ဆယ္ေက်ာ္သက္မွာ ပါရဂူဘြဲ႔ကို အရယူႏုိင္ခဲ့တဲ့ ပါရမီရွင္မ်ား

Posted on

ပါရဂူဘြဲ႔ရတဲ့အထိ မင္းဆက္လုပ္မွာလား မလုပ္ဘူးလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းဟာ ဘြဲ႔လြန္တက္ ေနတဲ့ေက်ာင္းသား/သူေတြအတြက္ေတာ့ ကိုယ့္ကိုကိုယ္အျမဲျပန္ေမး ေနရတဲ့ေမးခြန္းျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိန္ေတြ၊ေငြေတြအမ်ားၾကီးပံုေအာျပီး အပတ္တကုပ္ၾကိဳးစားပါမွ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရွိတဲ့ ပါရဂူဘြဲ႔ဟာ နယ္ပယ္အသီးသီးရဲ့ အျမင့္ဆုံးဘြဲ႔လုိ႔ဆုိရမွာျဖစ္ၿပီး ရယူဖို႔အင္မတန္ခဲယဥ္းပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲခက္ခဲေနပါေစ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ခက္ခဲရႈပ္ေထြးတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြကို ေက်ာ္ျဖတ္ျပီး ေပါက္ေျမာက္ေအာင္ျမင္တဲ့ ပါရဂူဘြဲ႔ခံ ပုဂၢိဳလ္ေတြကေတာ့ နွစ္စဥ္ေပၚထြက္လာစျမဲပါ။ ဒီတစ္ခါမွာေတာ့ ဒီေလာက္ခက္ခဲတဲ့ဘြဲ႔ကုိ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာ ရရွိခဲ့ၾကတဲ့သူ(၅)ဦးရဲ့အေၾကာင္းကို မ်ွေဝေပးခ်င္ပါတယ္။

(၅) Nobert Wiener (၁၇ႏွစ္အရြယ္မွာရ)

Nobert Wiener ဟာအေမရိကန္ျပည္ေထာင္ စု Tufts ေကာလိပ္(ယခု Tufts University) ကေန ၁၉၀၉ ခုနွစ္မွာ သခ်ၤာဘာသာရပ္နဲ႔ ဘြဲ႔ရရွိခဲ့ပါတယ္။ သူဘြဲ႔ရစဥ္ကသူအသက္အရြယ္ဟာ(၁၄)နွစ္သာရွိပါေသးတယ္။ သူဟာ သခ်ၤာဘာသာရပ္နဲ႔ေက်ာင္းျပီးေပမဲ့ ပါရဂူဘြဲ႔ကိုေတာ့ ခ်က္ခ်င္းၾကီးမၾကိဳးစားခဲ့ပါဘူး။ သူဟာ ဒသနိကပညာရပ္နဲ ႔သတၱေဗဒပညာရပ္ေတြကို  Harvard တကၠသိုလ္မွာ ဆက္လက္ဆည္းပူးခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒီေနာက္ေတာ့ သူဟာသခ်ၤာ ဘာသာရပ္္နဲ႔ ပါရဂူဘြဲ႕ရဖို႔ၾကိဳးစားပါေတာ့တယ္။

အသက္အရြယ္နဲ႔ မလိုက္ေအာင္ထူးခၽြန္ၿပီး အတန္းတုိင္းမွာ ထိပ္ဆုံးကေနေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့သူဟာ ၁၉၁၂ ခုနွစ္၊ သူအသက္(၁၇)နွစ္အရြယ္မွာ ကမာၻေက်ာ္ Harvard တကၠသိုလ္ကေန သခ်ၤာဘာသာရပ္နဲ႔ Ph.D (ပါရဂူဘြဲ႔)ကို ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ပါရဂူဘြဲ႔ရၿပီးတဲ့ေနာက္ေတာ့ Boston Herald ဂ်ာနယ္အတြက္ သတင္းေထာက္အျဖစ္ ခဏလုပ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ဒါအျပင္ ဒုတိယကမာၻစစ္ကာလအတြင္းကလည္း အေမရိကန္စစ္တပ္အတြက္ ေလယာဥ္ပစ္အေျမာက္ ထုတ္လုပ္တဲ့လုပ္ငန္းေတြမွာလည္း ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ခဲ့ပါေသးတယ္။ Nobert Wiener ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့လုပ္ငန္းေတြထဲမွာ အထင္ရွားဆံုးေသာ နယ္ပယ္ကေတာ့ Cybernetic(လူတိရိစာၦန္၊စက္ကိရိယာတို႔တြင္ ေပါင္းစပ္၊ဆက္သြယ္၊ထိန္းခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာအတတ္ပညာ) ျဖစ္ပါတယ္။

Cybernetic ပညာရပ္ဟာ ျဒပ္ဝတၳဳေတြရဲ့ တုံ႔ျပန္ခ်က္အယူအဆနဲ႔ဆက္ႏြယ္ေနျပီး အက်ိဳးဆက္အေနနဲ႔ လူအဖြဲ႔အစည္းဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္မႈနယ္ပယ္၊ အေတြးအေခၚပညာရပ္ဆိုင္ရာနယ္ပယ္၊ အေဆာက္အဦးေဆာက္လုပ္မႈဆိုင္ရာနယ္ပယ္၊ ဇီဝျဖစ္စဥ္နယ္ပယ္ေတြအထိ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္နာမည္ႀကီးေနတဲ့ ဆုိက္ဘာ ဆုိက္ဘာ (cyber) ဆုိတဲ့စကားကုိ စသုံးခဲ့တဲ့သူဟာ Norbert Weiner ပဲျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ မန္ဆာခ်ဴးဆက္နည္းပညာ တကၠသုိလ္ရဲ႕ သခၤ်ာပါေမာကၡအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သလုိ သုေတသနပညာရွင္ ၊ အေတြးအေခၚပညာရွင္တစ္ေယာက္ အျဖစ္လည္း နာမည္ႀကီးခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ၁၉၆၄ခုႏွစ္ အသက္ ၆၉ႏွစ္အရြယ္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။

(၄) Ruth Lawrence (၁၇ႏွစ္ အရြယ္မွာရ)

၁၉၈၅ ခုနွစ္မွာေတာ့ အသက္(၁၃)နွစ္အရြယ္သာရွိတဲ့ Ruth Lawrence အမည္ရွိတဲ့ ျဗိတိသ်ွ-အစၥေရးအႏြယ္ဝင္မိန္းကေလးဟာ နာမည္ေက်ာ္ Oxford တကၠသိုလ္ကေန သခ်ၤာဘာသာရပ္နဲ႔ ဘြဲ႕ရခဲ့ ပါတယ္။ ေနာက္တစ္နွစ္မွာလည္း ဒုတိယေျမာက္ဘြဲ႔ကို ရူပေဗဒ ဘာသာရပ္နဲ႔ထပ္မံ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၉ ခုနွစ္မွာေတာ့ သူမဟာ သခ်ၤာဘာသာရပ္နဲ႔ ပါရဂူဘြဲ႔ကို လက္ခံရယူ ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က သူမဟာ အသက္(၁၇)နွစ္အရြယ္သာရွိပါေသးတယ္။

အဲဒီေနာက္ေတာ့ သူမဟာ Harvard တကၠသိုလ္မွာ junior fellow အျဖစ္လည္းေကာင္း Michigan တကၠသိုလ္မွာ တြဲဖက္ပါေမာကၡအျဖစ္လည္းေကာင္း တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၈ ခုနွစ္မွာ ေတာ့သူမဟာ Hebrew University ကသခ်ၤာပညာရွင္ Ariyeh Neimark နဲ႔လက္ထပ္ခဲ့ျပီး အဲဒီနွစ္မွာပဲ ခင္ပြန္းရွိရာ အစၥေရးနိုင္ငံ၊ ေဂ်ရုစလင္ကိုေျပာင္းေရြ႔ခဲ့ျပီး Hebrew University မွာပဲ လက္ေထာက္ကထိကအျဖစ္ ဆက္လက္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ သူမဟာ မီဒီယာေတြရဲ့ေဝဖန္မႈကို ခံခဲ့ရပါေသးတယ္။

သူမဟာ သခ်ၤာဘာသာရပ္ဆိုင္ရာAlgebraic topology နဲ႔ Knot Theory ေတြနဲ႔ ပညာေရးအသိုင္းအဝိုင္းမွာ အလြန္ထင္ရွားသူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူမငယ္စဥ္က အျခားကေလးေတြလို စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ ပညာသင္ၾကားခြင့္မရပဲ အိမ္မွာသာ သင္ၾကားခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက အေျခအေနကို သူမအေနနဲ႔ ေနာင္တရေပမဲ့ မိဘေတြရဲ့ အခက္အခဲကို ကိုယ္တိုင္မိဘေနရာေရာက္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ ကိုယ္ခ်င္းစာတတ္ပါျပီလို႔ Lawrence ကအင္တာဗ်ဴးတစ္ခုမွာ ေျဖဆိုဖူးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Lawrenceဟာ အသက္(၉)နွစ္အရြယ္မွာပဲ သခ်ၤာပညာရပ္ဆိုင္ရာ O-level အထိေရာက္ရွိေနျပီျဖစ္ျပီး A-Level pure mathematics မွာ Grade-A အဆင့္အထိေရာက္ရွိေအာင္ထူးခၽြန္ေနခဲ့ ပါျပီ။ ကံအားေလ်ာ္စြာပဲ ေနာက္ပိုင္းပညာရွင္အမ်ားစုဟာ Lawrenceၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ၊ ဖိအားေတြ၊ မီဒီယာေတြရဲ့ အာရံုစိုက္မႈကို မခံရေတာ့ပါဘူး။

သူမဟာ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ အသက္ ၄၇ႏွစ္ရွိေနၿပီျဖစ္ၿပီး ေဂ်ရုစလင္က ဟီးဘရူးတကၠသုိလ္ဌာနခြဲတစ္ခုျဖစ္တဲ့ အုိင္းစတုိင္းနည္းပညာေက်ာင္းမွာ သခ်ၤာပါေမာကၡအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ေနပါတယ္။ သခၤ်ာနယ္ပယ္မွာေတာ့ သူမ သုေတသနျပဳခဲ့တဲ့ knot theory နဲ႔ algebraic topology တုိ႔ေၾကာင့္ အလြန္ထင္ရွားသူျဖစ္ပါတယ္။

(၃)Balamurali Ambati (၁၇ႏွစ္ အရြယ္မွာရ)

အိႏၵိယ-အေမရိကန္ ကျပား Balamurali Ambati ဟာ အသက္(၄)နွစ္အရြယ္ေလာက္ ကတည္းက ခက္ခဲတဲ့ သခ်ၤာပညာရပ္ဆိုင္ရာ တြက္ခ်က္မႈေတြကိုျပဳလုပ္ေနခဲ့ျပီး အသက္(၁၁)နွစ္အရြယ္မွာေတာ့ AIDSေရာဂါနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ေလ့လာ ေတြ႔ရွိမႈစာအုပ္ေတြကို ပညာရွင္တစ္ေယာက္အလား ေရးသားနိုင္ေနျပီျဖစ္တဲ့ ပါရမီရွင္တစ္ေယာက္ပါ။ အသက္(၁၃)နွစ္အရြယ္မွာေတာ့ နယူးေယာက္တကၠသိုလ္ကေန ေဆးပညာရပ္ဆိုင္ရာပညာသင္ၾကားမႈေတြကို ျပီးေျမာတ္ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၅ ခုနွစ္၊ သူအသက္(၁၇)နွစ္အရြယ္မွာေတာ့ နယူးေယာက္ျမိဳ႔မွာရွိတဲ့ Mount Siani ေဆးေက်ာင္းကေန ေဒါက္တာဘြဲ႔ကိုရယူနိုင္ခဲ့ ပါတယ္။

Ambatiဟာ အသက္(၂၄)နွစ္အရြယ္ေရာက္တဲ့ အခါမွာေတာ့ Medical training ေတြကို ၿပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္ခဲ့ျပီး မ်က္စိခြဲစိတ္ကုဆရာဝန္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ရပ္တည္ေနနိုင္ျပီျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ပုံမွန္ဆရာ၀န္အမ်ားစုဟာ Medical Training ေတြကို အသက္ ၃၀ ၀န္းက်င္အရြယ္မွသာ ၿပီးေလ့ရွိၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ Ambati ဟာခက္ခဲတဲ့အလုပ္ေတြကို လုပ္ကုိုင္ေနရေပမဲ့ အျမဲေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနတတ္သူျဖစ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ဒီလိုခက္ခဲတဲ့ အေတြ႔အၾကံဳေတြကပဲ ဘဝအတြက္ တန္ဖိုးမျဖတ္နိုင္တဲ့အရင္းအနွီးေတြရတယ္လို႔ သူေျပာေလ့ရွိပါတယ္။ သူရဲ့ေအာင္ျမင္မႈကေတာ့ရွင္းလင္းပါတယ္။ ေလ့လာမႈေတြနဲ႔အတူ စိတ္၀င္တစားနဲ႔ စဥ္ဆက္ မျပတ္သင္ယူမႈေတြကိုျပဳလုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္လုိ႔ သူကဆုိပါတယ္။

ဒါအျပင္သူဟာ ဆရာဝန္ဘဝကိုခ်စ္ျမတ္နိုးျပီး အေမရိကန္နဲ႔ အိႏၵိယကျပားတစ္ေယာက္ျဖစ္ရတဲ့အတြက္လည္း ဂုဏ္ယူပါသတဲ့။ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ လူနာမ်ိဳးစံုကိုခြဲစိတ္ကုသေပးရၿပီး ဒီအထဲမွာ အလႊာေပါင္းစံု၊လူမ်ိဳးေပါင္းစံု၊ပါဝင္ေနျပီး ေနရာမ်ိဳးစံုကေန ဒီခြဲစိတ္ကုတင္ တစ္ခုတည္းမွာ သူတို႔ရဲ့ဘဝကိုပံုအပ္ထားရတာပါ။ အားလံုးရဲ့ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ေတြက ငါအေပၚမွာပဲ မူတည္ေနလို႔ အေကာင္းဆံုးဆိုတဲ့အရာေတြကိုပဲ ငါလုပ္ေနရတာပါ။ သိပ္ေကာင္းတဲ့ခံစားခ်က္ပဲ၊ လူအခ်င္းခ်င္း လူနာနဲ႔ဆရာဝန္အေနအထားကေန တစ္ဖက္သားရဲ့ ဘဝကိုရပ္တည္နိုင္ဖို႔ ေျခတု၊လက္တုေတြကို တပ္ေပးျပီးအက်ိဳးေဆာင္ ရတာ သိပ္ေပ်ာ္စရာေကာင္းတယ္လို႔ Ambati ကအလုပ္အေပၚမွာထားတဲ့ သူသေဘာထားကို ေျပာဆိုဖူးပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ အသက္ ၄၇ႏွစ္ရွိေနၿပီျဖစ္တဲ့ မ်က္စိခြဲစိတ္အထူးကုဆရာ၀န္ႀကီးတစ္ေယာက္အျပင္ ပညာျဖန္႔ေ၀သူ ၊ ေဆးသုေတသနပညာရွင္တစ္ေယာက္အျဖစ္ပါ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လွ်က္ရွိပါတယ္။

(၂) Kim Ung-Yong (၁၅ႏွစ္ အရြယ္မွာရ)

ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံသား Kim Ung-Yongကေတာ့ အသက္(၃)နွစ္အရြယ္ကတည္း ကသူရဲ့ထက္ျမက္လြန္းတဲ့ ဥာဏ္အရည္အေသြးေၾကာင့္ ပါရမီရွင္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ကမာၻေက်ာ္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ အသက္(၅) နွစ္အရြယ္မွာေတာ့ Kim ဟာ ကိုရီးယား၊အဂၤလိပ္၊ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမန္၊ ဂ်ပန္ဘာသာစကားေတြကို ေျပာဆိုနုိင္ေနပါျပီ။ ဒါ့အျပင္သူဟာ မ်ားစြာေသာ ခက္ခဲတဲ့ Calculus ပုစာၦေတြကို ဒီအရြယ္ေလးနဲ႔ ေျဖရွင္းေနနိုင္ပါျပီ။ Kim အသက္ရွစ္နွစ္ေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ အေမရိကန္နိုင္ငံက Colordo တကၠသိုလ္က ဖိတ္ေခၚတာေၾကာင့္ Nuclear Physics ဘာသာရပ္ကို သြားေရာက္သင္ၾကားခဲ့ပါတယ္။

ယင္းဘာသာရပ္ကိုု အဆင့္ျမင့္ျမင့္ေအာင္ျမင္ခဲ့ျပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ ကမာၻေက်ာ္အေမရိကန္အမ်ိဳးသားေလေၾကာင္းနွင့္အာကာသအုပ္ခ်ဳပ္ ေရးအဖြဲ႔ (NASA) မွာတာဝန္ထမ္းေဆာင္ဖို႔ ကမ္းလွမ္းျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ Kim ဟာ နာဆာအဖြဲ႔မွာ ဆယ္နွစ္ခန္႔တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ နာဆာမွာတာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ အေတြ႔အၾကံဳနဲ႔ပတ္သတ္ျပီး Kim က “အဲဒီတုန္းကေတာ့ကၽြန္ေတာ္ဟာ စက္ရုပ္တစ္ ရုပ္လိုပါပဲ။ မနက္အိပ္ရာနုိးတာနဲ႔ လုပ္စရာရွိတဲ့အလုပ္ေတြကိုသိမ္းၾကံဳးလုပ္ရတာပါပဲ။ အမ်ားစုကေတာ့ ခက္ခဲတဲ့ တြက္ခ်က္မႈအေသးစိတ္ေတြပါ။ အခ်ိန္တန္ရင္ထမင္းစားတယ္။ အိပ္တယ္ ျပီးရင္လုပ္စရာ ရွိတာဆက္လုပ္တယ္။ အေပါင္းအသင္းသူငယ္ခ်င္း လညး္မရွိဘူး။ အိမ္ကိုလည္းအျမဲသတိရတယ္ အထူးသျဖင့္ အေမကုိလြမ္းတယ္” လို႔ ၂၀၁၀ ကျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုမွာေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

၁၉၆၂ခုနွစ္၊မတ္လ(၈)ရက္ေန႔က ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံ၊ ဆိုးလ္ျမိဳ႕မွာေမြးဖြားခဲ့တဲ့Kim ဟာ အသက္(၁၅)နွစ္အရြယ္ေလးနဲ႔ Ph.D(ပါရဂူဘြဲ႔)ကို Chungbuk အမ်ိဳးသားတကၠ သိုလ္ကေန Civil Engineering နဲ႔ပိုင္ဆိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါအျပင္ Kimဟာ IQ အျမင့္ဆံုး ပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ကမာ႔ၻဂင္းနစ္မွတ္တမ္းမွာ ရမွတ္ (၂၁၀)နဲ႔ မွတ္တမ္းတင္ခံရသူျဖစ္ပါတယ္။ Kim က “အတန္းပညာေအာင္ျမင္မႈနဲ႔ လူတစ္ေယာက္ရဲ့ အရည္အခ်င္းကို အျမဲတိုင္းတာလို႔မရပါဘူး။ လူအဖြဲ႔အစည္းရဲ့ လြဲမွားတဲ့အက်င့္ကို လူတစ္ဖက္သား အေပၚမွာ အျပင္ပံုပန္းသ႑န္ကိုၾကည့္ျပီး အကဲျဖတ္ၾကတာပါပဲ။ ဒါဟာ အကုန္မမွန္ႏုိင္ပါဘူး။ လူတိုင္း လူတိုင္းမွာ ကြဲျပားတဲ့သင္ယူမႈ၊နားလည္နိုင္စြမ္း၊ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ပန္းတိုင္၊ အရည္အခ်င္း၊ အိမ္မက္ေတြရွိေနပါတယ္။ ဒါေတြကို ေလးစားရမယ္ဗ်” လို႔ဆုိပါတယ္။

Kimဟာ ကုိရီးယားႏုိင္ငံ Chungbuk အမ်ိဳးသားတကၠသိုလ္ နဲ႔ Shinhan တကၠသုိလ္ေတြမွာ လက္ေထာက္ပါေမာကၡ ၊ ပါေမာကၡအျဖစ္ နဲ႔ အသီးသီးတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိမွာေတာ့ ကုိရီးယားဖြံၿဖဳိးတုိးတက္မႈ သင္တန္းေက်ာင္းမွာ လက္ေထာက္ဥကၠဌ တာ၀န္ကိုထမ္းေဆာင္ေနပါတယ္။

(၁) Karl Witte (၁၃ႏွစ္ အရြယ္မွာရ)

Johann Heinrich Friedrich Karl Witte ကိုေတာ့ ၁၈၀၀ျပည့္နွစ္ ဇူလိုင္လ(၁)ရက္ ေန႔မွာ ဂ်ာမနီနိုင္ငံ Lochau (ယခု schkopauျမိဳ႕ရဲ့ အစိတ္အပိုင္းတြင္ပါဝင္)ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။Karl Witte ဟာ ငယ္စဥ္ကတည္းက စာေရးဆရာနဲ႔ သင္းအုပ္ဆရာျဖစ္တဲ့ဖခင္ Karl Heinrich ရဲ့ဒသနေတြနဲ႔ၾကီးျပင္းလာခဲ့ပါတယ္။ ဖခင္ရဲ့ပ့ံပိုးေပးမႈေၾကာင့္ သူဟာ အသက္(၉)နွစ္အရြယ္မွာကတည္းက ဂ်ာမန္၊ျပင္သစ္၊ အီတလီ၊ လက္တင္၊ ဂရိဘာသာ စကားေတြကို တက္ေျမာက္ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ Karl Witte အသက္(၁၃)နွစ္အရြယ္၊၁၈၁၄ ခုနွစ္ ဧျပီလ(၁၄)ရက္မွာေတာ့ သူဟာဂ်ာမနီနိုင္ငံ Giessen တကၠသိုလ္ရဲ့ Ph.D ဘြဲ႔ကို ခ်ီးျမွင့္ျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါအျပင္ဂရင္းနစ္မွတ္တမ္းမွာလည္း ကမာၻေပၚမွာ အသက္ငယ္ ဆံုးေသာ ပါရဂူဘြဲ႔ရရွိသူအျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ျခင္းကိုခံခဲ့ရပါတယ္။(ယင္းမွတ္တမ္းကို ယေန႕အခ်ိန္ထိ ခ်ိဳးျဖတ္ႏုိင္တဲ့သူ မရွိေသးပါဘူး)။

Karl Witteရဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ကေတာ့ ေရွေနတစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔ပါ။ ဒီအတြက္ပညာဆက္လက္ဆည္းပူးရန္ ၁၈၁၈ ခုနွစ္မွာေတာ့ အီတလီနိုင္ငံကိုေရာက္ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ Karl Witte ဟာ စာဖတ္ျခင္းကိုအလြန္ဝါသနာထံုၿပီး စာအုပ္၊စာေပေတြကို အလြန္ျမတ္နိုးသူျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္အလယ္ေခတ္ကထင္ရွားတဲ့ အီတလီကဗ်ာဆရာ Dante ရဲ့ကဗ်ာေတြကို အလြန္နွစ္သက္သူျဖစ္ပါတယ္။ Dante Alighieri ရဲ့ကဗ်ာေတြဟာ အီတလီစာေပေလာကရဲ့ ထင္ရွားတဲ့ အမွတ္အသား ေတြလည္းျဖစ္ျပီး ထူးခၽြန္တဲ့ေက်ာင္းသားေတြကို ဒီနာမည္နဲ႔ပညာသင္ဆု ေပးအပ္ေလ့ ရွိပါတယ္။Karl Witte ဟာ Dante ရဲ့ပညာသင္ဆုကို ဆြတ္ခူးနုိင္ခဲ့ပါတယ္။

အီတလီကိုေရာက္ၿပီး ၅ႏွစ္အၾကာ ၁၈၂၃ခုႏွစ္မွာေတာ့ Breslau တကၠသုိလ္မွာ ပါေမာကၡျပန္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ရုိမန္ဥပေဒ ၊ ဘုိင္ဇန္တုိင္းဥပေဒ ၊ ပါရွန္းဥပေဒေတြကုိ သင္ၾကားေပးခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့သူဟာ ဂ်ာမန္ဥပေဒပညာရွင္တစ္ေယာက္အျဖစ္ရပ္တည္ရင္း ၁၈၈၃ခုႏွစ္မွာ ဂ်ာမနီႏုိင္ငံ ဟဲလ္လီၿမဳိ႕မွာကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။

Witte ရဲ႕အေၾကာင္းကို သူ႔ရဲ႕ဖခင္က The Education of Karl Witte ဆုိတဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္ေရးခဲ့ပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ထဲမွာ သူဟာ ဥာဏ္ပညာထက္ျမက္ၿပီးျဖစ္တဲ့ သားျဖစ္သူကို သိပၸံ ၊ ဗဟုသုတ ၊ အႏုပညာ ၊ ဘာသာစကား စတဲ့နယ္ပယ္မ်ဳိးစုံမွာ ထူးခြ်န္တတ္ေျမာက္ေစဖုိ႔ ဘယ္လုိေလ့က်င့္ပ်ဳိးေထာင္ေပးခဲ့တယ္ဆုိတဲ့အေၾကာင္း ေရးသားထားပါတယ္။ အဲဒီစာအုပ္ဟာ ဂ်ာမနီမွာ သိပ္နာမည္မႀကီးခဲ့ေပမယ့္ တရုတ္ႏုိင္ငံမွာေတာ့ ယေန႔ထက္တုိင္နာမည္ႀကီးလွ်က္ရွိၿပီး မိမိသားသမီးေတြကို ထူးခြ်န္ေစခ်င္တဲ့မိဘေတြဟာ ဒီစာအုပ္ထဲက နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ေလ့က်င့္ေပးလွ်က္ရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

သုတဇုန္

 

Leave a Reply