ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ အာရွတုိက္အေရွပိုင္းက နိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္ျပီး ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္ရဲ့ ေျမာက္ဘက္စြန္းအပိုင္းမွာ တည္ရွိပါတယ္။ ယခင္က ကြန္ျမဴနစ္စနစ္ကို က်င့္သံုးတဲ့နိုင္ငံ ျဖစ္ျပီး ၂၀၀၉ ခုနွစ္ကေနစျပီး ကြန္ျမဴနစ္ နိုင္ငံမဟုတ္ေၾကာင္း တရား၀င္ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။

ႏုိင္ငံရဲ႕ တရားဝင္နာမည္ကေတာ့ ကိုရီးယား ဒီမိုကရက္တစ္ျပည္သူ႕သမၼတနိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံရဲ့ ေျမာက္ပိုင္းမွာ တရုတ္နိုင္ငံ၊ ရုရွားနိုင္ငံ၊ ေတာင္ဘက္မွာေတာ့ ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံနဲ႔ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနပါတယ္။ နိုင္ငံရဲ႕တရားဝင္ရံုးသံုးဘာသာစကားကေတာ့ ကိုရီးယားဘာသာ စကား ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုနွစ္၊ ဇန္နဝါရီ(၁)ရက္ေန႔က ေကာက္ခံထားရွိတဲ့ စာရင္းေတြ အရေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားနုိင္ငံရဲ့ လူဦးေရဟာ ၂၅,၃၅၀,၃၅၁ ဦးရွိပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနုိင္ငံဟာ ကမာၻေပၚမွာ (၉၇)ခု ေျမာက္အၾကီးမားဆံုးနိုင္ငံျဖစ္ျပီး ဧရိယာ စတုန္ရန္းမိုင္(၄၆၅၄၀)မိုင္က်ယ္ဝန္းပါတယ္။  ျမိဳ႕ေတာ္ကေတာ့ ျပံဳယမ္းျဖစ္ျပီး အၾကီးမားဆံုးျမိဳ႕ေတာ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ျပံဳယမ္းဟာ (၆၈)မိုင္အရွည္ရွိျပီး အေနာက္ ကိုရီးယားပင္လယ္ထဲကိုစီးဝင္တဲ့ Taedong ျမစ္ရဲ့အထက္ပိုင္းမွာတည္ရွိပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားႏုိင္ငံဟာ ေတာင္ကုန္း၊ေတာင္တန္းေပါမ်ားျပီး နိုင္ငံရဲ့သဘာဝရႈခင္း (၈၀)ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဟာ ေတာင္ကုန္း၊ ေတာင္တန္းနဲ႔ ကုန္းျပင္ျမင့္္ေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ ႏုိငံရဲ့ အေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ပင္လယ္ကမ္းရိုးတန္းလြင္ျပင္ေတြတည္ရွိျပီး ေျမာက္ကိုရီးယား နိုင္ငံလူဦးေရရဲ့အမ်ားစုဟာ ယင္းေဒသမွာ အေျခခ်ေနထိုင္ၾကပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီး ယားနုိင္ငံရဲ့ အျမင့္ဆံုးေနရာကေတာ့ ကေတာ့ Mount Paektu မီးေတာင္ျဖစ္ျပီး၊ မီးေတာင္ရွင္တစ္ခု ျဖစ္ကာ ပင္လယ္ေရမ်က္နွာျပင္အထက္ (၉၀၀၃)ေပျမင့္ပါတယ္။ ဒီေတာင္ရဲ့ထိပ္ပိုင္းမွာေတာ့ ၾကီးမားတဲ့မီးေတာင္ေပါက္ကြဲမႈ ေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ခ်ိဳင့္ၾကီးကေန ကန္တစ္ခုအသြင္ျဖစ္လာတဲ့ နာမည္ေက်ာ္ Heaven Lake တည္ရွိပါတယ္။ ဒီကန္ဟာမီးေတာင္ေပါက္ဝအေနနဲ႔ ဒယ္အိုးပံုသ႑ာန္ တည္ရွိျပီး အလြန္လွပတာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြကေတာ့ နတ္ဘံုနတ္နန္းတစ္ခုသဖြယ္ တင္စားသတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနုိင္္ငံရဲ့သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အေနအထားကေတာ့ alpine (ေတာင္ ေပၚေဒသတြင္ထူထပ္စြာေပါက္ေရာက္တဲ့အပင္)ေတြ လႊမ္းျခံဳထားတဲ့ျမင္ကြင္းေတြ၊ စိမ္းစိုေနတဲ့ သစ္ပင္သစ္ေတာေတြ၊ အဆံုးအစမရွိတဲ့ လယ္ကြင္းျပင္က်ယ္ၾကီးေတြ၊ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြေအာင္ျမင္တဲ့ ေရခ်ိဳေဒသေတြ၊ ပင္လယ္ေနသတၱဝါ ေတြေကာင္းစြာေပါက္ဖြားရွင္သန္နိုင္တဲ့ (Marine ecosystem) တည္ရွိေနတဲ့ ေဒသေတြနဲ႔ သာယာလွပတဲ့ ျမင္ကြင္းမ်ားစြာကို ပုိင္ဆိုင္ထားပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယား နိုင္ငံရဲ့ ကမ္းရိုးတန္းအရွည္ဟာ (၁၅၅၀)မိုင္ရွည္လ်ားပါတယ္။ ၂၀၁၂ ခုနွစ္က ကမာၻဘဏ္ရဲ့ တိုင္းတာမႈေတြအရေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားနုိင္ငံရဲ့ ၂.၃၂ ရာခိုင္ႏူန္းသာ သစ္ေတာေတြနဲ႔ ဖံုးအုပ္လ်က္ရွိေၾကာင္းေတြ႕ရပါတယ္။

တရားမဝင္သစ္ခုတ္မႈေတြအပါအဝင္ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ တရုတ္ျပည္ေစ်းကြက္ကို အျပိဳင္အဆိုင္ သစ္တင္ပို႔ဖို႔ဆံုးျဖတ္ခဲ့တဲ့ အစိုးရရဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္တရုတ္သစ္ထုတ္လုပ္ေရး ကုမၸဏီမ်ားစြာလည္း ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရနဲ႔ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြ ခ်ဳပ္ဆိုထားပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံမွာ ကမာၻယဥ္ေက်းမႈထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ (UNESCO)ရဲ့ ကမာၻအေမြအနွစ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခံခဲ့ရတဲ့ အေဆာက္အအံု(၂)ခုရွိ ပါတယ္။ ပထမတစ္ခုကေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားနုိင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းမွာတည္ရွိတဲ့ Complex of Goguryeo ေရွးေဟာင္းသခ်ိဳင္းဂူေတြျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၀၄ခုနွစ္၊ ဇူလိုင္လ မွာေတာ့ ဒီေရွးေခတ္သခ်ိဳင္းဂူေတြဟာ(UNESCO)ရဲ့ ကမာၻအေမြအနွစ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာေတာ့ ကိုရီးယားမင္းဆက္ရဲ့ တတိယေျမာက္မင္းဆက္ျဖစ္တဲ့ ဂိုဂူေလ်ာဘုရင္ေတြနဲ႔ေတာ္ဝင္မိသားစုရဲ့ ေရွးေဟာင္းအုတ္ဂူ(၃၀)ကိုေတြ႔ျမင္ရမွာပါ။ ဒီေရွးေဟာင္းဂူေတြဟာ ဂိုဂူေလ်ာေခတ္က အနုပညာလက္ရာမ်ားစြာနဲ႔ ဖန္တီးထားျပီး တစ္ဂူခ်င္းစီဟာ တစ္သီးတစ္ျခားတည္ရွိေနတာပါ။


ဒုတိယအေနနဲ႔ တည္ရွိေနတာကေတာ့ Historic Monuments and Sites in Kaesong ျဖစ္ျပီး ဒီအေဆာက္အအံုဟာ သီးျခားစီရပ္တည္ေနတဲ့ အစိတ္အပိုင္း(၁၂)ခုပါဝင္ပါ တယ္။ ကိုရီးယားနုိင္ငံကို (၁၀)ရာစုကေန (၁၄)ရာစုအထိအုပ္စိုးခဲ့တဲ့ Koryo မင္းဆက္ရဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအနုပညာလက္ရာေတြကို ဒီေနရာမွာ တစ္စုတစ္ေဝးတည္း ျမင္ေတြ႔နိုင္ပါတယ္။ ယင္းကာလက မင္းေနျပည္ေတာ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ Kaesong နန္းေတာ္ဟာ ပံုေသအခ်ိဳးနဲ႔ တိတိက်က်တည္ေဆာက္ထားတာျဖစ္ျပီး ေရွးေခတ္ကိုရီးယားတို႔ရဲ့ ဗိသုကာလက္ရာ ျမင့္မားပံုကို ေတြ႔ရွိနိုင္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာပဲ ေရွးေခတ္တကၠသိုလ္ေတြ ၊ သခ်ိဳင္းဂူေတြ၊ ကာကြယ္ေရးတံတိုင္း(ျမိဳ႕ရိုး)ေတြ၊ စစ္ေဆးေရးဂိတ္ေတြတည္ရွိေနခဲ့ျပီး ေရွးေခတ္ကိုရီးယားလူမ်ိဳးေတြရဲ့ လူမႈစီးပြားေရး၊ အနုပညာ၊ အေတြးအေခၚနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈေတြ ျမင့္မားလ်က္ရွိခဲ့ေၾကာင္း သက္သခံလ်က္ရွိပါတယ္။ Historic Monuments and Sites in Kaesong ဟာ(UNESCO)ရဲ့ ကမာၻအေမြအနွစ္ အျဖစ္(၂၀၁၃)ခုနွစ္မွာသတ္မွတ္ျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ့ထင္ရွားတဲ့ေနရာတစ္ခုကေတာ့ ျမိဳ႕ေတာ္ျပံဳယမ္းမွာတည္ရွိတဲ့ Juche Tower ျဖစ္ျပီး Juche(မိမကိုယ္ကုိယုံၾကည္ျခင္း) ဆိုတဲ့နာမည္ကေတာ့ နိုင္ငံေရးသေဘာတရားတစ္ခုျဖစ္ျပီး ေျမာက္ကိုရီးယားကိုတည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ ပထမဆံုးသမၼတကင္အီဆြန္းရဲ့ အေတြးအျမင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသေဘာတရားကို ေမ်ွာ္စင္ရဲ့ထိပ္ဆံုးမွာ ေက်ာက္ထက္ အကၡရာတင္ထား တာပါတယ္။

ဒီေမ်ွာ္စင္ကို ၁၉၈၂ ခုနွစ္၊ဧျပီလ(၁၅)ရက္ေန႔က၊ ကင္အီဆြန္းရဲ့ အသက္ (၇၀)နွစ္ျပည့္ေမြးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အေနနဲ႔ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။ Juche Tower ဟာ (၁၇၀)မီတာခန္႔ ျမင့္ျပီး (၂၂)မီတာေလာက္ကိုေတာ့ အလူမီနီယံသတၳဳ (၄၅) တန္ေလာက္ကို အသံုးျပဳျပီးတည္ေဆာက္ထားပါတယ္။ ေမ်ွာ္စင္ရဲ့က်န္မ်က္နွာျပင္အပိုင္းေတြကိုေတာ့အလြန္မာေၾကာတဲ့ ေက်ာက္ျပား(၇၀)ခန္႔ အသံုးျပဳျပီး တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံ ျပံဳယမ္းရဲ့အေရွ႕ေျမာက္ဘက္အပိုင္း မွာတည္ရွိတဲ့ ဆန္းဂူဗိမာန္က ကမ္ဆူဆန္နန္းေတာ္မွာေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ့ သမၼတနွစ္ဦးျဖစ္ တဲ့ကင္အီဆြန္း (၁၉၉၄ခုနွစ္ကြယ္လြန္)နဲ႔ ၂၀၁၁ခုနွစ္ဒီဇင္ဘာကနွလံုးေရာဂါနဲ႕ ကြယ္လြန္ခဲ့တဲ့ ကင္ဂ်ံဳအီတို႔ရဲ့ ရုပ္အေလာင္းေတြကို ျပသထားပါတယ္။

ရုပ္အေလာင္းတာရွည္ခံနိုင္ရန္အတြက္ ရုရွားနိုင္ငံက ပညာရွင္ေတြကူညီခဲ့တာပါ။ ဒီေနရာကိုလာေရာက္သူေတြအေနနဲ႕ကေတာ့ဝတ္စားဆင္ယင္မႈ၊အေနအထိုင္အျပဳအမူကအစ စည္းကမ္းတင္းက်ပ္လြန္းၿပီး မွန္ေခါင္းေတြထဲမွာ ပကတိရုပ္အသြင္အတိုင္း ယေန႔တိုင္ရွိေနေသးတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အေလာင္းေရွ႕ကို ေရာက္ရင္ေတာ့ မျဖစ္မေနဂါဝရျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနုိင္ငံရဲ့ မွာအထူးအေလးေပး ေဖာ္ျပရမွာေတာ့ Pyongyang metro(ျပံဳးယမ္းေျမေအာက္မီးရထားစနစ္) ျဖစ္ျပီး ဒါဟာ ျမိဳ႔ေတာ္ျပံဳယမ္းရဲ့ ထင္ရွားတဲ့ပံုရိပ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ မီးရထားလမ္းေၾကာင္းကေတာ့ နွစ္လိုင္းပဲရွိျပီး ဒီေျမေအာက္လမ္းေတြဟာ အေမရိကန္က ႏ်ဴးကလီးယားလက္နက္နဲ႔ တိုက္ခိုက္လာပါက နုိင္ငံသားေတြခိုလႈံရာ ဘန္ကာအျဖစ္လည္းရည္ရြယ္ထားပါတယ္။

မီးရထားဘူတာရံုဟာ ေျမေအာက္ခပ္နက္နက္မွာတည္ရွိေနျပီး အေရးအေၾကာင္းျဖစ္ပါ ကပိတ္သြားမယ့္ ေျမေအာက္တံခါးေတြကို ျမင္ေတြ႕ရမွာပါ။ ေျမာက္ကိုရီးယား ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အေမရိကန္ရဲ့ေလေၾကာင္းကေန ႏ်ဴးကလီးယားလက္နက္နဲ႔ တိုက္ခိုက္မႈကိုကာကြယ္ရန္ျပံဳယမ္းျမိဳ႕ကို စစ္ဗ်ဴဟာက်က်ဖန္တီးထားတာကိုေတြ႔ရမွာပါ။

Rungrado 1 st of May Stadium ကို May Day Stadium လို႔လည္းေခၚဆုိႏုိင္ျပီး ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ့ အထင္ရွားဆံုးေသာ အားကစားကြင္းၾကီးျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၉ခုနွစ္၊ေမလ(၁)ရက္ေန႕ကဖြင့္လွစ္ခဲ့ျပီး (၁၃)ၾကိမ္ေျမာက္ကမာၻလူငယ္အားကစားပြဲေတာ္ကိုလည္း လက္ခံက်င္းပခဲ့ဖူးပါတယ္။ ၿပံဳယမ္းမွာ တည္ရွိတဲ့ ဒီအားကစားကြင္းဟာ ကမာၻေပၚမွာ အၾကီးဆံုးအားကစားကြင္းၾကီးျဖစ္ျပီး လူေပါင္း (၁၁၄၀၀၀) ဝင္ဆန္႕ကာ ၂၀.၇ ဟက္တာ (၅၁ ဧက)အက်ယ္ရွိပါတယ္။

ျပံဳယမ္းျမိဳ႔ေတာ္မွာရွိတဲ့The Arch of Triumph အထိမ္းအမွတ္အေဆာက္အအံုဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံ အေနနဲ႔ (၁၉၂၅ ကေန၁၉၄၅) ခုနွစ္အထိဂ်ပန္ေတြရဲ့ က်ဴးေက်ာ္စစ္ကို ေအာင္ျမင္စြာဟန္႔တားနိုင္တဲ့ အထိမ္းအမွတ္ အေနနဲ႔တည္ေဆာက္ ခဲ့တာပါ။ ဒီအေဆာက္အအံုကို အျဖဴေရာင္ေက်ာက္ေတြကိုအသံုးျပဳတည္ေဆာက္္ခဲ့ျပီး ၁၉၈၂ခုနွစ္ ဧျပီ(၁၅)ရက္ေန႔ကစတင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနုိင္ငံရဲ့ The Arch of Triumph ဟာ ကမာၻေပၚမွာ ဒုတိယေျမာက္အျမင့္ဆံုးျဖစ္ျပီး ကမာၻအၾကီးဆံုး The Arch of Triumph ကေတာ့ ေျမာက္အေမရိကတိုက္ မကၠဆီကိုနိုင္ငံမွာတည္ရွိျပီး (၁၉၇)ေပအျမင့္ရွိကာ (၁၆၄)ေပက်ယ္ဝန္းပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယား နဲ႔ ေတာင္ကုိရီးယားဟာ အစက တေပါင္းတည္းရွိခဲ့တာပါ။ ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္ အခုလို ႏွစ္ပိုင္းကြဲသြားရျခင္းမွာ ဒုတိယကမၻာစစ္ မတိုင္မီ ကိုရီးယားကို ကိုလိုနီနယ္အျဖစ္ အုပ္စိုးခဲ့သည့္ ဂ်ပန္တို႔က ၁၉၄၅ ခုႏွစ္တြင္ စစ္႐ႈံးခဲ့ရသည့္ ပေယာဂေၾကာင့္ဆိုလၽွင္ မွားမည္မထင္ပါ။

၁၉၄၅ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ေလာက္က ေယာ္လတာၿမိဳ႕၌ က်င္းပခဲ့ေသာ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံႀကီးမ်ား၏ ညီလာခံတြင္ ကိုရီးယားအေရး၌ စစ္ဆင္မႈလြယ္ကူေစရန္ ေျမာက္လတၱီတြဒ္ မ်ဥ္းေၾကာင္း ၃၈ ဒီဂရီ၏ ေျမာက္ဘက္ပိုင္းကို ဆိုဗီယက္တပ္မ်ားက သိမ္းယူရန္ႏွင့္ ေတာင္ဘက္ပိုင္းကို အေမရိကန္တပ္မ်ားက သိမ္းယူရန္ သေဘာတူညီခဲ့ၾကပါတယ္။

ဤအစီအစဥ္မွာ ေသနဂၤဗ်ဴဟာနည္းအရ စစ္ဆင္မႈ လြယ္ကူေစရန္ အၾကမ္းဖ်င္း ျပ႒ာန္းခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒုတိယကမၻာစစ္ ၿပီးဆုံးေသာအခါ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံႀကီးမ်ား၏ အျမင္တိုမႈေၾကာင့္ ထိုနယ္နမိတ္အတိုင္းပင္ ကိုရီးယားႏိုင္ငံသည္ ေျမာက္ပိုင္း၊ ေတာင္ပိုင္း ကြဲျပားလ်က္ ယေန႔တိုင္ တည္ရွိေနခဲ့ရပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနုိင္ငံဟာ (၁၉၄၈)ခုနွစ္မွာလြတ္လပ္ေရးရခဲ့ျပီး ဂ်ပန္နဲ႔ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံကေတာ့ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ျခင္းမရွိပါဘူး။ ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံကို စတင္တည္ ေထာင္ခဲ့ခ်ိန္တည္းက သမၼတအျဖစ္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ကင္အီဆြန္းရဲ့ သမၼတ သက္တမ္းဟာ ကုန္ဆံုးခ်ိန္ဆိုျပီးမရွိခဲ့ပဲ ၁၉၉၄ ခုနွစ္သူကြယ္လြန္ခ်ိန္မွရပ္နားပါေတာ့တယ္။

ကင္အီဆြန္းဟာ အာဏာရွင္အျဖစ္နိုင္ငံေတာ္အာဏာကို (၂၃)နွစ္ၾကာ ေအာင္ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ကာ သားျဖစ္သူ ကင္ဂ်ံဳအီထံ လက္ဆင့္ကမ္းခဲ့ပါတယ္။ သူရဲ့အာဏာ ရွင္စရိုက္နဲ႔ စစ္ဘက္ေရးရာအေလးေပးတဲ့မူဝါဒေတြေၾကာင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ ကမာၻေပၚမွာ ယင္းအခ်ိန္တည္းကစတင္ျပီး အထီးက်န္ဆန္လာခဲ့ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံရဲ့ ျပကၡဒိန္ဟာ အလြန္ထူးျခားျပီး ကင္အီဆြန္းေမြးဖြားခ်ိန္ကေန႔ကေန စတင္ေရတြက္ပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္က (၂၀၁၈)ခုနွစ္ ျဖစ္ေပမယ့္ ေျမာက္ကိုရီးယားမွာေတာ့ ကင္အီဆြန္းေမြးဖြားခ်ိန္ဟာ ၁၉၁၂ခုနွစ္ကျဖစ္လို႔ အဲဒီအခ်ိန္က စတင္ေရတြက္လွ်င္ေျမာက္ကိုရီးယားျပကၡဒိန္အရ (၁၀၆)နွစ္သာ ရွိေနပါေသးတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံဟာ(၂၀၀၉)ခုနွစ္ကေနစျပီး တရားဝင္ကြန္ျမဴနစ္ နိုင္ငံ မဟုတ္ေၾကာင္းေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ဴခ်ီဆိုတဲ့ နိုင္ငံေရးသေဘာတရားတစ္ခုကို စတင္က်င္သံုးခဲ့တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ ဂ်ဴခ်ီဆိုတာကေတာ့ ကင္အီဆြန္းရဲ့အေတြးအျမင္ ျဖစ္ျပီး ကိုယ္တိုင္ယံုၾကည္မႈကို အေျခခံပါတယ္။ သူရဲ့အုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာနည္းစနစ္အရ ေျမာက္ကိုရီးနိုင္ငံရဲ့ ကံၾကမၼာကို ေျမာက္ကိုရီးယားျပည္သူေတြကသာ ဖန္တီးနိုင္ မွာျဖစ္တဲ့ အတြက္ နိုင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၊ တည္ေဆာက္ေရး ေတာ္လွန္ေရးေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံရဲ့အဓိကအစားအစာ ကေတာ့ဆန္ျဖစ္ျပီး၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ အသား၊ ငါးတို႔နဲ႔တြဲဖက္စားသံုးၾကပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံကစားေသာက္ ဆိုင္ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ရိုးရာအစားအေသာက္ေတြကို ဟင္းပြဲေတြနဲ႔အတူခ်ိတ္ဆြဲထားေလ့ရွိျပီး အမ်ားစုကေတာ့ အခ်ိန္တိုအတြင္းခ်က္ျပဳတ္နိုင္ၾကကာ ထမင္းနဲ႔တြဲဖက္စားသံုးရတဲ့ ဟင္းလ်ာေတြျဖစ္ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားအစားအေသာက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံနဲ႔ သြားတူေနခဲ့ျပီး ဟင္းခတ္အေမႊးအၾကိဳင္ကို အေလးထားမႈနည္းပါးကာ ေခါတ္ဆြဲျပဳတ္၊ကင္ခ်ိီစတာေတြကို ရိုးရာအစား အေသာက္အျဖစ္သတ္မွတ္စား သံုးၾကပါတယ္။

Chollima လို႔အမည္ေပးထားတဲ့ ဒ႑ာရီဆန္ဆန္ျမင္းပ်ံရုပ္တုဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ ငံရဲ့ အထိန္းအမွတ္ တိရိစာၦန္ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားေရွးေဟာင္းသုေသသနအဖြဲ႔ကေတာ့ (၂၀၁၂)ခုနွစ္မွာ သူတို႔အဖြဲ႕ ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့နွစ္ေပါင္း(၂၀၀၀)ေလာက္က နာမည္ေက်ာ္စစ္ဘုရင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Tongmyung ကိုျမဳပ္ႏွံထားတဲ့အခန္းကို သူစီးေတာ္ယာဥ္ျဖစ္တဲ့ ဒ႑ာရီလာ ဦးခ်ိဳတစ္ ဖက္တည္းရွိတဲ့ ျမင္းရုပ္ၾကြင္းနဲ႔ အတူေတြ႔ရွိခဲ့တယ္လို႔ ကမာၻကို ေၾကာ္ျငာခဲ့ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံမွာ ေဆးေျခာက္ကိုတရားဝင္အသံုးျပဳခြင့္ရွိျပီး ေဘးျဖစ္ေစတဲ့ ေဆးဝါးအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားျခင္းမရွိပါဘူး။ (ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ႕စစ္တမ္းေတြကေတာ့ ေဆးေျခာက္ဟာ တရားမ၀င္ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ )ခရစ္ယာန္သမၼာက်မ္းစာပိုင္ဆိုင္ထားျခင္း၊ ေတာင္ကိုရီးယားဇာတ္ကားမ်ား၊ အေနာက္ တိုင္းရုပ္ရွင္နဲ႔ ညစ္ညမ္းစာေပ၊Videoေတြျဖန္႔ေဝျခင္းကိုေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရ ကေသဒဏ္ေပးရမဲ့ လုပ္ရပ္အျဖစ္သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

စစ္ဘက္ဆိုင္ရာပုဂိၢဳလ္ေတြနဲ႔ အစိုးရအမႈထမ္းေတြပဲ ေမာ္ေတာ္ကားေတြကို ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယား နိုင္ငံမွာတရားဝင္ခြင့္ျပဳထားတဲ့ဆံပင္ပံုစံ(၂၈) မ်ိဳးရွိပါတယ္။ အဲဒီစာရင္းက ေက်ာ္လြန္ျပီး ဆံပင္ပံုစံထားပိုင္ခြင့္မရိွပါဘူး။ ဒါအျပင္ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံမွာ ဂ်င္းအဝတ္အစား ဝတ္ဆင္ျခင္းကို ျပင္းထန္စြာတားျမစ္ထားပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဂ်င္းထည္ အမ်ားစုက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကတင္သြင္းတာ ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီး နိုင္ငံကိုနွစ္စဥ္ ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ေထာင္နဲ႔ခ်ီျပီးလာေရာက္လည္ပတ္ၾကပါတယ္။ စင္ကာ ပူနဲ႔မေလးရွားနိုင္ငံ နွစ္နိုင္ငံသာ ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံနွင့္ ဗီဇာကင္းလြတ္ခြင့္ရွိၾကပါ တယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားကိုလာေရာက္လည္ပတ္သူေတြဟာ အစိုးရရဲ႕ ပုဂိၢဳလ္ေရးဆိုင္ရာစိစစ္ျခင္းကိုခံရျပီး တရုတ္နိုင္ငံ ေဘဂ်င္းက တစ္ဆင့္သာ ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံအတြင္း ဝင္ေရာက္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံသားေတြ ကိုေတာ့ဝင္ေရာက္ခြင့္ေပးမထားပါဘူး။

ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံကိုလာေရာက္လည္ပတ္ သူေတြဟာ အာဏာပိုင္ေတြရဲ့ခြင့္ျပဳခ်က္ မရပဲ ေဒသခံေတြနဲ႔ စကားစျမည္ေတာင္ ေျပာခြင့္မရွိပါဘူူး။ ေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆိုင္ရာဥပေဒေတြထဲမွာ နိုင္ငံျခားသားေတြနဲ႔ စကားေျပာခြင့္မရွိပဲ ေတြ႔ရွိပါက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူေလ့ရွိတယ္ လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

သုတဇုန္

Leave a Reply