ဘီလူးတုိ႔အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ 

Posted on

ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ဘီလူး ဟုေခၚဆိုေသာစကားသည္ ပါဠိဘာသာ ဘိ႐ု မွဆင္းသက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ၎ကို ေပါရာဏ ကထာ တြင္အေသးစိတ္ရွင္းျပထားသည္။ ဘီလူး၏အျခားေသာ အမည္မ်ားကို ပါဠိတြင္ေရာ ၊ ျမန္မာ၌ပါ ရွိပါေသးသည္။ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပရေသာ္ ယကၡ ၊ ႐ုကၡသ ၊ ရကၡိဳသ္ ၊ ဒါနဝ၊ ေပတ၊ ပိသာစ ၊ အမႏုႆ ၊ ဥပါ စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေခၚၾကပါသည္။

ဘီလူးအမ်ိဳးစား

ဘီလူးအမ်ိဳးအစား(၂)မ်ိဳးသာရွိသည္-ကုန္းဘီလူး ႏွင့္ ေရဘီလူး တုိ႔ျဖစ္သည္။ ကုန္းဘီလူးဆိုသည္မွာ ေတာ၊ေတာင္၊သစ္ပင္၊အေဆာက္အုံ ၊ ေျမကြင္းျပင္၌ ေနထိုင္က်က္စားေသာဘီလူးမ်ိဳးျဖစ္သည္။ တစ္ဖန္ သမုဒၵရာ၊ ျမစ္၊ ေခ်ာင္း၊ အင္း၊ အိုွင္၊ ေရကန္စသည္၌ က်င္လည္က်တ္စားေသာ ဘီလူးသည္ ေရဘီလူးအမ်ိဳးစားျဖစ္သည္။

အခ်ိဳ႕ ဘီလူးမ်ားက နတ္မင္း ၊ ဘုရင္တို႔ထံမွ ေနရာ ေဒသ ပိုင္းျခားၿပီး အပိုင္စားရကာ ၎၏ပိုင္နက္အတြင္း၌ မွီတင္းေနထိုင္ေသာ သို႔မဟုတ္ ျဖတ္သန္းသြားလာေသာ သတၱဝါတို႔၏ အျပဳအမူအားျဖင့္ေသာ္၎၊ တစ္စုံတစ္ရာ ျပစ္မွားက်ဴးလြန္မိသည္မ်ားရွိေသာ္ ၎တို႔ကိုသတ္စားခြင့္ရွိၾကသည္။

အခ်ိဳ႕မွာ တမူထူးျခားလၽွက္ နတ္သုဒၶါ (သို႔) လူမ်ားက ပူေဇာ္ပသတာေသာ အစားအစာမ်ားကို စားခြင့္ရၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ လက္နက္ကိုင္ ၊ အခ်ိဳ႕ မကိုင္ ။ အခ်ိဳ႕ တန္ခိုးႀကီး၊ အခ်ိဳ႕ မႀကီး ။ ဘုံနဲ႔ ခြဲရင္ေတာ့ (၂)မ်ိဳးရွိတယ္ ဆိုပါတယ္ ။ နတ္ျပည္မွာ ျဖစ္ေသာဘီလူးမ်ား နဲ႔ လူ႔ျပည္မွာ ျဖစ္ေသာ ဘီလူးမ်ား ဆုိၿပီးေတာ့ပါ။

နတ္ျပည္မွာ ျဖစ္ေသာဘီလူးေတြက ဝိ႐ူဠက နတ္မင္းႀကီးရဲ႕ အၿခံအရံ အလုပ္အေကၽြးေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ ကုမၻဏ္ေတြ ၊ ကုေဝရ နတ္မင္းႀကီး၏ အၿခံအရံ အလုပ္အေကၽြးေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ ဣႏၵာေသာမ စေသာ ဘီလူးစစ္သည္မ်ား ၊ တေလာေလာ ၊ တတၳ ေလာေလာ စေသာ အေစာင့္အေရွာက္ ကိုယ္ရံေတာ္ဘီလူးမ်ားနဲ႔ သာမာန္ဘီလူးမ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္။ လု႔ျပည္မွာ ျဖစ္ေသာ ဘီလူးမ်ားမွာေတာ့ ရကၡိဳသ္ ၊ တေစၧ ၊ ၿပိတၱာ ၊ ဖုတ္ ၊ ဒါေနာ စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

ရာဇဝင္က်မ္းမ်ား ဗုဒၡက်မ္းမ်ားမွာ ထင္ရွားတဲ့ ဘီလူးေတြ ရွိတာ ၾကားဖူးပါလိမ့္မယ္။ ဘုရားရွင္လက္ဖက္မွာ အာဠာဝက ဘီလူး။ အာဠဝီျပည္ နားက ေတာထဲမွာ ေညာင္ပင္ တစ္ပင္ကို အပိုင္စားရၿပီး ေနတယ္။ ဒီေညာင္ပင္ေအာင္ေရာက္လာသူကို စားခြင့္ စတုမဟာရာဇ္နတ္မင္းေတြက ေပးထားတယ္။ သူလဲ ဒီလိုပဲ ေစာင့္ဖမ္းၿပီး စားေနတယ္။ တစ္ေန႔ေတာ့ ဗုဒၶေရာက္လာၿပီး သူ ေနာက္ဆုံးမွာ ေသာတာပန္ တည္တယ္။

ပၪၥသုဓ ဇာတ္ ငယ္ငယ္က သင္ဖူးၾကတယ္။ ကပ္ေစးႏွဲ ဘီလူး ေခၚမယ္ထင္တယ္ သူ႕ကို ထိတာနဲ႔ ကပ္သြားတယ္။ဒါကို မင္းသားက ဇြဲနဲ႔ မေၾကာက္ဘဲ ခံခ်တယ္။မဟာသီလဝဇာတ္ က်ေတာ့ သုသာန္မွာ လူေသေကာင္ကို လုေနၾကတဲ့ ဘီလူးႏွစ္ေကာင္ကို မဟာသီလဝ မင္းႀကီးက မၽွတစြာ ခြဲေဝေပးတဲ့ အေၾကာင္း ။ ကာကဝလိယ ဇာတ္ က ဒီဃတာလ ဘီလူးက်ေတာ့ ရာဇၿဂိဳဟ္ျပည္ ၿမိဳ႕တံခါးမွာ ေစာင့္ ေနၿပီးေတာ့ ေနဝင္ကေန အာ႐ုံတက္ အထိ ေနာက္က်ၿပီး ေရာက္လာသူ ၊ ဝင္သူေတြကို စားခြင့္ ဘုရင္ဆီက ရထားတယ္။

ေနာက္ထင္ရွားတာ ခုဒၵကနိကာယ္၊ ခုဒၵကပါဌပါဠိေတာ္ ႏွင့္ သုတၱ နိပါတ္ပါဠိေတာ္ မွ ရတနသုတ္ ။ ေဝသာလီျပည္မွယ အငတ္ေဘး ၊ ဘီလူးေဘး၊ အနာေရာဂါေဘးေတြ က်ေရာက္ ၿပီး လူေတြ ေသၾကလို႔ ဘုရားရွင္နဲ႔ ရဟန္း ၅၀ဝ ႂကြေရာက္ၿပီး အရွင္အာနႏၵာကို ရတနာ႔သုတ္႐ြတ္ေစ ၿပီး ကယ္တင္ခဲ့တယ္။

လူနဲ႔ ဘီလူးစပ္ၿပီး ကျပားေမြးတာေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ ပဒကုသလ မာဏဝ ဇာတ္ မွာ ဘီလူးမက လွိဏ္ဂူမွာေနၿပီး သူအပိုင္စားရတဲ့ ေတာထဲေရာက္လာသူေတြကို ဖမ္းစားတယ္။ တစ္ေန႔ေတာ့ ေခ်ာေမာတဲ့ ပုဏၰားကိုဖမ္းမိၿပီး မစားဘဲ ေပါင္းသင္းေနလိုက္တယ္ ။ ေကာင္းစြာရွာေဖြေကၽြးေမြးတယ္။ ေနာက္ေတာ့ သားေလးေမြးလာတယ္။ သားအဖႏွစ္ေယာက္ထြက္ေျပးၾကေတာ့ ဘီလူးမႀကီး ရင္ကြဲနာက်ေသရရွာတယ္။ လူ႕ျပည္မွာ သားအစဥ္ေျပဖို႔ ဂါထာတစ္ခု သင္ေပးလိုက္တယ္ ။ ထိုဂါထာမွာ စိႏၲာမဏိဂါထာေတာ္ ျဖစ္သည္။ ပစၥည္းေပ်ာက္ရွာရာတြင္ အလြန္အစြမ္းထက္၏။

မဟာရာဇဝင္ႀကီး ၊ ပထမတြဲ မွာ ယာခင္းေစာင့္ေနတဲ့ အခိုင္းအေစ အမ်ိဳးသမီးေလးနဲ႔ ဘုမၼစိုး ဘီလူး ေပါင္းသင္းၿပီးေတာ့ သားတစ္ေယာက္ေမြးလာတယ္။ ပုဂံမင္း (၂၆)ဆက္ေျမာက္ ျမင္းေကၽြးမင္း ျဖစ္တယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္ ။

ပါရာဇိကဏ္ အ႒ကထာမွာလဲ သုဝဏၰဘုမၼိ ၊သထုံျပည္ မွာ ေရဘီလူးေတြက သီရိမာေသာကမင္း ရဲ႕ ေမြးဖြါးခါစ ကေလးတိုင္းကို လာစားလို႔ တတိယသံဂါသန တင္အၿပီးေရာက္လာတဲ့ ေသာဏေထရ္ နဲ႔ ၊ ဥတၱရေထရ္တို႔က မႏုသီဟ႐ုပ္ေတြ ဖန္ဆင္းၿပီး ဘီလူးေတြကို လိုက္ၾကတယ္ ။ လူေတြကို ကာကြယ္ေပးတယ္ ဆိုပါတယ္။ ၿပီးမွ က်န္တဲ့ ဘီလူးေတြကို ျဗဟၼဇာလသုတ္ေတာ္ ေဟာၿပီး အကၽြတ္တရားရေစတယ္။ အဲဒီေန႔က ေမြးတဲ့ ကေလးကိုလဲ ေသာႏုတၱရ မင္းသားလို႔ ေခၚတယ္။

ထူးျခားေသာ လကၡဏာ

လူေယာင္ ေဆာင္ထားလၽွင္ –
မ်က္စိနီျခင္း ၊ မ်က္ေတာင္မခတ္ျခင္း ၊ အရိပ္မထြက္ျခင္း၊ အေၾကာက္အ႐ြံ႕ မရွိျခင္း ၊ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ျခင္း တို႔ ရွိေနၾကတယ္။ လူကို ဘီလူးဝင္စီးထားလၽွင္လဲ ဒီလို ပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

သူ႕ရဲ႕ လုပ္ငန္းသေဘာသဘာဝမွာ အေစာင့္အေရွာက္ အလုပ္ကို မ်ားစြာ တာဝန္ ေပးခံရတဲ့ အတြက္ နတ္မင္းႀကီးမ်ားရဲ ့ အၿခံအရံ အလုပ္အေကၽြးေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ ဘီလူးစစ္သည္မ်ားကို ရည္စူးၿပီး ဘုရားေစတီ၊သိမ္ေက်ာင္း၊တန္ေဆာင္း ၊ေရကန္ေတြမွာ ဘီလူး႐ုပ္ထုလုပ္ထားတတ္ေၾကာင္း အစဥ္အလာ တစ္ခုအျဖစ္သိရပါတယ္။

ဘီလူးကြ်န္း ႏွင့္ ဘီလူး

ျမန္မာမွာေတာ့ ဘီလူးကၽြန္းရဲ႕ သမိုင္းနဲ႔ မြန္ခမာ-နီဂရစ္တို စစ္မ်ား အၿပီး နယ္ေျမ သိမ္းပိုက္ျခင္းမ်ား ၊ ေရဘီလူးမ်ား ေသာဏေထရ္တို႔ ေရာက္လာၿပီး ေနာက္ပိုင္း နယ္ေျမေျပာင္းေ႐ႊ႕ၾကပုံေတြကို မြန္ရာဇဝင္က်မ္းမ်ား ၊ ဓမၼေစတီမင္း၏ ေက်ာက္စာမ်ားမွာ ဖတ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္ ။ ဘီလူးကၽြန္းဟာ သထုံေဒသကို အုပ္စိုးခဲ့ၾကတဲ့ ဘီလူးမ်ား  စတင္ေနထိုင္ခဲ့ၾကေၾကာင္း တိက်ေသာ သမိုင္း အေထာက္အထားမ်ားအရ သိရွိရပါတယ္။ ဒီဘီလူးေတြကေတာ့ တကယ့္ဘီလူးေတြမဟုတ္ပဲ နီဂရြဳိက္(နီဂရစ္တုိ) လုိ႔ေခၚတဲ့ ကုိယ္ခႏၶာထြားက်ဳိင္း ၊ အသားမည္းကပၸလီလူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးကုိ ေခၚျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္း ဘီလူးမ်ား အကၽြတ္တရားရၿပီး ဗုဒၶဘာသာကို ယုံၾကည္သက္ဝင္လာျခင္း ၊ ဗုဒၶဘာသာဆိုင္ရာ ကသာသနိက အေဆာက္အဦးမ်ားကို ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း မ်ားရွိခဲ့တာေၾကာင့္လဲ ဘုရားေစတီ၊သိမ္ေက်ာင္း၊တန္ေဆာင္း ၊ေရကန္ေတြမွာ ဘီလူး႐ုပ္ထုလုပ္ထားတတ္ေၾကာင္း မြန္ရာဇဝင္မ်ားမွ သိႏိုင္ပါတယ္။ ဘီလူးမ်ားကိုယ္တိုင္တည္ခဲ့ေသာ ဘီလင္းၿမိဳ႕နယ္ ၊ ဇုတ္သုတ္႐ြာ ၊ ထီးေဆာင္းဘုရား ကိုလဲ ဖူးေတြ႕ေနၾကရေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံအသီးသီးမွ ဘီလူးမ်ား

အထက္ေဖာ္ျပပါ ဗုဒၶအယူဝါဒီတို႔ၾကားဘူးနားဝရွိေန ၾကေသာ ဘီလူးမ်ားအျပင္၊ ဥေရာပတိုက္၊ အာရွ တိုက္တို႔မွ ႏိုင္ငံအသီးသီး၊ လူမ်ိဳးအေထြေထြ၏ ထုံးေဟာင္းပုံျပင္မ်ား တြင္လည္း လူမ်ိဳးအလိုက္၊ ေဒသအလိုက္ ဒ႑ာရီဘီလူး အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိၾကေလသည္။ အာရိယန္ အဆက္အႏြယ္ လူမ်ိဳးမ်ား၏ ထုံးေဟာင္းပုံျပင္မ်ားတြင္ လူ႕အသြင္အျပင္ ရွိေသာ္လည္း၊ လူထက္မ်ားစြာ သန္မာ ထြားက်ိဳင္းေသာ ဘီလူးမ်ားအေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး အဖုံဖုံပါရွိသည္။

ဂရိလူမ်ိဳးမ်ား၏ ထုံးေဟာင္းပုံျပင္မ်ား၌မူ၊ ဘီလူး တို႔သည္ အလြန္တရာ ႀကီးမားထြားက်ိဳင္း၍ ေၾကာက္မက္ ဖြယ္ရာ မ်က္ႏွာပုံပန္း ရွိၿပီးလၽွင္၊ နဂါးအၿမီးပါရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပၾကသည္။ ထို႔ျပင္ ထိုဘီလူးမ်ားသည္ ယူေရးနပ္ နတ္သား ၏ ေသြးသည္ ဂ်ီနတ္သမီး ( ေျမႀကီး ) ၏ ေပါင္ေပၚသို႔က်ရာမွ ျဖစ္ေပၚ လာသည္ဟု ဆို၍ ထိုဘီလူးမ်ားကို တိုင္တန္ဟုေခၚသည္။ စိတ္ကူးဉာဏ္ အလြန္ဆန္းၾကယ္ ကြန္႔ျမဴးေသာ ဂရိ သူေဟာင္းတို႔အလိုအရ၊ လူသတၱဝါ၊ ေရေျမေတာေတာင္တို႔၏ ျဖစ္ေပၚမႈကို ဖ်က္ဆီး ေသာေရ၊ ေျမ၊ ေလ၊ မီးတို႔၏ ေဖာက္ျပန္မႈတို႔ကို ဘီလူးမ်ားဟု ယူဆၾကသည္။

ထိုဘီလူးတို႔သည္ ေကာင္းကင္ဘုံသို႔ပင္ တက္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ ၾကရာ၊ ေကာင္းကင္ဘုံနတ္မ်ားပင္၊ ယင္းတို႔အား မတြန္းလွန္ႏိုင္သျဖင့္၊ စြမ္းအား ႀကီးမားလွေသာ ဟားက်ဴးလီး အား အကူအညီ ေခၚရေသာဟူ၏။ ( ဟားက်ဴးလီး။) နတ္မ်ားသည္ ဟားက်ဴးလီး၏ အကူအညီျဖင့္ ဘီလူး မ်ားကို ႏွိမ္နင္းၿပီးေနာက္၊ အက္တနာစေသာ မီးေတာင္မ်ား ေအာက္တြင္ ဘီလူးမ်ားကို ခ်ဳပ္ေႏွာင္အက်ဥ္းခ်ထားရသည္။ မီးေတာင္ ေပါက္ကြဲမႈစသည္တို႔သည္ ဘီလူးမ်ား၏ ႐ုန္းကန္ လႈပ္ရွားမႈဟု ဆိုၾကေလသည္။

ဥေရာပေျမာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံမ်ား၏ ထုံးေဟာင္းပုံျပင္မ်ား မွ ဘီလူးမ်ားသည္မူ ဂရိဘီလူးမ်ားထက္ပင္ အဆင့္အတန္း ျမင့္ေသးသည္။ စကန္ဒီေနးဗီးယန္း ထုံးေဟာင္းပုံျပင္တြင္ ကမၻာ၌ဦးစြာ ပထမစတင္ေပၚေပါက္ေသာ သတၱဝါသည္ အီမီးယာအမည္ရွိ ဘီလူးႀကီးျဖစ္၍၊ ႏွင္းဘီလူးမ်ိဳးကို စတင္ ခဲ့သူဟု ဆိုေလသည္။

ေနပူျခင္း၊ မိုး႐ြာျခင္း၊ ေလျပင္းက်ျခင္း စေသာ ကမၻာ့နိယာမ တရားတို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ တိုးတက္ေရးကို အေႏွာင့္အယွက္ျပဳေသာ အ႐ိုင္းအစိုင္း ဝါဒမ်ားကို လည္းေကာင္း၊ ခရစ္ယာန္ဝါဒႏွင့္ ပႏၴိပကၡျဖစ္ ေသာ မိစၧာဒိ႒ိ အယူဝါဒတို႔ကိုလည္းေကာင္း ေရွးသူေဟာင္း တို႔သည္ ဘီလူးမ်ားႏွင့္ ဥပစာတင္စား၍ ပုံျပင္ဒဏၰာရီ ျပဳ ထားျခင္းမ်ားလည္း ရွိေလသည္။ ေဝလနယ္တြင္ ေခတ္စား ေသာ ဘီလူးသတ္ လူစြမ္းေကာင္းဂ်က္၏ ပုံျပင္သည္ ခရစ္ယာန္ ေဝလနယ္သားမ်ားႏွင့္ မိစၧာအဂၤလို-ဆကၠဆန္မ်ား၏ ပႏၴိပကၡကို ဥပစာ တင္စားထားျခင္းျဖစ္ေလသည္။

သိပၸံပညာ ႏွင့္ ဘီလူးမ်ား

သိပၸံပညာရပ္ ထြန္းကားလာေသာ ေခတ္တြင္ သိပၸံ ပညာရွင္မ်ားက ထုံးေဟာင္းပုံျပင္ပါ ဘီလူးမ်ားကို အယုံ အၾကည္မရွိၾကေခ်။ သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕လူမ်ားသည္ လူသာမန္တို႔ ထက္ အဆမတန္ ကိုယ္လုံးကိုယ္ထည္ ႀကီးမားလွ၍၊ ယင္းတို႔ ကို ဘီလူးဟုေခၚၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ဒဏၰာရီပုံျပင္ပါ ဘီလူး မ်ားကဲ့သို႔တန္ခိုးစြမ္းအား ရွိသည္ဟုကား မယူဆေခ်။ သာမန္ လူတို႔ထက္ အဆမတန္ ထြားက်ိဳင္းျခင္းကို သိပၸံပညာျဖင့္ စူးစမ္း စစ္ေဆးသည့္အခါ ဦးေႏွာက္ေအာက္ အတက္ ( ပီတ်ဴ တရီဂလင္း ) ၏ ေဖာက္ျပန္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။

ထိုအတက္မွ ႀကီးထြားမႈကို ျဖစ္ေစေသာ ေဟာ္မုန္းမ်ားကို အဆမတန္ အမ်ားအျပား ထုတ္လုပ္ေပးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္။ အ႐ြယ္ေရာက္ၿပီး လူႀကီးတစ္ေယာက္တြင္ ထိုအတက္ ေဖာက္ျပန္ေသာအခါ၊ ကိုယ္ခႏၶာ၏ တစ္စိတ္တစ္ေဒသ၌သာ အဆမတန္ ႀကီးထြားျခင္း ျဖစ္တတ္သည္။ ယင္းသည့္အခါ မ်ိဳးတြင္၊ မ်က္ႏွာ၊ အထူးသျဖင့္ ေမးေစ့၊ ေျခႏွင့္ လက္တို႔ သည္ အလြန္အမင္း ႀကီးမားထြားက်ိဳင္းျခင္း ျဖစ္တတ္ေလ သည္။ ပီတ်ဴတရီဂလင္း ေဖာက္ျပန္လာ၍ အခ်ိဳးမက်ဘဲ ကိုယ္ခႏၶာ ႀကီးထြားလာျခင္းကို ျဖစ္စအခ်ိန္၌ ဆရာ ေကာင္း သမားေကာင္းမ်ားျဖင့္ ၾကပ္မကုသက ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေလ သည္။

ျမန္မာ့စြယ္စုံက်မ္း အတြဲ ၈
Myanmar Wikipedia

——————

ဘီလူးတို့အကြောင်း သိကောင်းစရာ (unicode)

မြန်မာဘာသာဖြင့် ဘီလူး ဟုခေါ်ဆိုသောစကားသည် ပါဠိဘာသာ ဘိရု မှဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ပေါရာဏ ကထာ တွင်အသေးစိတ်ရှင်းပြထားသည်။ ဘီလူး၏အခြားသော အမည်များကို ပါဠိတွင်ရော ၊ မြန်မာ၌ပါ ရှိပါသေးသည်။ ကောက်နုတ်ဖော်ပြရသော် ယက္ခ ၊ ရုက္ခသ ၊ ရက္ခိုသ် ၊ ဒါနဝ၊ ပေတ၊ ပိသာစ ၊ အမနုဿ ၊ ဥပါ စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ခေါ်ကြပါသည်။

ဘီလူးအမျိုးစား

ဘီလူးအမျိုးအစား(၂)မျိုးသာရှိသည်-ကုန်းဘီလူး နှင့် ရေဘီလူး တို့ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘီလူးဆိုသည်မှာ တော၊တောင်၊သစ်ပင်၊အဆောက်အုံ ၊ မြေကွင်းပြင်၌ နေထိုင်ကျက်စားသောဘီလူးမျိုးဖြစ်သည်။ တစ်ဖန် သမုဒ္ဒရာ၊ မြစ်၊ ချောင်း၊ အင်း၊ အိုွင်၊ ရေကန်စသည်၌ ကျင်လည်ကျတ်စားသော ဘီလူးသည် ရေဘီလူးအမျိုးစားဖြစ်သည်။

အချို့ ဘီလူးများက နတ်မင်း ၊ ဘုရင်တို့ထံမှ နေရာ ဒေသ ပိုင်းခြားပြီး အပိုင်စားရကာ ၎င်း၏ပိုင်နက်အတွင်း၌ မှီတင်းနေထိုင်သော သို့မဟုတ် ဖြတ်သန်းသွားလာသော သတ္တဝါတို့၏ အပြုအမူအားဖြင့်သော်၎င်း၊ တစ်စုံတစ်ရာ ပြစ်မှားကျူးလွန်မိသည်များရှိသော် ၎င်းတို့ကိုသတ်စားခွင့်ရှိကြသည်။

အချို့မှာ တမူထူးခြားလျှက် နတ်သုဒ္ဓါ (သို့) လူများက ပူဇော်ပသတာသော အစားအစာများကို စားခွင့်ရကြသည်။ အချို့ လက်နက်ကိုင် ၊ အချို့ မကိုင် ။ အချို့ တန်ခိုးကြီး၊ အချို့ မကြီး ။ ဘုံနဲ့ ခွဲရင်တော့ (၂)မျိုးရှိတယ် ဆိုပါတယ် ။ နတ်ပြည်မှာ ဖြစ်သောဘီလူးများ နဲ့ လူ့ပြည်မှာ ဖြစ်သော ဘီလူးများ ဆိုပြီးတော့ပါ။

နတ်ပြည်မှာ ဖြစ်သောဘီလူးတွေက ဝိရူဠက နတ်မင်းကြီးရဲ့ အခြံအရံ အလုပ်အကျွေးတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ ကုမ္ဘဏ်တွေ ၊ ကုဝေရ နတ်မင်းကြီး၏ အခြံအရံ အလုပ်အကျွေးတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ ဣန္ဒာသောမ စသော ဘီလူးစစ်သည်များ ၊ တလောလော ၊ တတ္ထ လောလော စသော အစောင့်အရှောက် ကိုယ်ရံတော်ဘီလူးများနဲ့ သာမာန်ဘီလူးများဖြစ်ကြပါတယ်။ လု့ပြည်မှာ ဖြစ်သော ဘီလူးများမှာတော့ ရက္ခိုသ် ၊ တစ္ဆေ ၊ ပြိတ္တာ ၊ ဖုတ် ၊ ဒါနော စတာတွေဖြစ်ပါတယ်။

ရာဇဝင်ကျမ်းများ ဗုဒ္ခကျမ်းများမှာ ထင်ရှားတဲ့ ဘီလူးတွေ ရှိတာ ကြားဖူးပါလိမ့်မယ်။ ဘုရားရှင်လက်ဖက်မှာ အာဠာဝက ဘီလူး။ အာဠဝီပြည် နားက တောထဲမှာ ညောင်ပင် တစ်ပင်ကို အပိုင်စားရပြီး နေတယ်။ ဒီညောင်ပင်အောင်ရောက်လာသူကို စားခွင့် စတုမဟာရာဇ်နတ်မင်းတွေက ပေးထားတယ်။ သူလဲ ဒီလိုပဲ စောင့်ဖမ်းပြီး စားနေတယ်။ တစ်နေ့တော့ ဗုဒ္ဓရောက်လာပြီး သူ နောက်ဆုံးမှာ သောတာပန် တည်တယ်။

ပဉ္စသုဓ ဇာတ် ငယ်ငယ်က သင်ဖူးကြတယ်။ ကပ်စေးနှဲ ဘီလူး ခေါ်မယ်ထင်တယ် သူ့ကို ထိတာနဲ့ ကပ်သွားတယ်။ဒါကို မင်းသားက ဇွဲနဲ့ မကြောက်ဘဲ ခံချတယ်။မဟာသီလဝဇာတ် ကျတော့ သုသာန်မှာ လူသေကောင်ကို လုနေကြတဲ့ ဘီလူးနှစ်ကောင်ကို မဟာသီလဝ မင်းကြီးက မျှတစွာ ခွဲဝေပေးတဲ့ အကြောင်း ။ ကာကဝလိယ ဇာတ် က ဒီဃတာလ ဘီလူးကျတော့ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် မြို့တံခါးမှာ စောင့် နေပြီးတော့ နေဝင်ကနေ အာရုံတက် အထိ နောက်ကျပြီး ရောက်လာသူ ၊ ဝင်သူတွေကို စားခွင့် ဘုရင်ဆီက ရထားတယ်။

နောက်ထင်ရှားတာ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ခုဒ္ဒကပါဌပါဠိတော် နှင့် သုတ္တ နိပါတ်ပါဠိတော် မှ ရတနသုတ် ။ ဝေသာလီပြည်မှယ အငတ်ဘေး ၊ ဘီလူးဘေး၊ အနာရောဂါဘေးတွေ ကျရောက် ပြီး လူတွေ သေကြလို့ ဘုရားရှင်နဲ့ ရဟန်း ၅ဝဝ ကြွရောက်ပြီး အရှင်အာနန္ဒာကို ရတနာ့သုတ်ရွတ်စေ ပြီး ကယ်တင်ခဲ့တယ်။

လူနဲ့ ဘီလူးစပ်ပြီး ကပြားမွေးတာတွေလဲ ရှိသေးတယ်။ ပဒကုသလ မာဏဝ ဇာတ် မှာ ဘီလူးမက လှိဏ်ဂူမှာနေပြီး သူအပိုင်စားရတဲ့ တောထဲရောက်လာသူတွေကို ဖမ်းစားတယ်။ တစ်နေ့တော့ ချောမောတဲ့ ပုဏ္ဏားကိုဖမ်းမိပြီး မစားဘဲ ပေါင်းသင်းနေလိုက်တယ် ။ ကောင်းစွာရှာဖွေကျွေးမွေးတယ်။ နောက်တော့ သားလေးမွေးလာတယ်။ သားအဖနှစ်ယောက်ထွက်ပြေးကြတော့ ဘီလူးမကြီး ရင်ကွဲနာကျသေရရှာတယ်။ လူ့ပြည်မှာ သားအစဉ်ပြေဖို့ ဂါထာတစ်ခု သင်ပေးလိုက်တယ် ။ ထိုဂါထာမှာ စိန္တာမဏိဂါထာတော် ဖြစ်သည်။ ပစ္စည်းပျောက်ရှာရာတွင် အလွန်အစွမ်းထက်၏။

မဟာရာဇဝင်ကြီး ၊ ပထမတွဲ မှာ ယာခင်းစောင့်နေတဲ့ အခိုင်းအစေ အမျိုးသမီးလေးနဲ့ ဘုမ္မစိုး ဘီလူး ပေါင်းသင်းပြီးတော့ သားတစ်ယောက်မွေးလာတယ်။ ပုဂံမင်း (၂၆)ဆက်မြောက် မြင်းကျွေးမင်း ဖြစ်တယ် လို့ ဆိုပါတယ် ။

ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာမှာလဲ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ၊သထုံပြည် မှာ ရေဘီလူးတွေက သီရိမာသောကမင်း ရဲ့ မွေးဖွါးခါစ ကလေးတိုင်းကို လာစားလို့ တတိယသံဂါသန တင်အပြီးရောက်လာတဲ့ သောဏထေရ် နဲ့ ၊ ဥတ္တရထေရ်တို့က မနုသီဟရုပ်တွေ ဖန်ဆင်းပြီး ဘီလူးတွေကို လိုက်ကြတယ် ။ လူတွေကို ကာကွယ်ပေးတယ် ဆိုပါတယ်။ ပြီးမှ ကျန်တဲ့ ဘီလူးတွေကို ဗြဟ္မဇာလသုတ်တော် ဟောပြီး အကျွတ်တရားရစေတယ်။ အဲဒီနေ့က မွေးတဲ့ ကလေးကိုလဲ သောနုတ္တရ မင်းသားလို့ ခေါ်တယ်။

ထူးခြားသော လက္ခဏာ

လူယောင် ဆောင်ထားလျှင် –
မျက်စိနီခြင်း ၊ မျက်တောင်မခတ်ခြင်း ၊ အရိပ်မထွက်ခြင်း၊ အကြောက်အရွံ့ မရှိခြင်း ၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ခြင်း တို့ ရှိနေကြတယ်။ လူကို ဘီလူးဝင်စီးထားလျှင်လဲ ဒီလို ပဲ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သူ့ရဲ့ လုပ်ငန်းသဘောသဘာဝမှာ အစောင့်အရှောက် အလုပ်ကို များစွာ တာဝန် ပေးခံရတဲ့ အတွက် နတ်မင်းကြီးများရဲ့ အခြံအရံ အလုပ်အကျွေးတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ ဘီလူးစစ်သည်များကို ရည်စူးပြီး ဘုရားစေတီ၊သိမ်ကျောင်း၊တန်ဆောင်း ၊ရေကန်တွေမှာ ဘီလူးရုပ်ထုလုပ်ထားတတ်ကြောင်း အစဉ်အလာ တစ်ခုအဖြစ်သိရပါတယ်။

ဘီလူးကျွန်း နှင့် ဘီလူး

မြန်မာမှာတော့ ဘီလူးကျွန်းရဲ့ သမိုင်းနဲ့ မွန်ခမာ-နီဂရစ်တို စစ်များ အပြီး နယ်မြေ သိမ်းပိုက်ခြင်းများ ၊ ရေဘီလူးများ သောဏထေရ်တို့ ရောက်လာပြီး နောက်ပိုင်း နယ်မြေပြောင်းရွှေ့ကြပုံတွေကို မွန်ရာဇဝင်ကျမ်းများ ၊ ဓမ္မစေတီမင်း၏ ကျောက်စာများမှာ ဖတ်ကြည့်နိုင်ပါတယ် ။ ဘီလူးကျွန်းဟာ သထုံဒေသကို အုပ်စိုးခဲ့ကြတဲ့ ဘီလူးများ  စတင်နေထိုင်ခဲ့ကြကြောင်း တိကျသော သမိုင်း အထောက်အထားများအရ သိရှိရပါတယ်။ ဒီဘီလူးတွေကတော့ တကယ့်ဘီလူးတွေမဟုတ်ပဲ နီဂရွိုက်(နီဂရစ်တို) လို့ခေါ်တဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာထွားကျိုင်း ၊ အသားမည်းကပ္ပလီလူမျိုးတစ်မျိုးကို ခေါ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ပိုင်း ဘီလူးများ အကျွတ်တရားရပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်သက်ဝင်လာခြင်း ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ကသာသနိက အဆောက်အဦးများကို စောင့်ရှောက်ခြင်း များရှိခဲ့တာကြောင့်လဲ ဘုရားစေတီ၊သိမ်ကျောင်း၊တန်ဆောင်း ၊ရေကန်တွေမှာ ဘီလူးရုပ်ထုလုပ်ထားတတ်ကြောင်း မွန်ရာဇဝင်များမှ သိနိုင်ပါတယ်။ ဘီလူးများကိုယ်တိုင်တည်ခဲ့သော ဘီလင်းမြို့နယ် ၊ ဇုတ်သုတ်ရွာ ၊ ထီးဆောင်းဘုရား ကိုလဲ ဖူးတွေ့နေကြရသောကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဘီလူးများ

အထက်ဖော်ပြပါ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီတို့ကြားဘူးနားဝရှိနေ ကြသော ဘီလူးများအပြင်၊ ဥရောပတိုက်၊ အာရှ တိုက်တို့မှ နိုင်ငံအသီးသီး၊ လူမျိုးအထွေထွေ၏ ထုံးဟောင်းပုံပြင်များ တွင်လည်း လူမျိုးအလိုက်၊ ဒေသအလိုက် ဒဏ္ဍာရီဘီလူး အမျိုးမျိုး ရှိကြလေသည်။ အာရိယန် အဆက်အနွယ် လူမျိုးများ၏ ထုံးဟောင်းပုံပြင်များတွင် လူ့အသွင်အပြင် ရှိသော်လည်း၊ လူထက်များစွာ သန်မာ ထွားကျိုင်းသော ဘီလူးများအကြောင်း အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံပါရှိသည်။

ဂရိလူမျိုးများ၏ ထုံးဟောင်းပုံပြင်များ၌မူ၊ ဘီလူး တို့သည် အလွန်တရာ ကြီးမားထွားကျိုင်း၍ ကြောက်မက် ဖွယ်ရာ မျက်နှာပုံပန်း ရှိပြီးလျှင်၊ နဂါးအမြီးပါရှိကြောင်း ဖော်ပြကြသည်။ ထို့ပြင် ထိုဘီလူးများသည် ယူရေးနပ် နတ်သား ၏ သွေးသည် ဂျီနတ်သမီး ( မြေကြီး ) ၏ ပေါင်ပေါ်သို့ကျရာမှ ဖြစ်ပေါ် လာသည်ဟု ဆို၍ ထိုဘီလူးများကို တိုင်တန်ဟုခေါ်သည်။ စိတ်ကူးဉာဏ် အလွန်ဆန်းကြယ် ကွန့်မြူးသော ဂရိ သူဟောင်းတို့အလိုအရ၊ လူသတ္တဝါ၊ ရေမြေတောတောင်တို့၏ ဖြစ်ပေါ်မှုကို ဖျက်ဆီး သောရေ၊ မြေ၊ လေ၊ မီးတို့၏ ဖောက်ပြန်မှုတို့ကို ဘီလူးများဟု ယူဆကြသည်။

ထိုဘီလူးတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ပင် တက်ရောက် တိုက်ခိုက် ကြရာ၊ ကောင်းကင်ဘုံနတ်များပင်၊ ယင်းတို့အား မတွန်းလှန်နိုင်သဖြင့်၊ စွမ်းအား ကြီးမားလှသော ဟားကျူးလီး အား အကူအညီ ခေါ်ရသောဟူ၏။ ( ဟားကျူးလီး။) နတ်များသည် ဟားကျူးလီး၏ အကူအညီဖြင့် ဘီလူး များကို နှိမ်နင်းပြီးနောက်၊ အက်တနာစသော မီးတောင်များ အောက်တွင် ဘီလူးများကို ချုပ်နှောင်အကျဉ်းချထားရသည်။ မီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုစသည်တို့သည် ဘီလူးများ၏ ရုန်းကန် လှုပ်ရှားမှုဟု ဆိုကြလေသည်။

ဥရောပမြောက်ပိုင်း နိုင်ငံများ၏ ထုံးဟောင်းပုံပြင်များ မှ ဘီလူးများသည်မူ ဂရိဘီလူးများထက်ပင် အဆင့်အတန်း မြင့်သေးသည်။ စကန်ဒီနေးဗီးယန်း ထုံးဟောင်းပုံပြင်တွင် ကမ္ဘာ၌ဦးစွာ ပထမစတင်ပေါ်ပေါက်သော သတ္တဝါသည် အီမီးယာအမည်ရှိ ဘီလူးကြီးဖြစ်၍၊ နှင်းဘီလူးမျိုးကို စတင် ခဲ့သူဟု ဆိုလေသည်။

နေပူခြင်း၊ မိုးရွာခြင်း၊ လေပြင်းကျခြင်း စသော ကမ္ဘာ့နိယာမ တရားတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ရေးကို အနှောင့်အယှက်ပြုသော အရိုင်းအစိုင်း ဝါဒများကို လည်းကောင်း၊ ခရစ်ယာန်ဝါဒနှင့် ပန္ထိပက္ခဖြစ် သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူဝါဒတို့ကိုလည်းကောင်း ရှေးသူဟောင်း တို့သည် ဘီလူးများနှင့် ဥပစာတင်စား၍ ပုံပြင်ဒဏ္ဏာရီ ပြု ထားခြင်းများလည်း ရှိလေသည်။ ဝေလနယ်တွင် ခေတ်စား သော ဘီလူးသတ် လူစွမ်းကောင်းဂျက်၏ ပုံပြင်သည် ခရစ်ယာန် ဝေလနယ်သားများနှင့် မိစ္ဆာအင်္ဂလို-ဆက္ကဆန်များ၏ ပန္ထိပက္ခကို ဥပစာ တင်စားထားခြင်းဖြစ်လေသည်။

သိပ္ပံပညာ နှင့် ဘီလူးများ

သိပ္ပံပညာရပ် ထွန်းကားလာသော ခေတ်တွင် သိပ္ပံ ပညာရှင်များက ထုံးဟောင်းပုံပြင်ပါ ဘီလူးများကို အယုံ အကြည်မရှိကြချေ။ သို့သော် အချို့လူများသည် လူသာမန်တို့ ထက် အဆမတန် ကိုယ်လုံးကိုယ်ထည် ကြီးမားလှ၍၊ ယင်းတို့ ကို ဘီလူးဟုခေါ်ကြသည်။ သို့သော် ဒဏ္ဏာရီပုံပြင်ပါ ဘီလူး များကဲ့သို့တန်ခိုးစွမ်းအား ရှိသည်ဟုကား မယူဆချေ။ သာမန် လူတို့ထက် အဆမတန် ထွားကျိုင်းခြင်းကို သိပ္ပံပညာဖြင့် စူးစမ်း စစ်ဆေးသည့်အခါ ဦးနှောက်အောက် အတက် ( ပီတျူ တရီဂလင်း ) ၏ ဖောက်ပြန်မှုကြောင့် ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။

ထိုအတက်မှ ကြီးထွားမှုကို ဖြစ်စေသော ဟော်မုန်းများကို အဆမတန် အများအပြား ထုတ်လုပ်ပေးသောကြောင့် ဖြစ် သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီး လူကြီးတစ်ယောက်တွင် ထိုအတက် ဖောက်ပြန်သောအခါ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ၌သာ အဆမတန် ကြီးထွားခြင်း ဖြစ်တတ်သည်။ ယင်းသည့်အခါ မျိုးတွင်၊ မျက်နှာ၊ အထူးသဖြင့် မေးစေ့၊ ခြေနှင့် လက်တို့ သည် အလွန်အမင်း ကြီးမားထွားကျိုင်းခြင်း ဖြစ်တတ်လေ သည်။ ပီတျူတရီဂလင်း ဖောက်ပြန်လာ၍ အချိုးမကျဘဲ ကိုယ်ခန္ဓာ ကြီးထွားလာခြင်းကို ဖြစ်စအချိန်၌ ဆရာ ကောင်း သမားကောင်းများဖြင့် ကြပ်မကုသက ပျောက်ကင်းနိုင်လေ သည်။

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၈
Myanmar Wikipedia

Leave a Reply