ကမာၻေပၚက အလွပဆုံးေသာ သခၤ်ဳိင္း ၁၀ ခု

Posted on

သုသာန္တစျပင္နဲ႔ သခၤ်ဳိင္းဂူေတြဟာ အျပင္ပန္းကေနၾကည့္ရင္ မနွစ္ျမိဳ႕စရာ အမွတ္အသားေတြ ျဖစ္ၾကေပမယ့္ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၊ အသိုင္းအဝိုင္းတစ္ခုရဲ့ အဆင့္အတန္းကို ေဖာ္ညႊန္းေပးနိုင္တဲ့ အေကာင္းဆံုးအမွတ္အသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ကြယ္လြန္သြားျပီျဖစ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ရဲ့အဆင့္အတန္းနဲ႔ က်န္ရစ္သူမိသားစုက သူအေပၚ ဘယ္ေလာက္တန္ဖိုးထားေၾကာင္းကိုလည္း ကြယ္လြန္သူကို ျမဳပ္ႏွံထားတဲ့ ေနရာမွာ တြက္ဆနို္င္ပါတယ္။

ဒါအျပင္ ေရွးေဟာင္းသခၤ်ဳိင္းေတြအတြင္းမွာ ျမင္ေတြ႔ရေလ့ရွိတဲ့ အေဆာက္အအံုေတြ၊ လက္မႈအနုပညာလက္ရာေတြ၊ ပံုသ႑ာန္မ်ိဳးစံုနဲ႔ တန္ဆာဆင္ထားတဲ့ ဂူဗိမာန္ေတြကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ေခတ္အဆက္ဆက္မွာ နာမည္ေက်ာ္ၾကားခဲ့တဲ့ သမိုင္းဝင္လက္မႈအနုပညာအဆင့္အတန္းကို ေလ့လာနိုင္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕သုသာန္ေတြဆိုရင္ လြန္စြာလွပတဲ့ ရႈခင္းေတြရွိတဲ့အရပ္မွာ ထာဝရလဲေလ်ာင္းေနေတာ့မဲ့ သူေတြအတြက္ အမွတ္တရ ေကာင္းေကာင္းကိုဖန္တီး ေပးထားတာကိုလည္းျမင္ေတြ႔ ရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ မ်ွေဝေပးခ်င္တာကေတာ့ ကမာၻေပၚမွာရွိတဲ့ အလွပဆံုုးေသာ သင္းခၤ်ဳိင္း(၁၀)ခုရဲ့ အေၾကာင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

(၁) Skogskyrkogarden

ဥေရာပတိုက္၊ဆြီဒင္နိုင္ငံ ၊စေတာ့ဟုမ္းျမိဳ႕အျပင္ဘက္မွာ တည္ရွိတဲ့ ဆြတ္ပ်ံ႔ဖြယ္ ေတာတန္းေလးအတြင္းမွာေတာ့ (၁၉၉၄)ခုနွစ္ကတည္းက UNESCO ရဲ့ကမာၻအေမြအနွစ္ျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းကုိခံထားရတဲ့ Skogskyrkogarden သခၤ်ဳိင္းတည္ရွိပါတယ္။ ဒီေနရာရဲ့ ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ သခၤ်ဳိင္းတစ္ခုျဖစ္ရံုသာမကပဲ(၂၀)ရာစုအတြင္းမွာ ဒုတိယေျမာက္ အၾကီးဆံုး ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ၊ အနုပညာလက္ရာေတြ စုစည္းရာ ေနရာအျဖစ္ UNESCOက သတ္မွက္ထားတဲ့ ေနရာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ (၁၉၁၇)ခုနွစ္ေလာက္ကတည္းကသခၤ်ဳိင္းအျဖစ္စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့တဲ့ Skogskyrkogarden ေရွး စကင္ဒီေနဗီးယား ယဥ္ေက်းမႈအနုပညာ စုေဝးရာအရပ္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အစိုးရရဲ့ အစီစဥ္နဲ႔ နိုင္ငံတကာ ယဥ္ေက်းမႈဗိသုကာ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ျပိဳင္ပြဲေတြကိုနွစ္စဥ္ က်င္းပ ေလ့ရွိပါတယ္။

အဓိကက်င္းပတာကေတာ့ ဂူဗိမာန္အလွဆင္ျခင္းျပိဳင္ပြဲေတြနဲ႔ ေျမျမဳပ္သၿဂိဳလ္ျခင္းဆိုင္ရာ အလွဆင္ျပိဳင္ပြဲေတြျဖစ္ပါတယ္။ ျပိဳင္ပြဲရဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္က ေတာ့ ကမာၻအရပ္ရပ္က ေပ်ာက္ကြယ္တဲ့ ထူးျခားတဲ့ ျမဳပ္နွံသျဂိဳလ္ျခင္းဆိုင္ရာ လက္ရာ ေတြကို ဒီသခ်ိဳင္းမွာ တစ္စုစည္းတည္း ျမင္ေတြ႔ရဖို႔နဲ႔ ဆြီဒင္နိုင္ငံရဲ့ ဟိုတယ္နွင့္ခရီးသြားလုပ္ငန္းကို ျမွင့္တင္နိုင္ရန္အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ယင္းျပိဳင္ပြဲေတြမွာ ထူးထူးျခားျခား အနိုင္ရခဲ့သူေတြကေတာ့ ဆြိဒင္နိုင္ငံဖြား ဗိသုကာပညာရွင္ အမ်ိဳးသမီးငယ္ နွစ္ေယာက္ ျဖစ္ၾကတဲ့ Gunnar Asplund နဲ႔ Siguard Lewerentz တို႔ ျဖစ္ၾကျပီး အလယ္ေအဒီေခတ္ (၁၁၀၀)မွ (၁၄၀၀)အတြင္းရွိ ဂူဗိမာန္ အလွဆင္ျခင္း ဗိသုကာ လက္ရာေတြကို အသံုးျပဳျပီး ျပိဳင္ပြဲဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

Skogskyrkogarden ရဲ့သာယာလွပတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ေၾကာင့္ သခၤ်ဳိင္းဥယ်ာဥ္လို႔ ေတာင္ တင္စားေခၚဆိုေလ့ရွိၾကျပီး ယင္း(၁၉)ရာစုကတည္းက တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ သခၤ်ဳိင္းဥယ်ာဥ္ဟာ မ်ဥ္းေျဖာင့္သ႑န္ တစ္သတ္မတ္တည္း တည္ရွိေနတာကို လည္း ျမင္ေတြ႕ရမွာပါ။ သခၤ်ဳိင္းကို စတင္ဝင္ေရာက္ခ်ိန္မွာပဲ ေတာင္ကုန္းအခ်ိဳ႕နဲ႔ တစ္တန္းတည္းအေနအထားရွိေနတဲ့ အလြန္ျမင့္တဲ့ ထင္းရွဴးပင္ေတြကို ျမင္ေတြ႔ရမွာပါ။ UNESCO ကပညာရွင္ေတြကေတာ့ ဒီသခ်ိဳင္းရဲ့ပံုရိပ္ဟာ(၂၀)ရာစု အေစာပိုင္းကာလေတြမွာေတာ့ အလွပဆံုးေသာ ရႈခင္းမ်ားတည္ရွိရာအရပ္အျဖစ္ အသိ အမွတ္ျပဳၾကပါတယ္။ ဒါအျပင္ ကမာၻအရပ္ရပ္က ဂူဗိမာန္ဆိုင္ရာ အနုပညာလက္ရာအားလံုးကို ဒီေနရာမွာ တစ္စုတစ္စည္းတည္း ေတြ႔နိုင္ တာေၾကာင့္ Skogskyrkogardenကို ကမာၻေပၚမွာ အလွဆံုးေသာ သခၤ်ဳိင္းတစ္ခု အျဖစ္လည္း သတ္မွတ္ထားခဲ့ၾကပါတယ္။

(၂) Santa Maria Magdalena de Pazzis Cemetery

ေပၚတုိရီကုိ နိုင္ငံ San juan မွာရွိတဲ့ Santa Maria Magdalena de Pazzis သခၤ်ဳိင္း ဟာလည္း အလြန္လွပတဲ့ တည္ေနရာအေနအထားကို ပိုင္ဆိုင္ထားျပီး အေပၚစီးကေန ၾကည့္လိုက္ပါက Atlantic သမုဒၵရာနဲ႔ အတူတြဲဖက္ျပီး ျမင္ေတြ႔ရမွာပါ။ ေဒသခံေတြ ကေတာ့ အေပၚစီးကေနၾကည့္လိုက္ရင္ ျမင္ေတြ႕ရတဲ့ သမုဒၵရာနဲ႔တြဲစပ္တည္ရွိတဲ့ သခ်ိဳင္းရဲ့ အေနအထားဟာ ကြယ္လြန္သူဝိညဥ္ေတြရဲ့ အျခားေသာဘဝသစ္ကို ကူး ေျပာင္းသြားတဲ့ သေကၤတပံုရိပ္ျဖစ္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။ Santa Maria Magdalena de Pazzis သခ်ိဳင္းနဲ႔ Atlantic သမုဒၵရာအၾကားမွာ အျဖဴ ေရာင္လိႈင္းကာနံရံတစ္ခုနဲ႔ ျခားနားထားတာကို ျမင္ေတြ႔ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

မိုးကုတ္စက္ဝိုင္းရဲ့ အျပာေရာင္ေရျပင္ေအာက္မွာ လိႈင္းထန္တဲ့ သမုဒၵရာေရျပင္နဲ႔ ဆက္ စပ္တည္ရွိေနတဲ့ Santa Maria Magdalena de Pazzis သခၤ်ဳိင္းရဲ့ပံုရိပ္ဟာ ကမာၻ ေက်ာ္ရႈခင္းပံုရိပ္မ်ားစြာကို ထုတ္လုပ္ေပးလ်က္ရွိပါတယ္။ Santa Maria Magdalena de Pazzis သခၤ်ဳိင္းကိုေတာ့ (၁၈၆၃)ခုနွစ္ ေလာက္က စတင္ တည္ေဆာက္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး (၁၆)ရာစုေလာက္တုန္းကေတာ့ အဲဒီေနရာဟာ Castillo San Felipe del Morro အမည္ရတဲ့ ခံတပ္ေဟာင္းတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ယေန႔အခ်ိန္မွာလည္း Santa Maria Magdalena de Pazzis သခၤ်ဳိင္းဟာ Puerto Rico နိုင္ငံရဲ့ ကမာၻလွည့္ခရီးသည္အမ်ားဆံုး လာေရာက္လည္ပတ္တဲ့ ေနရာအျဖစ္တည္ရွိ ေနျပီလည္းျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ေပါင္း(၁၀၀၀)ပတ္ဝန္းက်င္က San Juan ျမိဳ႕ရဲ့ ေဒသခံအမ်ားစုကို Santa Maria Magdalena de Pazzis သခ်ိဳင္းအတြင္းမွာပဲ ျမဳပ္နွံသျဂိဳလ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီသခၤ်ဳိင္းမွာ Puerto Rico နိုင္ငံရဲ့ အထင္ကရ နိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ရုပ္ရွင္သရုပ္ ေဆာင္ နဲ႔ နာမည္ေက်ာ္အနုပညာရွင္မ်ားစြာကို လာေရာက္ျမဳပ္ႏွံထားတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ Puerto Rico နိုင္ငံရဲ့ သမိုင္းအေထာက္အထားေတြအရ San Juan ခံတပ္ျမိဳ႕က ျမိဳ႕သူ /သားေတြဟာ Castillo San Felipe del Morroခံတပ္ကို အေျချပဳျပီး နယ္ခ်ဲ႔ေတြရဲ့ရန္ကို တြန္းလွန္တိုက္ထုတ္ၾကရင္း က်ဆံုးသြားၾကတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီေနရာဟာ Puerto Rico နိုင္ငံရဲ့အထင္ကရ ေနရာတစ္ခုျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါအျပင္ လွပတဲ့ရႈခင္းေတြေၾကာင့္လည္း နွစ္စဥ္ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ အဆက္မျပတ္လာေရာက္ ေလ့လာရာ ေနရာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

(၃) Highgate Cemetery

အဂၤလန္နိ္ုင္ငံ၊ လန္ဒန္ျမိဳ႕မွာတည္ရွိတဲ့ Highgate သခၤ်ဳိင္းဟာ အဂၤလန္နိုင္ငံရဲ့ ေတာ္ဝင္ မ်ိဳးႏြယ္အမ်ားစုကို ျမဳပ္နွံရာေနရာျဖစ္ျပီး အဂၤလန္သမိုင္းတစ္ေလ်ာက္ ေခတ္စားခဲ့တဲ့ ေရွးဗိသုကာ လက္ရာေတြစုေဝးရာ ေနရာတစ္ခုလည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ နာမည္ေက်ာ္ အေတြးအေခၚပညာရွင္ Karl Marx၊ စာေရးဆရာ ၊ Douglas Adams နဲ႔ ေပါ့စတား George Michael တို႔ကို ဒီသခၤ်ဳိင္းမွာပဲ ျမဳပ္နွံထားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရွးေဟာင္းလက္ရာ မ်ားစြာပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ Highgate သခၤ်ဳိင္း ကိုေတာ့ အပိုင္း(၂)ပိုင္း ခြဲျခားေလ့လာနိုင္ပါတယ္။

သခၤ်ဳိင္းရဲ့ အေနာက္ဘက္ပိုင္းမွာ ေရွးေခတ္မ်ားစြာအၾကာက ဂူဗိမာန္ေတြကိုထားရွိျပီး အေရွဘက္ပိုင္းမွာေတာ့ ထပ္မံေရာက္ရွိလာတဲ့ ကြယ္လြန္သူ ဂူဗိမာန္ေတြကို ထားရွိပါတယ္။ ၁၈၃၉ ခုနွစ္ကစတင္တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ Highgateသခၤ်ဳိင္းဟာအဂၤလန္ ကသမိုင္းဝင္ သခ်ိဳင္းမ်ားစြာ အနက္ကအထင္ရွားဆံုးျဖစ္ျပီး ဒီသခၤ်ဳိင္းတည္ေဆာက္ရာမွာ အဂၤလန္ ေတာ္ဝင္မိသားစုေတြက ေငြေၾကးမ်ားစြာကို အကုန္အက်ခံတည္ေဆာက္ခဲ့ျပီး သူတို႔ အသိုင္းအဝိုင္းက ကြယ္လြန္သြားသူေတြအဖို႔ ၾကီးက်ယ္ခန္းနားတဲ့ ဂူဗိမာန္မ်ားစြာ တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒါအျပင္ Circle of Lebanon လို႔သိၾကတဲ့ မုဒ္ဦးပါတဲ့ ဂူဗိမာန္ေတြကို Highgateသခၤ်ဳိင္းအတြင္းမွာ ျမင္ေတြ႔ရျပီး အ့ံခ်ီးလွတဲ့ အနုသုခုမလက္ရာမ်ားစြာနဲ႔ တန္ ဆာဆင္ တည္ေဆာက္ထားကို ေတြ႕ျမင္နိုင္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ စိမ္းလန္းေဝဆာတဲ့ သစ္ေတာတန္း မ်ားစြာကို Highgate သခၤ်ဳိင္း အတြင္း ဖန္တီးထားတာေၾကာင့္ ေၾကာက္စရာ သခၤ်ဳိင္းတစ္ခုနဲ႔ မတူပဲ အနားယူ စရာ အိုေအစစ္တစ္ခုနဲ႔ တူေနပါတယ္။

(၄) Pere Lachaise

ျပင္သစ္နိုင္ငံ၊ပဲရစ္ျမိဳ႕မွာတည္ရွိတဲ့ Pere Lachaise သခၤ်ဳိင္း ဟာ နွစ္စဥ္ ကမာၻအရပ္ရပ္ ကလာေရာက္လည္ပတ္သူ (၃.၅)သန္းေလာက္ရွိေနျပီး ကမာၻေပၚမွာေတာ့ လာေရာက္ လည္ပတ္သူ အမ်ားဆံုးေသာ သခ်ိဳင္းအျဖစ္ စံခ်ိန္တင္ထားပါတယ္။ ဒါကလည္း Pere Lachaise သခ်ိဳင္းအတြင္းတည္ရွိတဲ့ ထင္ရွားတဲ့ အေဆာက္အအံု၊ ဂူဗိမာန္ေတြေၾကာင့္ ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ (၁၂)ရာစုမွ (၁၆)ရာစုအတြင္း အေနာက္ဥေရာပမွာ ေခတ္စားခဲ့တဲ့ ဗိသုကာလက္ရာေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ အထိမ္းအမွတ္ အေဆာက္အအံုမ်ားစြာဟာ Pere Lachaiseရဲ့ပံုရိပ္ကို ျမွင့္တင္ေပး ေနပါတယ္။

Pere Lachaiseသခၤ်ဳိင္းဟာ ပထမဆံုးေသာ ဥယ်ာဥ္နဲ႔တြဲဖက္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ သခၤ်ဳိင္းတစ္ခု ျဖစ္ျပီး (၁၈)ရာစုကေန (၁၉)ရာစုအတြင္းမွာေတာ့ ျပင္သစ္အာဏာ ပိုင္ေတြက တျဖည္းျဖည္းခ်ဲ႔ထြင္ တည္ေဆာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါကလည္း တိုးတက္လာတဲ့လူဦးေရနဲ႔အညီ ျမိဳ႕ဧရိယာကို ခ်ဲ႕ထြင္ရာမွာ လိုအပ္ခ်က္တစ္ခုျဖစ္ေနတဲ့ သခၤ်ဳိင္းေျမ ကို ခ်ဲ႔ထြင္တဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ မူလရည္ရြယ္ခ်က္က ပန္းျခံတစ္ခုအေနနဲ႔ သတ္မွတ္ တည္ေဆာက္ခဲ့တာ ျဖစ္လို႔ သာယာလွပတဲ့ ဝန္းက်င္တစ္ခုျဖစ္ေအာင္ အရင္ျပဳလုပ္ခဲ့ ၾကပါတယ္။

စိမ္းလန္းစိုေျပေနတဲ့ ေတာတန္းေတြအလယ္မွာ ေျမနီလမ္းေလးမ်ားစြာကို ပံုစံေဖာ္တည္ေဆာက္ထားတာ ျဖစ္ျပီး ေက်းငွက္သာရကာ မ်ိဳးစံုရဲ့ ျမည္တြန္သံကို သာယာနာေပ်ာ္စရာ ၾကားရေလ့ရွိပါတယ္။ ျပင္သစ္နိုင္ငံရဲ့ အထင္ကရ ပုဂၢိဳလ္မ်ားစြာ အရိုးခ်ခဲ့ၾကတဲ့ Pere Lachaise သခၤ်ဳိင္းဟာ ပန္းေပါင္းစံု ေဝဆာဖူးပြင့္ရာ အရပ္ျဖစ္ျပီး လာေရာက္လည္ပတ္သူေတြအဖို႔ လြမ္းေမာ ဖြယ္ရာ ခံစားခ်က္ကို အစဥ္သျဖင့္ ထုတ္လႊတ္ေပးေလ့ရွိတဲ့ ေနရာအျဖစ္လည္း ေက်ာ္ၾကားပါတယ္။

(၅) Waverly Cemetery

ၾသစေတးလ်နိုင္ငံ ၊ဆစ္ဒနီျမိဳ႕ေတာ္မွာတည္ရွိတဲ့ Waverly Cemeteryဟာ (၁၈၇၇) ခုနွစ္ေလာက္ကေန စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး လက္ရွိကမာၻအလွဆံုး သခၤ်ဳိင္းစာရင္း မွာ ပါဝင္လာခဲ့ပါတယ္။ Waverly Cemetery ရဲ့ တည္ေနရာဟာ ဆစ္ဒနီျမိဳ႕ရဲ့ ဆင္ေျခဖံုးအရပ္အျဖစ္ သတ္မွက္ထားတဲ့ Bronteအရပ္ရဲ့ အေနာက္ဘက္စြန္း မွာရွိတဲ့ ေခ်ာက္ကမ္းပါးစြန္းရဲ့ ထိပ္စြန္းမွာတည္ရွိေနတာျဖစ္ပါတယ္။ Waverly Cemeteryမွာ ျမဳပ္နွံထားတဲ့ပံုစံကေတာ့ ျပင္သစ္နိုင္ငံက Pere Lachaiseသခ်ိဳင္းလိုပဲ ေျမျမဳပ္သျဂိဳလ္ရတဲ့ သခၤ်ဳိင္းျဖစ္ျပီး ဥယ်ာဥ္တစ္ခုကိုပါ တြဲဖက္ ဖန္တီးထားပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ (၁၉)ရာစုအတြင္းက ျမဳပ္ႏွံထားတဲ့ဂူေတြကို ယခုအခ်ိန္ထိ မူလဗိသုကာလက္ရာ အတိုင္း မပ်က္မယြင္းတည္ရွိေနေသးျပီး(အစိုးရက အစဥ္ေရွးမူ မပ်က္ျပဳျပင္ထား) ယေန႔ေခတ္အထိ အသစ္တိုးလာတဲ့ ဂူေတြကိုလည္း အဲဒီ သခ်ိဳင္းမွာ ေတြ႔ျမင္နုိင္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရေတာ့ Waverly Cemetery မွာဂူသြင္းသျဂိဳလ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျမင့္မားတဲ့ အခိုးအခကို က်န္ရစ္သူ မိသားစုက ေပးေခ်ရမွာ ျဖစ္ျပီး ေဒသအာဏာပိုင္ေတြဆီကေန ခြင့္ျပဳခ်က္ကိုပါ ေတာင္း ယူရမွာပါ။ ၾသစေတးလ်လူမ်ိဳးေတြရဲ့ ဓေလ့ကေတာ့ ေသလြန္သူအတြက္ အေကာင္းဆံုး ျဖည့္ဆည္းေပးတတ္ၾကျပီး ျမဳပ္ႏွံတဲ့ ေနရာကိုေတာင္ ကဗ်ာဆန္ဆန္ ေရြးခ်ယ္တတ္ေလ့ရွိၾကတာပါ။

ကမ္းမျမင္၊လမ္းမျမင္ပင္လယ္ျပင္ၾကီး ေနာက္ခံထားျပီး တည္ရွိေနတဲ့ Waverlyသင္း ခ်ိဳင္း ဟာ ၾသစေတးလ်နိုင္ငံရဲ့ အထင္ကရ ပုဂၢိဳလ္ၾကီးရဲ့ မ်က္နွာပံုေက်ာက္ရုပ္ထုေတြ ထားရွိ တဲ့ေနရာလည္း ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။ ၾသစေတးလ်နိုင္ငံေက်ာ္ စာေရးဆရာ Louis Becke ကဗ်ာဆရာၾကီး Dorothea Mackellar ၊နိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Sir James Martin၊ နာမည္ေက်ာ္ ကဗ်ာစာဆိုတစ္ေယာက္ ျဖစ္တဲ့ Henery Lawson(သူရဲ့ ကဗ်ာ အမ်ားစုဟာ Waverlyသခၤ်ဳိင္းအေၾကာင္း ကိုစပ္ဆိုျပီးနာမည္ေက်ာ္ခဲ့တာပါ) စသူေတြရဲ့ မ်က္နွာပံု ေက်ာက္ရုပ္တုေတြကို Waverlyသခၤ်ဳိင္း အတြင္းမွာပဲ ေတြ႔ျမင္နိုင္ပါတယ္။ အဲဒီမ်က္နွာပံု ရုပ္တုေတြ ထားရွိတဲ့ အစီစဥ္ကို (၁၉၂၂)ခုနွစ္ေလာက္ ကတည္းက စတင္ခဲ့တာ ျဖစ္ျပီး ကြယ္လြန္ျပီး Waverly သခၤ်ဳိင္းမွာလာေရာက္ ျမဳပ္နွံထားတဲ့ အနုပညာရွင္ေတြကို အမွတ္ရေစလိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

(၆) Laurel Hill Cemetery

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေရွေျမာက္ပိုင္း ျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Pennsylvania က Philadelphia ျမိဳ႔က စာၾကည့္တိုက္ပိုင္ရွင္တစ္ဦး ျဖစ္တဲ့ John Jay Smith ဆိုသူက ၁၈၃၆ ခုနွစ္မွာ စတင္တည္ေထာင္တဲ့ Laurel Hill သင္းခ်ဳိင္းဟာ လည္း လွပတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္အေနအထားနဲ႔ ပံုရိပ္ကိုပိုင္ဆိုင္ထားပါတယ္။ စတင္တည္ေဆာက္သူရဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ သူရဲ့ခ်စ္လွစြာေသာ အမႊာသမီးငယ္ေလးနွစ္ဦးကို အမွတ္ရေစခ်င္တဲ့ သေဘာနဲ႔ပါ။ Laurel Hill သခၤ်ဳိင္းရဲ့အနီးမွာတည္ရွိတဲ့ Schuylkill ျမစ္အတြင္း ျပဳတ္က် ေသဆံုးခဲ့တဲ့ John Jay Smithရဲ့ သမီးငယ္ေလးနွစ္ဦးကို အမွတ္ရတဲ့အေနနဲ႔ မိခင္က အမႊာကေလးငယ္နွစ္ဦးကို ေခ်ာ့ျမဴေနတဲ့ပံုထုဆစ္ထားတဲ့ ေက်ာက္ရုပ္တုဟာ ဝမ္းနည္း စရာအေငြ႔အသက္ေတြနဲ႔ ျပည့္နွက္လို႔ေနခဲ့တာပါ။

ဒါအျပင္(၁၉)ရာစုေလာက္က လာေရာက္ျမဳပ္နွံထားၾကတဲ့ အေမရိကန္စစ္သည္ေတြရဲ့ ဂူေတြကိုလည္း ျမင္ေတြ႔နိုင္ျပီး အမ်ားစုကေတာ့ အေမရိကန္ျပည္တြင္းစစ္ကို အေၾကာင္းျပဳျပီး ေသဆံုးခဲ့ၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ (၄၂) ဦးထက္မနည္းတဲ့ အေမရိကန္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကို Laurel Hill သခၤ်ဳိင္းမွာ ျမဳပ္နွံထားခဲ့ၾကျပီး အဲဒီအရပ္မွာပဲ သစၥာတရားကို ကုိယ္စားျပဳတဲ့ Meadle maple အပင္တစ္ပင္ ေပါက္ေရာက္ခဲ့ဖူး တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ နာမည္ေက်ာ္ အေမရိကန္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ Ulysses S. Grant နဲ႔ William Tecumseh Sherman တို႔ရဲ့အဆိုအရေတာ့ နာမည္ေက်ာ္ Gettysburg တိုက္ ပြဲအတြင္းက်ဆံုးသြားတဲ့ အေမရိကန္စစ္သည္ေတြ ျမဳပ္နွံရာအရပ္မွာ Meadle maple အပင္ဟာ ထူးထူးဆန္းဆန္း လာေရာက္ေပါက္ေနခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ Laurel Hillရဲ့ အျခားအထိန္းအမွတ္အေဆာက္အအံုေတြကို ပိုမိုေပၚ လြင္ေစခ်င္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ Meadle mapleအပင္ကို တာဝန္ရွိသူေတြက ခုတ္လွဲခဲ့ပါတယ္။ Laurel Hill ရဲ့ပံုရိပ္ဟာ ဝမ္းနည္းစရာနဲ႔ အတိျပီးေနျပီး ေရာက္လာသူ အားလံုးကို ၀မ္းနည္းေစတဲ့ ခံစားမႈမ်ိဳးကို ေပးတယ္လို႔ အမ်ားစုက မွတ္ခ်က္ခ်ၾကပါတယ္။

(၇) Aoyama Cemetery

ဂ်ပန္နိုင္ငံ၊တိုက်ိဳျမိဳ႔မွာတည္ရွိတဲ့ Aoyama သခၤ်ဳိင္းဟာကမာၻလွည့္ခရီးသြားေတြအလြန္ စိတ္ဝင္စားၾကတဲ့ ေနရာျဖစ္ျပီး အထူးသျဖင့္ ဂ်ပန္နိုင္ငံရဲ့ ပန္းပြဲေတာ္လို႔သိၾကတဲ့ Hanami ကာလအတြင္း လာေရာက္လည္ပတ္သူ အလြန္မ်ားပါတယ္။ မတ္လအကုန္ ေမလအစပိုင္း ကာလေတြမွာ ဂ်ပန္တစ္နုိင္ငံလံုး ဟာခ်ယ္ရီပန္းေတြနဲ႔ ဖံုးလႊမ္းေနျပီး ယင္းကာလေတြဟာ Aoyama သခၤ်ဳိင္းရဲ့ ပံုရိပ္ကို အထင္ေပၚဆံုးကာလ ေတြျဖစ္ပါတယ္။

ဂ်ပန္နိုင္ငံ ၊တိုက်ိဳျမိဳ႔ရဲ့ အသည္းနွလံုးအျဖစ္တင္စားၾကတဲ့ Minato ေဒသမွာ တည္ရွိတဲ့ Aoyamaသခ်ိဳင္းဟာ ျမိဳ႔အတြင္းမွာတည္ရွိေနတာျဖစ္ျပီး အိမ္ေမြး ေၾကာင္အမ်ားစု ေနပူစာလႈံတဲ့ေနရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အစုအဖြဲ႔လိုက္ေနၾကတဲ့ ေၾကာင္အုပ္ေတြဟာ ဂႈတစ္ခုနဲ႔တစ္ခုၾကား သြားလာလႈပ္ရွားတဲ့ ျမင္ကြင္းဟာ လာေရာက္ လည္ပတ္သူေတြအတြက္ အမွတ္တရ မွတ္တမ္းတင္စရာ ပံုရိပ္ေတြလည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါအျပင္ (၁၉)ရာစုကာလအတြင္းက ဂ်ပန္နုိင္ငံရဲ့ နာမည္ေက်ာ္ ဆာမူရိုင္း တိုက္ခိုက္ ေရး သမားေတြနဲ႔ နာမည္ေက်ာ္ အနုပညာရွင္အခ်ိဳ႕ကို ျမဳပ္နွံထားတဲ့ Aoyamaသခ်ိဳင္းဟာ ဂ်ပန္နိုင္ငံရဲ့ သမိုင္းဝင္အရပ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါအျပင္ ကမာၻေပၚမွာ အမွန္တကယ္ရွိ ခဲ့တဲ့ သစၥာအေစာင့္သိဆံုးေခြးအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားခဲ့တဲ့ Hachiko ကိုလည္း Aoyamaသခ်ိဳင္းမွာပဲ မီးသျဂိဳလ္ကာ က်န္ခဲ့တဲ့အရိုးျပာကို သခင့္ဂူအနီးမွာ ဂူသြင္းသျဂိဳလ္ထားတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ Shibuyu မီးရထားဘူတာကေန သခင္ျပန္အလာကို ကိုးနွစ္တာ ကာလ လံုးလံုးေစာင့္ေနခဲ့တဲ့ ေခြးလိမၼာေလး Hachikoရဲ့သခင္အသစ္ဟာ ယခုေတာ့ Aoyama သခၤ်ဳိင္း ျဖစ္ေနခဲ့တယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။

(၈) La Recoleta Cemetery

ေတာင္အေမရိကတိုက္က အာဂ်င္တီးနားနိုင္ငံ Buenos Aires ျမိဳ႔မွာတည္ရွိတဲ့ La Recoleta သခၤ်ဳိင္းဟာ ဒီဇုိင္းဆန္းတဲ့ အေဆာက္ အဦးေတြရဲ့ အရည္အေသြးေၾကာင့္ ေက်ာ္ၾကားပါတယ္။ ဒါအျပင္ အာဂ်င္တီနားနိုင္ငံရဲ့ စာေရးဆရာေတြ၊ သမၼတေဟာင္းေတြနဲ႔အတူ ကမာၻေက်ာ္ အာဂ်င္တီးနား မင္းသမီး Eva Peron တို႔ကိုလည္း La Recoleta သခၤ်ဳိင္းမွာ ျမဳပ္နွံထားၾကပါတယ္။ (၁၇၀၀)ျပည့္နွစ္ေလာက္ကတည္းက ခရစ္ယာန္ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတြဟာ အခုသင္းခ်ိိဳင္း ေနရာမွာပဲ ခရစ္ယာန္ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းနဲ႔ သီလရွင္ေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းကို စတင္ တည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။

(၁၈၂၂)ခုနွစ္မွာေတာ့ အာဏာပိုင္ေတြက ေဖာ္ျပပါ အေဆာက္အအံုေတြကို ဖ်က္သိမ္းဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျပီး Buenos Aires ျမိဳ႔ရဲ့ သခၤ်ဳိင္းေနရာ အျဖစ္ သတ္မွက္ခဲ့ပါတယ္။ ျပင္သစ္လူမ်ိဳး အင္ဂ်င္နီယာ Prospero Catelin ဆိုသူက သခၤ်ဳိင္းရဲ့ ပံုစံကို ဒီဇိုင္းေရးဆြဲေပးခဲ့ျပီး La Recoletaသခၤ်ဳိင္းေနရာကို လာေရာက္ နိုင္တဲ့ လမ္းခြဲမ်ားစြာကို ပိတ္ပစ္ခဲ့ျပီး လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုတည္း ဖန္တီးခဲ့ပါတယ္။

La Recoletaသခၤ်ဳိင္းရဲ့ လူသိမ်ား ထင္ရွားတဲ့အခ်က္တစ္ခု ကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္(၂၀)ကာလ ကတည္းက အီတလီနိုင္ငံမွာ ကြယ္လြန္သြားျပီ ျဖစ္တဲ့ အာဂ်င္တီးနား ႏြယ္ဖြားကမာၻေက်ာ္ မင္းသမီး တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Eva Peronရဲ့ အရိုးဂူကို La Recoletaသခၤ်ဳိင္း ေနရာကို ေရြေျပာင္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူမရဲ့ အရိုးဂူဟာ နူးကလီးယား ဗံုးေပါက္ကြဲမႈ ဒဏ္ကိုေတာင္ ခံနိုင္ေအာင္တည္ေဆာက္ထားျပီး အဖိုးတန္ ေရႊေငြမ်ားစြာ ကို ပါထည့္သြင္း သျဂိဳလ္ခဲ့ပါတယ္။ ဆိုးက်ိဳးတစ္ရပ္ အေနနဲ႔ ကေတာ့ မသမာသူေတြက Eva Peronကို ထည့္သြင္းျမဳပ္နွံထားတဲ့ ေခါင္းတလားအတြင္းမွာရွိတဲ့ ေရႊေငြ ေတြကို ရယူနိုင္ဖို႔ ဂူေဖာက္ထြင္းမႈေတြကို အၾကိမ္ ၾကိမ္ျပဳလုပ္ေနတာကိုေတာ့ အာဏာပိုင္ေတြက ယေန႔တိုင္ ကာကြယ္ေနခဲ့ရျခင္းျဖစ္ ပါတယ္။

(၉) Panteon General

ေျမာက္အေမရိကတိုက္၊ မကၠဆီကိုနိုင္ငံ၊ Oaxaca အရပ္မွရွိတဲ့ Panteon General သခၤ်ဳိင္းဟာ အရြယ္အစားစံုလင္တဲ့ ဂူေတြနဲ႔ျပည့္နွက္လ်က္ရွိေနျပီး ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ပံု၊ သဘာဝ အေနအထားေတြအရ ေျမာက္အေမရိကရဲ့ အေက်ာ္ၾကားဆံုး သခၤ်ဳိင္းတစ္ခု အေနနဲ႔ရပ္တည္ေနပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေဒသအေခၚအေဝၚ Dia de Muertos လို႔သိၾကတဲ့ ေသျခင္းတရားေန႔ အခမ္းအနားျပဳလုပ္တဲ့ ညမွာေတာ့ အစည္ကားဆံုး ပဲျဖစ္ပါတယ္။

နွစ္စဥ္ နိုဝင္ဘာ(၁)ရက္ေန႔ေရာက္တိုင္း မကၠဆီကန္ဓေလ့ရိုးရာနဲ႔ က်င္းပတဲ့ ေသျခင္းတရားေန႔ အခမ္းအနားမွာ ေဒသခံေတြဟာ ေသလြန္ျပီးျဖစ္တဲ့ ဘိုးေဘး၊မိဘေတြရဲ့ သခၤ်ဳိင္းဂူေတြကို သန္႔ရွင္းေရး ျပဳလုပ္ျခင္း၊အလွဆင္ျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါအျပင္ ဂူေတြမွာ ေသျခင္းတရား အမွတ္အသားေတြကို ခ်ိတ္ဆြဲ ျခင္း၊ဖေယာင္းတိုင္၊ပန္းနဲ႔ အျခားေသာ အမွတ္တရ လက္ေဆာင္ပစၥည္းေတြကို လာေရာက္ ခ်ထားျခင္းတို႔ကိုလည္း ျပဳလုပ္ၾကေလ့ရွိပါတယ္။

မကၠဆီကို တစ္နုိင္ငံလံုး မွာရွိတဲ့ သခၤ်ဳိင္းအားလံုးမွာ က်င္းပတဲ့ အဲဒီ ေသျခင္းတရား ပြဲေတာ္မွာ သခၤ်ဳိင္း အားလံုးကို အဝါေရာင္.လိေမၼာ္ေရာင္၊ ပန္းေရာင္ေတာက္ေတာက္ေတြအျဖစ္ နည္းမ်ိဳး စံုနဲ႔ ဖန္တီးထားေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါအျပင္ ေသျခင္းတရားပြဲေတာ္ကိုဆင္ႏႊဲသူတိုင္းဟာ မ်က္နွာျပင္ကို လူဦးေခါင္းခြံ ပံု ျဖစ္ေအာင္ဖန္တီးထားၾကျပီး ကေလးသူငယ္ေတြကို အစားအစာ ေဝငွၾကတဲ့ အေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ ဒါအျပင္ အဆိုအက၊တီးဝိုင္းေတြကို ပါဝင္ေစျပီး ကြယ္လြန္သူေတြ အတြက္ ဆုေတာင္း ေမတၱာပို႔သမႈေတြကို ျပဳလုပ္ေပးပါတယ္။

(၁၀) Monumental Cemetery of Staglieno

Monumental Cemetery of Staglieno သခၤ်ဳိင္းတည္ရွိရာအရပ္ကေတာ့ အီတလီနိုင္ငံ၊ ဂ်ီနိုအာျမိဳ႔မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ီနိုအာျမိဳ႔ျပင္ ေတာင္ေျခတစ္ေလ်ွာက္ မွာ တည္ရွိတဲ့ ဒီသခၤ်ဳိင္းဟာ ဥေရာပမွာေတာ့ အၾကီးဆံုးျဖစ္ျပီး တစ္ေျဖာင့္တန္းေပါက္ေန တဲ့ ဗန္ဒါပင္ေတြနဲ႔အတူ စတုန္ရန္းပံုသ႑န္တည္ရွိေနပါတယ္။

(၁၉)ရာစုေလာက္ကတည္းက အီတလီအာဏာပိုင္ေတြက Staglieno သင္းခ်ဳိင္းကို စတင္ တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ျပီး ဥေရာပတိုက္တစ္ခုလံုးမွာရွိတဲ့ ဗိသုကာ ပညာရွင္ ေတြကို ဖိတ္ေခၚျပီး ယေန႔တိုင္ျမင္ေတြ႔ရတဲ့ အေဆာက္အအံု၊ေက်ာက္ရုပ္တုေတြကို တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ီနိုအာ ဟာယခင္ကတည္းက ဗိသုကာပညာ ရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ကမာၻေက်ာ္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး (၁၉)ရာစုအတြင္း ဥေရာပက ဗိသုကာ လက္ရာအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဂ်ီနိုအာျမိဳ႔က ပညာရွင္ေတြနဲ႔ ကင္းကြာျခင္းမရွိပါဘူး။

(၁၉)ရာစု ကာလအတြင္းက နာမည္ေက်ာ္ပန္းပု အနုပညာရွင္တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Santo Varni ရဲ့လက္ရာ ျဖစ္တဲ့ ခရစ္ယာန္ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈကို ေဖာ္က်ဴးတဲ့ Faith လို႔အမည္ရတဲ့ ေက်ာက္ရုပ္တုကို Staglienoသခၤ်ဳိင္းမွာ ျမင္ေတြ႔နိုင္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ (၁၈၀၀)ျပည့္ကာလအတြင္းက အီတလီနဲ႔ ကမာၻအရပ္ရပ္က ဗိသုကာပညာရွင္ေတြရဲ့ လက္ရာျဖစ္တဲ့ လိပ္ခံုးပံု ခံုးေမာက္ေနတဲ့ အေဆာက္အအံုအေတာ္မ်ားမ်ားကို Staglienoသခၤ်ဳိင္း အတြင္းမွာပဲျမင္ေတြ႔နိုင္ပါေသးတယ္။

အေပၚမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တာကေတာ့ ကမာၻေပၚမွာ စိတ္၀င္စားဖုိ႔ေကာင္းတဲ့ သခၤ်ဳိင္းအေျမာက္အမ်ားရွိတဲ့အထဲက အလွဆုံးဆုိတဲ့ သခၤ်ဳိင္း ၁၀ ခု အေၾကာင္းပါ။ ဗဟုသုတရတယ္ဆုိရင္ သုတဇုန္ေပ့ကုိ ဆီးဖက္စ္ လုပ္သြားေပးပါ။

သုတဇုန္

Leave a Reply