ရခိုင္ေတာ္၀င္မင္းသား ဒြန္မာတင္၏ သမိုင္းေၾကာင္း

Posted on

Via : ျမတ္ခႊာညဳိ

ျမန္မာဘုရင္ အေနာက္ဖက္လြန္မင္းလက္ထက္ ေအဒီ ၁၆၀၅ – ၂၈ ၊ ၁၆၁၃ ခုႏွစ္တြင္ သန္လ်င္ရွိ ေပၚတူဂီေျခကုပ္စခန္းကို အလံုးအရင္းႏွင့္ၿဖိဳခြင္းၿပီး ေပၚတူဂီလူရမ္းကားေခါင္းေဆာင္ ငဇင္ကာ ( ဖီလစ္ဒီဘရစ္တို) ႏွင့္ ၾကံရာပါ နတ္သွ်င္ေနာင္တို႔ကို အဆံုးစီရင္ေၾကာင္းႏွင့္ ေနာက္လုိက္ေနာက္ပါတို႔အား သစၥာေပးၿပီး ေရႊဘို ၊ မံုရြာ ၊ အညာသို႔ေျပာင္းေရြ႕ေျခရာခ်ကာ အမႈေတာ္ထမ္းေစခဲ့ေသာ သမုိင္းအေၾကာင္းကို ရဟန္းရွင္လူ ျမန္မာျပည္သူတို႔ အသိမ်ားသည္ ။ သို႔ေသာ္ ဤေဆာင္းပါးတြင္ ေဖာ္ျပမည့္ ရခိုင္သမုိင္းဝင္ ျဖစ္ရပ္ ကိုိုမူ သိသူမမ်ားေသးဟုထင္ပါသည္ ။

ေရွးေခတ္ရခိုင္ပညာတတ္တုိ႔ကား သိၾကသည္ ။ ယေန႔ ရခိုင္တုိင္းရင္းသား မ်ိဳးဆက္သစ္မ်ားအဖို႔ အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့ ျဖစ္ေနေပလိမ့္မည္ ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မယံုရင္ပံုျပင္ဟု မွတ္ဆိုေလာက္ေသာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါသမုိင္းျဖစ္ရပ္မ်ားကို အက်ဥ္းခ်ံဳးေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္ ။ ခရစ္ႏွစ္ ၁၆၁၀ တြင္ ေျမာက္ဦးမင္းဆက္မွ ခုနစ္ဆက္ေျမာက္မင္းဆက္ျဖစ္ေသာ မင္းရာဇာႀကီး၏ သားေတာ္ငယ္ ၊ စစ္တေကာင္း မင္းမန္ႀကီး သည္ ေနာင္ေတာင္ အိမ္ေရွ႕မင္း မင္းေခေမာင္းႏွင့္ မသင့္မတင့္ ေသာ္ေၾကာင့္ ထုိအခ်ိန္က ရခိုင္ေရေျမတြင္ ေျခကုပ္ရေနၾကေသာ ေပၚတူဂီတုိ႔ႏွင့္ေပါင္းကာ ေထာင္ထားသည္ ။

ထိုအခ်ိန္က ရခိုင္ပုိင္ ဘဂၤလားပင္လယ္တြင္းရွိ ဆန္ဒြိပကြန္း ( Sandwip) ေပၚတြင္ ေပၚတူဂီ-စပိန္ ကျပား ပင္လယ္ဓားျပ ဗိုလ္ဆီဘတ္(စ္)ရွန္ဂြန္ဇလ( Sebastian Gonsalves ) သည္ အခြင့္ေကာင္းယူကာ လက္နက္ လူသူ အကူေပးပါမည္ဟု စစ္တေကာင္းစားသို႔ စကားကမ္းသည္ ။ ထုိ႔ျပင္ ႏွစ္ဦးမဟာမိတ္ျပဳရာတြင္ ခိုင္ၿမဲေရး အတြက္ စစ္တေကာင္းစားသမီးႏွင့္ သူ႔သားကုိထိမ္းျမားရန္တိုက္တြန္းသည္ ။ စစ္တေကာင္း မင္းမန္ႀကီးသည္ ေနာင္ေတာ္အေပၚမေက်ခ်မ္းႏိုင္သျဖင့္ တုိက္တြန္းခ်က္ကို လက္ခံလိုက္မိသည္ ။ သမီးေတာ္အား ဘုရင္ဂ်ီ ဘာသာသြင္းရန္ ေပၚတူဂီဘုန္းႀကီးတုိ႔ တရားေဟာခိုင္းေသာ္လည္း သမီးေတာ္သည္ ျငင္းဆန္ေနသည္ ။

သို႔ေသာ္ အဓမၼနည္းႏွင့္ ဘာသာသြင္းၿပီး ဂြန္ဇလိသားႏွင့္ ေပၚတူဂီမင္းခမ္းမင္းနားျဖင့္ လက္ထပ္ေပးလိုက္သည္။ စစ္တေကာင္းစားႏွင့္ဂြန္ဇလိတုိ႔ေပါင္းၿပီး ခမည္းေတာ္ႏွင့္ေနာင္ေတာ္အား ပုန္ကန္ရာ မေအာင္ျမင္ေခ်။ စစ္တေကာင္းၿမိဳ႕ကို ခ်ီတက္တုိက္ခိုက္လာေသာ ေနာင္ေတာ္တပ္ကို ခုခံယင္း စစ္တေကာင္းစား ေက်သင့္ကာ ေမ့ေျမာသြားသည္ ။ ဂြန္ဇလိလည္း ရခိုင္တပ္တို႔ကို မခုခံႏုိင္၍ေျပးသည္။ ဂြန္ဇလိသည္ ခရစ္ယန္ဘုန္းႀကီး ရယ္ဖယ္ (Father Rafel) အား စစ္တေကာင္းစား၏ လူမမယ္သားေတာ္ႏွင့္သမီးေတာ္တို႔အား ကယ္ယူၿပီး ခရစ္ယန္ဘာသာသြင္းရန္ ေစလႊတ္သည္ ။ ရပ္ဖယ္ေရာက္လာၿပီး ကံကုန္ခါနီးဆဲဆဲ စစ္တေကာင္းစားကို ခရစ္ယန္ဘာသာသြင္းရန္ စုိင္းျပင္းေနစဥ္ စစ္တေကာင္းစား ကံကုန္သြားသည္ ။ ဤတြင္ လူမမယ္သားေတာ္ႏွင့္ သမီးေတာ္တုိ႔အား ေခၚေဆာင္ေမြးစားၿပီး ခရစ္ယန္ဘာသာသြင္းလိုက္သည္ ။

ယင္းေနာက္ ရခိုင္မင္းႏြယ္ ခေလးႏွစ္ဦးကို ဟူဂလီ ( Hugli) ရွိ ေပၚတူဂီစခန္းသို႔ပို႔လိုက္ၿပီး စိန္နီကိုလပ္ ( St.Nicholas) သီလရွင္ေက်ာင္းသုိ႔ အပ္ႏွံကာ ႀကီးျပင္းလာသည္အထိ ခရစ္ယန္သာသနာျပဳတုိ႔က ေကြၽးေမြး ေစာင့္ေရွာက္ ပညာသင္ၾကားၾကသည္ ။ ဘုရင္ဂ်ီဘာသာဝင္မ်ား ျဖစ္လာရံုမက ရခိုင္ဇာတိလံုးဝေပ်ာက္သြားၿပီး ေပၚတူဂီစိတ္ေပါက္ကာ ေပၚတူဂီမင္းညီမင္းသားအသြင္ေဆာင္လာၾကသည္ ။ သမီးေတာ္ကို ေပၚတူဂီလူကံုထန္ အိမ္ေထာင္စုကေမြးစားလိုက္ၿပီး သားေတာ္ကို ဂိုအာ( Gao) ရွိ ေပၚတူဂီဘုရင္ခံက ေမြးစားသည္ ။ အခြင့္သာ ေသာအခါ သားေတာ္အား ရခိုင္ထီးနန္းကို အရယူခိုင္းၿပီးရခိုင္တျပည္လံုးအား ေပၚတူဂီၾသဇာခံ ျဖစ္လာေစရန္ ဘုရင္ခံက ရည္မွန္းသည္ ။

ဘုရင္ဂ်ီဘုန္းႀကီးတို႔ကလည္း ရခိုင္ျပည္ႀကီး ေပၚတူဂီၾသဇာခံျဖစ္လာပါက တျပည္လံုး ကို ခရစ္ယန္ဘာသာသို႔ သြတ္သြင္းခြင့္ရမည္ျဖစ္၍ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကသည္ ။ ဂိုအာဘုရင္ခံသည္ ေငြအား ၊ လူအားႏွင့္ကူညီေထာက္ပံ့ေပးသည္ ။ သာသနာျပဳဘုန္းႀကီး ဖာသာအန္တီနီယိုဒီဆန္ဗင့္ဆင္( Father Antoniodesan Vincente ) ၏ သင္ၾကားေလ့လာမႈျဖင့္ ရခိုင္မင္းသားငယ္ကို ေပၚတူဂီသူေကာင္းမ်ိဳး ဇာတ္ သြင္းေပးၿပီး ေပၚတူဂီလူငယ္သူရဲေကာင္း ပကတိျဖစ္လာေစသည္။ ၁၆၁၉ ခု ၊ တနဂၤေႏြေန႔တစ္ေန႔၌ ဟူဂလီ ရွိ ေပၚတူဂီမင္းေပါင္းစံုညီေရွ႕တြင္ မင္းခမ္းမင္းနားက်င္းပကာ ရခိုင္မင္းသားကို ဒြန္မာတင္ ( Dom Martin ) အမည္ျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ ရခုိင္မင္းသမီးကို ပထရိုနီလာ ( Petronila) အမည္ျဖင့္လည္းေကာင္း ဘာသာ ထပ္သြင္းေပးၿပီး ေပၚတူဂီမင္းသား ၊ မင္းသမီးအျဖစ္သို႔ ေရာက္သြားၾကေစသည္။

သည့္ေနာက္ ဒြန္မာတင္ကို ဂိုအာ ( Gao ) ၿမိိဳ႕ေတာ္သုိ႔ပို႔ၿပီး အိုမြတ္ ( Ormuz) ပင္လယ္ ေရလက္ၾကား ရွိ ေပၚတူဂီစခန္းကိုကြပ္ကြဲရေသာ စစ္ဗိုလ္ႀကီး ဖရယ္ရီဒီအင္ဒရာဒါ (Captain Freirede Andrada ) ၏ ေရတပ္တြင္ တပ္သားအျဖစ္ အမႈထမ္းေစကာ စစ္ပညာမ်ားသင္ယူေစသည္။ ပါရွန္ပင္လယ္ေကြ႕ရွိ ေပၚတူဂီ ဘုရင့္ေရတပ္မေတာ္တြင္ ေလးႏွစ္ၾကာအမႈထမ္းရာတြင္ သူရသတၱိႏွင့္တိုက္ခိုက္ေရးတြင္ အလြန္တရာ ထူးခြၽန္ ေျပာင္ေျမာက္လွေသာေၾကာင့္ ေပၚတူဂီစစ္ဗိုလ္မွဴးေလာကတြင္ ဒြန္မာတင္သည္ သူရဲေကာင္းလူငယ္တစ္ဦးဟု သတင္းေမႊးလ်က္ရွိသည္ ။

ခရစ္ႏွစ္ ၁၆၂၇ ခုတြင္ မလကၠာ( Maleccal) ပင္လယ္ေရလက္ၾကားေပၚတြင္ ေပၚတူဂီတို႔က အေခ်ဆူလတန္မင္း ( Sulatan of Acheli ) ၏ တုိက္ခိုက္ျခင္း ခံရေသာေၾကာင့္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ အင္အား ျဖည့္ေနၾကရာ အသက္ ၂၁ ႏွစ္အရြယ္သာရွိေသးေသာ ဒြန္မာတင္မင္းသားကို ေပၚတူဂီ ဂါဗာနာမင္းႀကီး ဒြန္လီဘရစ္တုိ (Dom Luis de Brito )က ဗိုလ္မွဴးရာထူးေပးၿပီး မလကၠာသို႔ေစလႊတ္သည္ ။ တုိက္သေဘၤာ ၃၀ ကို ကြပ္ကဲရေသာ ဒြန္ဖရစ္စစ္စကို ၊ တူကီႏိုဒဲလ္ဆင္ ( Dom Fracisco Countinodel Sem ) ႏွင္အတူ ခ်ီတက္ လုိက္ပါသြားၿပီး ေပၚတူဂီတုိ႔ ရန္သူအင္အားစုကို စြမ္းစြမ္းတမံတုိက္ခိုက္ရာ ဒြန္မာတင္၏ သူရသတၱိေၾကာင့္ တုိက္ပြဲေအာင္ျမင္ၿပီး လွံစြပ္ဒဏ္သင့္ခဲ့သည္ ။ သည့္ေနာက္ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဒြန္အယ္လ္ဗာေဒးဘိုတဲလို ( Dom Alvarez Bltello ) ၏ ေရတပ္တြင္ အမွဳထမ္းျပန္သည္ ။

၁၆၂၉ ခုႏွစ္တြင္ ဒုတိယအႀကိမ္ အေခ်တပ္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္တုိက္ပြဲတြင္လည္းေကာင္း ၊ ၁၆၃၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ စင္ကာပူေရလက္ၾကား၌ အဂၤလိပ္ ဒတ္ခ်္တို႔ႏွင့္ ရင္ဆုိင္ တုိက္ပြဲတြင္လည္းေကာင္း ဒြန္မာတင္သည္ ရဲစြမ္းျပၿပီး ေအာင္ပြဲမ်ားရျပန္သည္ ။ ဒြန္မာတင္သည္ ေပၚတူဂီေရတပ္ဗိုလ္အျဖစ္ အမႈထမ္းသက္ ဆယ္ႏွစ္ပင္ရွိခဲ့ေလၿပီ ။ ခရစ္ႏွစ္ ၁၆၄၀ ျပည့္တြင္ သူသည္ အသက္ ၃၄ ႏွစ္ရွိခဲ့ၿပီး ၊ ပါရွား ၊ သီဟိုဠ္ သီရိလကၤာႏွင့္ ေရလက္ၾကားတဝုိက္တြင္ လည္းေကာင္း ၊ အုိမြတ္မွသည္ ဂ်ကာတာအထိလည္းေကာင္း ပင္လယ္ျပင္တေလွ်ာက္ ကာကြယ္ေရး ၊ တုိက္ခိုက္ေရးတြင္ ေပၚတူဂီမင္း၏ အမႈေတာ္ကို သက္စြန္႔ႀကိဳးပမ္း အမႈထမ္းခဲ့သည္မွာ ၁၆ ႏွစ္ပင္ ရွိေလၿပီ ။

ထုိကာလအတြင္း၌ သူ၏ကံၾကမၼာကို တမ်ိဳးတဖံုေျပာင္းလဲသြားေစေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ား ရခိုင္ႏွင့္ ေပၚတူဂီ တြင္ ေပၚေပါက္လာသည္ ။ ရခုိင္ျပည္၌ ခရစ္ႏွစ္ ၁၆၄၅ ခုႏွစ္တြင္ နန္းလုဘုရင္ နရပတိႀကီး မင္းျပဳလ်က္ ရွိသည္။ ေပၚတူဂီႏုိင္ငံတြင္ ၁၅၈၁ ခုႏွစ္မွစ၍ ႀကီးစုိးခဲ့ေသာ စပိန္မင္းဆက္ က်ဆင္းသြားၿပီး ၁၆၄၀ ျပည့္ႏွစ္ စတုတၳေျမာက္ ဂြၽန္ (John IV) မင္းမွစ၍ ေပၚတူဂီမင္းဆက္ ျပန္လည္ႀကီးစိုးလာသည္ ။ စပိန္မင္းဆက္မ်ား လက္ထက္က ယိမ္းယိုင္က်ဆင္းေနေသာ အေရွ႕ကမၻာရွိ ေပၚတူဂီတုိ႔၏ တန္ခိုးအာဏာကို ျပန္လည္တည္ ေဆာက္ရန္ ေပၚတူဂီတို႔ ျပန္လည္ စိုင္းျပင္းလာၾကေသာ အခ်ိန္ျဖစ္သည္ ။ ဤသို႔ ကမၻာ့အေျခအေနႏွင့္ ရခုိင္ျပည္တြင္းေရး အေျခအေနတို႔ကို ဆက္စပ္သံုးသပ္မိေသာ ရခုိင္နန္းလ်ာ ဒြန္မာတင္သည္ ေပၚတူဂီမင္းအကူအညီျဖင့္ ျပည္ေတာ္ျပန္၍ ရခုိင္ထီးနန္းရရန္ ႀကံစည္ေလသည္။

ခရစ္ႏွစ္ ၁၆၄၂ ခုႏွစ္တြင္ အသက္ ၃၆ ႏွစ္အရြယ္ ဒြန္မာတင္သည္ ဂြပ္ဟုတ္အငူ ( Cape of Goodhope ) မွ ပတ္ေသာ ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ခရီးျဖင့္ေပၚတူဂီၿမိဳ႕ေတာ္ လစၥဘြန္း ( Lisbon ) သို႔ေရာက္လာသည္ ။ ခရစ္ယန္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖာသာကြန္တီႏို ( Father Countino ) အပါအဝင္ သာသနာျပဳမိတ္ေဆြေဟာင္း ၊ မိတ္ေဆြသစ္ တုိ႔အကူအညီျဖင့္ေပၚတူဂီဘုရင္ ဂြၽန္ႏွင့္နီးစပ္ေသာ သူေကာင္းမ်ိဳးၾသဇာရွင္မင္းညီမင္းသားမ်ားႏွင့္ ဒြန္မာတင္ ဆက္သြယ္မိေလသည္ ။ ဘုရင္၏ ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္ထဲမွၾသဇာရွိမင္းသားႀကီး အယ္လင္ကပ္စၾတာ ( John of Alencastre ) သည္ ရခိုင္မင္းသား ဒြန္မာတင္၏အေရးတြင္ မိမိပါ ႀကီးပြါးႏိုင္မည္လမ္း ျမင္သျဖင့္ ေငြအားျဖင့္ ေထာက္ပံ့ကူညီသည္ ။

ဒြန္မာတင္အား ဂြၽန္ဘုရင္ေရွ႕ေမွာက္သုိ႔သြင္း၍ ခစားရာ၌ လုိအပ္ေသာ မင္းညီမင္းသား အဝတ္အစား အေဆာင္အေယာင္ ၊ အခမ္းအနား ၊ ေနာက္လုိက္ေရြေတာ္ ၊ ေကြၽးကြၽန္မ်ားအတြက္ ကုန္က် စရိတ္တို႔ကုိ သူကပင္ အရင္းစုိက္ထားလုိက္သည္ ။ ခရစ္ယန္ဘုန္းႀကီးဖာသာကြန္တီႏို၏ အဆက္အသြယ္ျဖင့္ ဒြန္မာတင္သည္ ဂြၽန္မင္းသားထံ ခစားခြင့္ ရၿပီး ရခုိင္ထီးနန္းျပန္ရယူေရးကိစၥကိုတင္ျပရာ ဂြၽန္မင္းသားသည္ ရခုိင္မင္းသား ဒြန္မာတင္အေပၚ ၾကည္ျဖဴ သနားသည့္အျပင္ အေရွ႕ကမၻာျခမ္းရွိ ေပၚတူဂီတန္ခိုးအာဏာျပန္လည္ထူေထာင္ေရးတြင္ ရခုိင္ျပည္ႏွင္တကြ ဒြန္မာတင္မင္းသားကို အသံုးခ်ႏုိင္သည့္လာဘ္ကို ျမင္ေသာေၾကာင့္ ဒြန္မာတင္အာ လိုသမွ်အကူအညီကို ေပးမည္ဟု ကတိေပးလိုက္သည္ ။

ခရစ္ႏွစ္ ၁၆၄၂ ခု ၊ ပင္လယ္ခရီးထြက္ရန္ သင့္ေလ်ာ္ေသာအခ်ိန္တြင္ ဂြၽန္ဘုရင္ခ်ီးျမႇင့္ကူညီလုိက္ေသာ ေငြအား ၊ လူအား ၊ လက္နက္အင္အား ၊ သေဘၤာအင္အား အျပည့္အစံုႏွင့္ ဒြန္မာတင္သည္ ပင္လယ္ခရီးမွ ရခုိင္ျပည္သို႔ ထီးနန္းျပန္သိမ္းယူရန္ ခ်ီခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ကံတရားကေျပာင္းလဲလိုက္သည္ ။ ပြဲတုိင္းေက်ာ္ ေအာင္ပြဲရသူရဲေကာင္းႀကီး ဒြန္မာတင္သည္ ပင္လယ္ခရီးတြင္ ျပင္းထန္စြာဖ်ားနာၿပီး ေဆးကုမရသျဖင့္ ကံကုန္သြားရွာသည္ ။ ဤတြင္ ျမန္မာနယ္ေျမ ရခိုင္ျပည္ႀကီးအား လက္ဝါးႀကီးအုပ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသာ ေပၚတူဂီ ဘုရင္ႏွင့္ သာသနာျပဳတို႔၏ ႀကီးမားေသာအႀကံအစည္ႀကီးတစ္ရပ္ တစ္စခန္းသိမ္းသြားရေလေတာ့သည္ ။ ဒြန္မာတင္သာ မကြယ္လြန္ခဲ့ပါလွ်င္ ရခိုင္ရာဇဝင္သာမက ျမန္မာႏုိင္ငံသမုိင္းပါ တမ်ိဳးတဖံု ေျပာင္းလဲဲသြားမည္ ေလာဟု ေတြးေတာစရာျဖစ္သည္ ။

ရခိုင္မင္းသား ဒြန္မာတင္၏ သမိုင္းတစ္ရပ္

——————-

ရခိုင်တော်ဝင်မင်းသား ဒွန်မာတင်၏ သမိုင်းကြောင်း (unicode)

မြန်မာဘုရင် အနောက်ဖက်လွန်မင်းလက်ထက် အေဒီ ၁၆၀၅ – ၂၈ ၊ ၁၆၁၃ ခုနှစ်တွင် သန်လျင်ရှိ ပေါ်တူဂီခြေကုပ်စခန်းကို အလုံးအရင်းနှင့်ဖြိုခွင်းပြီး ပေါ်တူဂီလူရမ်းကားခေါင်းဆောင် ငဇင်ကာ ( ဖီလစ်ဒီဘရစ်တို) နှင့် ကြံရာပါ နတ်သျှင်နောင်တို့ကို အဆုံးစီရင်ကြောင်းနှင့် နောက်လိုက်နောက်ပါတို့အား သစ္စာပေးပြီး ရွှေဘို ၊ မုံရွာ ၊ အညာသို့ပြောင်းရွေ့ခြေရာချကာ အမှုတော်ထမ်းစေခဲ့သော သမိုင်းအကြောင်းကို ရဟန်းရှင်လူ မြန်မာပြည်သူတို့ အသိများသည် ။ သို့သော် ဤဆောင်းပါးတွင် ဖော်ပြမည့် ရခိုင်သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ် ကိုမူ သိသူမများသေးဟုထင်ပါသည် ။

ရှေးခေတ်ရခိုင်ပညာတတ်တိ့ကား သိကြသည် ။ ယနေ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသား မျိုးဆက်သစ်များအဖို့ အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့ ဖြစ်နေပေလိမ့်မည် ။ ထို့ကြောင့် မယုံရင်ပုံပြင်ဟု မှတ်ဆိုလောက်သော အောက်ဖော်ပြပါသမိုင်းဖြစ်ရပ်များကို အကျဉ်းချုံးဖော်ပြလိုက်ပါသည် ။ ခရစ်နှစ် ၁၆၁၀ တွင် မြောက်ဦးမင်းဆက်မှ ခုနစ်ဆက်မြောက်မင်းဆက်ဖြစ်သော မင်းရာဇာကြီး၏ သားတော်ငယ် ၊ စစ်တကောင်း မင်းမန်ကြီး သည် နောင်တောင် အိမ်ရှေ့မင်း မင်းခေမောင်းနှင့် မသင့်မတင့် သော်ကြောင့် ထိုအချိန်က ရခိုင်ရေမြေတွင် ခြေကုပ်ရနေကြသော ပေါ်တူဂီတို့နှင့်ပေါင်းကာ ထောင်ထားသည် ။

ထိုအချိန်က ရခိုင်ပိုင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်တွင်းရှိ ဆန်ဒွိပကွန်း ( Sandwip) ပေါ်တွင် ပေါ်တူဂီ-စပိန် ကပြား ပင်လယ်ဓားပြ ဗိုလ်ဆီဘတ်(စ်)ရှန်ဂွန်ဇလ( Sebastian Gonsalves ) သည် အခွင့်ကောင်းယူကာ လက်နက် လူသူ အကူပေးပါမည်ဟု စစ်တကောင်းစားသို့ စကားကမ်းသည် ။ ထို့ပြင် နှစ်ဦးမဟာမိတ်ပြုရာတွင် ခိုင်မြဲရေး အတွက် စစ်တကောင်းစားသမီးနှင့် သူ့သားကိုထိမ်းမြားရန်တိုက်တွန်းသည် ။ စစ်တကောင်း မင်းမန်ကြီးသည် နောင်တော်အပေါ်မကျေချမ်းနိုင်သဖြင့် တိုက်တွန်းချက်ကို လက်ခံလိုက်မိသည် ။ သမီးတော်အား ဘုရင်ဂျီ ဘာသာသွင်းရန် ပေါ်တူဂီဘုန်းကြီးတို့ တရားဟောခိုင်းသော်လည်း သမီးတော်သည် ငြင်းဆန်နေသည် ။

သို့သော် အဓမ္မနည်းနှင့် ဘာသာသွင်းပြီး ဂွန်ဇလိသားနှင့် ပေါ်တူဂီမင်းခမ်းမင်းနားဖြင့် လက်ထပ်ပေးလိုက်သည်။ စစ်တကောင်းစားနှင့်ဂွန်ဇလိတို့ပေါင်းပြီး ခမည်းတော်နှင့်နောင်တော်အား ပုန်ကန်ရာ မအောင်မြင်ချေ။ စစ်တကောင်းမြို့ကို ချီတက်တိုက်ခိုက်လာသော နောင်တော်တပ်ကို ခုခံယင်း စစ်တကောင်းစား ကျေသင့်ကာ မေ့မြောသွားသည် ။ ဂွန်ဇလိလည်း ရခိုင်တပ်တို့ကို မခုခံနိုင်၍ပြေးသည်။ ဂွန်ဇလိသည် ခရစ်ယန်ဘုန်းကြီး ရယ်ဖယ် (Father Rafel) အား စစ်တကောင်းစား၏ လူမမယ်သားတော်နှင့်သမီးတော်တို့အား ကယ်ယူပြီး ခရစ်ယန်ဘာသာသွင်းရန် စေလွှတ်သည် ။ ရပ်ဖယ်ရောက်လာပြီး ကံကုန်ခါနီးဆဲဆဲ စစ်တကောင်းစားကို ခရစ်ယန်ဘာသာသွင်းရန် စိုင်းပြင်းနေစဉ် စစ်တကောင်းစား ကံကုန်သွားသည် ။ ဤတွင် လူမမယ်သားတော်နှင့် သမီးတော်တို့အား ခေါ်ဆောင်မွေးစားပြီး ခရစ်ယန်ဘာသာသွင်းလိုက်သည် ။

ယင်းနောက် ရခိုင်မင်းနွယ် ခလေးနှစ်ဦးကို ဟူဂလီ ( Hugli) ရှိ ပေါ်တူဂီစခန်းသို့ပို့လိုက်ပြီး စိန်နီကိုလပ် ( St.Nicholas) သီလရှင်ကျောင်းသို့ အပ်နှံကာ ကြီးပြင်းလာသည်အထိ ခရစ်ယန်သာသနာပြုတို့က ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက် ပညာသင်ကြားကြသည် ။ ဘုရင်ဂျီဘာသာဝင်များ ဖြစ်လာရုံမက ရခိုင်ဇာတိလုံးဝပျောက်သွားပြီး ပေါ်တူဂီစိတ်ပေါက်ကာ ပေါ်တူဂီမင်းညီမင်းသားအသွင်ဆောင်လာကြသည် ။ သမီးတော်ကို ပေါ်တူဂီလူကုံထန် အိမ်ထောင်စုကမွေးစားလိုက်ပြီး သားတော်ကို ဂိုအာ( Gao) ရှိ ပေါ်တူဂီဘုရင်ခံက မွေးစားသည် ။ အခွင့်သာ သောအခါ သားတော်အား ရခိုင်ထီးနန်းကို အရယူခိုင်းပြီးရခိုင်တပြည်လုံးအား ပေါ်တူဂီဩဇာခံ ဖြစ်လာစေရန် ဘုရင်ခံက ရည်မှန်းသည် ။

ဘုရင်ဂျီဘုန်းကြီးတို့ကလည်း ရခိုင်ပြည်ကြီး ပေါ်တူဂီဩဇာခံဖြစ်လာပါက တပြည်လုံး ကို ခရစ်ယန်ဘာသာသို့ သွတ်သွင်းခွင့်ရမည်ဖြစ်၍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြသည် ။ ဂိုအာဘုရင်ခံသည် ငွေအား ၊ လူအားနှင့်ကူညီထောက်ပံ့ပေးသည် ။ သာသနာပြုဘုန်းကြီး ဖာသာအန်တီနီယိုဒီဆန်ဗင့်ဆင်( Father Antoniodesan Vincente ) ၏ သင်ကြားလေ့လာမှုဖြင့် ရခိုင်မင်းသားငယ်ကို ပေါ်တူဂီသူကောင်းမျိုး ဇာတ် သွင်းပေးပြီး ပေါ်တူဂီလူငယ်သူရဲကောင်း ပကတိဖြစ်လာစေသည်။ ၁၆၁၉ ခု ၊ တနင်္ဂနွေနေ့တစ်နေ့၌ ဟူဂလီ ရှိ ပေါ်တူဂီမင်းပေါင်းစုံညီရှေ့တွင် မင်းခမ်းမင်းနားကျင်းပကာ ရခိုင်မင်းသားကို ဒွန်မာတင် ( Dom Martin ) အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း ၊ ရခိုင်မင်းသမီးကို ပထရိုနီလာ ( Petronila) အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း ဘာသာ ထပ်သွင်းပေးပြီး ပေါ်တူဂီမင်းသား ၊ မင်းသမီးအဖြစ်သို့ ရောက်သွားကြစေသည်။

သည့်နောက် ဒွန်မာတင်ကို ဂိုအာ ( Gao ) မြို့တော်သို့ပို့ပြီး အိုမွတ် ( Ormuz) ပင်လယ် ရေလက်ကြား ရှိ ပေါ်တူဂီစခန်းကိုကွပ်ကွဲရသော စစ်ဗိုလ်ကြီး ဖရယ်ရီဒီအင်ဒရာဒါ (Captain Freirede Andrada ) ၏ ရေတပ်တွင် တပ်သားအဖြစ် အမှုထမ်းစေကာ စစ်ပညာများသင်ယူစေသည်။ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ ပေါ်တူဂီ ဘုရင့်ရေတပ်မတော်တွင် လေးနှစ်ကြာအမှုထမ်းရာတွင် သူရသတ္တိနှင့်တိုက်ခိုက်ရေးတွင် အလွန်တရာ ထူးချွန် ပြောင်မြောက်လှသောကြောင့် ပေါ်တူဂီစစ်ဗိုလ်မှူးလောကတွင် ဒွန်မာတင်သည် သူရဲကောင်းလူငယ်တစ်ဦးဟု သတင်းမွှေးလျက်ရှိသည် ။

ခရစ်နှစ် ၁၆၂၇ ခုတွင် မလက္ကာ( Maleccal) ပင်လယ်ရေလက်ကြားပေါ်တွင် ပေါ်တူဂီတို့က အချေဆူလတန်မင်း ( Sulatan of Acheli ) ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်း ခံရသောကြောင့် ကာကွယ်ရေးအတွက် အင်အား ဖြည့်နေကြရာ အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ်သာရှိသေးသော ဒွန်မာတင်မင်းသားကို ပေါ်တူဂီ ဂါဗာနာမင်းကြီး ဒွန်လီဘရစ်တို (Dom Luis de Brito )က ဗိုလ်မှူးရာထူးပေးပြီး မလက္ကာသို့စေလွှတ်သည် ။ တိုက်သင်္ဘော ၃၀ ကို ကွပ်ကဲရသော ဒွန်ဖရစ်စစ်စကို ၊ တူကီနိုဒဲလ်ဆင် ( Dom Fracisco Countinodel Sem ) နှင်အတူ ချီတက် လိုက်ပါသွားပြီး ပေါ်တူဂီတို့ ရန်သူအင်အားစုကို စွမ်းစွမ်းတမံတိုက်ခိုက်ရာ ဒွန်မာတင်၏ သူရသတ္တိကြောင့် တိုက်ပွဲအောင်မြင်ပြီး လှံစွပ်ဒဏ်သင့်ခဲ့သည် ။ သည့်နောက် ဗိုလ်မှူးကြီး ဒွန်အယ်လ်ဗာဒေးဘိုတဲလို ( Dom Alvarez Bltello ) ၏ ရေတပ်တွင် အမှုထမ်းပြန်သည် ။

၁၆၂၉ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် အချေတပ်များနှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲတွင်လည်းကောင်း ၊ ၁၆၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် စင်ကာပူရေလက်ကြား၌ အင်္ဂလိပ် ဒတ်ခ်ျတို့နှင့် ရင်ဆိုင် တိုက်ပွဲတွင်လည်းကောင်း ဒွန်မာတင်သည် ရဲစွမ်းပြပြီး အောင်ပွဲများရပြန်သည် ။ ဒွန်မာတင်သည် ပေါ်တူဂီရေတပ်ဗိုလ်အဖြစ် အမှုထမ်းသက် ဆယ်နှစ်ပင်ရှိခဲ့လေပြီ ။ ခရစ်နှစ် ၁၆၄၀ ပြည့်တွင် သူသည် အသက် ၃၄ နှစ်ရှိခဲ့ပြီး ၊ ပါရှား ၊ သီဟိုဠ် သီရိလင်္ကာနှင့် ရေလက်ကြားတဝိုက်တွင် လည်းကောင်း ၊ အိုမွတ်မှသည် ဂျကာတာအထိလည်းကောင်း ပင်လယ်ပြင်တလျှောက် ကာကွယ်ရေး ၊ တိုက်ခိုက်ရေးတွင် ပေါ်တူဂီမင်း၏ အမှုတော်ကို သက်စွန့်ကြိုးပမ်း အမှုထမ်းခဲ့သည်မှာ ၁၆ နှစ်ပင် ရှိလေပြီ ။

ထိုကာလအတွင်း၌ သူ၏ကံကြမ္မာကို တမျိုးတဖုံပြောင်းလဲသွားစေသော ဖြစ်ရပ်များ ရခိုင်နှင့် ပေါ်တူဂီ တွင် ပေါ်ပေါက်လာသည် ။ ရခိုင်ပြည်၌ ခရစ်နှစ် ၁၆၄၅ ခုနှစ်တွင် နန်းလုဘုရင် နရပတိကြီး မင်းပြုလျက် ရှိသည်။ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံတွင် ၁၅၈၁ ခုနှစ်မှစ၍ ကြီးစိုးခဲ့သော စပိန်မင်းဆက် ကျဆင်းသွားပြီး ၁၆၄၀ ပြည့်နှစ် စတုတ္ထမြောက် ဂျွန် (John IV) မင်းမှစ၍ ပေါ်တူဂီမင်းဆက် ပြန်လည်ကြီးစိုးလာသည် ။ စပိန်မင်းဆက်များ လက်ထက်က ယိမ်းယိုင်ကျဆင်းနေသော အရှေ့ကမ္ဘာရှိ ပေါ်တူဂီတို့၏ တန်ခိုးအာဏာကို ပြန်လည်တည် ဆောက်ရန် ပေါ်တူဂီတို့ ပြန်လည် စိုင်းပြင်းလာကြသော အချိန်ဖြစ်သည် ။ ဤသို့ ကမ္ဘာ့အခြေအနေနှင့် ရခိုင်ပြည်တွင်းရေး အခြေအနေတို့ကို ဆက်စပ်သုံးသပ်မိသော ရခိုင်နန်းလျာ ဒွန်မာတင်သည် ပေါ်တူဂီမင်းအကူအညီဖြင့် ပြည်တော်ပြန်၍ ရခိုင်ထီးနန်းရရန် ကြံစည်လေသည်။

ခရစ်နှစ် ၁၆၄၂ ခုနှစ်တွင် အသက် ၃၆ နှစ်အရွယ် ဒွန်မာတင်သည် ဂွပ်ဟုတ်အငူ ( Cape of Goodhope ) မှ ပတ်သော ပင်လယ်ရေကြောင်း ခရီးဖြင့်ပေါ်တူဂီမြို့တော် လစ္စဘွန်း ( Lisbon ) သို့ရောက်လာသည် ။ ခရစ်ယန် ဘုန်းတော်ကြီး ဖာသာကွန်တီနို ( Father Countino ) အပါအဝင် သာသနာပြုမိတ်ဆွေဟောင်း ၊ မိတ်ဆွေသစ် တို့အကူအညီဖြင့်ပေါ်တူဂီဘုရင် ဂျွန်နှင့်နီးစပ်သော သူကောင်းမျိုးဩဇာရှင်မင်းညီမင်းသားများနှင့် ဒွန်မာတင် ဆက်သွယ်မိလေသည် ။ ဘုရင်၏ ဆွေတော်မျိုးတော်ထဲမှဩဇာရှိမင်းသားကြီး အယ်လင်ကပ်စတြာ ( John of Alencastre ) သည် ရခိုင်မင်းသား ဒွန်မာတင်၏အရေးတွင် မိမိပါ ကြီးပွါးနိုင်မည်လမ်း မြင်သဖြင့် ငွေအားဖြင့် ထောက်ပံ့ကူညီသည် ။

ဒွန်မာတင်အား ဂျွန်ဘုရင်ရှေ့မှောက်သို့သွင်း၍ ခစားရာ၌ လိုအပ်သော မင်းညီမင်းသား အဝတ်အစား အဆောင်အယောင် ၊ အခမ်းအနား ၊ နောက်လိုက်ရွေတော် ၊ ကျွေးကျွန်များအတွက် ကုန်ကျ စရိတ်တို့ကို သူကပင် အရင်းစိုက်ထားလိုက်သည် ။ ခရစ်ယန်ဘုန်းကြီးဖာသာကွန်တီနို၏ အဆက်အသွယ်ဖြင့် ဒွန်မာတင်သည် ဂျွန်မင်းသားထံ ခစားခွင့် ရပြီး ရခိုင်ထီးနန်းပြန်ရယူရေးကိစ္စကိုတင်ပြရာ ဂျွန်မင်းသားသည် ရခိုင်မင်းသား ဒွန်မာတင်အပေါ် ကြည်ဖြူ သနားသည့်အပြင် အရှေ့ကမ္ဘာခြမ်းရှိ ပေါ်တူဂီတန်ခိုးအာဏာပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွင် ရခိုင်ပြည်နှင်တကွ ဒွန်မာတင်မင်းသားကို အသုံးချနိုင်သည့်လာဘ်ကို မြင်သောကြောင့် ဒွန်မာတင်အာ လိုသမျှအကူအညီကို ပေးမည်ဟု ကတိပေးလိုက်သည် ။

ခရစ်နှစ် ၁၆၄၂ ခု ၊ ပင်လယ်ခရီးထွက်ရန် သင့်လျော်သောအချိန်တွင် ဂျွန်ဘုရင်ချီးမြှင့်ကူညီလိုက်သော ငွေအား ၊ လူအား ၊ လက်နက်အင်အား ၊ သင်္ဘောအင်အား အပြည့်အစုံနှင့် ဒွန်မာတင်သည် ပင်လယ်ခရီးမှ ရခိုင်ပြည်သို့ ထီးနန်းပြန်သိမ်းယူရန် ချီခဲ့သည်။ သို့သော် ကံတရားကပြောင်းလဲလိုက်သည် ။ ပွဲတိုင်းကျော် အောင်ပွဲရသူရဲကောင်းကြီး ဒွန်မာတင်သည် ပင်လယ်ခရီးတွင် ပြင်းထန်စွာဖျားနာပြီး ဆေးကုမရသဖြင့် ကံကုန်သွားရှာသည် ။ ဤတွင် မြန်မာနယ်မြေ ရခိုင်ပြည်ကြီးအား လက်ဝါးကြီးအုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ပေါ်တူဂီ ဘုရင်နှင့် သာသနာပြုတို့၏ ကြီးမားသောအကြံအစည်ကြီးတစ်ရပ် တစ်စခန်းသိမ်းသွားရလေတော့သည် ။ ဒွန်မာတင်သာ မကွယ်လွန်ခဲ့ပါလျှင် ရခိုင်ရာဇဝင်သာမက မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းပါ တမျိုးတဖုံ ပြောင်းလဲသွားမည် လောဟု တွေးတောစရာဖြစ်သည် ။

ရခိုင်မင်းသား ဒွန်မာတင်၏ သမိုင်းတစ်ရပ်

Leave a Reply