အမႈိက္မရွိတဲ့ ဂ်ပန္က ၿမိဳ႕ကေလး

Posted on

ေရးသားသူ – ခ်စ္ေဖ (ေတာင္တြင္းေျမ)

ကမာၻမွာ လူဦးေရတိုးပြားလာမႈရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ရလဒ္တခုျဖစ္တဲ့ လူတိ့ုရဲ႕ စြန႔္ပစ္ အမႈိက္ပမာဏ ျမင့္မားလာမႈဟာ ဒီေန႔ေခတ္ ကမာၻကို အႀကီးမားဆုံး စိန္ေခၚေနမႈေတြထဲကတခုပါ။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ပလက္စတစ္ အမႈိက္ေတြပါ။ ေဆြးေျမ့ဖို႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အခ်ိန္ေပးရသလို ေျမဆီလႊာကိုေရာ အပင္ေတြ ေပါက္ေရာက္ဖို႔ပါ ခက္ခဲေစတဲ့ အမႈိက္ေတြပါ။ သုံးၿပီဆိုရင္ေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ အမႈိက္ျဖစ္လာမွာမို႔ အသုံးေလ်ာ့မလား။ Recycle ဆိုတဲ့ ျပန္လည္သန႔္စင္ အသုံးျပဳမလား၊ ဒီ၂ နည္းပဲရွိပါတယ္။

အခုေတာ့ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၊ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းကနယ္ၿမိဳ႕ေလး Kamikatsu မွာ ေလ်ာ့ခ်အသုံးျပဳျခင္းလည္းျဖစ္၊ ျပန္လည္ သန႔္စင္အသုံးျပဳျခင္းလည္းျဖစ္၊ တခ်က္ခုတ္ ႏွစ္ခ်က္ျပတ္အေနနဲ႔ အမႈိက္စြန႔္ပစ္မႈ မရွိသေလာက္ထိေအာင္ ေလ်ာ့ခ်ေနထိုင္လ်က္ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

သူတို႔ရဲ႕ အမႈိက္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ပုံကို ႐ုပ္သံနဲ႔ အတူ Fast Company မွာ တင္ျပထားတာလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ သူတို႔က အမႈိက္ေတြကို အမ်ိဳးအစား ၃၄ မ်ိဳးထိေအာင္ ခြဲျခားလိုက္တယ္။ အဓိကအေနနဲ႔ အေလးထား ေ႐ြးခ်ယ္မႈမွာေတာ့ အလူမီနီယမ္သား စည္သြပ္ဗူးခြံေတြ၊ သံဗူးခြံေတြ၊ ကတ္ထူစကၠဴေတြနဲ႔ ျပန္လည္ သုံးႏိုင္မယ့္စကၠဴေတြကို အဆင့္ျမင့္ အမႈိက္အေနနဲ႔ ခြဲျခားထားရွိတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

အဆင့္ျမင့္အမႈိက္မ်ားအျဖစ္ ခြဲျခားထားပုံ

ဒီအစီအစဥ္ကို ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္လာတာျဖစ္ၿပီး Zero-waste Program (အမႈိက္ကင္းစင္ေျမ)အျဖစ္ သတ္မွတ္ေဖာ္ေဆာင္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ေဒသခံေတြက အမႈိက္ေတြအေနနဲ႔ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ဘယ္ေလာက္ထိေအာင္ ထိခိုက္မႈရွိေစတယ္ဆိုတာ ေကာင္းေကာင္း နားလည္းသေဘာေပါက္လာလို႔ အားလုံးက ညီညီညာညာ ပါဝင္လုပ္ကိုင္ေနထိုင္ၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ေတာ့ အမႈိက္စုပုံမႈေတြကေန ဖန္လုံအိမ္ဓါတ္ေငြ႕နဲ႔ အဆိပ္သင့္မႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တာကို သူတို႔ ေကာင္းေကာင္း သေဘာေပါက္ သိရွိထားၾကသလို အစာပင္ရင္းစနစ္မွာ ထိခိုက္မႈ ပိုရွိမွာကို ကာကြယ္ဖို႔ အတြက္ အခုလိုေနထိုင္ၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အမႈိက္မ်ား ခြဲျခားျခင္းလုပ္ငန္း

အမႈိက္အမ်ိဳးအစား ခြဲျခားျခင္းလုပ္ငန္းအတြက္ အစပိုင္းမွာ အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ေပးခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေဒသခံေတြကို မိမိအမႈိက္ကို မိမိ အမ်ိဳအစား မွန္ကန္ေအာင္ ခြဲျခားတတ္ဖို႔ နည္းလမ္းျပသမႈေတြလည္း လုပ္ခဲ့ရပါတယ္တဲ့။ အခုေတာ့ ၂၀၁၃ ကတည္းက အမ်ိဳးအစား ခြဲျခား စြန႔္ပစ္တတ္လာလို႔ အမႈိက္ပစ္ဌာနကို ေရာက္လာတဲ့ အမႈိက္ေတြကို မွန္ကန္တဲ့အပိုင္းကိုေရာက္ဖို႔ အမႈိက္သိမ္း ဝန္ထမ္းေတြက စစ္ေဆးဖို႔ေလာက္ပဲ လိုအပ္ေတာ့တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ အမႈိက္သိမ္းဌာနမွာ အဝတ္အထည္နဲ႔ ပရိေဘာဂလို အမႈိက္ေတြထားဖို႔ အပိုင္းလည္း ရွိပါေသးတယ္။ မိမိ မလိုခ်င္ေတာ့တဲ့ အဝတ္နဲ႔ ပရိေဘာဂေတြကို အဆိုပါအပိုင္းမွာ လာပစ္လို႔ရပါတယ္။ တျခားသူေတြ စြန႔္ပစ္ထားတဲ့အရာကိုလည္း လိုခ်င္ရင္ အခမဲ့ လဲလွယ္ယူလို႔ ရေသးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေဒသခံရပ္ကြက္ေတြထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အလုပ္အကိုင္ ေနရာလည္း ပိုလာခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ စြန႔္ပစ္ပစၥည္းေတြကေန ျပန္လည္ ဖန္တီးလို႔ရမယ့္ ပစၥည္းတခုခု ျပန္လည္ထုတ္လုပ္ျခင္း အလုပ္ပါ။ ဥပမာ စြန႔္ပစ္ ကီမိုႏိုလို အဝတ္အစားေတြကေန ဝက္ဝံ႐ုပ္ေလးေတြ ျပန္လည္ ဖန္တီးတာမ်ိဳးေပါ့။

က်ေနာ္တို႔ဟာ လူေနထိုင္မႈ ဘဝကို လုံးဝေျပာင္းလဲသြားေစမယ့္၊ သန႔္ရွင္းတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္တခုကို ၿပီးျပည့္စုံေအာင္ ႀကိဳးစားတည္ေဆာက္ေနတာပါလို႔ Zero-waste Acedemy က လက္ေထာက္တာဝန္ခံတဦး ျဖစ္တဲ့ Akira Sakano က ေျပာပါတယ္။ ဒီ အကယ္ဒမီက အက်ိဳးအျမတ္မယူဘဲ လူထု အက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတခုပါ။

အခုေတာ့ တၿမိဳ႕လုံးရဲ႕ အမႈိက္ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က ျပန္လည္သန႔္စင္ အသုံးျပဳတယ္။ သုံးရတာေတြကို ဒီအတိုင္း ျပန္သုံးတယ္။ ျပင္လို႔ရတာေတြကို ျပင္ၿပီး အသုံးျပဳတယ္။ တခ်ိဳ႕တဝက္ေလာက္ပဲ စြန႔္ပစ္ အမႈိက္ စစ္စစ္ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ဒီလိုအမႈိက္ေတြကို ျပန္သုံးစနစ္ေၾကာင့္ ေဒသတြင္း အမႈိက္သန႔္ရွႈင္းေရးအတြက္ ကုန္က်စရိတ္ သုံးခ်ိဳး တခ်ိဳးေလာက္ပဲ ကုန္ေတာ့တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ ၂၀၂၀ မွာေတာ့ ဒီေဒသဟာ အမႈိက္စြန႔္ပစ္စရာ လုံး၀ မရွိေတာ့တဲ့ေနရာ ျဖစ္လာဖို႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း ကမာၻ႔ဘဏ္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာအရ တစ္ကမာၻလုံး အတိုင္းအတာနဲ႔ အမႈိက္စြန႔္ပစ္မႈႏႈန္းက သိသာေလာက္ေအာင္ တိုးတက္လာတာလည္းျဖစ္ၿပီး လာမယ့္ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္မွာ ကမာၻ႔ၿမိဳ႕ႀကီးေတြေပၚက လူဦးေရ ၁.၄ ဘီလီယံေလာက္က ေန႔စဥ္ အမႈိက္ ၃ ေပါင္နဲ႔ အထက္ေလာက္ထိေအာင္ စြန႔္ပစ္မႈ ရွိလာလိမ့္မယ္လို႔ ခန႔္မွန္ထားတာလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာ လက္ရွိကာလ အမႈိက္စြန႔္ႏႈန္းထက္ ၂ ဆ ေလာက္ ပိုမ်ားလာမွာလည္းျဖစ္တယ္လို႔ ခန႔္မွန္းခ်က္သေဘာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ လက္ရွိ ဂ်ပန္ကေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔စာရင္ အမႈိက္ပစ္ႏႈန္းက ထက္ဝက္ေလာက္ထိေအာင္ ေလ်ာ့နည္းေနပါတယ္။ အခု ခမီခက္ဆုနယ္ေလးကို ဥပမာထားၿပီးေတာ့ ကမာၻ႔ေနရာ အသီးသီးမွာလည္း အမႈိက္စြန႔္ႏႈန္း ေလ်ာ့ခ်မယ္၊ ျပန္လည္ အသုံးျပဳမယ္၊ ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္ တခ်ိဳ႕ေတာ့ လုပ္ကိုင္ ျပင္ဆင္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဥပမာဆိုရင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းက ဆန္ဒီေရဂိုၿမိဳ႕အေနနဲ႔ လာမယ့္ ၂၀၃၀ မွာ ၿမိဳ႕ရဲ႕ အမႈိက္ပစ္ႏႈန္းကို ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္မယ္လို႔ ေၾကညာထားတာ ေတြ႕ရသလို ၂၀၄၀ မွာ အမႈိက္စြန႔္ပစ္မႈ လုံးဝမရွိတဲ့ၿမိဳ႕အျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔ ေဆာင္႐ြက္ေတာ့မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

နယူးေယာက္မွာလည္း ဒီလို ဦးတည္ခ်က္မ်ိဳး ရွိတာေတြ႕ရၿပီး လာမယ့္ ၁၅ ႏွစ္အတြင္း စြန႔္ပစ္မႈကင္းစင္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္မယ္လို႔ စီစဥ္ထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

VIDEO

ခ်စ္ေဖ (ေတာင္တြင္းေျမ)
Irrawaddy Burmese

Leave a Reply