လက္ရွိကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံး ပုဂၢဳိလ္ႀကီး ၁၀ ဦး အေၾကာင္း

Posted on

၁၀။ ခ်ားလ္စ္ ခို႔ခ္် (Koch Industries)

ခ်ား(လ္) ဒီ ဂါနာလ္ ခို႔ခ္် ဟာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒုတိယ ဝင္ေငြ အမ်ားဆုံး လုပ္ငန္းစုတစ္ခု ျဖစ္တဲ့ ခို႔ခ္် စက္မႈလုပ္ငန္းစု ႀကီး၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕ဥကၠ႒ ႏွင့္ အလုပ္အမႈေဆာင္ အရာရွိတစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက ပညာေရးမွာ ထူးခြ်န္ခဲ့တဲ့ ခုိ႔ခ်္ဟာ စက္မႈအင္ဂ်င္နီယာ နဲ႔ ဓာတုေဗဒအင္ဂ်င္နီယာဘာသာေတြနဲ႔ မဟာဘြဲ႔ကိုရရွိခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာင္းၿပီးတဲ့ေနာက္ ဖခင္ျဖစ္သူရဲ႕ ေရနံလုပ္ငန္းမွာ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၆၇ခုႏွစ္မွာ ဖခင္ရဲ႕ သာမန္လုပ္ငန္းေလးကုိ ခုိ႔ခ်္က ခုိ႔ခ်္စက္မႈလုပ္ငန္း(Koch Industries) လုိ႔ေျပာင္းလဲလုိက္ၿပီး လုပ္ငန္းေတြကို ခ်ဲ႔ထြင္ခဲ့ပါတယ္။

သဘာ၀တြင္းထြက္ နဲ႔ ေရနံဆုိင္ရာလုပ္ငန္းေပါင္းမ်ားစြာကို လုပ္ေဆာင္တဲ့ လုပ္ငန္းစုႀကီးျဖစ္ပါတယ္။ ခုိ႔ခ်္ရဲ႕ စီမံခန္႔ခြဲမႈနဲ႔ အကြက္ျမင္မႈေတြေၾကာင့္ ကုမၸဏီဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ခန္႔အၾကာ ၂၀၀၆ခုႏွစ္မွာေတာ့ စတင္ခါကနဲ႔ အဆ ၂၀၀၀ ပိုမုိႀကီးမားလာခဲ့ကာ အေမရိကန္ရဲ႕ အႀကီးဆုံးလုပ္ငန္းတစ္ခုျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ယခုလက္ရွိ ခုိ႔ခ်္ရဲ႕ပိုင္ဆုိင္မႈကေတာ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၃.၄ဘီလ်ံ ျဖစ္ပါတယ္။

၉။ လယ္ရီေပ့ခ်္ (Google)

လယ္ရီေပ့ခ်္ ကိုေတာ့ ဂုိဂဲလ္တည္ေထာင္သူအျဖစ္ လူသိမ်ားပါတယ္။ မိဘမ်ားမွာ မီခ်ီကန္တကၠသုိလ္ ကြန္ပ်ဴတာသိပၸံမွ ပါေမာကၡမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ၆ႏွစ္အရြယ္ကတည္းက ကြန္ပ်ဴတာေတြနဲ႔ရင္းႏွီးခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ မူလတန္းသင္္ခန္းစာေတြကို ကြန္ပ်ဴတာသုံး၍လုပ္ခဲ့သူပါ။ ကြန္ပ်ဴတာသိပၸံဘြဲ႔ကိုမီခ်ီကန္ တကၠသိုလ္ကေန ရရွိခဲ့ၿပီး ဘြဲ႔လြန္ကိုေတာ့ စတန္းဖုိ႔ဒ္ကေန ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ပါရဂူဘြဲ႔ယူဖုိ႔အတြက္ အင္တာနက္ကြန္ယက္မ်ား ခ်ိတ္ဆက္မႈဆုိင္ရာနည္းပညာ စာတမ္းကို ျပဳစုဖုိ႔ႀကဳိးစားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ေတာ့ အင္တာနက္ေပၚမွာ လုိခ်င္တဲ့ အဖုိးတန္အခ်က္အလက္ေတြကို အေကာင္းဆုံးဘယ္လုိရွာေဖြႏုိင္မလဲ အေျဖကိုရွာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က အင္တာနက္မွာ web page ေတြဟာ ျပန္႔ႀကဲေနၿပီး လုိခ်င္တာကို ရွာေဖြဖုိ႔ မလြယ္ကူခဲ့ပါဘူး။

ေပ့ခ်္ရဲ႕ပေရာဂ်က္ကုိ စိတ္၀င္စားတဲ့ ဆာဂ်ီဘရမ္းနဲ႔ ေပါင္းမိၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕ဦးေဆာင္ႀကဳိးစားမႈနဲ႔ အတူ ၁၉၉၆ခုႏွစ္မွာ ဂုိဂဲလ္ကို ပထမဆုံးအေနနဲ႔ စတန္းဖုိဒ့္တကၠသိုလ္ ၀ဘ္ဆုိဒ္မွာ တင္ေပးႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၈ခုႏွစ္မွာေတာ့ သူတုိ႔ႏွစ္ေယာက္ေပါင္းၿပီး Google ကုမၸဏီကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ကာ တြဲဘက္ဥကၠဌ တာ၀န္ေတြကို ယူခဲ့ၾကပါတယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ Google ဟာ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး နည္းပညာကုမၸဏီႀကီးတစ္ခုျဖစ္ခဲ့ၿပီး ဆာဂ်ီဘရမ္းက ၅၂.၆ဘီလ်ံ ၾကြယ္၀ကာ ေပ့ခ်္ကေတာ့ ၅၄ဘီလ်ံ နဲ႔ ကမာၻ႔နံပါတ္ ၉ အခ်မ္းသာဆုံးသူ ျဖစ္ေနပါၿပီ။

၈။ လယ္ရီ အယ္လစ္ဆင္ ( Oracle)

လယ္ရီ အယ္လစ္ဆင္ ကေတာ့ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး ေဆာ့၀ဲနည္းပညာကုမၸဏီႀကီး Oracle ကို တည္ေထာင္တဲ့သူအျဖစ္ သိၾကပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက မိခင္ရဲ႕စြန္႔ပစ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရတဲ့သူဟာ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးဖခင္  Lillian Spellman Ellison ရဲ႕လက္ထဲမွာႀကီးျပင္းခဲ့ရပါတယ္။ ဥာဏ္ထက္လြန္းေပမယ့္ စာသင္ရာမွာ စိတ္မပါတဲ့အတြက္ ဒုတိယႏွစ္နဲ႔ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကြန္ပ်ဴတာဒီဇုိင္းကို စိတ္၀င္စားတာေၾကာင့္ ခ်ီကာဂုိတကၠသုိလ္မွာ ကြန္ပ်ဴတာဒီဇုိင္းဘာသာရပ္ကုိ တစ္ႏွစ္သြားတက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ေတာ့ Ampex ကုမၸဏီမွာ ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္ခဲ့ၿပီး သူလုပ္ရတဲ့အလုပ္က CIA အတြက္ အခ်က္အလက္မ်ားကိုထည့္ေပးရတဲ့ အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအလုပ္ကို Oracle လုိ႔နာမည္ေပးခဲ့ၿပီး ၁၉၇၇ခုႏွစ္မွာေတာ့ Oracle ကုမၸဏီကို စတင္ခဲ့ပါတယ္။

အယ္လစ္ဆင္ဟာ Apple ကုမၸဏီမွာလည္း ဒါရုိက္တာတစ္ေယာက္အျဖစ္ လုပ္ကုိင္ဖူးၿပီး ေနာက္ပုိင္း အစည္းအေ၀းမ်ားကို တက္ရန္ အခ်ိန္မရွိဆုိတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ထြက္ခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ Oracle ဟာ ေဆာ့၀ဲေစ်းကြက္မွာ မုိက္ခရုိေဆာ့ဖ္ရဲ႕ေနာက္ ဒုတိယေနရာကို ရယူထားၿပီး အယ္လစ္ဆင္ကေတာ့ ၅၈.၃ဘီလ်ံ ၾကြယ္၀သူ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ  ေဆးဘက္ဆိုင္ ရာသုေတသန လုပ္ငန္းမ်ား၊ ပညာေရးနဲ႔ဆိုင္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ား စြာေပးလႉခဲ့ေပမယ့္ ဒီအတြက္ နာမည္ေဖာ္ထုတ္ျခင္းမရွိခဲ့ပဲ တုိးတုိးတိတ္တိတ္သာ လွဴခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ပုိင္ဆုိင္မႈ ၉၅%ကို ပရဟိတလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လွဴဒါန္းခဲ့မယ္လုိ႔ ေၾကျငာထားသူတစ္ဦးလည္းျဖစ္ပါတယ္။

၇။ မတ္ခ္ ဇူကာဘတ္ ( Facebook)

ေဖ့ဘုတ္တည္ေထာင္သူ ဇူကာဘတ္ကေတာ့ ေဖ့ဘုတ္သုံးစြဲသူေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးၿပီးသူတစ္ေယာက္ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ၁၉၈၄ခုႏွစ္မွာေမြးဖြားခဲ့တဲ့သူဟာ အသက္ ၁၂ႏွစ္အရြယ္ကတည္းက ပရုိဂရမ္ေတြကို ကြ်မ္းကြ်မ္းက်င္က်င္ေရးတတ္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ ၂၀အရြယ္မွာေတာ့ ဟားဗတ္တကၠသုိလ္တက္ေနရင္း တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားေတြသုံးဖုိ႔ facemash ဆုိတဲ့ ၀ဘ္ဆုိဒ္ကို စတင္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသူႏွစ္ဦးစီရဲ႕ပုံကို ယွဥ္ၿပီး ဘယ္သူကေခ်ာလဲ ၊ ဘယ္သူက ဆြဲေဆာင္မႈရွိလဲ ဆုိတာကို အျခားသူေတြက အမွတ္ေပးလုိ႔ရတဲ့ ၀ဘ္ဆုိဒ္ျဖစ္ပါတယ္။ တကၠသုိလ္ေတြၾကား ေရးပန္းစားသြားတဲ့ သူ႔၀ဘ္ဆုိဒ္ဟာ အလြန္အမင္းေပါက္ခဲ့ၿပီး တစ္ပတ္အၾကာမွာေတာ့ ေက်ာင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔က ေခၚေတြ႔ၿပီး ပိတ္ခုိင္းခဲ့တယ္။ ေက်ာင္းသူေတြရဲ႕ ဓာတ္ပုံေတြကို ခြင့္မျပဳပဲယူသုံးခဲ့တာေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ျပန္လည္ေတာင္းပန္ခဲ့ရပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ေတာ့ သူဟာ ေက်ာင္းကထြက္ခဲ့ၿပီး facemash ကုိ facebook လုိ႔ေျပာင္းလဲကာ ေဖ့ဘုတ္ကုမၸဏီကုိ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ အစပိုင္းသိပ္မသုံးခဲ့ၾကေပမယ့္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ သုံးစြဲသူမ်ားျပားလာခဲ့သလုိ မတ္ခ္ဟာလည္း အသက္ ၂၃ႏွစ္တည္းနဲ႔ ကမာၻ႔အသက္ငယ္ဆုံး ဘီလ်ံနာျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ယခုလက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ေဖ့ဘုတ္သုံးစြဲသူေပါင္း သန္း ၂ေထာင္ေက်ာ္ခဲ့ၿပီျဖစ္ၿပီး မတ္ခ္ကုိယ္တုိင္လည္း ၆၁ ဘီလ်ံ ၾကြယ္၀သူ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ခ်မ္းသာေပမယ့္ ပရဟိတအလုပ္ေတြနဲ႔အတူ သာမန္လူတစ္ေယာက္လုိသာ ေနတတ္သူအျဖစ္ နာမည္ႀကီးပါတယ္။

၆။ ကားလုိစ့္ ဆလင္းမ္ (Telmex, América Móvil, and Grupo Carso)

ကားလုိစ့္ ဆလင္းမ္ ကေတာ့ မကၠဆီကုိ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ႀကီးတစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ကေန ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အထိ ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံး ေနရာကို ယူထားႏုိင္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ဖခင္ရဲ႕သင္ၾကားမႈေၾကာင့္ ငယ္စဥ္ကတည္းက စီးပြားေရးကို စိတ္၀င္စားခဲ့ၿပီး သူ႔ရဲ႕ပထမဆုံးရွယ္ယာအျဖစ္ အသက္ ၁၂ႏွစ္အရြယ္မွာ မကၠဆီကန္ဘဏ္ရဲ႕ ရွယ္ယာကို ၀ယ္ယူခဲ့ပါတယ္။ အသက္ ၁၇ႏွစ္အရြယ္မွာေတာ့ တစ္ပတ္ကို ၁၀ေဒၚလာနဲ႔ ဖခင္ရဲ႕ ကုမၸဏီမွာ ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ေတာ့ မကၠဆီကုိအမ်ဳိးသားတကၠသုိလ္ကေန ေဆာက္လုပ္ေရးအင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႔ကို ရရွိခဲ့ပါတယ္။ စီးပြားေရးကို စိတ္၀င္စားတဲ့ ဆလင္းမ္ဟာေက်ာင္းၿပီးတာနဲ႔ ခ်ီလီမွာ စီးပြားေရးသင္တန္းေတြကို တက္ခဲ့ပါေသးတယ္။ သူဟာ သခ်ၤာဆုိင္ရာအတြက္အခ်က္မွာ အလြန္ေတာ္သူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ဒီစြမ္းရည္ဟာ သူစေတာ့ရွယ္ယာလုပ္ငန္း၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္တဲ့အခါ တြက္ခ်က္မႈမွာ အလြန္အက်ဳိးျပဳခဲ့ပါတယ္။

အသက္ ၂၅ႏွစ္မွာေတာ့ စေတာ့ရွယ္ယာ trader တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄သိန္းခန္႔ကို ရွာႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ႏွစ္အၾကာမွာေတာ့  Inmobiliaria Carso ကုမၸဏီကိုတည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ တဲလ္မက္စ္၊ အေမရိကန္ မိုဗဲလ္ ( အီလက္ထေရာနစ္ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာ ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းစု) ၏ စီအီးအို ႏွင့္ အႀကီးအကဲ ျဖစ္ေသာ ကားလို႔စ္ စလင္းမ္ဟာ အသက္ ၇၈ႏွစ္ ရွိေနၿပီျဖစ္ၿပီး အခ်မ္းသာဆုံးသူတစ္ဦးအျပင္ ပရဟိတလုပ္ငန္းရွင္ အျဖစ္လည္း ေက်ာ္ၾကားပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ပိုင္ဆုိင္မႈကေတာ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆၂.၇ဘီလ်ံ ျဖစ္ပါတယ္။

၅။ အာမန္စီ႐ို ေအာ္ေတဂါ (Zara)

ေအာ္ေတဂါကေတာ့ ကမာၻ႔နာမည္ေက်ာ္ အ၀တ္အစားအမွတ္တံဆိပ္ျဖစ္တဲ့ Zara ပိုင္ရွင္မွန္း လူသိမ်ားပါတယ္။ ဖခင္က မီးရထားေအာက္ေျခ၀န္ထမ္းတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ငယ္စဥ္က အလြန္ဆင္းရဲခဲ့ပါတယ္။ ဆင္းရဲလြန္းလုိ႔ ၁၄ႏွစ္အရြယ္မွာ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့ရၿပီး အ၀တ္ဆုိင္မွာ အကူအေနနဲ႔ အလုပ္လုပ္ခဲ့တယ္။ လမ္းေဘးမွာ အ၀တ္ခ်ေရာင္းတဲ့အလုပ္ကုိ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လုပ္ကုိင္ခဲ့တယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ၾကာ လုပ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ကိုယ္ပုိင္ဒီဇုိင္းနဲ႔ ကိုယ္ပုိင္အ၀တ္ေတြကို စမ္းထုတ္ၿပီးေရာင္းခဲ့တယ္။  ၁၉၇၅ မွာ ZARA ဆိုတဲ့ တံဆိပ္ကို သူ႔ရဲ႕အ၀တ္ေတြမွာ တပ္လုိက္တယ္။

ေနာက္ထပ္ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေလာက္ ရုန္းကန္ၿပီးတဲ့ေနာက္ Zara အ၀တ္အစားေတြကို လူႀကဳိက္မ်ားလာခဲ့ၿပီး ကမာၻ႔ေစ်းကြက္ကို ၀င္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီေနာက္ေတာ့  ZARA ရဲ႕မူလကုမၸဏီအျဖစ္ Inditex ကုမၸဏီကို တည္ေထာင္ခဲ့တယ္။ အခုဆုိရင္ေတာ့ ႏုိင္ငံေပါင္း ၉၀ခန္႔မွာ ဆုိင္ခြဲေပါင္း ၇ေထာင္ခန္႔ ဖြင့္ႏုိင္ခဲ့တဲ့အထိ ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္။ ဘီလ်ံနာတစ္ေယာက္ျဖစ္ေပမယ့္ သာမန္အ၀တ္အစားနဲ႔ ရုိးရုိးကုပ္ကုပ္ေနေလ့ရွိၿပီး အင္တာဗ်ဴးေတြကို အလြန္ေရွာင္တတ္တယ္။ သူ႔ရဲ႕ၾကြယ္၀မႈကေတာ့ ၆၄.၂ ဘီလ်ံျဖစ္ပါတယ္။

၄။ ဘားနတ္အာႏုိ႔ထ္ (LVMH)

အာႏုိ႔ထက္ေတာ့ ျပင္သစ္ရဲ႕အခ်မ္းသာဆုံး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ႀကီးျဖစ္ၿပီး ကမာၻ႔နာမည္အႀကီးဆုံး ဇိမ္ခံပစၥည္းေတြကို ထုတ္လုပ္တဲ့ LVMH လုပ္ငန္းစုႀကီးရဲ႕တည္ေထာင္သူျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္သစ္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္တစ္ေယယာက္ရဲ႕ သားျဖစ္ၿပီး ငယ္စဥ္ကတည္းက စီးပြားေရးမွာ ထူးခြ်န္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႔ရၿပီးတဲ့ေနာက္ ဖခင္ရဲ႕သာမန္လုပ္ငန္းကို ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ထိပ္တန္းကုမၸဏီႀကီးျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲခ်ဲ႕ထြင္ေပးႏုိင္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္သစ္မွာ ဆုိရွယ္လစ္အားေကာင္းလာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အေမရိကန္ကို ေျပာင္းေရြ႕ခဲ့ရတယ္။ အဲဒီမွာေတာ့ သူ႔စီးပြားေရးမေအာင္ျမင္ခဲ့ပါဘူး။ ၃ႏွစ္အၾကာမွာေတာ့ ျပင္သစ္ကို ျပန္လာခဲ့ၿပီး ဇိမ္ခံပစၥည္းကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Financiere Agache မွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံခဲ့ၿပီး CEO အျဖစ္နဲ႔ တာ၀န္ယူလုပ္ကုိင္ခဲ့ပါတယ္။

စီးပြားေရးေစ်းကြက္ မတည္ၿငိမ္မႈေၾကာင့္ Christian Dior ႏွင့္ Le Bon Marche စတိုးဆိုင္ႀကီးက လြဲလုိ႔ ပုိင္ဆုိင္သမွ် အားလုံးကိုေရာင္းခ်ခဲ့ရတယ္။ ၁၉၈၇ခုႏွစ္မွာေတာ့ LVMH ကုိ တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဇိမ္ခံပစၥည္းလုပ္ငန္းကိုသာ အဓိကလုပ္ကုိင္ခဲ့ေတာ့တယ္။ ယေန႔ နာမည္ႀကီးေနတဲ့ Dior ဟာ ေရေမႊးဟာ ဒီအထဲက တစ္ခုပါ။ ၂၀၀၇ခုႏွစ္မွာေတာ့ ျပင္သစ္ရဲ႕အႀကီးဆုံး ကုမၸဏီျဖစ္လာခဲ့တယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ LVMH ဟာ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး ဇိမ္ခံပစၥည္းလုပ္ငန္းျဖစ္လာၿပီး အာႏုိ႔ထ္ဟာလည္း ၇၆.၅ဘီလ်ံ ၾကြယ္၀ခဲ့ၿပီ ျဖစ္တယ္။

၃။ ၀ါရင္းဘတ္ဖတ္ (Berkshire Hathaway)

၀ါရင္းဘတ္ဖတ္ ကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ဒသန နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ လူသိမ်ားတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ႀကီးျဖစ္ပါတယ္။ သူေဌးေတြထဲမွာ သူက တမူထူးတယ္လုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ အမ်ားစုက လုပ္ငန္းတစ္ခုတည္းကို တစိုက္မတ္မတ္လုပ္ေပမယ့္ ၀ါရင္းကေတာ့ လုပ္ငန္းေပါင္းစုံကို ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံၿပီး လုပ္ကုိင္လုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၀ ႏွစ္သားအရြယ္ကတည္းက လုပ္ႏုိင္တဲ့စီးပြားေရးေတြကို လုပ္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ ၁၁ႏွစ္မွာ ပထမဆုံး ရွယ္ယာကို ၀ယ္ခဲ့တယ္။ ၁၄ႏွစ္မွာ သတင္းစာ ပို႔တဲ့အလုပ္မွာ သူမ်ားေတြထက္ ႏွစ္ဆပုိလုပ္ၿပီး ေျမကြက္ေလးတစ္ကြက္ကုိ ၀ယ္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က သူလုပ္တဲ့အလုပ္ေတြက သတင္းစာပုိ႔ျခင္းအျပင္ ကုန္ဆုိင္အလုပ္ ၊ ေဂါက္သီးေရာင္းတဲ့အလုပ္ ၊ တံဆိပ္ေခါင္းေရာင္းတဲ့အလုပ္ေတြျဖစ္တယ္။ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားဘ၀မွာလည္း ေဘာလုံးကစားခုံ လုပ္ငန္းနဲ႔ စေတာ့ရွယ္ယာလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ကုိင္ခဲ့ၿပီး ေက်ာင္းၿပီးတဲ့အခါ သူဟာ ေဒၚလာ ၁သိန္းနီးပါးကို စုမိၿပီးျဖစ္တယ္။ စေတာ့ရွယ္ယာလုပ္ငန္းေၾကာင့္ ၁၉၆၁ခုႏွစ္မွာပဲ သန္းၾကြယ္သူေဌးျဖစ္လာခဲ့တယ္။

အဲဒီေနာက္ေတာ့ အထည္လိပ္လုပ္ငန္းျဖစ္တဲ့ Berkshire Hathaway မွာ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ အဲဒီလုပ္ငန္းစုႀကီးဟာ ဘတ္ဖတ္ရဲ႕လက္ေအာက္မွာ အာမခံလုပ္ငန္း ၊ အစားအစာ နဲ႔ စားေသာက္ဆုိင္လုပ္ငန္း ၊ ေလယာဥ္လုပ္ငန္း ၊ အရုပ္လုပ္ငန္း ၊ ေမာ္ေတာ္ကားလုပ္ငန္း ၊ မီဒီယာလုပ္ငန္း ၊ အိမ္ၿခံေျမလုပ္ငန္း ၊ အားကစားပစၥည္းလုပ္ငနး္ နဲ႔ အင္တာနက္လုပ္ငန္း အစရွိခဲ့ လုပ္ငန္းေပါင္းမ်ားစြာ ကုမၸဏီေပါင္းမ်ားစြာကို ပုိင္ဆုိင္ထားတဲ့ လုပ္ငန္းစုႀကီး တစ္ခုျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဘီလ်ံနာႀကီးျဖစ္ေပမယ့္ ဇိမ္ခံပစၥည္းေတြနဲ႔ အသားမက်ဘူး။ ဟုိးအရင္ေနခဲ့တဲ့ ၃ခန္းတြဲအိမ္ေလးမွာပဲေနတယ္ ၊ ကားကုိကုိယ္တုိင္ေမာင္းတယ္ ၊ ဂ်က္ေလယာဥ္ကုမၸဏီပုိင္ေပမယ့္ ကုိယ္ပုိင္ေလယာဥ္နဲ႔ ခရီးသြားေလ့မရွိဘူး ၊ အစားအေသာက္တစ္နပ္စာက ၁၀ေဒၚလာ မေက်ာ္ဘူး ၊ သူပုိင္ဆုိင္တဲ့ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၉၉% ကို လွဴဒါန္းသြားမယ္လုိ ကတိေပးထားတယ္။ လက္ရွိသူ႔ရဲ႕႔ပိုင္ဆုိင္မႈက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈၇.၉ ဘီလ်ံျဖစ္ပါတယ္။

၂။ ဘီဂိတ္စ္ (Mircosoft)

မုိက္ခ္ရုိေဆာ့ဖ္ပုိင္ရွင္ သူေဌးႀကီး ဘီဂိတ္စ္ကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ၾကြယ္၀မႈ နဲ႔ ပရဟိတလုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ လူသိအမ်ားဆုံး ပုဂၢဳိလ္တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက ကြန္ပ်ဴတာကို စိတ္၀င္စားတဲ့ ဂိတ္စ္ဟာ သူ႔ရဲ႕အားလုပ္ခ်ိန္ေတြကို ကြန္ပ်ဴတာ ကုဒ္ေရးတာနဲ႔ပဲ ကုန္ဆုံးေလ့ရွိပါတယ္။ သူစေရးခဲ့တဲ့ ပရုိဂရမ္က tic-tac-toe ဆုိတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာဂိမ္းျဖစ္ပါတယ္။ အထက္တန္းေက်ာင္းသား ဘ၀တည္းက စီးပြားေရး ကုမၸဏီေတြအတြက္ ပရုိဂရမ္ေတြကို ေရးသားေပးေနၿပီျဖစ္တယ္။ ၁၉၇၃ခုႏွစ္မွာ အထက္တန္းေက်ာင္းေအာင္ခဲ့ၿပီး SAT အရည္အခ်င္းစစ္စာေမးပြဲမွာ အမွတ္ေပါင္း ၁၆၀၀ ကုိ ၁၉၅၀မွတ္ ရတဲ့အထိေျဖျပႏုိင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီေနာက္ေတာ့ ဟားဗတ္မွာ ဥပေဒဘာသာရပ္ကို တက္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူစိတ္၀င္စားတာက ကြန္ပ်ဴတာလုိ႔ သိလုိက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ေက်ာင္းကေနထြက္ခဲ့ၿပီး သူငယ္ခ်င္း Paul Allen နဲ႔ အတူ Horneywell ဆုိတဲ့ ကုမၸဏီမွာ အလုပ္လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ အလုပ္အားခ်ိန္တုိင္းမွာ သူငယ္ခ်င္းႏွ္စ္ဦး ကြန္ပ်ဴတာကိုေလ့လာၿပီး ေနာက္ အေျခခံေဆာ့၀ဲတစ္ခုကို Apple ကုမၸဏီထံေရာင္းခ်ခဲ့တယ္။

၁၉၇၇ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဂုိေထာင္ေလးတစ္လုံးထဲကေန Microsoft ကုိ စတင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ဂိတ္စ္ရဲ႕အသက္ဟာ ၂၂ႏွစ္ပဲ ရွိေသးၿပီး တစ္ပိုင္တစ္ႏုိင္ကြန္ပ်ဴတာေတြလည္းေပၚေနၿပီျဖစ္တာေၾကာင့္ သူတုိ႔ရဲ႕ေဆာ့၀ဲေတြ အလြန္ေရာင္းခ်ခဲ့ရတယ္။ ၁၉၈၄ မွာေတာ့ ယေန႔ အေအာင္ျမင္ဆုံးကြန္ပ်ဴတာစနစ္ျဖစ္တဲ့ Windows1.0 ကုိ Apple အတြက္ေရးေပးႏုိင္ခဲ့တယ္။ Windows ရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈေၾကာင့္ အသက္ ၃၁ႏွစ္အရြယ္မွာပဲ ဂိတ္ဟာ ဘီလ်ံနာျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ဂိတ္ဟာ ခ်မ္းသာသလုိ အလွဴအတန္းလည္းရက္ေရာလြန္းသူတစ္ေယာက္ျဖစ္ကာ အလွဴအတန္းအလုပ္ႏုိင္ဆုံးသူအျဖစ္ နာမည္ႀကီိးပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြက သူ႔ရဲ႕သားသမီးမ်ားကို ေဒၚလာ ၁၀ သန္းသာေပးခဲ့မွာျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ပုိင္ဆုိင္မႈအားလုံးကို ပရဟိတလုပ္ငန္းေတြအတြက္ လွဴဒါန္းသြားမယ္လုိ႔ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာလည္း စီးပြားေရးကုိ အျခားသူေတြထံလႊဲထားခဲ့ၿပီး သူကိုယ္တုိင္ကေတာ့ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံးပရဟိတ ေဖာင္ေဒးရွင္းျဖစ္တဲ့ Bill & Melinda Gates Foundation မွာပဲ ကမာၻအႏွံ႔က လူသားေတြအတြက္ ပညာေရး နဲ႔ က်န္းမာေရး ကူညီမႈေတြကိုအခ်ိန္ျပည့္လုပ္ေဆာင္လွ်က္ရွိပါတယ္။ အဲဒီေဖာင္ေဒးရွင္းႀကီးက လက္ရွိအခ်ိန္မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၀.၇ ဘီလ်ံကုိ ကမာၻအႏွံ႔သို႔ လွဴဒါန္းခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဘီဂိတ္စ္ရဲ႕ လက္ရွိ ၾကြယ္၀မႈကေတာ့ ၉၅.၂ ဘီလ်ံ ျဖစ္ပါတယ္။

၁။ ဂ်က္ဖ္ဘီးဇုိစ့္ ( Amazon)

လက္ရွိအခ်ိိန္ ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံး ပုဂၢဳိလ္ျဖစ္ေနသူကေတာ့ အေမဇုန္သူေဌးႀကီး ဂ်က္ဖ္ဘီးဇုိစ့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက စက္မႈဆုိင္ရာ ပညာရပ္မ်ားကို စိတ္၀င္စားၿပီး လမ္းေလွ်ာက္တတ္စအရြယ္မွာပင္ ၀က္အူလွည့္တစ္လက္ျဖင့္ ကုတင္မွ၀က္အူမ်ားကို ျဖဳတ္တတ္ေနပါၿပီ။ သိပၸံစမ္းသပ္မႈမ်ားကို အထက္တန္းေက်င္းတက္ေနစဥ္အတြင္း စိတ္၀င္တစားျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အိမ္၏ ဂိုေထာင္ကုိ သူ႔ရဲ႕စမ္းသပ္ခန္းအျဖစ္ေျပာင္းလဲပစ္ကာ စမ္းသပ္မႈအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ကုိယ္တုိင္လုပ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ပရင့္စတန္ မွ ကြန္ပ်ဴတာသိပၸံ နဲ႔ အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႔ကို ရရွိခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ Wall Street ကြန္ပ်ဴတာ နယ္ပယ္မွာ ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ထုိ႔ေနာက္ အျခားနည္းပညာ ကုမၸဏီမ်ားတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေျပာင္းလဲလုပ္ကိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ကြန္ပ်ဴတာသမားျဖစ္ေပမယ့္ ငယ္စဥ္ကတည္းက အဖုိးရဲ႕ေမြးျမဴေရးၿခံထဲမွာ စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြကို လုပ္ခဲ့သူျဖစ္တာေၾကာင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈအပိုင္းမွာလည္း အလြန္ေတာ္သူ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ယေန႔ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး အြန္လုိင္းကုမၸဏီျဖစ္လာမယ့္ Amazon ကုမၸဏီကုိေတာ့ ၁၉၉၄ခုႏွစ္မွာ ဂိုေထာင္ေလးတစ္လုံးထဲကေန စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်က္ဖ္ ဘီဇို႔စ္ တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ Amazon ကုမၸဏီေလးသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၃ႏွစ္ၾကာၿပီး ယခုအခါတြင္ ကမာၻ႔နံပါတ္ ၁ အြန္လုိင္းအေရာင္းအ၀ယ္ကုမၸဏီျဖစ္လာခဲ့သလုိ ၀န္ထမ္းေပါင္း ၅သိန္္းေက်ာ္ရွိလာတဲ့အထိ ႀကီးထြားလာခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ကေတာ့ Amazon ကုမၸဏီရဲ႕တန္ဖုိးဟာ ေဒၚလာ ၁ထရီလီယံ(ဘီလ်ံ ၁ေထာင္) အထိ တက္သြားခဲ့ၿပီး ဂ်က္ဖ္ဘီးဇုိစ့္ရဲ႕ ၾကြယ္၀မႈဟာလည္း ၁၆၀.၇ ဘီလ်ံၾကြယ္၀ခဲ့ကာ ဒုတိယေနရာမွ ဘီဂိတ္စ္ကို ဘီလ်ံ ၆၀ေက်ာ္ ခ်န္ရစ္ထားႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

သုတဇုန္

Leave a Reply