ကမာၻတလႊား လူေျပာအမ်ားဆုံး ဘာသာစကားမ်ားအေၾကာင္း

Posted on

ဒီတစ္ခါမွာေတာ့ ကမာၻေပၚက အသုံးအမ်ားဆုံး ဘာသာစကား ၉ မ်ဳိးအေၾကာင္းကို ဗဟုသုတ အျဖစ္မွ်ေ၀လုိက္ပါတယ္။

၉ ။ Japanese (ဂ်ပန္ဘာသာစကား)

ဂ်ပန္ဘာသာစကားကို ကမာၻေပၚမွာလူေပါင္း  ၁၂၈သန္းခန္႔ ေျပာဆိုၾကေနၾကပါတယ္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံနဲ႔ အုိကီနာ၀ါကြ်န္းစုေနသူမ်ားေျပာတဲ့စကားျဖစ္ၿပီး ဂ်ပန္ႏုိင္ငံရဲ ႔ရံုးသံုးဘာသာစကားလည္းျဖစ္ပါတယ္။ မူလရင္းျမစ္  ေအာ္တာအစ္ဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး အေစာဆုံးဂ်ပန္စကားလုံးမ်ားကို ၃ရာစု၀န္းက်င္က တရုတ္မွတ္တမ္းမ်ားမွာ ေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္။ ဂ်ပန္ဘာသာနဲ႔ သမုိင္းမွတ္တမ္းေတြကိုေတာ့ ၅ရာစု ၆ရာစု၀န္းက်င္မွ စေရးခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဂ်ပန္အေခၚ နိဟြန္း(တခါတရံ နိပြန္)သည္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ဂ်ပန္ဘာသာစကားကို နိဟြန္ေဂါ့ လုိ႔ေခၚပါတယ္။

၈။ Russian (ရုရွားဘာသာစကား)

ကမာၻေပၚမွာလူေပါင္း ၁၅၄သန္းထက္မနည္း ရုရွားစကားကိုေျပာဆိုၾကျပီး ရုရွားႏိုင္ငံရဲ႕ ရံုးသံုးစကားျဖစ္ပါတယ္။ ရုရွားစကားကုိ ရုရွားႏုိင္ငံတြင္းမွာသာမက ဘီလာရုစ္၊ ယူကရိန္းနဲ ့ကာဇက္စတန္တို ့မွာလည္း က်ယ္ျပန္ ့စြာေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ရုရွားစာ အကၡရာေတြကို Cyrillic လို ့ေခၚဆိုေၾကာင္း မွတ္သားရပါတယ္။ ရုရွားဘာသာ စကားဟာ ကမာၻကုလသမဂၢအဖြဲ႔ရဲ႕ တရား၀င္ရုံးသုံးဘာသာစကား ၆မ်ဳိးထဲမွာ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။

၇။ Portuguese (ေပၚတူဂီဘာသာစကား)

ေပၚတူဂီဘာသာစကားကို ကမာၻ႔ေပၚမွာ လူသန္းေပါင္း ၂၁၅ သန္းေက်ာ္က ေျပာဆိုေနၾကၿပီး သန္း ၁၅၀ ေက်ာ္ေသာ လူေတြဟာ ဘရာဇီးလူမ်ိဳး ေပၚတူဂီေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေပၚတူဂီဘာသာစကားကို ေပၚတူဂီ ၊ ဘရာဇီး ၊ အန္ဂိုလာ ၊ အေရွ႕တီေမာ၊ ဂီနီယာဘစ္ဆု၊ မိုဇမ္ဘစ္ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕မွာ အစိုးရ ရံုးသံုးဘာသာစကားအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ေပၚတူဂီစကားဟာ လက္တင္ဘာသာစကားကေန ဆင္းသက္လာတဲ့ ဘာသာစကား အမ်ားအျပားထဲက တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

၆ ။ Bengali(ဘဂၤလီဘာသာစကား)

ကမာၻေပၚမွာ ဘန္ဂါလီ(ဘဂၤလီ)စကားေျပာဆိုသူေပါင္း ၂၄၂သန္းခန္႔ရွိပါတယ္။ ဘဂၤလီဘာသာစကားဟာ ဘဂၤလာေ့ဒရွ္႕ရဲ႕အဓိကဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယႏုိင္ငံမွာလည္း ဒုတိယ အသံုးအမ်ားဆံုး ဘာသာစကားျဖစ္ပါတယ္။ အိႏိၵယရဲ႕ အေရွ့ပိုင္းျပည္နယ္ေတြျဖစ္တဲ့  အေနာက္ဘန္ေဂါ၊ ထရိပူရ၊ အာသံျပည္နယ္ တုိ႔မွာ ပိုမို အသံုးျပဳၾကပါတယ္။  အိႏၵိယ ႏွင့္ ဘဂၤလာေ့ဒရွ္ တို႕ရဲ႕ အစိုးရ ရံုးသံုးဘာသာစကားအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ အင္ဒို-အာရီယန္ဘာသာစကား ကေန ဆင္းသက္လာတဲ့ဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ ၊ ေဆာ္ဒီအာေရးဗ် နဲ႔ အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံေတြမွာလည္း အသုံးျပဳသူအမ်ားအျပားရွိေနပါတယ္။

၅ ။ Arabic (အာေရဗ်ဘာသာစကား)

အာေရဗ်ဘာသာစကားကိုေတာ့ တစ္ကမၻာလံုးမွာရွိတဲ့ လူဦးေရရဲ႕ ၂၉၀ သန္းေက်ာ္က ေျပာဆို သံုးစြဲၾကပါတယ္။ အာရဗီဘာသာစကားကို အဓိကေျပာဆို သုံးစြဲတဲ့ေဒသေတြကေတာ့ အာရွ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းနဲ ့အာဖရိက ေျမာက္ပုိင္းေဒသေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အာရဗီစကားဟာ ႏုိင္ငံေပါင္း ၂၆ႏုိင္ငံေက်ာ္ရဲ ့ရံုးသံုးဘာသာစကားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

၄ ။ Hindi/Urdu (ဟင္ဒီဘာသာစကား)

ဟင္ဒီ-အူရဒီဘာသာစကားဟာ အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႕ ဘာသာစကားတစ္မ်ိဳးျဖစ္သလို  ကမာၻေပၚမွာ လူေပါင္း ၃၂၉သန္းထက္မနည္း ေျပာဆိုေနၾကတဲ့ ဘာသာစကားျဖစ္ပါတယ္။ ဘဂၤါလီစကားနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္တူတဲ့  အင္ဒို-အာရီယန္ဘာသာစကားအမ်ိဳးအစားမ်ားစြာကို ေပါင္းစပ္ျဖစ္ေပၚလာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။Hindi ႏွင့္ Urdu ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးဟာ ေရးသားပံုခ်င္းကေတာ့ ကြာျခားပါတယ္။  ဟင္ဒီ နဲ ့အူရဒူစကားတို ့ဟာ အလြန္ဆင္တူယိုးမွားျဖစ္တဲ့အျပင္ ခြဲျခားဖို႔ခက္ပါတယ္။ အိႏၵိယမွာေတာ့ ဟင္ဒီဘာသာစကားကို အဓိကေျပာၿပီး ပါကစၥတန္မွာေတာ့ အူရဒူကို အဓိကေျပာေလ့ရွိပါတယ္။

၃ ။ English (အဂၤလိပ္ဘာသာစကား)

ကမာၻေပၚမွာ လူသိအမ်ားဆုံးဘာသာစကားျဖစ္တဲ့ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားကေတာ့ အမ်ားဆုံးသုံးစြဲမႈမွာေတာ့ တတိယအဆင့္မွာပဲ ရွိပါတယ္။ အဂၤလိပ္စကားကို ကမာၻေပၚမွာ လူေပါင္း ၃၇၈သန္းေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ၿဗိတိန္အား ပထမဆံုးက်ဳးေက်ာ္သိမ္းပိုက္သူမ်ားမွာ အင္ဂဲလ္စ္ ၊ ဂ်ဳ႕စ္ ႏွင့္ ဆက္ဆြန္ စေသာလူမ်ဳိးစု သံုးစုရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ဘာသာစကားမ်ား ေရာေႏွာေပါင္းစပ္သြားရာမွ အင္ဂလိုဆက္ဆြန္ ဘာသာစကား ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ၎အင္ဂလိုဆက္ဆြန္ဘာသာစကားသည္ ေရွးေခတ္ အဂၤလိပ္ဘာသာ စကား ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္စကားကို ရံုးသံုးစကားအျဖစ္ သက္မွတ္ေျပာဆိုၾကတဲ့ ႏုိင္ငံေပါင္း ၅၃ႏုိင္ငံခန္႔ ရွိပါတယ္။

၂ ။ Spanish(စပိန္ဘာသာစကား)

စပိန္စကားကေတာ့ ကမာၻေပၚမွာ လူေပါင္း ၄၄၂သန္းေျပာဆိုၾကတဲ့ စကားျဖစ္ၿပီး ကမာၻေပၚမွာ ဒုတိယလူေျပာအမ်ားဆုံး ဘာသာစကားျဖစ္ပါတယ္။ စပိန္ရဲ႕အဓိကဘာသာစကားျဖစ္တဲ့ စပိန္စကားကို ဥေရာပ နဲ႔ အေမရိက ေနရာအႏွံ႔မွာေျပာဆုိေနၾကပါတယ္။ လက္တင္အေမရိက ႏုိင္ငံအားလံုးနီးပါးဟာ စပိန္စကားကို ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ စပိန္စကားကို ရံုးသံုးဘာသာစကားအျဖစ္ သက္မွတ္ေျပာဆိုၾကတဲ့ ႏုိင္ငံေပါင္း ၂၀ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ 

၁ ။ Mandarin(မန္ဒရင္း – တရုတ္ဘာသာစကား)

ကမာၻေပၚမွာ နံပါတ္ ၁ သုံးစြဲသူအမ်ားဆုံး ဘာသာစကားကေတာ့ မန္းဒရင္ဘာသာစကားျဖစ္ပါတယ္။ မန္းဒရင္ဘာသာစကားကို လူေပါင္း ၉၀၈သန္းခန္႔က ေျပာဆုိသုံးစြဲလွ်က္ရွိပါတယ္။ မန္းဒရင္ လုိ႔ ဆုိလုိက္ရင္ တရုတ္ဘာသာစကားလုိ႔ အမ်ားစု သိၾကေပမယ့္ တကယ္ေတာ့ မန္းဒရင္းဟာ တရုတ္ဘာသာစကားေတြအမ်ားႀကီးထဲက လူသုံးအမ်ားဆုံးတစ္ခုသာျဖစ္ပါတယ္။ မန္းဒရင္ဘာသာစကားကုိ တရုတ္ ၊ ထိုင္၀မ္ နဲ႔ စင္ကာပူတုိ႔မွာ တရား၀င္ ရုံးသုံးဘာသာစကားအျဖစ္ ျပဌာန္း ထားပါတယ္။

—————————-

ကမ္ဘာတလွှား လူပြောအများဆုံး ဘာသာစကားများ (unicode)

၉ ။ Japanese (ဂျပန်ဘာသာစကား)

ဂျပန်ဘာသာစကားကို ကမ္ဘာပေါ်မှာလူပေါင်း  ၁၂၈သန်းခန့် ပြောဆိုကြနေကြပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံနဲ့ အိုကီနာဝါကျွန်းစုနေသူများပြောတဲ့စကားဖြစ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ရုံးသုံးဘာသာစကားလည်းဖြစ်ပါတယ်။ မူလရင်းမြစ်  အော်တာအစ်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အစောဆုံးဂျပန်စကားလုံးများကို ၃ရာစုဝန်းကျင်က တရုတ်မှတ်တမ်းများမှာ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဂျပန်ဘာသာနဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေကိုတော့ ၅ရာစု ၆ရာစုဝန်းကျင်မှ စရေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဂျပန်အခေါ် နိဟွန်း(တခါတရံ နိပွန်)သည် ဂျပန်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဂျပန်ဘာသာစကားကို နိဟွန်ဂေါ့ လို့ခေါ်ပါတယ်။

၈။ Russian (ရုရှားဘာသာစကား)

ကမ္ဘာပေါ်မှာလူပေါင်း ၁၅၄သန်းထက်မနည်း ရုရှားစကားကိုပြောဆိုကြပြီး ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ ရုံးသုံးစကားဖြစ်ပါတယ်။ ရုရှားစကားကို ရုရှားနိုင်ငံတွင်းမှာသာမက ဘီလာရုစ်၊ ယူကရိန်းနဲ့ကာဇက်စတန်တို့မှာလည်း ကျယ်ပြန့်စွာပြောဆိုကြပါတယ်။ ရုရှားစာ အက္ခရာတွေကို Cyrillic လို့ခေါ်ဆိုကြောင်း မှတ်သားရပါတယ်။ ရုရှားဘာသာ စကားဟာ ကမ္ဘာကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ရဲ့ တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကား ၆မျိုးထဲမှာ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပါတယ်။

၇။ Portuguese (ပေါ်တူဂီဘာသာစကား)

ပေါ်တူဂီဘာသာစကားကို ကမ္ဘာ့ပေါ်မှာ လူသန်းပေါင်း ၂၁၅ သန်းကျော်က ပြောဆိုနေကြပြီး သန်း ၁၅၀ ကျော်သော လူတွေဟာ ဘရာဇီးလူမျိုး ပေါ်တူဂီတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ပေါ်တူဂီဘာသာစကားကို ပေါ်တူဂီ ၊ ဘရာဇီး ၊ အန်ဂိုလာ ၊ အရှေ့တီမော၊ ဂီနီယာဘစ်ဆု၊ မိုဇမ်ဘစ် အပါအဝင် နိုင်ငံအချို့မှာ အစိုးရ ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ပေါ်တူဂီစကားဟာ လက်တင်ဘာသာစကားကနေ ဆင်းသက်လာတဲ့ ဘာသာစကား အများအပြားထဲက တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

၆ ။ Bengali(ဘင်္ဂလီဘာသာစကား)

ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဘန်ဂါလီ(ဘင်္ဂလီ)စကားပြောဆိုသူပေါင်း ၂၄၂သန်းခန့်ရှိပါတယ်။ ဘင်္ဂလီဘာသာစကားဟာ ဘင်္ဂလာေ့ဒရှ့်ရဲ့အဓိကဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာလည်း ဒုတိယ အသုံးအများဆုံး ဘာသာစကားဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယရဲ့ အရှေ့ပိုင်းပြည်နယ်တွေဖြစ်တဲ့  အနောက်ဘန်ဂေါ၊ ထရိပူရ၊ အာသံပြည်နယ် တို့မှာ ပိုမို အသုံးပြုကြပါတယ်။  အိန္ဒိယ နှင့် ဘင်္ဂလာေ့ဒရှ် တို့ရဲ့ အစိုးရ ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အင်ဒို-အာရီယန်ဘာသာစကား ကနေ ဆင်းသက်လာတဲ့ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အမေရိကန် ၊ ဆော်ဒီအာရေးဗျ နဲ့ အချို့နိုင်ငံတွေမှာလည်း အသုံးပြုသူအများအပြားရှိနေပါတယ်။
၅ ။ Arabic (အာရေဗျဘာသာစကား)

အာရေဗျဘာသာစကားကိုတော့ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာရှိတဲ့ လူဦးရေရဲ့ ၂၉၀ သန်းကျော်က ပြောဆို သုံးစွဲကြပါတယ်။ အာရဗီဘာသာစကားကို အဓိကပြောဆို သုံးစွဲတဲ့ဒေသတွေကတော့ အာရှ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနဲ့အာဖရိက မြောက်ပိုင်းဒေသတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အာရဗီစကားဟာ နိုင်ငံပေါင်း ၂၆နိုင်ငံကျော်ရဲ့ရုံးသုံးဘာသာစကားလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

၄ ။ Hindi/Urdu (ဟင်ဒီဘာသာစကား)

ဟင်ဒီ-အူရဒီဘာသာစကားဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ဘာသာစကားတစ်မျိုးဖြစ်သလို  ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူပေါင်း ၃၂၉သန်းထက်မနည်း ပြောဆိုနေကြတဲ့ ဘာသာစကားဖြစ်ပါတယ်။ ဘင်္ဂါလီစကားနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်တူတဲ့  အင်ဒို-အာရီယန်ဘာသာစကားအမျိုးအစားများစွာကို ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်လာတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။Hindi နှင့် Urdu ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိပြီး နှစ်မျိုးစလုံးဟာ ရေးသားပုံချင်းကတော့ ကွာခြားပါတယ်။  ဟင်ဒီ နဲ့အူရဒူစကားတို့ဟာ အလွန်ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်တဲ့အပြင် ခွဲခြားဖို့ခက်ပါတယ်။ အိန္ဒိယမှာတော့ ဟင်ဒီဘာသာစကားကို အဓိကပြောပြီး ပါကစ္စတန်မှာတော့ အူရဒူကို အဓိကပြောလေ့ရှိပါတယ်။
၃ ။ English (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား)

ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူသိအများဆုံးဘာသာစကားဖြစ်တဲ့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကတော့ အများဆုံးသုံးစွဲမှုမှာတော့ တတိယအဆင့်မှာပဲ ရှိပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်စကားကို ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူပေါင်း ၃၇၈သန်းပြောဆိုကြပါတယ်။ ဗြိတိန်အား ပထမဆုံးကျုးကျော်သိမ်းပိုက်သူများမှာ အင်ဂဲလ်စ် ၊ ဂျု့စ် နှင့် ဆက်ဆွန် စသောလူမျိုးစု သုံးစုရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားများ ရောနှောပေါင်းစပ်သွားရာမှ အင်ဂလိုဆက်ဆွန် ဘာသာစကား ပေါ်ထွက်လာပါတယ်။ ၎င်းအင်ဂလိုဆက်ဆွန်ဘာသာစကားသည် ရှေးခေတ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စကား ဖြစ်ပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်စကားကို ရုံးသုံးစကားအဖြစ် သက်မှတ်ပြောဆိုကြတဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၅၃နိုင်ငံခန့် ရှိပါတယ်။

၂ ။ Spanish(စပိန်ဘာသာစကား)

စပိန်စကားကတော့ ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူပေါင်း ၄၄၂သန်းပြောဆိုကြတဲ့ စကားဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဒုတိယလူပြောအများဆုံး ဘာသာစကားဖြစ်ပါတယ်။ စပိန်ရဲ့အဓိကဘာသာစကားဖြစ်တဲ့ စပိန်စကားကို ဥရောပ နဲ့ အမေရိက နေရာအနှံ့မှာပြောဆိုနေကြပါတယ်။ လက်တင်အမေရိက နိုင်ငံအားလုံးနီးပါးဟာ စပိန်စကားကို ပြောဆိုကြပါတယ်။ စပိန်စကားကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သက်မှတ်ပြောဆိုကြတဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၂၀ကျော်ရှိပါတယ်။

၁ ။ Mandarin(မန်ဒရင်း – တရုတ်ဘာသာစကား)

ကမ္ဘာပေါ်မှာ နံပါတ် ၁ သုံးစွဲသူအများဆုံး ဘာသာစကားကတော့ မန်းဒရင်ဘာသာစကားဖြစ်ပါတယ်။ မန်းဒရင်ဘာသာစကားကို လူပေါင်း ၉၀၈သန်းခန့်က ပြောဆိုသုံးစွဲလျှက်ရှိပါတယ်။ မန်းဒရင် လို့ ဆိုလိုက်ရင် တရုတ်ဘာသာစကားလို့ အများစု သိကြပေမယ့် တကယ်တော့ မန်းဒရင်းဟာ တရုတ်ဘာသာစကားတွေအများကြီးထဲက လူသုံးအများဆုံးတစ်ခုသာဖြစ်ပါတယ်။ မန်းဒရင်ဘာသာစကားကို တရုတ် ၊ ထိုင်ဝမ် နဲ့ စင်ကာပူတို့မှာ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် ပြဌာန်း ထားပါတယ်။

Leave a Reply