စကၠန္႔အတြင္းေရ (၉၀၀)က်ဴပစ္စင္တီမီတာႏႈန္း စီးဆင္း ပါတယ္။ Ivindoေရတံခြန္ဟာ အလယ္အာဖရိကတိုက္မွာေတာ့ အလွပဆံုးေသာ ေရတံခြန္အျဖစ္ သတ္မွက္ျခင္းကိုခံရပါတယ္။

ျမိဳ႕ေတာ္ Librevilleမွာရွိတဲ့ L’Eglise St Michael ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းဟာလည္း ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့သမိုင္းဝင္ အေဆာက္အအံု တစ္ခုျဖစ္ျပီး (၃၁)ေပေလာက္ရွည္တဲ့ သစ္သားတိုင္ေတြမွာ ခရစ္ယာန္သမၼာက်မ္းလာ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ခ်ယ္မႈန္းထားပါတယ္။ အနုပညာလက္ ရာမ်ားစြာ ျခယ္သထားတဲ့ ဒီသစ္သားတိုင္ေတြကို ေဒသခံေတြကျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈမ်ား စြာျပဳလုပ္ခဲ့ကာ လက္ရွိမွာေတာ့ ဂါဘြန္ရဲ့အေရးပါဆံုးေသာသမိုင္းအေမြအနွစ္လက္ရာ အျဖစ္နဲ႔ နွစ္စဥ္ကမာၻတစ္ဝွမ္းက လာေရာက္ေလ့လာသူမ်ားစြာရွိေနပါတယ္။

သမုိင္း

ဂါဘြန္နိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီးလူသိနည္းတဲ့အခ်က္ကေတာ့ ဟိုးယခင္ကာလကတည္းက ဥေရာပတိုက္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတယ္ဆ္ိုတဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္ေသာ ဆက္ႏြယ္မႈ ေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ခုခ်ိန္မွာတစ္ကမာၻလံုးကလက္မခံတဲ့ လူသားခ်င္း ကၽြန္ျပဳခိုင္းေစတဲ့ ကၽြန္ေစ်းကြက္အရ ဆက္ႏြယ္မႈျဖစ္ေနလို႔ပါ။ ဂါဘြန္နိုင္ငံအတြင္း ပထမဆံုးအေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့သူေတြကေတာ့ Pygmy လူမ်ိဳးစုေတြ ျဖစ္ျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ယင္းအရပ္ကိုေျပာင္းေရြ႔ေနထိုင္လာတဲ့ Bantu မ်ိဳးႏြယ္စု ေတြနဲ႔ေပါင္းစည္းေနထိုင္ျပီး အင္အားၾကီးမားလာခဲ့ပါတယ္။

(၁၅)ရာစုေလာက္မွာေတာ့ ေပၚတူဂီစူးစမ္းရွာေဖြေရးသမားေတြနဲ႔ ကုန္သည္ေတြဟာ ဂါဘြန္ဧရိယာအတြင္းေရာက္ရွိလာခဲ့ျပီးေနာက္မွာေတာ့ ဂါဘြန္ကမ္းရိုးတန္းေဒသေတြ ကတိုင္းရင္းသားေတြကို ကၽြန္အျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး ဥေရာပကိုပို႔ေဆာင္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ (၁၆)ရာစုေရာက္ခ်ိန္မွာေတာ့ အျခားဒတ္ခ်္၊အဂၤလိပ္၊ျပင္သစ္ လူမ်ိဳး ကုန္သည္ေတြပါဆက္တိုက္ေရာက္ရွိလာခဲ့ျပီး ဂါဘြန္ကမ္းရိုးတန္းေဒသဟာ အလြန္ၾကီး မားတဲ့ ကၽြန္ေစ်းကြက္တစ္ခုအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းသြားခဲ့ရပါတယ္။

(၁၈၃၉)ခုနွစ္နဲ႔ (၁၈၄၁)အခ်ိန္ေတြမွာေတာ့ ျပင္သစ္ေတြဟာ ဂါဘြန္ကမ္းရိုးတန္းေဒသ ကိုသူတို႔ရဲ့ ေနရာအျဖစ္ သတ္မွတ္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါတယ္။ ျပင္သစ္ေတြဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ဂါနာနိုင္ငံအတြင္းပိုင္းကို နယ္ခ်ဲ႔လာခဲ့ျပီး (၁၈၆၂) ကေန (၁၈၈၇) ကာလေတြမွာေတာ့ ဂါနာနိုင္ငံတစ္နိုင္ငံလံုးကို ျပင္သစ္ကိုလိုနီနယ္ေျမအျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ ခဲ့ပါတယ္။ (၁၉၁၀)ခုနွစ္မွာေတာ့ ဂါဘြန္နိုင္ငံကိုျပင္သစ္ေတြက တန္းတူညီတဲ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ သစ္တစ္ခုနဲ႔ သတ္မွတ္အုပ္ခ်ဳပ္ေပးခဲ့ျပီး ေနာက္ထပ္နွစ္(၅၀)အၾကာမွာေတာ့ ဂါဘြန္နိုင္ငံဟာ လြတ္လပ္တဲ့အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္နိုင္ငံတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

(၁၉၉၀)ကာလ အေစာပိုင္းကတည္းက ဂါဘြန္နိုင္ငံဟာ ပါတီစံုဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔ စတင္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ျပီး ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားစြာကိုက်င္းပခဲ့ျပီး ပါတီမ်ားစြာက အစိုးရအသစ္အဖြဲ႔မ်ားစြာေပၚေပါက္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တာ ယေန႔အခ်ိန္ထိျဖစ္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ျငားလည္း ႏုိင္ငံရဲ႕အာဏာကို အဓိကထိန္းခ်ဳပ္ထားသူမ်ားမွာ ဘြန္ဂိုမိသားစု ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိသမၼတ အလီ ဘြန္ဂိုဟာ သူ႔ ဖခင္ကြယ္လြန္ခ်ိန္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကတည္းက အာဏာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ကာ သမၼတေနရာကို ရယူထားသျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ဖခင္ဟာ ႏိုင္ငံကို ၄၂ ႏွစ္တိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္သြားခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံထြက္ သယံဇာတမ်ားကို လက္၀ါးႀကီးအုပ္ထားမႈေၾကာင့္ ၂၀၁၉ခုႏွစ္ ႏွစ္ဦးပိုင္းမွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းဖုိ႔ႀကဳိးစားခဲ့ေပမယ့္ မေအာင္ျမင္ပဲ အာဏာသိမ္းအဖြဲ႔မွ လူ ၂ဦး ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။

စီးပြားေရး ၊ ပညာေရး

ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့ အဓိကစီးပြားေရးလုပ္ငန္းကေတာ့ ေရနံတူးေဖာ္တဲ့လုပ္ငန္းျဖစ္ျပီး (၁၉၇၀) ေလာက္ကတည္းက ဂါဘြန္ရဲ့ကမ္းေျခေဒသေတြမွာ ေရနံကိုစတင္ေတြရွိခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ကၽြန္းသစ္ထုတ္လုပ္တဲ့လုပ္ငန္း၊ဟိုတယ္နွင့္ခရီးသြားလာေရး လုပ္ငန္းေတြဟာလည္း ဂါဘြန္နိုင္ငံအတြက္ နိုင္ငံျခားဝင္ေငြအဓိကရေနတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဂါဘြန္ႏုိင္ငံသားတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ႏွစ္စဥ္ပ်မ္းမွ်၀င္ေငြက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၈၆၄၇ ျဖစ္ပါတယ္။

ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့နွစ္စဥ္ဝင္ေငြ ပမာဏဟာ အိမ္နီးခ်င္းအာဖရိကနိုင္ငံေတြထက္ (၄)ဆ ေလာက္ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရကအဓိကေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အရင္းအျမစ္ကိုအလြန္အက်ဴး မွီခိုအားထားေနရတဲ့ လူအဖြဲ႔အစည္းေလ်ာ့ခ်ေရးနဲ႔ ဆင္းရဲမႈတိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေတြမွာ ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖုိ႔ ႀကဳိးစားေနပါတယ္။ ဂါဘြန္နိုင္ငံအစိုးရကေတာ့ သမိုင္းတစ္ေလ်ွာက္ ယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာ ၾကီးမားလြန္းတဲ့ ဂါဘြန္နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံလံုးစာတတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈထိန္းသိမ္း ေရးလုပ္ငန္းေတြကို (၂၁)ရာစုအတြင္း အလ်ွင္အျမန္ျမွင့္တင္ေနခဲ့တာကိုေတြ႔ရပါတယ္။ တကၠသုိလ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိတဲ့အနက္ အႀကီးဆုံးတကၠသုိလ္ကေတာ့ ၿမဳိ႕ေတာ္ Libreville မွာရွိတဲ့ Omar Bongo တကၠသုိလ္ျဖစ္ၿပီး ၁၉၇၀ခုႏွစ္မွာ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဂါဘြန္ႏုိင္ငံရဲ႕ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ စာတတ္ေျမာက္ႏႈန္းက ၈၃.၂% ပဲ ရွိပါတယ္။

ဘသာေရး ၊ ရိုးရာ

ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့ အဓိက ကိုးကြယ္တဲ့ဘာသာကေတာ့ ခရစ္ယာန္ဘာသာျဖစ္ျပီး Bwiti၊ Islam နဲ႔ ေဒသခံ Animistic ဘာသာကိုးကြယ္သူေတြလည္းရွိပါတယ္။ Mask making(မ်က္နွာဖံုးဝတ္ဆင္ျခင္း)နဲ႔ မ်က္နွာမွာေဆးေရာင္စံု ျခယ္သေလ့ရွိတဲ့ ritual face paint တို႔ဟာ ဂါဘြန္နိုင္ငံရဲ့ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈပံုစံျဖစ္ျပီး ဘိုးေဘးဘီဘင္ ေတြကိုခ်ီးေျမွာက္တဲ့အခမ္းအနားနဲ႔ ဘဝနဲ႔ခ်ီျပီးအေရးပါတဲ့ ဆုေတာင္းျခင္းအခမ္းအနား ေတြမွာ ဝတ္ဆင္ျခယ္သ ေလ့ရွိပါတယ္။

ဒါအျပင္နာေရးအခမ္းအနား၊အိမ္တက္အခမ္းအနား၊ ေတြမွာပါ မ်က္နွာဖံုးနဲ႔ မ်က္ႏွာေဆးျခယ္တဲ့အေလ့ကိုျပဳလုပ္ၾကျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေခတ္နဲ႔အညီ ဆန္းျပားတဲ့ပံုစံေတြကို တီထြင္သံုးစြဲလာၾကပါတယ္။ ဒီလိုမ်က္နွာဖံုးနဲ႔ မ်က္နွာေဆးျခယ္ျခင္းကိုျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ဘိုးေဘးစဥ္ဆက္ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအနွစ္ ကိုထိန္းသိမ္းရာ ေရာက္သလို စိတ္ဝိညဥ္ကိုလည္း အားအင္သစ္ေတြဖန္တီးေပးနိုင္ တယ္လို႔ ဂါဘြန္နိုင္ငံသားေတြက ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။

သုတဇုန္

One thought on “ဂါဘြန္ႏုိင္ငံ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Leave a Reply