ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ေရးသားသူ – Academy Page

ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာသည္ အေရွ ့အလယ္ပိုင္း ႏွင့္ေၿမထဲပင္လယ္ေဒသ တြင္ ေအဒီ ၁၃ -ရာစု ေႏွာင္းပိုင္းမွ စတင္ခဲ့ၿပီး ေအဒီ ၂၀ -ရာစုအစ ၊ ပထမကမာၻစစ္ ၿပီးခ်ိန္တြင္ အစိတ္စိတ္ အမႊာမႊာၿပိဳကြဲသြားခဲ့သည္ ။ ေအာ္တိုမင္ေခတ္တြင္ဆူလတန္ဘုရင္မ်ားစြာရွိခဲ့သည္ ။

အင္ပါယာ၏အၿမင့္ဆံုးအခ်ိန္မွာ ေအဒီ ၁၅၀၀ -ႏွစ္လယ္ပိုင္းအခ်ိန္ ဆူလတန္ဘုရင္ Süleyman I လက္ထက္ အခ်ိန္က ၿဖစ္သည္ ။ ထိုအခ်ိန္က အင္ပါယာသည္ ပင္လယ္နက္ ၊ ပင္လယ္နီ ႏွင့္ ေၿမထဲပင္လယ္ ပတ္ဝန္းက်င္၊ အေရွ ့အလယ္ပိုင္းေဒသ ၊ အာဖရိကေၿမာက္ဖက္ေဒသမ်ား အထိက်ယ္ၿပန္ ့ခဲ့သည္။

Süleyman I ေသဆံုးၿပီးခ်ိန္မွစ၍ အင္ပါယာသည္ တၿဖည္းၿဖည္း က်ဆင္းလာကာ ၁၉၀၀ -ႏွစ္စပိုင္း အခ်ိန္အေရာက္တြင္ ယေန ့ေဘာ္လကန္ေဒသ ၊ တူရကီေဒသ ႏွင့္ အေရွ ့အလယ္ပိုင္းေဒသ တခ်ိဳ ့သည္သာ က်န္ရွိေတာ့သည္ ။ ပထမကမ ၻာစစ္( ၁၉၁၄ – ၁၉၁၈ ) ၿဖစ္ခ်ိန္တြင္ ေအာ္တိုမင္မ်ားသည္ဂ်ာမနီမ်ား ဖက္မွ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္ ။ ဂ်ာမန္မ်ားစစ္ရွံဳးၿပီးေနာက္ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာကို ၿဗိတိသွ် ႏွင့္ ၿပင္သစ္တို ့မွခြဲေ၀ ယူခဲ့ၾကကာ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာက်ရွံဳး ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ရသည္ ။

သမိုင္း

အေရွ ့အလယ္ပိုင္းေဒသတြင္ ေရွးေခတ္အခ်ိန္ကရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတိုင္ သူ ့ဘုရင္ႏွင့္သူ ့ေဒသတည္ရွိခဲ့သည္ ။ ဘီစီ ၃၀ -အခ်ိန္ တြင္ေရာမမ်ားသည္အေရွ ့အလယ္ပိုင္းေဒသကိုသိမ္းယူၿပီးေနာက္ ဤေဒသသည္ ခရစ္ယာန္မ်ား၏အဓိက ေဒသၿဖစ္လာခဲ့သည္ ။ ေအဒီ ၅၇၀- တြင္မိုဟာမက္ေမြးဖြားလာၿပီးေနာက္ ေအဒီ – ၆၀၀ ခန္ ့မွစ၍အစၥလန္ဘာသာၿပန္ ့ႏွံ ့လာကာ အာရပ္မူဆလင္မ်ားတၿဖည္းၿဖည္းမ်ားၿပားလာခဲ့သည္ ။

စတုတၳခရူးဆစ္စစ္ပြဲၿဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ေအဒီ ၁၂၀၄- ခန္ ့တြင္ အာရပ္မူဆလင္မ်ား၏ နယ္ေၿမသည္ Byzantine အင္ပါယာ ( အေရွ ့ေရာမအင္ပါယာ ) ၏ ၿမိဳ ့ေတာ္ ကြန္စတန္တီႏုိပယ္ ( ယၡဳတူရကီႏုိင္ငံ İstanbul ) အနီးေဒသ အထိက်ယ္ၿပန္ ့လာခဲ့သည္ ။ Constantinople ၿမိဳ ့သည္ ဥေရာပဖက္တြင္တည္ရွိသည့္ၿမိဳ ့ၿဖစ္ၿပီး အာရွေဒသ ရွိ တူရကီေဒသႏွင့္ ေရလက္ၾကားသာၿခားနားသည့္ ေဒသၿဖစ္သည္ ။ သို ့ေသာ္လည္း ရုိမန္မ်ားသည္ ဥေရာပေဒသမွ ေဘာ္လကန္ေဒသ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးကိုသာ အဓိက ထားခဲ့ၿပီး အာရွေဒသ မွ တူရကီ ေဒသအား ကာကြယ္ရန္ လ်ွစ္လွ်ဴရွဳခဲ့ၾကသည္ ။

အင္ပါယာစတင္ၿခင္း

သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာကို မူဆလင္စစ္သူၾကီး Osman မွစတင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္ ။ Osman သည္ေအဒီ ၁၂၉၉ – ခုႏွစ္တြင္ Byzantine အင္ပါယာေဒသမ်ားကို တိုက္ခိုက္ရန္ အဖြဲ ့တခုဖြဲ ့စည္းခဲ့သည္ ။Osman ၏ ေနာက္လိုက္မ်ားတြင္ တာကီမ်ား ၊ မူဆလင္မ်ား ႏွင့္ မြန္ဂိုမ်ား ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး သူ၏ေနာက္လိုက္မ်ားကို Osmanlılar ဟုေခၚသည္ ။ ေနာက္ပိုင္းသူ၏အဖြဲ ့သည္လည္း Ottomans ၿဖစ္လာခဲ့သည္ ။

အင္ပါယာၾကီးထြားလာၿခင္း

Osman လက္ထက္တြင္ ေအာ္တိုမင္တို ့သည္ အာရွတိုက္ရွိ တူရကီ ေဒသအမ်ားအၿပားကို ထိန္းခ်ဳပ္ ႏုိင္လာခဲ့ၾကသည္ ။ ၁၃၂၆ – ခုႏွစ္ Osman ေသဆံုးၿပီးေနာက္ သူ၏သား Orhan မွ သူ ့အရိပ္အရာကို ဆက္ခံခဲ့သည္ ။ Orhan လက္ထက္တြင္ Bursa ၿမိဳ ့ကို သိမ္းယူၿပီး ေအာ္တိုမင္တို ့၏ ၿမိဳ ့ေတာ္အၿဖစ္ထူေထာင္ကာ အနီးပါတ္၀န္းက်င္ေဒသမ်ားကို သိမ္းယူခဲ့သည္ ။

ေအာ္တိုမင္တို ့၏ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ Byzantine အင္ပါယာ၏ၿမိဳ ့ေတာ္ Constantinople ၿမိဳ ့ကို သိမ္းယူေရးၿဖစ္သည္ ။ သို ့ေသာ္လည္း ေအာ္တိုမင္တို ့တြင္ Marmara ပင္လယ္ကိုၿဖတ္ေက်ာ္ကာ Constantinople ကို တိုက္ရိုက္ သိမ္းယူရန္ အင္အား အလံုအေလာက္ မရွိေပ ။

ဥေရာပေဒသ ကို ေအာင္ႏုိင္ၿခင္း

၁၃၅၄ – ခုႏွစ္တြင္ ေအာ္တိုမင္မ်ားသည္ ဥေရာပကိုခ်ဲ ့ထြင္ရန္ Dardanelles ေရလက္ၾကားကို ၿဖတ္ေက်ာ္ကာ ပထမဆံုး Gallipoli ၿမိဳ ့ကိုသိမ္းယူခဲ့သည္ ။ ထို ့ေနာက္ ၁၃၆၁ – ခုႏွစ္တြင္ Edirne ၿမိဳ ့ကို သိမ္းယူခဲ့သည္ ။ ၁၃၆၂ – ခုႏွစ္တြင္ Orhan ေသဆံုးခဲ့ၿပီးေနာက္ Murad I ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ၏ ဘုရင္ၿဖစ္လာခဲ့သည္ ။ သူ ့လက္ထက္တြင္ ေဘာ္လကန္ ကၽြန္းဆြယ္ေဒသ မ်ားကိုသိမ္းယူခဲ့သည္ ။ Edirne ၿမိဳ ့ကို ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ၏ ဒုတိယၿမိဳ ့ေတာ္အၿဖစ္ တည္ေဆာက္ခဲ့သည္ ။

အာရပ္မူဆလင္ေအာ္တိုမင္တို ့သည္ ခရစ္ယာန္တို ့၏ေရာမေဒသကိုသိမ္းယူၿပီး ေရာမ ႏွင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားအား သူတို ့၏ အာရပ္ဘာသာစကားမ်ား အစားထုိးျခင္း ၊ ခရစ္ယာန္၀ါဒ ေနရာတြင္ မူဆလင္၀ါဒ အစားထုိးျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍မူဆလင္အယူ၀ါဒသည္ ဤေဒသတြင္ပ်ံႏွံ ့ခဲ့သည္ ။ ၁၃၈၉ – ခုႏွစ္တြင္ Murad ေသဆံုးၿပီးေနာက္ သူ ့အရိပ္အရာအား သူ ့သား Bayazid I မွ ဆက္ခံခဲ့သည္ ။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ဘူေဂးရီးယား ၊ ဆာဗီးယား ရွိ ကိုဆိုဗိုေဒသမ်ား သည္ ေအာ္တိုမင္ေဒသ မ်ား ျဖစ္ေနၿပီၿဖစ္သည္ ။

၁၄၀၂ – ခုႏွစ္တြင္ Bayazid I လုပ္ၾကံခံရၿပီးေနာက္ သူ ့သားမ်ား ထီးနန္းလုေနခဲ့ၾကသည္ ။ ေနာက္ဆံုး ၁၄၁၃ – ခုႏွစ္တြင္ Bayazid I ၏ သား Muhammad I မွ အင္အားၿပန္လည္ ေပါင္းစည္းကာ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ၏ ဘုရင္ၿဖစ္လာခဲ့သည္ ။ ၁၃၄၂ – အခ်ိန္တြင္ Muhammad I ေသဆံုးၿပီးေနာက္ သူ၏သား Murad II ဘုရင္ၿဖစ္လာခဲ့သည္ ။ သူ ့လက္ထက္တြင္ ဟန္ေဂရီ ၊ ဆာဗီးယားေဒသ မွ ဘုရင္မ်ား ႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူကာ ဥေရာပ တြင္အင္အားၾကီးထြားလာခဲ့သည္ ။

၁၄၅၁ – အခ်ိန္တြင္ Murad II ၏ သား Muhammad II ဘုရင္ၿဖစ္လာခဲ့သည္ ။ ၁၄၅၃ – ခုႏွစ္တြင္ Muhammad II မွ Byzantine အင္ပါယာ ၿမိဳ ့ေတာ္ Constantinople ၿမိဳ ့ကိုသိမ္းယူလိုက္သည္ ။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ရုိမန္လူမ်ိဳးမ်ား၏ အင္ပါယာ က်ရွံဳးေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ရသည္ ။

အာရွေဒသ

၁၄၈၁ – ခုႏွစ္တြင္ Muhammad II ေသဆံုးၿပီးေနာက္ သူ ့သား Bayazid II မွ ဘုရင္ၿဖစ္လာခဲ့သည္ ။ သူ ့လက္ထက္မွစ၍ ေအာ္တိုမင္မ်ားအတြက္ၿပသနာ ႏွစ္ခု ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္ ။

ပထမအခ်က္မွာ- ေပၚတူဂီလူမ်ိဳး ဗာစကိုဒဂါးမား သည္ ဥေရာပ မွ အိႏိၵယ ေဒသ သို ့သြားသည့္ ေရလမ္းေၾကာင္းကို ေတြ ့ရွိခဲ့သၿဖင့္ အာေရဗီယံေဒသ ႏွင့္ အိႏိၵယ ေဒသ ကို ဆက္သြယ္ ထားသည့္ ေရလမ္းေၾကာင္း ၿပတ္ေတာက္သြားခဲ့သည္ ။

ဒုတိယ အခ်က္မွာ – ၁၅၀၀ – ခုႏွစ္တြင္ အီရန္ေဒသ၌ Safavid dynasty ၾကီးထြားလာခဲ့ ၿပီး ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ အေရွ ့ဖက္ေဒသ တြင္ Safavid အင္ပါယာကို ထူေထာင္ကာ ခြဲထြက္သြား ခဲ့သည္ ။ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာေဒသ ရွိ မူဆလင္အယူ၀ါဒမွ ဆူနီမူဆလင္ အယူ၀ါဒၿဖစ္ၿပီး Safavid အင္ပါယာေဒသ ေဒသရွိ မူဆလင္မ်ားမွာ ရွီယိုက္ မူဆလင္ အယူ၀ါဒကို ကိုးကြယ္ၾကသည္ ။

၁၅၁၂ – ခုႏွစ္အခ်ိန္ Selim I ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ ဘုရင္ၿဖစ္လာေသာအခါ Safavid အင္ပါယာ အား စစ္ေၾကၿငာခဲ့သည္ ။ ထိုစစ္ပြဲကို အစၥလမ္သမိုင္းတြင္ holy war ဟုေခၚသည္။ ၁၅၁၄ – ခုႏွစ္တြင္စစ္ေအာင္ႏုိင္ၿပီး ေနာက္
ပါလက္စတိုင္းေဒသမွ အစၥလမ္တို ့၏ အထြဋ္အၿမတ္ထားရာၿမိဳ ့မ်ားၿဖစ္သည့္ မကၠာၿမိဳ ့ ၊ Medina ၿမိဳ ့မ်ားကိုဆက္လက္သိမ္းယူခဲ့သည္ ။

၁၅၂၀ – အခ်ိန္တြင္ Selim I ေသဆံုးၿပီးေနာက္ သူ၏သား Süleyman I ဘုရင္ၿဖစ္လာခဲ့သည္ ။ သူ ့လက္ထက္တြင္ဥေရာပမွ ဟန္ေဂရီေဒသ ၊ ေၿမထဲပင္လယ္ကမ္းေၿခေဒသမ်ားကို ေအာင္ႏုိင္ခဲ့သည္ ။ ေအာ္တိုမင္ဘုရင္ Süleyman I သည္ ကမာၻေပၚတြင္ဧရိယာ အက်ယ္ဆံုး သိမ္းယူႏုိင္ခဲ့သည့္ မူဆလင္ဘုရင္ၿဖစ္သည္ ။ ထိုအခ်ိန္က အင္ပါယာသည္ ပင္လယ္နက္ ၊ ပင္လယ္နီ ၊ ေၿမထဲပင္လယ္ ပတ္ဝန္းက်င္၊ အေရွ ့အလယ္ပိုင္းေဒသ ၊
အာဖရိကေၿမာက္ဖက္ေဒသ မ်ား အထိ က်ယ္ၿပန္ ့ခဲ့သည္။ ၁၅၆၆ – ခုႏွစ္တြင္ Süleyman I ေသဆံုးၿပီးေနာက္ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ တၿဖည္းၿဖည္းက်ရွံဳး လာခဲ့သည္ ။

အင္ပါယာ က်ရွံဳးလာၿခင္း

၁၅၇၀ – အခ်ိန္တြင္ ဥေရာပ အလယ္ပိုင္း မွ Habsburg dynasty မင္းဆက္မ်ားကို စစ္ရံွဳးကာ နယ္ေၿမမ်ားဆံုးရံွဳး လာခဲ့သည္ ။ ဥေရာပေဒသ တြင္ ေၿမထဲပင္လယ္ေဒသ သည္သာ ေအာ္တိုမင္ နယ္ေၿမအၿဖစ္ က်န္ရွိေတာ့သည္ ။တဖန္ဥေရာပ အေရွ ့ဖက္ေဒသ မ်ားကို ၿပန္လည္ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ၾကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္း ရုရွား ဇာဘုရင္တပ္မ်ား ႏွင့္ ရင္ဆိုင္လာရသည္ ။ ထို ့အတူ အီရန္ေဒသ မွ ပါရွန္လူမ်ိဳးမ်ားမွလည္း သူတို ့၏ နယ္ေၿမမ်ားကို ၿပန္လည္ရယူရန္
ၾကိဳးစား လာခဲ့သည္ ။ ေအဒီ ၁၆၄၀ – အခ်ိန္ ဆူလတန္ ဘုရင္ Murad IV ေသဆံုးၿပီးေနာက္ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ တြင္း ၿပသနာမ်ားစြာ ၿဖစ္ေပၚကာ အင္အားက်ဆင္းခဲ့သည္ ။

ေအဒီ ၁၆၆၁ – အခ်ိန္ ဆူလတန္ဘုရင္ Köprülü Fazıl Ahmed လက္ထက္တြင္ ေအာ္တိုမင္မ်ား ၿပန္လည္ အင္အားၾကီးထြားလာၿပီး ၁၆၇၀ -အခ်ိန္တြင္ ယူကရိန္းေဒသ ကိုသိမ္းယူႏုိင္ခဲ့ကာ ဥေရာပ တြင္တဖန္ အင္အားၾကီးထြားလာၿပန္သည္ ။ ေအဒီ ၁၆၈၃ – အခ်ိန္တြင္ ယေန ့ဆာဗီးယားေဒသ တြင္ ေအာ္တိုမင္ စစ္သူၾကီး Kara Mustafa Pasha စစ္ရံွဳးနိမ့္ၿပီးေနာက္ ေအာ္တိုမင္မ်ား ေဘာ္လကန္ေဒသ ကို လက္လႊတ္ခဲ့ရသည္ ။

ေအာ္တိုမင္ လူ႔အဖြဲ ့အစည္း

ေအာ္တိုမင္နယ္ေၿမမ်ားတြင္ ဖြဲ ့စည္းပံုဥပေဒမ်ားစြာရွိသည္ ။ ေအာ္တိုမင္ ဖြဲ ့စည္းပံုမ်ားသည္ အေစာပိုင္းမူဆလင္ အယူ၀ါဒဥပေဒမ်ား ႏွင့္ တာကီ လူမ်ိဳးမ်ား၏ ရိုးရာအစဥ္အလာ ၊ အေတြးအေခၚမ်ားေပါင္းစပ္ထားၿခင္းၿဖစ္သည္ ။ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ က်ဆင္းလာသည္ႏွင့္အမွ် ထိုဥပေဒမ်ားမွာလဲ ေၿပာင္းလဲလာခဲ့သည္ ။

အေစာပိုင္းအခ်ိန္က ေအာ္တိုမင္ ဘုရင္မ်ားကို ဘုရင့္မိသားစုမွ ဆင္းသက္လာသူကိုသာ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ သည္ ။ သို ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္း အစၥလမ္ ထံုးတမ္းစဥ္လာအရ ေခါင္းေဆာင္ကိုေရြးခ်ယ္သည့္ ပံုစံကို က်င့္သံုး လာခဲ့ၾကသည္ ။ ေအာ္တိုမင္ အင္ပါယာေဒသ တြင္ ေနထိုင္သူအမ်ားစုမွာ မူဆလင္မ်ား ၿဖစ္ၾကသည္ ။ တခ်ိဳ ့ေအာ္တိုမင္ဘုရင္မ်ား သည္ ဂ်ဴးမ်ား ၊ ခရစ္ယာန္မ်ား ၏ ဘုရားေက်ာင္း တည္ေထာင္မႈမ်ားကိုလည္း အသိအမွတ္ ၿပဳေပးခဲ့သည္ ။ ေအာ္တိုမင္ ဘာသာစကားမ်ားမွာလည္း တီကီဘာသာစကား ၊ ပါရွန္ဘာသာစကား ႏွင့္ အာရပ္ဘာသာ စကားမ်ား ေရာေႏွာေနသည္ ။

က်ရွံဳးၿခင္းမွ ေပ်ာက္ကြယ္ၿခင္းသို ့

၁၇၀၀ – ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းအခ်ိန္မွစ၍ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ အတြင္း ၿပသနာမ်ားစြာ ေပၚလာခဲ့သည္ ။ ေဒသခံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ ႏွင့္ အတူ အခြန္အေကာက္မ်ားေလ်ာ့နည္းလာခဲ့သည္ ။ အစိုးရ အေနၿဖင့္နယ္ေၿမမ်ားထိန္းခ်ဳပ္ရ ခက္လာခဲ့သည္ ။ ၁၇၁၁ – အခ်ိန္တြင္ ရုရွားဇာဘုရင္စစ္တပ္မ်ားကို ရံွဳးနိမ့္ၿပီး ပင္လယ္နက္ ေဒသ တြင္ေအာ္တိုမင္တို ့၏ ၾသဇာပါ၀ါက်ရွံဳးခဲ့ရသည္ ။ ၁၇၃၉ – အခ်ိန္တြင္ ၾသစေၾတလ် ႏွင့္ ဟန္ေဂရီ နယ္ေၿမမ်ား ၊ ၁၇၇၄ – အခ်ိန္တြင္ ရိုေမးနီးယား နယ္ေၿမမ်ား ကိုဆံုးရွံဳးခဲ့ၿပန္သည္ ။

၁၇၉၈ – အခ်ိန္တြင္ ၿပင္သစ္စစ္သူၾကီး နပိုလီယန္မွ အီဂ်စ္ကိုသိမ္းယူခဲ့ၿပန္ရာ ေအာ္တိုမင္တို ့၏ အင္ပါယာသည္ ရန္သူမ်ား၀ိုင္းရံလာခဲ့သည္ ။ ထိုအခ်ိန္အတြင္းမွာပင္ၿဗိတိသွ် တို ့မွ ျပင္သစ္မ်ားကိုစစ္ေအာင္ႏုိင္ကာ ေၿမထဲပင္လယ္ေဒသ ကိုထိန္းခ်ဳပ္လာခဲ့သည္ ။ ၁၈၃၀ – အခ်ိန္တြင္ ေဘာ္လကန္ေဒသ ၊ ဂရိ ေဒသမ်ား သည္ ၿဗိတိသွ် အကူအညီၿဖင့္ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ရလာခဲ့သည္ ။ Muhammad Ali ေခါင္းေဆာင္သည့္ အာရပ္မူဆလင္မ်ားမွလည္း အီဂ်စ္ေဒသ ႏွင့္ အတူ ေအာ္တိုမင္ အပိုင္ ဆီးရီးယားေဒသမ်ားကို သိမ္းယူသြားခဲ့သည္ ။

ေနာက္ပိုင္း ေအာ္တိုမင္မ်ားသည္ ႏုိင္ငံၿခားေရးလမ္းစဥ္ေၿပာင္းလဲကာာ ၿဗိတိသွ် တို ့ႏွင့္ပူးေပါင္းၿပီး ဆံုးရွံဳးသြားသည့္ နယ္ေၿမကိုၿပန္လည္ရရွိရန္ ရုရွားကို တိုက္ခိုက္သည္ ။ Crimean War ( ၁၈၅၃ – ၁၈၅၆ ) စစ္ပြဲ တြင္ေ အာ္တိုမင္တို ့ေအာင္ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း ၁၈၇၇ – အခ်ိန္တြင္ ရုရွားတို ့မွၿပန္လည္ ေမာင္းထုတ္ခဲ့ၾကသည္ ။ ဥေရာပတြင္ဂ်ာမန္မ်ားအင္အားၾကီးထြား လာသည့္အခါ ေအာ္တိုမင္မ်ားသည္ ဂ်ာမန္မ်ား ႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပန္သည္ ။ ပထမကမာၻစစ္သည္ ေအာ္တိုမင္တို ့၏ ကပ္ေဘးၿဖစ္သည္ ။

ေအာ္တိုမင္မ်ားသည္ ဂ်ာမန္တို ့ႏွင့္ပူးေပါင္းၿပီး ပထမကမ ၻာစစ္ပြဲကိုဆင္ႏြဲခဲ့ၾကသည္ ။ သို ့ေသာ္လည္း ဂ်ာမန္မ်ားစစ္ရွံဳးမွဳ ႏွင့္အတူ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ၏ၿမိဳ ့ေတာ္ Constantinople အား ၿဗိတိသွ် ႏွင့္မဟာမိတ္တပ္မ်ားမွ သိမ္းယူခဲ့သည္ ။ ပထမကမာၻစစ္ၿပီးဆံုးမွဳ ႏွင့္အတူ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာလဲက်ဆံုးခဲ့ရသည္ ။

ႏုိင္ငံသစ္

၁၉၂၂ – ခုႏွစ္တြင္ယေန ့တူရကီေဒသ၌ Mustafa Kemal ေခါင္းေဆာင္သည့္ ေအာ္တိုမင္မ်ား ႏွင့္ အမ်ိဳးသားေရး လွဳပ္ရွားမွဳတပ္မ်ားမွ အဂၤလိပ္တပ္မ်ားကိုေမာင္းထုတ္ႏုိင္ခဲ့ၾကသည္ ။ ၁၉၂၃ – ခုႏွစ္တြင္ Republic of Turkey ႏုိင္ငံကို ထူေထာင္ ခဲ့ၾကသည္ ။ေ နာက္ဆံုး ၁၃၀၀ အခ်ိန္မွသည္ ၁၉၂၂ – ခုႏွစ္အခ်ိန္ထိ တည္ရွိသည့္ ေအာ္တိုမင္ အင္ပါယာ ေနရာတြင္ တူရကီႏုိင္ငံၿဖစ္လာခဲ့သည္ ။

Academy Page

Leave a Reply