နယူးဇီလန္ ႏုိင္ငံအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ေရးသားသူ – Academy Page

နယူးဇီလန္ႏုိင္ငံသည္ ေတာင္ကမ ၻာၿခမ္းတြင္တည္ရွိသည့္ ကၽြန္းႏုိင္ငံၿဖစ္သည္ ။ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ ေတာင္ဖက္ ရွိ ကၽြန္းစုမ်ား၏ တစိတ္တေဒသ ၿဖစ္ၿပီး နယူးဇီလန္ႏုိင္ငံ၏ အနီးဆံုးကုန္းေၿမသည္ ဩစေၾတးလ်တိုက္ ႏွင့္ မိုင္ ၁၀၀၀ – ေက်ာ္ သာကြာေ၀းသည္ ။ အစကနဦးေနထိုင္သူ ေမာင္အိုရီလူမ်ိဳး(Maori) တို႔က နယူးဇီလန္ကို Aotearoa ဟု အမည္ေပးၿပီး အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ရွည္လ်ားေသာ တိမ္ျဖဴမ်ားရွိသည့္ေျမ ဟု ျပန္ဆိုၾကသည္။ စိုက္ပ်ိဳးေရးႏုိင္ငံၿဖစ္ၿပီး ကမ ၻာ့ခ်မ္းသာသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားထဲတြင္ ပါ၀င္သည္ ။

နယူးဇီလန္ ႏုိင္ငံသည္ စိမ္းလန္းသည့္ကုန္းေၿမ ၊ ေရခဲဖံုးလႊမ္းေနသည့္ေတာင္တန္း ၊ သာယာလွသည့္ ကမ္းေၿခမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာ္ၾကားသည္ ။ ကမာၻ႔ေတာင္ဖက္ပိုင္းေဒသၿဖစ္သၿဖင့္ ေအးၿမသည့္ရာသီဥတုရွိသည္ ။ ႏုိင္ငံလူဦးေရ ၄.၇ သန္းေက်ာ္ရွိကာ အမ်ားစုမွာဥေရာပလူမ်ိဳးမ်ားမွ ဆင္းသက္လာသူမ်ားၿဖစ္သည္ ။ ခရစ္ယန္ဘာသာ၀င္ အမ်ားစုၿဖစ္ၿပီး လူဦးေရ၏ ၁၃% မွာ ဘာသာမဲ့ မ်ားၿဖစ္ၾကသည္ ။ ႏုိင္ငံဧရိယာ အမ်ားအၿပားတြင္ လူေနထိုင္မႈနည္းပါးၿပီး လူအမ်ားစုသည္ ေၿမာက္ဖက္က်ြန္း ေဒသတြင္ေနထိုင္ၾကသည္ ။

ရံုးသံုးဘာသာစကားအၿဖစ္ အဂၤလိပ္ ႏွင့္ ေဒသခံလူမ်ိဳးမ်ား၏ Maori ဘာသာစကားကို သံုးစြဲၾကသည္ ။ နယူးဇီလန္ႏုိင္ငံ၏ၿမိဳ ့ေတာ္မွာ Wellington ၿဖစ္ၿပီး အၾကီးဆံုးၿမိဳ ့မွာ Auckland ၿမိဳ ့ၿဖစ္သည္ ။ အဂၤလန္ ႏုိင္ငံ၏ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ ႏွင့္ ပံုစံ တူညီၿပီး ၁၉၅၂ အခ်ိန္မွစ၍ အဂၤလန္ဘုရင္မ Queen Elizabeth II မွာ ႏုိင္ငံ၏အဓိပတိ ၿဖစ္သည္ ။ သူမအား ဘက္မလိုက္ေသာ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္က ကိုယ္စားျပဳသည္။

ဘုရင္မသည္ အႀကီးအကဲျဖစ္ေသာ္လည္း တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္းမရွိေပ။ ဘုရင္မသည္ ႏိုင္ငံေရးအရ ဩဇာအာဏာမရွိပဲ သူမ၏ ရာထူးသည္ ျပယုဂ္သာျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံ၏ အာဏာကို အစိုးရ၏ အႀကီးအကဲျဖစ္ေသာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၏ ဦးေဆာင္မႈေအာက္တြင္ ရွိၿပီး ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းျဖင့္ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမာက္ထားေသာ နယူးဇီလန္ပါလီမန္က ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည္။ ႏုိင္ငံ၏ Official name မွာ New Zealand ၿဖစ္သည္ ။

ကုန္းေၿမ

နယူးဇီလန္ ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး နယ္ေၿမထဲတြင္ က်ြန္းၾကီး ႏွစ္က်ြန္း ၊ က်ြန္းငယ္ ၆၀၀ ခန္ ့ႏွင့္ ပင္လယ္ရပ္ရွားနယ္ေၿမမ်ားၿဖစ္သည့္ Tokelau ႏွင့္ Ross Dependency ကၽြန္း မ်ားပါ၀င္သည္ ။ အဓိက ကၽြန္း ႏွစ္ခုၿဖစ္သည့္ ေတာင္ဖက္ကၽြန္း ႏွင့္ေၿမာက္ဖက္ကၽြန္းကို Cook ေရလက္ၾကားႏွင့္ ပိုင္းၿခားထားသည္ ။ ဧရိယာစတုရန္းမိုင္ ၁ – သိန္းေက်ာ္ရွိၿပီး ေတာင္မွေၿမာက္အထိ အရွည္ ၁၀၀၀ – မိုင္ ၊ အေရွ႕မွ အေနာက္ အမ်ားဆံုးအက်ယ္ မိုင္ ၂၈၀ – အထိတည္ရွိသည္ ။

ႏုိင္ငံဧရိယာ၏ ၃၀ % သည္ သစ္ေတာမ်ားၿဖင့္ဖံုးလႊမ္းေနဆဲၿဖစ္ၿပီး သက္ရွိမီးေတာင္မ်ားလဲ အမ်ားအၿပား တည္ရွိသည္ ။ ကမ္းရိုးတမ္းအရွည္စုစုေပါင္း ၉၄၀၀ မိုင္ရွိၿပီး ေၿမာက္ဖက္ကၽြန္း ကမ္းေၿခေဒသတြင္ ပင္လယ္ေကြ ့ႏွင့္ သေဘၤာဆိပ္ မ်ားစြာ တည္ရွိသည္ ။ အဓိက ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းမ်ားမွာ ေၿမာက္ဖက္ကၽြန္းေပၚရွိ Auckland ႏွင့္ Wellington ဆိပ္ကမ္းမ်ားၿဖစ္ၾကသည္ ။ ေတာင္ဖက္ကၽြန္းေဒသ တြင္လူေနနဲၿပီး ေရခဲၿပင္မ်ား ၊ ေတာင္ၾကားေဒသမ်ား
ႏွင့္ fjords ကၽြန္းငယ္ မ်ားစြာရွိသည္ ။ နယူးဇီလန္၏ အျမင့္ဆုံးေတာင္မွာ Mount Cook ျဖစ္ၿပီး အျမင့္ေပ ၁၂၂၁၈ေပ ျမင့္သည္။

နယူးဇီလန္ ႏုိင္ငံသား တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ တစ္ႏွစ္စာ ပ်မ္းမွ်၀င္ေငြမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ 40,917 ျဖစ္ၿပီး ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံးအဆင့္ ၂၈ ျဖစ္သည္။ အဓိက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွာ အစားအစာ ထုတ္လုပ္ျခင္း ၊ ခ်ည္မွ်င္ ၊ စက္ပစစဉ္းမ်ား ၊ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရးပစၥည္းမ်ားထုတ္လုပ္ျခင္း ၊ ဘဏ္လုပ္ငန္း ၊ ဟုိတယ္ ခရီးသြားလာေရးနွင့္ သတၱဳတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

သမိုင္း

နယူးဇီလန္ကၽြန္းမ်ားတြင္ ပထမဆံုးစတင္ အေၿခခ်ေနထိုင္ လာသူမ်ားမွာ ပစိဖိတ္ကၽြန္းမ်ားတြင္ ေနထိုင္လာ ၾကသည့္ Polynesian လူမ်ိဳး၏ မ်ိဳးႏြယ္စု တခုၿဖစ္သည့္ Maori လူမ်ိဳးမ်ား ၿဖစ္ၾကသည္ ။ သူတို ့သည္ ေအဒီ ၁၂၀၀ အခ်ိန္က နယူးဇီလန္ကၽြန္းမ်ားသို ့သားေကာင္မ်ား ၊ ငွက္မ်ား ႏွင့္ ဖ်ံမ်ားကို ဖမ္းဆီးရန္ စတင္ေရာက္ရွိလာခဲ့ၾကသည့္ အေစာဆံုး အေၿခခ်ေနထိုင္သူမ်ားဟု သမိုင္းသုေတသီမ်ားမွ ဆိုသည္ ။ ေအဒီ ၁၅၀၀ အခ်ိန္ခန္ ့တြင္ Maori လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အမဲလိုက္ၿခင္း သာမက ငါးဖမ္းၿခင္း ၊ ဥယ်ာဥ္ၿခံေၿမ စိုက္ပ်ိဳးၿခင္းမ်ားၿဖင့္ အသက္ေမြး ၀မ္းေၾကာင္းၿပဳလာခဲ့ၾကသည္ ။

ဤေဒသသို ့၁၆၄၂ – အခ်ိန္က ဥေရာပတိုက္သား ဒါတ္ခ်္ လူမ်ိဳးမ်ား ပထမဆံုးေရာက္ရွိခဲ့ၾကေသာ္လည္း သေဘၤာသားတခ်ိဳ ့အား Maori လူမ်ိဳးမ်ားမွ သတ္ၿဖတ္ခဲ့သၿဖင့္ ေနာက္ထပ္ ေရာက္မလာခဲ့ေတာ့ဟု ဆိုသည္ ။ ထို ့ေနာက္ ၁၇၆၉ – အခ်ိန္တြင္ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး Captain James Cook ဦးေဆာင္သည့္ နယ္ေၿမခ်ဲ ့ ထြင္ သူမ်ား ေရာက္ရွိလာၿပီးေနာက္ ဤေဒသတြင္ ဥေရာပ လူမ်ိဳးမ်ား၏ ပါ၀ါ ၾကီးစိုးလာခဲ့သည္ ။

Captain James Cook ကို ဂုဏ္ၿပဳေသာအားၿဖင့္ ေတာင္ဖက္ကၽြန္း ႏွင့္ ေၿမာက္ဖက္ကၽြန္းကို ပိုင္းၿခားထားသည့္ ေရလက္ၾကားကို Cook ေရလက္ၾကားဟု အမည္ေပးထားၾကသည္ ။ အဂၤလိပ္မ်ားအေၿခခ်ေရာက္ရွိ လာၿပီးေနာက္ ေအဒီ ၁၈၄၀ – အခ်ိန္မွစ၍ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီ ေဒသ အၿဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီး Maori လူမ်ိဳးမ်ားၿငိမ္းခ်မ္းစြာေနထိုင္ေရး သေဘာတူညီခဲ့ၾကသည္ ။ ထိုစာခ်ဳပ္ကို Treaty of Waitangi ဟု ေခၚသည္ ။

ဤေဒသ သို ့ဥေရာပတိုက္သားမ်ား မေရာက္ခင္အခ်ိန္အထိ Maori လူမ်ိဳးမ်ား၏ အဆို ၊ အက ၊ ယံုၾကည္ရာ ဘာသာ ၊ လက္မႈပညာ စသည္တို ့မွာၿမင့္မားသည့္ ယဥ္ေက်းမွဳရွိခဲ့ၾကသည္ ။ ၁၈၃၀ – အခ်ိန္က ဥေရာပ လူမ်ိဳး
၁၀၀၀ ခန္ ့သာရွိရာမွ ၁၈၅၈ – အခ်ိန္တြင္ ၆ – ေသာင္းခန္ ့အထိရွိ လာခဲ့သည္ ။

အဂၤလိပ္အုပ္ခ်ဳပ္စဥ္အခ်ိန္အတြင္း ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာကၽြန္းမ်ားမွ အေၿခခ်ေနထိုင္သူမ်ားစြာ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီး နယူးဇီလန္ႏုိင္ငံသည္ မတူကြဲၿပားမွဳမ်ားစြာရွိလာခဲ့သည္ ။ ေအဒီ ၁၉၀၇ – ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်တို ့၏ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသၿဖစ္လာခဲ့ကာ အလယ္အလတ္ ႏုိင္ငံေရးလမ္းစဥ္ကို က်င့္သံုးခဲ့ၾကသည္ ။ နယူးဇီလန္ႏုိင္ငံသည္ပထမကမ ၻာစစ္ ၊ ဒုတိယကမ ၻာစစ္ အခ်ိန္က ၿဗိတိသွ်တို ့ဖက္မွ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကသည္ ။

၁၉၄၇ – ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ် ပါလီမန္အေနၿဖင့္ ၊ နယူးဇီလန္၏ တရားစီရင္ခြင့္မ်ားကို ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ခြင့္မရွိဟု ဥပေဒၿပဌာန္းခဲ့သည္ ။ ယေန ့အခ်ိန္တြင္လြတ္လပ္သည့္ ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံၿဖစ္ၿပီး အဂၤလိပ္တို ့ႏွင့္ နီးကပ္သည့္ဆက္ဆံမႈရွိကာ ဓနသဟာရ အဖြဲ ့၀င္ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံလည္းျဖစ္သည္ ။

Wellington, New Zealand

ဝယ္လင္တန္ၿမိဳ႕သည္ နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္သည္။ နယူးဇီလန္ေျမာက္ကၽြန္း ေတာင္ဘက္စြန္းရွိ ပို႔နစ္ကာလဆန္ ပင္လယ္လက္ၾကား အေနာက္ဘက္ကမ္းတြင္ တည္ရွိသည္။  ေတာင္ႏွင့္ေၿမာက္ကၽြန္းၾကီး ႏွစ္ကၽြန္းကို ပိုင္းၿခားထားရာ Cook ေရလက္ၾကား  တြင္တည္ရွိသည္ ။

နိင္ငံ၏ စိုက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္မ်ားကို တင္ပို ့ရာ အဓိကပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ ့ လည္းျဖစ္သည္ ။ ၿမိဳ႕တြင္းရွိ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားေသာ အေဆာက္အအုံမ်ားမွာ အစိုးရ အိမ္ေတာ္၊ ပါလီမန္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတို႔ျဖစ္သည္။ ဝယ္လင္တန္ ၿမိဳ႕တြင္ နယူးဇီလန္တကၠသိုလ္၌ အပါအဝင္ျဖစ္ေသာ ဝိတိုရိယ ေကာလိပ္ ေက်ာင္းတည္ရွိသည္ ။ လူဦးေရ ၄၁၈၅၀၀ ခန္႔ေနထုိင္သည္။

VIDEO

Academy Page

—————

နယူးဇီလန် နိုင်ငံအကြောင်း သိကောင်းစရာ (unicode)

ရေးသားသူ – Academy Page

နယူးဇီလန်နိုင်ငံသည် တောင်ကမ ၻာခြမ်းတွင်တည်ရှိသည့် ကျွန်းနိုင်ငံဖြစ်သည် ။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တောင်ဖက် ရှိ ကျွန်းစုများ၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်ပြီး နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏ အနီးဆုံးကုန်းမြေသည် ဩစတြေးလျတိုက် နှင့် မိုင် ၁၀၀၀ – ကျော် သာကွာဝေးသည် ။ အစကနဦးနေထိုင်သူ မောင်အိုရီလူမျိုး(Maori) တို့က နယူးဇီလန်ကို Aotearoa ဟု အမည်ပေးပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရှည်လျားသော တိမ်ဖြူများရှိသည့်မြေ ဟု ပြန်ဆိုကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကမ ၻာ့ချမ်းသာသည့် နိုင်ငံများထဲတွင် ပါဝင်သည် ။

နယူးဇီလန် နိုင်ငံသည် စိမ်းလန်းသည့်ကုန်းမြေ ၊ ရေခဲဖုံးလွှမ်းနေသည့်တောင်တန်း ၊ သာယာလှသည့် ကမ်းခြေများကြောင့် ကျော်ကြားသည် ။ ကမ္ဘာ့တောင်ဖက်ပိုင်းဒေသဖြစ်သဖြင့် အေးမြသည့်ရာသီဥတုရှိသည် ။ နိုင်ငံလူဦးရေ ၄.၇ သန်းကျော်ရှိကာ အများစုမှာဥရောပလူမျိုးများမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည် ။ ခရစ်ယန်ဘာသာဝင် အများစုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ၏ ၁၃% မှာ ဘာသာမဲ့ များဖြစ်ကြသည် ။ နိုင်ငံဧရိယာ အများအပြားတွင် လူနေထိုင်မှုနည်းပါးပြီး လူအများစုသည် မြောက်ဖက်ကျွန်း ဒေသတွင်နေထိုင်ကြသည် ။

ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် အင်္ဂလိပ် နှင့် ဒေသခံလူမျိုးများ၏ Maori ဘာသာစကားကို သုံးစွဲကြသည် ။ နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏မြို့တော်မှာ Wellington ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့မှာ Auckland မြို့ဖြစ်သည် ။ အင်္ဂလန် နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးစနစ် နှင့် ပုံစံ တူညီပြီး ၁၉၅၂ အချိန်မှစ၍ အင်္ဂလန်ဘုရင်မ Queen Elizabeth II မှာ နိုင်ငံ၏အဓိပတိ ဖြစ်သည် ။ သူမအား ဘက်မလိုက်သော ဘုရင်ခံချုပ်က ကိုယ်စားပြုသည်။

ဘုရင်မသည် အကြီးအကဲဖြစ်သော်လည်း တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပေ။ ဘုရင်မသည် နိုင်ငံရေးအရ ဩဇာအာဏာမရှိပဲ သူမ၏ ရာထူးသည် ပြယုဂ်သာဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ အာဏာကို အစိုးရ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သော ဝန်ကြီးချုပ်၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ရှိပြီး ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြောက်ထားသော နယူးဇီလန်ပါလီမန်က ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ နိုင်ငံ၏ Official name မှာ New Zealand ဖြစ်သည် ။

ကုန်းမြေ

နယူးဇီလန် ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေထဲတွင် ကျွန်းကြီး နှစ်ကျွန်း ၊ ကျွန်းငယ် ၆၀၀ ခန့်နှင့် ပင်လယ်ရပ်ရှားနယ်မြေများဖြစ်သည့် Tokelau နှင့် Ross Dependency ကျွန်း များပါဝင်သည် ။ အဓိက ကျွန်း နှစ်ခုဖြစ်သည့် တောင်ဖက်ကျွန်း နှင့်မြောက်ဖက်ကျွန်းကို Cook ရေလက်ကြားနှင့် ပိုင်းခြားထားသည် ။ ဧရိယာစတုရန်းမိုင် ၁ – သိန်းကျော်ရှိပြီး တောင်မှမြောက်အထိ အရှည် ၁၀၀၀ – မိုင် ၊ အရှေ့မှ အနောက် အများဆုံးအကျယ် မိုင် ၂၈၀ – အထိတည်ရှိသည် ။

နိုင်ငံဧရိယာ၏ ၃၀ % သည် သစ်တောများဖြင့်ဖုံးလွှမ်းနေဆဲဖြစ်ပြီး သက်ရှိမီးတောင်များလဲ အများအပြား တည်ရှိသည် ။ ကမ်းရိုးတမ်းအရှည်စုစုပေါင်း ၉၄၀၀ မိုင်ရှိပြီး မြောက်ဖက်ကျွန်း ကမ်းခြေဒေသတွင် ပင်လယ်ကွေ့နှင့် သင်္ဘောဆိပ် များစွာ တည်ရှိသည် ။ အဓိက ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းများမှာ မြောက်ဖက်ကျွန်းပေါ်ရှိ Auckland နှင့် Wellington ဆိပ်ကမ်းများဖြစ်ကြသည် ။ တောင်ဖက်ကျွန်းဒေသ တွင်လူနေနဲပြီး ရေခဲပြင်များ ၊ တောင်ကြားဒေသများ
နှင့် fjords ကျွန်းငယ် များစွာရှိသည် ။ နယူးဇီလန်၏ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ Mount Cook ဖြစ်ပြီး အမြင့်ပေ ၁၂၂၁၈ပေ မြင့်သည်။

နယူးဇီလန် နိုင်ငံသား တစ်ဦးချင်းစီ၏ တစ်နှစ်စာ ပျမ်းမျှဝင်ငွေမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ 40,917 ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးအဆင့် ၂၈ ဖြစ်သည်။ အဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ အစားအစာ ထုတ်လုပ်ခြင်း ၊ ချည်မျှင် ၊ စက်ပစစဉ်းများ ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ခြင်း ၊ ဘဏ်လုပ်ငန်း ၊ ဟိုတယ် ခရီးသွားလာရေးနှင့် သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများဖြစ်ကြသည်။

သမိုင်း

နယူးဇီလန်ကျွန်းများတွင် ပထမဆုံးစတင် အခြေချနေထိုင် လာသူများမှာ ပစိဖိတ်ကျွန်းများတွင် နေထိုင်လာ ကြသည့် Polynesian လူမျိုး၏ မျိုးနွယ်စု တခုဖြစ်သည့် Maori လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည် ။ သူတို့သည် အေဒီ ၁၂၀၀ အချိန်က နယူးဇီလန်ကျွန်းများသို့သားကောင်များ ၊ ငှက်များ နှင့် ဖျံများကို ဖမ်းဆီးရန် စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည့် အစောဆုံး အခြေချနေထိုင်သူများဟု သမိုင်းသုတေသီများမှ ဆိုသည် ။ အေဒီ ၁၅၀၀ အချိန်ခန့်တွင် Maori လူမျိုးများသည် အမဲလိုက်ခြင်း သာမက ငါးဖမ်းခြင်း ၊ ဥယျာဉ်ခြံမြေ စိုက်ပျိုးခြင်းများဖြင့် အသက်မွေး ဝမ်းကြောင်းပြုလာခဲ့ကြသည် ။

ဤဒေသသို့၁၆၄၂ – အချိန်က ဥရောပတိုက်သား ဒါတ်ခ်ျ လူမျိုးများ ပထမဆုံးရောက်ရှိခဲ့ကြသော်လည်း သင်္ဘောသားတချို့အား Maori လူမျိုးများမှ သတ်ဖြတ်ခဲ့သဖြင့် နောက်ထပ် ရောက်မလာခဲ့တော့ဟု ဆိုသည် ။ ထို့နောက် ၁၇၆၉ – အချိန်တွင် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး Captain James Cook ဦးဆောင်သည့် နယ်မြေချဲ့ ထွင် သူများ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ဤဒေသတွင် ဥရောပ လူမျိုးများ၏ ပါဝါ ကြီးစိုးလာခဲ့သည် ။

Captain James Cook ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် တောင်ဖက်ကျွန်း နှင့် မြောက်ဖက်ကျွန်းကို ပိုင်းခြားထားသည့် ရေလက်ကြားကို Cook ရေလက်ကြားဟု အမည်ပေးထားကြသည် ။ အင်္ဂလိပ်များအခြေချရောက်ရှိ လာပြီးနောက် အေဒီ ၁၈၄၀ – အချိန်မှစ၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီ ဒေသ အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး Maori လူမျိုးများငြိမ်းချမ်းစွာနေထိုင်ရေး သဘောတူညီခဲ့ကြသည် ။ ထိုစာချုပ်ကို Treaty of Waitangi ဟု ခေါ်သည် ။

ဤဒေသ သို့ဥရောပတိုက်သားများ မရောက်ခင်အချိန်အထိ Maori လူမျိုးများ၏ အဆို ၊ အက ၊ ယုံကြည်ရာ ဘာသာ ၊ လက်မှုပညာ စသည်တို့မှာမြင့်မားသည့် ယဉ်ကျေးမှုရှိခဲ့ကြသည် ။ ၁၈၃၀ – အချိန်က ဥရောပ လူမျိုး
၁၀၀၀ ခန့်သာရှိရာမှ ၁၈၅၈ – အချိန်တွင် ၆ – သောင်းခန့်အထိရှိ လာခဲ့သည် ။

အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်စဉ်အချိန်အတွင်း ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာကျွန်းများမှ အခြေချနေထိုင်သူများစွာ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး နယူးဇီလန်နိုင်ငံသည် မတူကွဲပြားမှုများစွာရှိလာခဲ့သည် ။ အေဒီ ၁၉၀၇ – ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဖြစ်လာခဲ့ကာ အလယ်အလတ် နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည် ။ နယူးဇီလန်နိုင်ငံသည်ပထမကမ ၻာစစ် ၊ ဒုတိယကမ ၻာစစ် အချိန်က ဗြိတိသျှတို့ဖက်မှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည် ။

၁၉၄၇ – ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ ပါလီမန်အနေဖြင့် ၊ နယူးဇီလန်၏ တရားစီရင်ခွင့်များကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခွင့်မရှိဟု ဥပဒေပြဌာန်းခဲ့သည် ။ ယနေ့အချိန်တွင်လွတ်လပ်သည့် နိုင်ငံတနိုင်ငံဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်တို့နှင့် နီးကပ်သည့်ဆက်ဆံမှုရှိကာ ဓနသဟာရ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တနိုင်ငံလည်းဖြစ်သည် ။

Wellington, New Zealand

ဝယ်လင်တန်မြို့သည် နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ နယူးဇီလန်မြောက်ကျွန်း တောင်ဘက်စွန်းရှိ ပို့နစ်ကာလဆန် ပင်လယ်လက်ကြား အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။  တောင်နှင့်မြောက်ကျွန်းကြီး နှစ်ကျွန်းကို ပိုင်းခြားထားရာ Cook ရေလက်ကြား  တွင်တည်ရှိသည် ။

နိင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို တင်ပို့ရာ အဓိကပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ လည်းဖြစ်သည် ။ မြို့တွင်းရှိ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော အဆောက်အအုံများမှာ အစိုးရ အိမ်တော်၊ ပါလီမန်လွှတ်တော်နှင့် မြို့တော်ခန်းမတို့ဖြစ်သည်။ ဝယ်လင်တန် မြို့တွင် နယူးဇီလန်တက္ကသိုလ်၌ အပါအဝင်ဖြစ်သော ဝိတိုရိယ ကောလိပ် ကျောင်းတည်ရှိသည် ။ လူဦးရေ ၄၁၈၅၀၀ ခန့်နေထိုင်သည်။

Academy Page

 

Leave a Reply