၁၂ရာသီ လႈိင္းထန္ေနတတ္တဲ့ ေျမာက္ပင္လယ္ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ေျမာက္ပင္လယ္သည္ အတၱလႏၲိတ္ သမုဒၵရာ၏ လက္တက္တစ္ခုျဖစ္၍ ဂရိတ္ ၿဗိတိန္ကၽြန္းႏွင့္ ဥေရာပတိုက္ ကုန္းမအၾကား၌ တည္ရွိ၏။ ယင္း၏ ကမ္း႐ိုးတန္းသည္ မိုင္ ၄ဝဝဝ ေက်ာ္မၽွ ရွည္လ်ား၍ စတုရန္းမိုင္ ၂၂၂ဝဝဝ ေက်ာ္မၽွ က်ယ္ဝန္းရာ အလ်ားသည္ မိုင္ ၆ဝဝ ျဖစ္၍ အနံသည္ မိုင္ ၃၆၀ ခန္႔ ျဖစ္သည္ ။ ထိစပ္ေနေသာႏုိင္ငံမ်ားမွာ ျပင္သစ္ ၊ ဘယ္လ္ဂ်ီယံ ၊ နယ္သာလန္ ၊ ဂ်ာမနီ ၊ စကင္ဒီေနးဗီးယားႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ဂရိတ္ၿဗိတိန္တုိ႔ ျဖစ္သည္။

ေျမာက္ပင္လယ္သည္ ေရတိမ္ေသာ ပင္လယ္ျဖစ္သည္ ။ ေတာင္ပိုင္းတြင္ ပ်မ္းမၽွျခင္းအားျဖင့္ ေပ ၁ဝဝ၊ အလယ္ပိုင္း တြင္ေပ ၂၅ဝ ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ေပ ၄ဝဝ နက္သည္ အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ ဤမၽွေလာက္ပင္ မနက္ေခ်။ ေရအနက္ဆုံး ေနရာမ်ားတြင္ ဤမၽွေလာက္ပင္ မနက္ေခ်။ ေရအနက္ဆုံး အပိုင္းမွာ ေနာ္ဝီဂ်ီယန္ ေရလက္ၾကားဖက္တြင္ ျဖစ္ရာ၊ ထိုေနရာတြင္ ၂၃၀၀ ေပ ခန္႔မၽွနက္ေလသည္။

ေရတိမ္သည့္ ပင္လယ္ျဖစ္၍လည္း လႈိင္းေလထန္၏။ ဤ ပင္လယ္ေနရာသည္ တစ္ခါက ကုန္းေျမျဖစ္ခဲ့သည္။ အတၱလႏၲိတ္သမုဒၵရာမွ ေရမ်ားလႊမ္းမိုး၍ ပင္လယ္ျဖစ္ေပၚလာေသာ အခ်ိန္အခါသည္ ကမာၻကီး၏ သက္တမ္းႏွင့္ စာေသာ္မၾကာလွေသးေခ်။

ေျမာက္ပင္လယ္တြင္းသို႔ ျမစ္ႀကီးမ်ားစြာ စီးဝင္သျဖင့္ အျခား ပင္လယ္မ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းစာလၽွင္ ေရငန္လွျခင္း မရွိေပ။ ဆားပါ၀င္မႈႏွႈန္း ၃.၅% သာရွိသည္။ စီးဝင္ၾကေသာ ျမစ္မ်ားမွာ အဂၤလန္ျပည္ဖက္မွ ဟမ္းဗားႏွင့္ တင္းျမစ္၊ ဥေရာပတိုက္ဖက္မွ ႐ိုင္း၊ အဲ့လဗ၊ ေဗဇာ၊ အမ္းႏွင့္ ဆကဲ့ျမစ္တို႔ ျဖစ္ၾကေလသည္။ စကက္ဂါရက္ အမည္ရွိေသာ လက္တက္တစ္ခုႏွင့္ ကီးေရလက္ၾကားႀကီးတို႔သည္ ေျမာက္ပင္လယ္ႏွင့္ ေဘာ္လ္တစ္ပင္လယ္တို႔ကို ဆက္စပ္ထား၏။

အဂၤလိပ္ ေရလက္ ၾကားႀကီးကမူ ထိုပင္လယ္ႏွင့္ အတၱလႏၲိတ္သမုဒၵရာတို႔ကို ဆက္စပ္ထားေလသည္။ ယင္းသို႔ အျခားပင္လယ္ သမုဒၵရာမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသျဖင့္ ေျမာက္ပင္လယ္တြင္ ပင္လယ္ေရစီးေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေနသည္။ အပူခ်ိန္မွာ ၆ဒီဂရီ ဆဲစီးယပ္စ္မွ ၁၇ဒီဂရီဆဲစီးယပ္စ္အထိ ရွိတတ္သည္။

ေအးခ်မ္းသာယာသည့္ အခ်ိန္အခါမ်ားတြင္ ေျမာက္ပင္လယ္မွာ ကုန္သေဘၤာႀကီးမ်ား၊ လူစီးသေဘၤာႀကီးမ်ား ကူးသန္းသြားလာၾကျခင္းျဖင့္ မ်ားစြာ စည္ကားေလသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ ေရေၾကာင္းဖက္၌ ထင္ရွားေသာႏိုင္ငံႀကီးမ်ား၏ သေဘၤညဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕မ်ားသည္ယင္းပင္လယ္၏ ကမ္းေျခတြင္ တည္ရွိ ၾက၏။

အဂၤလန္၊ ဂ်ာမနီ၊ ေနာ္ေဝး၊ နယ္သာလန္ႏွင့္ ဒိန္းမတ္ႏိုင္ငံတို႔၏ သေဘၤာဆိပ္ၿမိဳ႕မ်ားသည္ ေျမာက္ပင္လယ္ ၏ နယ္နိမိတ္မ်ား ျဖစ္၏။ ပင္လယ္ကမ္း႐ိုးတန္း တစ္ေလၽွာက္တြင္ တံငါလုပ္ငန္းကို အႀကီးအက်ယ္လုပ္ကိုင္ ၾက၍၊ တစ္ကမာၻလုံး ေနရာအႏွံ႔ကုိတင္ပုိ႔ရန္အတြက္ ဟဲရင္းငါးမ်ားကို ေျမာက္ပင္လယ္ ကမ္းေျခဖက္က်ေသာ ေနာ္ေဝး တံငါလုပ္ငန္းမ်ားက ဖမ္းဆီးရရွိ၏။ ေျမာက္ပင္လယ္ ဖက္က်ေသာ အဂၤလန္ႏွင့္ စေကာ့တလန္ျပည္၏ အေရွ႕ဖက္ ကမ္းေျခ ေဒသမ်ားတြင္လည္း တံငါလုပ္ငန္း ႀကီးက်ယ္ေလသည္။

၁၂၂၈ခုႏွစ္ ႏွင့္ ၁၃၆၂ ခုႏွစ္ ေျမာက္ပင္လယ္တြင္ျဖစ္ခဲ့ေသာ မုန္တုိင္းႀကီးမ်ားသည္ အနီးအနားပတ္၀န္းက်င္ေဒသမွ လူေပါင္း သိန္းခ်ီ၍ေသဆုံးေစခဲ့သည္။ ၁၉၅၃ ခုႏွစ္ ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ လူေပါင္း ၂၀၀၀ခန္႔ ေသဆုံးခဲ့သလုိ ၁၉၆၂ ေရႀကီးမႈေၾကာင့္လည္း လူေပါင္း ၃၀၀ခန္႔ ေသေၾကခဲ့ရသည္။ ေျမာက္ပင္လယ္၏ ဆူနာမီလႈိင္းမ်ားသည္ အျမင့္ ၆၆ေပ အထိရွိတတ္သည္။

အမ်ားဆုံးေတြ႔ရွိရသည့္ ေရေနသတၱ၀ါမ်ားမွာ ငါး ႏွင့္ ပင္လယ္ဖ်ံအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ၿပီး လင္းပုိင္ ႏွင့္ ေ၀လငါးမ်ဳိးစိတ္မ်ားလည္းရွိသည္။

ေျမာက္ပင္လယ္၏ တည္ေနပုံသည္ စစ္အတြက္ အေရးပါေသာေၾကာင့္ စစ္တြင္းကာလမ်ား၌ ေျမာက္ပင္လယ္ကို ယင္း၏ကမ္းေျခရွိ ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားက ၾကပ္တည္းစြာ ေစာင့္ထိန္းထားၾက၏။ စစ္သေဘၤာမ်ားက ကင္းလွည့္ေန၍ ေရျမဳပ္ဗုံးမ်ားကိုလည္း ခ်ထားေလသည္ ။ အေၾကာင္းမွာ ပထမကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္က အဂၤလန္ျပည္သည္ ထိုပင္လယ္ကို ႀကီးစိုးေနခဲ့၍၊ ထိုပင္လယ္မွ အျခားတစ္ဖက္သို႔ ရန္သူတို႔၏ ကူးသန္းသြားလာျခင္းကို အဆက္ျဖတ္ထားႏိုင္ခဲ့သည္။

ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီး အတြင္း၌ကား ဂ်ာမန္ႏွင့္ အဂၤလိပ္ ေရတပ္ ႏွစ္ခုစလုံးကပင္ ေျမာက္ပင္လယ္၌ ေရေၾကာင္း ပိတ္ဆို႔ရန္ ကင္းလွည့္၍ ေရျမဳ|ပ္ဗုံးမ်ားကို ခ်ထားခဲ့သည္ ။

မုန္တုိင္းထန္ေနတဲ့ ေျမာက္ပင္လယ္ထဲက သေဘၤာတစ္စင္းရဲ႕ VIDEO

ျမန္မာ့စြယ္စုံက်မ္း၊ အတြဲ(၉)
Softschools facts

———————-

မြောက်ပင်လယ်အကြောင်း သိကောင်းစရာ (unicode)

မြောက်ပင်လယ်သည် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ၏ လက်တက်တစ်ခုဖြစ်၍ ဂရိတ် ဗြိတိန်ကျွန်းနှင့် ဥရောပတိုက် ကုန်းမအကြား၌ တည်ရှိ၏။ ယင်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် မိုင် ၄ဝဝဝ ကျော်မျှ ရှည်လျား၍ စတုရန်းမိုင် ၂၂၂ဝဝဝ ကျော်မျှ ကျယ်ဝန်းရာ အလျားသည် မိုင် ၆ဝဝ ဖြစ်၍ အနံသည် မိုင် ၃၆၀ ခန့် ဖြစ်သည် ။ ထိစပ်နေသောနိုင်ငံများမှာ ပြင်သစ် ၊ ဘယ်လ်ဂျီယံ ၊ နယ်သာလန် ၊ ဂျာမနီ ၊ စကင်ဒီနေးဗီးယားနိုင်ငံများနှင့် ဂရိတ်ဗြိတိန်တို့ ဖြစ်သည်။

မြောက်ပင်လယ်သည် ရေတိမ်သော ပင်လယ်ဖြစ်သည် ။ တောင်ပိုင်းတွင် ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် ပေ ၁ဝဝ၊ အလယ်ပိုင်း တွင်ပေ ၂၅ဝ နှင့် မြောက်ပိုင်းတွင် ပေ ၄ဝဝ နက်သည် အချို့နေရာများတွင် ဤမျှလောက်ပင် မနက်ချေ။ ရေအနက်ဆုံး နေရာများတွင် ဤမျှလောက်ပင် မနက်ချေ။ ရေအနက်ဆုံး အပိုင်းမှာ နော်ဝီဂျီယန် ရေလက်ကြားဖက်တွင် ဖြစ်ရာ၊ ထိုနေရာတွင် ၂၃၀၀ ပေ ခန့်မျှနက်လေသည်။

ရေတိမ်သည့် ပင်လယ်ဖြစ်၍လည်း လှိုင်းလေထန်၏။ ဤ ပင်လယ်နေရာသည် တစ်ခါက ကုန်းမြေဖြစ်ခဲ့သည်။ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာမှ ရေများလွှမ်းမိုး၍ ပင်လယ်ဖြစ်ပေါ်လာသော အချိန်အခါသည် ကမ္ဘာကီး၏ သက်တမ်းနှင့် စာသော်မကြာလှသေးချေ။

မြောက်ပင်လယ်တွင်းသို့ မြစ်ကြီးများစွာ စီးဝင်သဖြင့် အခြား ပင်လယ်များနှင့် နှိုင်းစာလျှင် ရေငန်လှခြင်း မရှိပေ။ ဆားပါဝင်မှုနှုန်း ၃.၅% သာရှိသည်။ စီးဝင်ကြသော မြစ်များမှာ အင်္ဂလန်ပြည်ဖက်မှ ဟမ်းဗားနှင့် တင်းမြစ်၊ ဥရောပတိုက်ဖက်မှ ရိုင်း၊ အဲ့လဗ၊ ဗေဇာ၊ အမ်းနှင့် ဆကဲ့မြစ်တို့ ဖြစ်ကြလေသည်။ စကက်ဂါရက် အမည်ရှိသော လက်တက်တစ်ခုနှင့် ကီးရေလက်ကြားကြီးတို့သည် မြောက်ပင်လယ်နှင့် ဘော်လ်တစ်ပင်လယ်တို့ကို ဆက်စပ်ထား၏။

အင်္ဂလိပ် ရေလက် ကြားကြီးကမူ ထိုပင်လယ်နှင့် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ကို ဆက်စပ်ထားလေသည်။ ယင်းသို့ အခြားပင်လယ် သမုဒ္ဒရာများနှင့် ဆက်စပ်နေသဖြင့် မြောက်ပင်လယ်တွင် ပင်လယ်ရေစီးကြောင်း အမျိုးမျိုး ဖြစ်နေသည်။ အပူချိန်မှာ ၆ဒီဂရီ ဆဲစီးယပ်စ်မှ ၁၇ဒီဂရီဆဲစီးယပ်စ်အထိ ရှိတတ်သည်။

အေးချမ်းသာယာသည့် အချိန်အခါများတွင် မြောက်ပင်လယ်မှာ ကုန်သင်္ဘောကြီးများ၊ လူစီးသင်္ဘောကြီးများ ကူးသန်းသွားလာကြခြင်းဖြင့် များစွာ စည်ကားလေသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေကြောင်းဖက်၌ ထင်ရှားသောနိုင်ငံကြီးများ၏ သင်္ဘေညဆိပ်ကမ်းမြို့များသည်ယင်းပင်လယ်၏ ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိ ကြ၏။

အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီ၊ နော်ဝေး၊ နယ်သာလန်နှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတို့၏ သင်္ဘောဆိပ်မြို့များသည် မြောက်ပင်လယ် ၏ နယ်နိမိတ်များ ဖြစ်၏။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်တွင် တံငါလုပ်ငန်းကို အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင် ကြ၍၊ တစ်ကမ္ဘာလုံး နေရာအနှံ့ကိုတင်ပို့ရန်အတွက် ဟဲရင်းငါးများကို မြောက်ပင်လယ် ကမ်းခြေဖက်ကျသော နော်ဝေး တံငါလုပ်ငန်းများက ဖမ်းဆီးရရှိ၏။ မြောက်ပင်လယ် ဖက်ကျသော အင်္ဂလန်နှင့် စကော့တလန်ပြည်၏ အရှေ့ဖက် ကမ်းခြေ ဒေသများတွင်လည်း တံငါလုပ်ငန်း ကြီးကျယ်လေသည်။

၁၂၂၈ခုနှစ် နှင့် ၁၃၆၂ ခုနှစ် မြောက်ပင်လယ်တွင်ဖြစ်ခဲ့သော မုန်တိုင်းကြီးများသည် အနီးအနားပတ်ဝန်းကျင်ဒေသမှ လူပေါင်း သိန်းချီ၍သေဆုံးစေခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် ရေကြီးမှုကြောင့် လူပေါင်း ၂၀၀ဝခန့် သေဆုံးခဲ့သလို ၁၉၆၂ ရေကြီးမှုကြောင့်လည်း လူပေါင်း ၃၀ဝခန့် သေကြေခဲ့ရသည်။ မြောက်ပင်လယ်၏ ဆူနာမီလှိုင်းများသည် အမြင့် ၆၆ပေ အထိရှိတတ်သည်။

အများဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ရေနေသတ္တဝါများမှာ ငါး နှင့် ပင်လယ်ဖျံအမျိုးမျိုးဖြစ်ပြီး လင်းပိုင် နှင့် ဝေလငါးမျိုးစိတ်များလည်းရှိသည်။

မြောက်ပင်လယ်၏ တည်နေပုံသည် စစ်အတွက် အရေးပါသောကြောင့် စစ်တွင်းကာလများ၌ မြောက်ပင်လယ်ကို ယင်း၏ကမ်းခြေရှိ နိုင်ငံကြီးများက ကြပ်တည်းစွာ စောင့်ထိန်းထားကြ၏။ စစ်သင်္ဘောများက ကင်းလှည့်နေ၍ ရေမြုပ်ဗုံးများကိုလည်း ချထားလေသည် ။ အကြောင်းမှာ ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်က အင်္ဂလန်ပြည်သည် ထိုပင်လယ်ကို ကြီးစိုးနေခဲ့၍၊ ထိုပင်လယ်မှ အခြားတစ်ဖက်သို့ ရန်သူတို့၏ ကူးသန်းသွားလာခြင်းကို အဆက်ဖြတ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး အတွင်း၌ကား ဂျာမန်နှင့် အင်္ဂလိပ် ရေတပ် နှစ်ခုစလုံးကပင် မြောက်ပင်လယ်၌ ရေကြောင်း ပိတ်ဆို့ရန် ကင်းလှည့်၍ ရေမြု|ပ်ဗုံးများကို ချထားခဲ့သည် ။

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
Softschools facts

Leave a Reply