ကာရစ္ဘီယံ ပင္လယ္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ေရးသားသူ – Academy Page

ကာရစ္ဘီယံ ပင္လယ္သည္ အတၱလန္တိတ္သမုဒၵရာ၏ ဆက္စပ္ပင္လယ္ၿဖစ္သည္ ။ ပင္လယ္ၾကီး၏ အေရွ ့ဖက္ ႏွင့္ ေၿမာက္ဖက္တြင္ ကာရစ္ဘီယံကၽြန္းမ်ား ၊ အေနာက္ဖက္တြင္ အေမရိက အလယ္ပိုင္း ၊ ေတာင္ဖက္တြင္ ေတာင္အေမရိက တိုက္ ႏွင့္ ပနားမား နိင္ငံမ်ားမွ ကာဆီးထားသည္ ။ ကာရစ္ဘီယံ ပင္လယ္၏ အမည္သည္ Carib လူမ်ိဳးမ်ား၏ အမည္မွဆင္းသက္လာခဲ့ၿခင္းျဖစ္သည္ ။ ထို Carib လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ၁၅ -ရာစုအခ်ိန္ ဤေဒသသို ့စပိန္မ်ားေရာက္ရွိလာခဲ့ခ်ိန္ကရွိခဲ့ၾကသည့္ လူမ်ိဳးမ်ားၿဖစ္သည္ ။

ကာရစ္ဘီယံ ပင္လယ္ၾကီးသည္ အေရွ႕၊ အေနာက္ မိုင္ ၁၅၀၀ – ခန္ ့ရွိၿပီး အက်ယ္ မိုင္ ( ၄၀၀ မွ ၁၄၀၀ ) အထိရွိကာ ဧရိယာစတုရန္းမိုင္ ၁၀၄၉၀၀၀ အထိက်ယ္ၿပန္ ့သည္ ပင္လယ္ၾကီး၏ ေၿမာက္ဖက္အက်ဆံုးတြင္ Yucatán ေရလမ္းေၾကာင္း သည္ မကၠဆီကိုပင္လယ္ေကြ ့ ႏွင့္ အာေရဗီယံ ပင္လယ္ကို ဆက္သြယ္ထားသည္ ။ ထို Yucatán ေရလမ္းေၾကာင္း သည္ က်ဴးဘား နိင္ငံ ႏွင့္ Yucatán ကၽြန္းဆြယ္အၾကား ၁၂၀ -မိုင္ အက်ယ္ရွိသည္ ။

က်ဴးဘား ႏွင့္ Haiti ၾကားရွိေရလမ္းေၾကာင္းသည္ လွိဳင္းေလၿငိမ္သၿဖင့္ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာမ်ား ၿဖတ္သန္းသြားလာမွဳအမ်ားဆံုးေရလမ္းေၾကာင္းၿဖစ္သည္ ။ဤေဒသတြင္ ကၽြန္းမ်ား ၊ ပင္လယ္ေကြ ့မ်ား ၊ ပင္လယ္ေအာ္မ်ား ႏွင့္ ေရကန္မ်ားလည္းမ်ားစြာရွိသည္ ။ ပင္လယ္ၾကီး၏ ဧရိယာအမ်ားစုသည္ ေပ ၁၂၀၀၀ အထိေရအနက္ရွိၿပီး ဂ်ေမကာ ႏွင့္ Cayman ကၽြန္းၾကား Cayman ပင္လယ္ ေၿခာက္ကမ္းပါးသည္ ေရအနက္ ေပ ၂၅၂၂၀ – ေပ အထိရွိသည္ ။
ဤေဒသသည္ သမမွ်တသည့္ရာသီဥတုကိုရရွိၿပီး ၊ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားမ်ား လာေရာက္အပန္းေၿဖ လည္ပတ္ရာ အပန္းေၿဖစခန္းမ်ားစြာရွိသည့္ေဒသၿဖစ္သည္ ။

ကာရစ္ဘီယံ ပင္လယ္ (The Caribbean Sea) ဆိုသည္မွာ အတၱလႏၲိတ္သမုဒၵရာ အတြင္းရွိေသာ ပင္လယ္တစ္ခုျဖစ္ၿပီး အေနာက္ကမၻာျခမ္း၏ အပူပိုင္းေဒသတြင္ တည္ရွိသည္။ နယ္နိမိတ္အျဖစ္ အေနာက္ဘက္ႏွင့္ အေနာက္ေတာင္ဘက္တြင္ မကၠဆီကိုႏိုင္ငံႏွင့္ အေမရိက အလယ္ပိုင္း၊ ေျမာက္ဘက္တြင္ အန္ေတးလ္ ကၽြန္းႀကီးမ်ား (Greater Antilles) ႏွင့္ အေရွ႕ဘက္တြင္ အန္ေတးလ္ ကၽြန္းငယ္မ်ား တို႔ျဖင့္ ဝန္းရံလ်က္ ရွိသည္။

ကာရစ္ဘီယံ ပင္လယ္တစ္ခုလုံး၊ အေနာက္အင္ဒီရွိ ကၽြန္းမ်ားႏွင့္ အနီးအနားရွိ ကမ္း႐ိုးတန္းမ်ားကို အားလုံးစုေပါင္း၍ ကာရစ္ဘီယံေဒသ ဟု ေခၚေဝၚၾကသည္။ ကာရစ္ဘီယံ ပင္လယ္၏ ကမ္း႐ိုးတန္း တစ္ေလၽွာက္တြင္ ပင္လယ္ေကြ႕မ်ား ပင္လယ္ေအာ္မ်ား အမ်ားအျပား ရွိၿပီး ဂိုေန႔ဗ္ ေရလက္ၾကား၊ ဗင္နီဇြဲလားေရလက္ၾကား၊ ဒါရီယန္ေရလက္ၾကား၊ ျခင္ေရလက္ၾကား သို႔ ေဂါ့ဖ္ဖိုဒီေလာ့စ္ ေမာ့စကြီတို၊ ပါရီယာ ေရလက္ၾကား၊ ဟြန္ဒူးရပ္စ္ေရလက္ၾကား တို႔ ပါဝင္သည္။

ကာရစ္ဘီယံကၽြန္းမ်ား

ကာရစ္ဘီယံကၽြန္းမ်ားသည္ ကေရဗီယံပင္လယ္ႏွင့္ အတၱလန္တိတ္သမုဒၵရာကို ခြဲၿခားထားၿပီး ေတာင္ႏွင့္ ေၿမာက္အေမရိကတိုက္တို ့ ဆံုရာတြင္ လည္ဆြဲသ႑ာန္ အၿဖစ္တည္ရွိေနသည့္ ေဒသၿဖစ္သည္ ။ကၽြန္းအမ်ားစုသည္ ေရွးေခတ္မီးေတာင္ ေပါက္ကြဲရာမွ ေပၚထြက္လာခဲ့ၿပီး တခ်ဳိ႕ကၽြန္းငယ္မ်ားမွာ သမုဒၵရာထဲမွ သဘာ၀အေလွ်ာက္ တၿဖည္းၿဖည္းၿမင့္တက္လာခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္ ။

ကာရစ္ဘီယံပလိတ္ေပၚတြင္ အမ်ားဆုံးတည္ရွိေနကာ ကၽြန္းမ်ား၊ ကၽြန္းငယ္မ်ား၊ သႏၲာေက်ာက္တန္းမ်ား ၇၀၀ ေက်ာ္တည္ရွိသည္။ ႏိုင္ငံေရးပထဝီဝင္အရ ကာရစ္ဘီယံကၽြန္းမ်ားကို ေျမာက္အေမရိက၏ ေဒသခြဲတစ္ခုအေနျဖင့္ မွတ္ယူၾကၿပီး ယင္းတို႔ကို အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ႏိုင္ငံမ်ား၊ ပင္လယ္ရပ္ျခားပိုင္နက္မ်ား၊ အမွီအခိုနယ္ေျမမ်ားအပါအဝင္ နယ္ေျမေပါင္း ၃၀ အျဖစ္ခြဲျခားထားသည္။

ဤေဒသသို ၁၄၉၂ အခ်ိန္က ပထမဆံုးေရာက္ရွိခဲ့သည့္ ဥေရာပလူမ်ိဳးမွာ ခရစ္စတိုဗာကိုလံဘတ္ ၿဖစ္သည္ ။ ထိုအခ်ိန္က ကိုလံဘတ္မွဤ ကၽြန္းသည္အာရွတိုက္ရွိ အိႏိၵယေဒသမွ ကၽြန္းမ်ားဟု ထင္မွတ္ခဲ့သၿဖင့္ West Indies ဟုအမည္ေပးခဲ့သည္ ။ အဓိကကၽြန္းၾကီးမ်ားၿဖစ္သည့္ က်ဴးဗား ၊ ေပၚတုိရီကို ၊ ဂ်ာေမကာ ႏွင့္ ဟီစပန္ညိုလာက်ြန္း -၄ ကၽြန္း ႏွင့္ ကၽြန္းငယ္ေထာင္ခ်ီရွိသည္ ။

တခ်ိန္ကပင္လယ္ဓါးၿပမ်ား က်င္လည္က်က္စားၿပီး ကၽြန္းငယ္မ်ားတြင္ ရတနာမ်ားကို ၀ွက္ထားေလ့ရွိ တတ္သည္ ။ ဤေဒသတြင္ လြတ္လပ္သည့္နိင္ငံ – ၁၃ နိင္ငံရွိၿပီး ကၽြန္းငယ္အမ်ားစုမွာ အေမရိကန္ ၊ ၿပင္သစ္ ၊ နယ္သာလန္ ၊ အဂၤလန္နွင့္ဗင္နီဇြဲလားနိင္ငံၿဖစ္ၿပီး လူမ်ိဳးစံု ယဥ္ေက်းမႈေပါင္းစံု တည္ရွိသည္ ။တခ်ိန္က ဥေရာပတိုက္သားမ်ား အာဖရိကမွကၽြန္မ်ားကို စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ခိုင္းေစရန္ေခၚ ယူခဲ့သၿဖင့္ လူမဲမ်ားလည္း မ်ားစြာရွိသည္ ။

အလုပ္အကိုင္ရွာေဖြရန္ ေရၾကည္ရာၿမက္ႏုရာ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၾကသည့္ တရုတ္ ႏွင့္အိႏိၵယလူမ်ိဳးမ်ား လည္းရွိသည္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအေနၿဖင့္ ၾကံစိုက္ခင္းမ်ား ၊ ေကာ္ဖီ ၊ ဂ်ံဳ ၊ ၀ါ ၊ ေဆးရြက္ၾကီး ၊ ငွက္ေပ်ာပင္ႏွင့္ တၿခားသီးႏွံမ်ားကို အဓိကစီးပြားေရးအၿဖစ္ လုပ္ကိုင္ၾကသည္ ။

ဤေဒသသည္ သာယာ လွပေသာေဒသ ၿဖစ္ေသာ္လည္း သက္ရွိမီးေတာင္မ်ားစြာရွိၿပီး တခါတရံ အတၱလန္တိတ္သမုဒၵရာကို ျဖတ္သန္းလာသည့္ ဟာရီကိန္းမုန္တိုင္းဒါဏ္ကို ခံစားရေလ့ရွိတတ္သည္ ။ခရီးသြားအမ်ားစုမွာ အေပ်ာ္စီးသေဘၤာၿဖင့္ လွည့္လည္သြားလာေလ့ရွိၿပီး အုန္းပင္မ်ား ၊ ဓနိပင္မ်ား ၊ ထန္းပင္မ်ား ၊ သဲေသာင္ၿပင္ကမ္းေၿခမ်ား ၊ သႏာၱေက်ာက္တန္းမ်ား ၊ အေရာင္အေသြးစံုလင္လွသည့္ငွက္မ်ား ၊ ငါးမ်ား ႏွင့္ သာယာလွသည့္ ပင္လယ္ၿပာမ်ားကိုၿမင္ေတြ ့နိင္သည္ ။

Academy Page

——————-

ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်အကြောင်း သိကောင်းစရာ (unicode)

ရေးသားသူ – Academy Page

ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်သည် အတ္တလန်တိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ ဆက်စပ်ပင်လယ်ဖြစ်သည် ။ ပင်လယ်ကြီး၏ အရှေ့ဖက် နှင့် မြောက်ဖက်တွင် ကာရစ်ဘီယံကျွန်းများ ၊ အနောက်ဖက်တွင် အမေရိက အလယ်ပိုင်း ၊ တောင်ဖက်တွင် တောင်အမေရိက တိုက် နှင့် ပနားမား နိင်ငံများမှ ကာဆီးထားသည် ။ ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်၏ အမည်သည် Carib လူမျိုးများ၏ အမည်မှဆင်းသက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။ ထို Carib လူမျိုးများသည် ၁၅ -ရာစုအချိန် ဤဒေသသို့စပိန်များရောက်ရှိလာခဲ့ချိန်ကရှိခဲ့ကြသည့် လူမျိုးများဖြစ်သည် ။

ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်ကြီးသည် အရှေ့၊ အနောက် မိုင် ၁၅၀၀ – ခန့်ရှိပြီး အကျယ် မိုင် ( ၄၀၀ မှ ၁၄၀၀ ) အထိရှိကာ ဧရိယာစတုရန်းမိုင် ၁၀၄၉၀၀၀ အထိကျယ်ပြန့်သည် ပင်လယ်ကြီး၏ မြောက်ဖက်အကျဆုံးတွင် Yucatán ရေလမ်းကြောင်း သည် မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့ နှင့် အာရေဗီယံ ပင်လယ်ကို ဆက်သွယ်ထားသည် ။ ထို Yucatán ရေလမ်းကြောင်း သည် ကျူးဘား နိင်ငံ နှင့် Yucatán ကျွန်းဆွယ်အကြား ၁၂၀ -မိုင် အကျယ်ရှိသည် ။

ကျူးဘား နှင့် Haiti ကြားရှိရေလမ်းကြောင်းသည် လှိုင်းလေငြိမ်သဖြင့် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများ ဖြတ်သန်းသွားလာမှုအများဆုံးရေလမ်းကြောင်းဖြစ်သည် ။ဤဒေသတွင် ကျွန်းများ ၊ ပင်လယ်ကွေ့များ ၊ ပင်လယ်အော်များ နှင့် ရေကန်များလည်းများစွာရှိသည် ။ ပင်လယ်ကြီး၏ ဧရိယာအများစုသည် ပေ ၁၂၀၀၀ အထိရေအနက်ရှိပြီး ဂျမေကာ နှင့် Cayman ကျွန်းကြား Cayman ပင်လယ် ခြောက်ကမ်းပါးသည် ရေအနက် ပေ ၂၅၂၂၀ – ပေ အထိရှိသည် ။
ဤဒေသသည် သမမျှတသည့်ရာသီဥတုကိုရရှိပြီး ၊ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ လာရောက်အပန်းဖြေ လည်ပတ်ရာ အပန်းဖြေစခန်းများစွာရှိသည့်ဒေသဖြစ်သည် ။

ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ် (The Caribbean Sea) ဆိုသည်မှာ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ အတွင်းရှိသော ပင်လယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အနောက်ကမ္ဘာခြမ်း၏ အပူပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ နယ်နိမိတ်အဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံနှင့် အမေရိက အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်ဘက်တွင် အန်တေးလ် ကျွန်းကြီးများ (Greater Antilles) နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် အန်တေးလ် ကျွန်းငယ်များ တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။

ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်တစ်ခုလုံး၊ အနောက်အင်ဒီရှိ ကျွန်းများနှင့် အနီးအနားရှိ ကမ်းရိုးတန်းများကို အားလုံးစုပေါင်း၍ ကာရစ်ဘီယံဒေသ ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်၏ ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်တွင် ပင်လယ်ကွေ့များ ပင်လယ်အော်များ အများအပြား ရှိပြီး ဂိုနေ့ဗ် ရေလက်ကြား၊ ဗင်နီဇွဲလားရေလက်ကြား၊ ဒါရီယန်ရေလက်ကြား၊ ခြင်ရေလက်ကြား သို့ ဂေါ့ဖ်ဖိုဒီလော့စ် မော့စကွီတို၊ ပါရီယာ ရေလက်ကြား၊ ဟွန်ဒူးရပ်စ်ရေလက်ကြား တို့ ပါဝင်သည်။

ကာရစ်ဘီယံကျွန်းများ

ကာရစ်ဘီယံကျွန်းများသည် ကရေဗီယံပင်လယ်နှင့် အတ္တလန်တိတ်သမုဒ္ဒရာကို ခွဲခြားထားပြီး တောင်နှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်တို့ ဆုံရာတွင် လည်ဆွဲသဏ္ဍာန် အဖြစ်တည်ရှိနေသည့် ဒေသဖြစ်သည် ။ကျွန်းအများစုသည် ရှေးခေတ်မီးတောင် ပေါက်ကွဲရာမှ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး တချို့ကျွန်းငယ်များမှာ သမုဒ္ဒရာထဲမှ သဘာဝအလျှောက် တဖြည်းဖြည်းမြင့်တက်လာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည် ။

ကာရစ်ဘီယံပလိတ်ပေါ်တွင် အများဆုံးတည်ရှိနေကာ ကျွန်းများ၊ ကျွန်းငယ်များ၊ သန္တာကျောက်တန်းများ ၇၀၀ ကျော်တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံရေးပထဝီဝင်အရ ကာရစ်ဘီယံကျွန်းများကို မြောက်အမေရိက၏ ဒေသခွဲတစ်ခုအနေဖြင့် မှတ်ယူကြပြီး ယင်းတို့ကို အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများ၊ ပင်လယ်ရပ်ခြားပိုင်နက်များ၊ အမှီအခိုနယ်မြေများအပါအဝင် နယ်မြေပေါင်း ၃၀ အဖြစ်ခွဲခြားထားသည်။

ဤဒေသသို ၁၄၉၂ အချိန်က ပထမဆုံးရောက်ရှိခဲ့သည့် ဥရောပလူမျိုးမှာ ခရစ်စတိုဗာကိုလံဗတ် ဖြစ်သည် ။ထိုအချိန်က ကိုလံဗတ်မှဤ ကျွန်းသည်အာရှတိုက်ရှိ အိန္ဒိယဒေသမှ ကျွန်းများဟု ထင်မှတ်ခဲ့သဖြင့် West Indies ဟုအမည်ပေးခဲ့သည် ။ အဓိကကျွန်းကြီးများဖြစ်သည့် ကျူးဗား ၊ ပေါ ္တိုရီကို ၊ ဂျာမေကာ နှင့် ဟီစပန်ညိုလာကျွန်း -၄ ကျွန်း နှင့် ကျွန်းငယ်ထောင်ချီရှိသည် ။

တချိန်ကပင်လယ်ဓါးပြများ ကျင်လည်ကျက်စားပြီး ကျွန်းငယ်များတွင် ရတနာများကို ဝှက်ထားလေ့ရှိ တတ်သည် ။ ဤဒေသတွင် လွတ်လပ်သည့်နိင်ငံ – ၁၃ နိင်ငံရှိပြီး ကျွန်းငယ်အများစုမှာ အမေရိကန် ၊ ပြင်သစ် ၊ နယ်သာလန် ၊ အင်္ဂလန်နှင့်ဗင်နီဇွဲလားနိင်ငံဖြစ်ပြီး လူမျိုးစုံ ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံ တည်ရှိသည် ။တချိန်က ဥရောပတိုက်သားများ အာဖရိကမှကျွန်များကို စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများတွင် ခိုင်းစေရန်ခေါ် ယူခဲ့သဖြင့် လူမဲများလည်း များစွာရှိသည် ။အလုပ်အကိုင်ရှာဖွေရန် ရေကြည်ရာမြက်နုရာ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည့် တရုတ် နှင့်အိန္ဒိယလူမျိုးများ လည်းရှိသည် စိုက်ပျိုးရေးအနေဖြင့် ကြံစိုက်ခင်းများ ၊ ကော်ဖီ ၊ ဂျုံ ၊ ဝါ ၊ ဆေးရွက်ကြီး ၊ ငှက်ပျောပင်နှင့် တခြားသီးနှံများကို အဓိကစီးပွားရေးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည် ။

ဤဒေသသည် သာယာ လှပသောဒေသ ဖြစ်သော်လည်း သက်ရှိမီးတောင်များစွာရှိပြီး တခါတရံ အတ္တလန်တိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်သန်းလာသည့် ဟာရီကိန်းမုန်တိုင်းဒါဏ်ကို ခံစားရလေ့ရှိတတ်သည် ။ခရီးသွားအများစုမှာ အပျော်စီးသင်္ဘောဖြင့် လှည့်လည်သွားလာလေ့ရှိပြီး အုန်းပင်များ ၊ ဓနိပင်များ ၊ ထန်းပင်များ ၊ သဲသောင်ပြင်ကမ်းခြေများ ၊ သန္တာကျောက်တန်းများ ၊ အရောင်အသွေးစုံလင်လှသည့်ငှက်များ ၊ ငါးများ နှင့် သာယာလှသည့် ပင်လယ်ပြာများကိုမြင်တွေ့နိင်သည် ။

Academy Page

Leave a Reply