ပုိးလမ္းမႀကီး ဆုိသည္မွာ

Posted on

ေရးသားသူ – Academy

ဘီစီ ၂ – ရာစု အခ်ိန္ခန္ ့မွစ၍ အာရွ ရွိ တရုတ္ ႏွင့္ ဥေရာပရွိ ေရာမတို ့အၾကား ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈျပဳလုပ္ခဲ့ရာ အရွည္ မိုင္ – ၄၀၀၀ ေက်ာ္ရွိသည့္ ေရွးေခတ္ ခရီးသြားလမ္းေၾကာင္းျဖစ္သည္ ။ ပိုးလမ္းမသည္ လမ္းေၾကာင္းကြန္ယက္ မ်ားစြာရွိၿပီး တရုတ္ႏွင့္ ေရာမေဒသကို ဆက္သြယ္ထားသည္ ။

တရုတ္နိင္ငံမွ ထြက္ရွိရာ အ၀တ္အထည္မ်ား ၊ ပိုးထည္မ်ားကို ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ခဲ့သၿဖင့္ Silk Road ဟု အမည္ေက်ာ္သည္ ။ ၁၅ – ရာစုေနာက္ပိုင္း ဥေရာပ မွ အာရွ သို ့သြားေရာက္သည့္ေရလမ္းခရီးကိုေတြ ့ရွိၿပီးေနာက္ Silk Road ေခၚပိုးလမ္းမ မွ ကုန္သြယ္မႈသည္လည္း တၿဖည္းၿဖည္းေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့သည္ ။

လမ္းေၾကာင္းမ်ား

ဘီစီ ၂ – ရာစု တရုတ္၏ Han dynasty ေခတ္ အစ အခ်ိန္က ဤလမ္းေၾကာင္းသည္ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး လမ္းေၾကာင္း မဟုတ္ဘဲ တရုတ္ေၿမာက္ပိုင္းမွ က်ဴးေက်ာ္သူမ်ားကို ခ်ီတက္ တိုက္ခိုက္ ရာလမ္းေၾကာင္းသာၿဖစ္သည္ ။ Han dynasty ေခတ္ ခိုင္ၿမဲလာၿပီးေနာက္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းမ်ားေပၚထြန္းလာခဲ့သည္ ။

Silk Road တြင္ အဓိကလမ္းေၾကာင္းမ်ားစြာပါ၀င္သည္ ။ အလြန္ၾကမ္းတမ္းတဲ့ ရာသီဥတု ရွိရာေဒသမ်ား ၊ ကႏာၱရမ်ားကိုၿဖတ္ေက်ာ္ ရသၿဖင့္ ခရီးသြားအမ်ားစု မွာ ကုလားအုပ္မ်ား ၊ ၿမင္းမ်ားကို အသံုးၿပဳၿပီးသြားလာၾကသည္ ။

တရုတ္ နိင္ငံ ႏွင့္ ပါကစၥတန္ ေဒသ ကို ဆက္သြယ္ထားသည့္ ပိုးလမ္းမ တေလွ်ာက္မွေရွးေခတ္ သခ်ိင္း ( Earthen Tombs ) မ်ား

ယဥ္ေက်းမႈ ႏွင့္ အႏုပညာ ပ်ံ႕ႏွံ ့လာရာလမ္းေၾကာင္း

ဤလမ္းေၾကာင္းမွတဆင့္ တရုတ္နိင္ငံ၏္ စီးပြားေရး ၊ ႏုိင္ငံေရး ၊ ယဥ္ေက်းမႈ ၊ အေၿပာင္းလဲမ်ား ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၿဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္ ။ ဘီစီ ၆- ရာစုအခ်ိန္က အိႏၵိယ ေၿမာက္ပိုင္းမွ စတင္ခဲ့သည့္ ဗုဒၶဘာသာ အယူ၀ါဒမ်ားသည္လည္း ေအဒီ ၁- ရာစုအခ်ိန္တြင္ ဤလမ္းေၾကာင္းမွတဆင့္ တရုတ္နိင္ငံသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ ့လာခဲ့သည္ ။ ထိုအခါ တရုတ္တို ့၏ အေဆာက္အဦး ပံုစံမ်ားမွာ ဗုဒြဘုရားေက်ာင္းစတိုင္မ်ား ျဖစ္လာကာ ရုပ္ထုမ်ား ၊ ပန္းခ်ီကားမ်ား မွာလည္း ဗုဒြယဥ္ေက်းမႈ အေငြ႔ အသက္မ်ား ပ်ံႏွံ ့လာခဲ့သည္ ။

ေအဒီ ၃ – ရာစု Han dynasty ေခတ္က်ဆံုးၿပီးေနာက္ ပိုးလမ္းမၾကီးသည္လည္း ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈ နည္းသြားခဲ့ၿပီး ေအဒီ ၇- ရာစု Tang dynasty လက္ထက္တြင္ ၿပန္လည္ထြန္းကားလာခဲ့သည္ ။ ေအဒီ ၆ -ရာစု အခ်ိန္က ခရီးသြားမ်ားသည္ ပိုးလမ္းမၾကီးတေလွ်ာက္ခရီးသြားလာရင္း ဂူ နံရံမ်ားတြင္ ပန္းခ်ီကားမ်ားေရးဆြဲခဲ့ၾကသည္ ။ ထိုနံရံပန္းခ်ီကားမ်ားမွာ ယေန ့အခ်ိန္တြင္ World Heritage Site အၿဖစ္ တည္ရွိသည္ ။

Caravan on the Silk Road

ေအဒီ ၆ – ရာစုအခ်ိန္ကေ၇းဆြဲခဲ့သည့္ ပိုးလမ္းမတေလွ်ာက္ရွိ ဂူနံရံမွ ပန္းခ်ီကားမ်ားၿဖစ္သည္ ။ ထိုနံရံပန္းခ်ီကားမ်ားကိုဂူေပါင္း ၄၂၀ – ခန္ ့တြင္ေတြ ့ရွိရၿပီး အမ်ားစုမွာ တရုတ္နိင္ငံ Gansu ခရိုင္ Dunhuang ေဒသတြင္ေတြ ့ရွိရသည္ ။ ၁၉၈၇ – အခ်ိန္က ထိုဂူမ်ားအား ကမ ၻာ့ကုလသမဂၢ  ယူနက္စကိုအဖြဲ ့၏ World Heritage Site အၿဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္ ။

Tang dynasty ေခတ္တြင္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈ အလြန္ထြန္းကားခဲ့ၿပီး အာရွ အလယ္ပိုင္းမွ အစၥလမ္၊ ပါရွန္ ယဥ္ေက်းမွဳမ်ား ၊ ဂီတ အႏုပညာမ်ား တရုတ္ၿပည္သူမ်ားအေပၚ မ်ားစြာပ်ံႏွံ ့လာခဲ့သည္ ။ ေအဒီ ၁၀- ရာစုတြင္ Tang dynasty ေခတ္က်ဆံုးၿပီး ပိုးလမ္းမၾကီးမွ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈ တဖန္နည္းပါး သြားခဲ့ျပန္သည္ ။

ေအဒီ ၁၃ – ရာစုတြင္ မြန္ဂိုအင္ပါယာသည္ တရုတ္ထိက်ယ္ၿပန္ ့လာၿပီးေနာက္ သည္လမ္းမွ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္မႈျပန္လည္ထြန္းကားလာခဲ့ၿပန္သည္ ။၁၂၇၁ ခုႏွစ္အခ်ိန္က ဗင္းနစ္ၿမိဳ ့သား မာကိုပိုလိုသည္ ဤ ပိုးလမ္းမတေလွ်ာက္ ခရီးသြားခဲ့ၿပီး တရုတ္ ႏွင့္ ျမန္မာနိင္ငံ ပုဂံေဒသသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္ဟု မွတ္တမ္းမ်ားမွဆိုသည္ ။ (တခ်ဳိ႕ကေတာ့ မာကုိပုိလုိသည္ ပုဂံသို႔မေရာက္ခဲ့ဟု ဆုိၾကသည္) ။ ထိုအခ်ိန္ကမာကိုပိုလို၏ ခရီးသြား မွတ္တမ္းသည္ဥေရာပတြင္ အလြန္ေက်ာ္ႀကားခဲ့သည္။

ေအဒီ ၁၅ – ရာစုတြင္ ဥေရာပမွ အာရွ သို ့သြားသည့္ ေရလမ္းခရီးကိုေတြ ့ရွိၿပီးေနာက္ ပိုးလမ္းမတေလွ်ာက္ ကႏာၱရ ခရီးသြား ကုန္သြယ္မွဳမ်ား တၿဖည္းၿဖည္းေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့သည္ ။

Takla Makan Desert 

တရုတ္နိင္ငံအေနာက္ေၿမာက္ေဒသမွ ပိုးလမ္းမတေလွ်ာက္ရွိ  Takla Makan ကႏာၱရအမည္ၿဖစ္သည္ ။ ကႏာၱရ ခရီးသြားမ်ားသည္ ကုလားအုပ္ ၊ ၿမင္း ႏွင့္ ၿမည္း စသည့္တိရစာၦန္မ်ားကိုကုန္စည္ သယ္ေဆာင္ရန္ အသံုးၿပဳၾကသည္ ။

ယေန ့ပိုးလမ္းမ

ပိုးလမ္းမသည္ ယေန ့အခ်ိန္တြင္ ကုန္သြယ္လမ္းေၾကာင္းအေနၿဖင့္ အေရးပါမႈ မရွိေတာ့ေသာ္လည္း ေရွးေခတ္အခ်ိန္က ခရီးသြားမ်ားရပ္နား ေနထိုင္ခဲ့ရာေနရာမ်ား ၊ ဂူနံရံပန္းခ်ီကားမ်ား ၊ ေရွးေခတ္ ဗိသုကာ လက္ရာမ်ားစြာ က်န္ရွိေနဆဲၿဖစ္သည္။ ထိုေနရာမ်ားသည္ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ နယ္ေၿမအၿဖစ္တည္ရွိၿပီး ထင္ရွားသည့္ ခရီးသြားမ်ားအား ဆြဲေဆာင္ရာေနရာၿဖစ္သည္ ။

သို႔ေသာ္ တရုတ္နိင္ငံ၏ ဖြံ ့ၿဖိဳးတိုးတက္လာသည့္ စီးပြားေရး ႏွင့္အတူ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမ ကုန္သြယ္ေရးသည္လည္း တဖန္ျပန္လည္ နိုုးၾကားလာခဲ့ၾကသည္ ။ ပိုးလမ္းမ အသစ္မ်ားကိုလဲ ခ်ဲ ့ထြင္ရန္ စဥ္းစားလာခဲ့ၾကသည္ ။

Academy


ပိုးလမ်းမကြီး ဆိုသည်မှာ (unicode)

ရေးသားသူ – Academy

ဘီစီ ၂ – ရာစု အချိန်ခန့်မှစ၍ အာရှ ရှိ တရုတ် နှင့် ဥရောပရှိ ရောမတို့အကြား ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရှည် မိုင် – ၄၀၀၀ ကျော်ရှိသည့် ရှေးခေတ် ခရီးသွားလမ်းကြောင်းဖြစ်သည် ။ ပိုးလမ်းမသည် လမ်းကြောင်းကွန်ယက် များစွာရှိပြီး တရုတ်နှင့် ရောမဒေသကို ဆက်သွယ်ထားသည် ။

တရုတ်နိင်ငံမှ ထွက်ရှိရာ အဝတ်အထည်များ ၊ ပိုးထည်များကို ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခဲ့သဖြင့် Silk Road ဟု အမည်ကျော်သည် ။ ၁၅ – ရာစုနောက်ပိုင်း ဥရောပ မှ အာရှ သို့သွားရောက်သည့်ရေလမ်းခရီးကိုတွေ့ရှိပြီးနောက် Silk Road ခေါ်ပိုးလမ်းမ မှ ကုန်သွယ်မှုသည်လည်း တဖြည်းဖြည်းပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည် ။

လမ်းကြောင်းများ

ဘီစီ ၂ – ရာစု တရုတ်၏ Han dynasty ခေတ် အစ အချိန်က ဤလမ်းကြောင်းသည် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး လမ်းကြောင်း မဟုတ်ဘဲ တရုတ်မြောက်ပိုင်းမှ ကျူးကျော်သူများကို ချီတက် တိုက်ခိုက် ရာလမ်းကြောင်းသာဖြစ်သည် ။ Han dynasty ခေတ် ခိုင်မြဲလာပြီးနောက် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လမ်းကြောင်းများပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည် ။

Silk Road တွင် အဓိကလမ်းကြောင်းများစွာပါဝင်သည် ။ အလွန်ကြမ်းတမ်းတဲ့ ရာသီဥတု ရှိရာဒေသများ ၊ ကန္တာရများကိုဖြတ်ကျော် ရသဖြင့် ခရီးသွားအများစု မှာ ကုလားအုပ်များ ၊ မြင်းများကို အသုံးပြုပြီးသွားလာကြသည် ။

ယဉ်ကျေးမှု နှင့် အနုပညာ ပျံ့နှံ့လာရာလမ်းကြောင်း

ဤလမ်းကြောင်းမှတဆင့် တရုတ်နိင်ငံ၏် စီးပွားရေး ၊ နိုင်ငံရေး ၊ ယဉ်ကျေးမှု ၊ အပြောင်းလဲများ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည် ။ ဘီစီ ၆- ရာစုအချိန်က အိန္ဒိယ မြောက်ပိုင်းမှ စတင်ခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူဝါဒများသည်လည်း အေဒီ ၁- ရာစုအချိန်တွင် ဤလမ်းကြောင်းမှတဆင့် တရုတ်နိင်ငံသို့ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည် ။ ထိုအခါ တရုတ်တို့၏ အဆောက်အဦး ပုံစံများမှာ ဗုဒွဘုရားကျောင်းစတိုင်များ ဖြစ်လာကာ ရုပ်ထုများ ၊ ပန်းချီကားများ မှာလည်း ဗုဒွယဉ်ကျေးမှု အငွေ့ အသက်များ ပျံနှံ့လာခဲ့သည် ။

အေဒီ ၃ – ရာစု Han dynasty ခေတ်ကျဆုံးပြီးနောက် ပိုးလမ်းမကြီးသည်လည်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှု နည်းသွားခဲ့ပြီး အေဒီ ၇- ရာစု Tang dynasty လက်ထက်တွင် ပြန်လည်ထွန်းကားလာခဲ့သည် ။ အေဒီ ၆ -ရာစု အချိန်က ခရီးသွားများသည် ပိုးလမ်းမကြီးတလျှောက်ခရီးသွားလာရင်း ဂူ နံရံများတွင် ပန်းချီကားများရေးဆွဲခဲ့ကြသည် ။ ထိုနံရံပန်းချီကားများမှာ ယနေ့အချိန်တွင် World Heritage Site အဖြစ် တည်ရှိသည် ။

Tang dynasty ခေတ်တွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှု အလွန်ထွန်းကားခဲ့ပြီး အာရှ အလယ်ပိုင်းမှ အစ္စလမ်၊ ပါရှန် ယဉ်ကျေးမှုများ ၊ ဂီတ အနုပညာများ တရုတ်ပြည်သူများအပေါ် များစွာပျံနှံ့လာခဲ့သည် ။ အေဒီ ၁၀- ရာစုတွင် Tang dynasty ခေတ်ကျဆုံးပြီး ပိုးလမ်းမကြီးမှ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှု တဖန်နည်းပါး သွားခဲ့ပြန်သည် ။

အေဒီ ၁၃ – ရာစုတွင် မွန်ဂိုအင်ပါယာသည် တရုတ်ထိကျယ်ပြန့်လာပြီးနောက် သည်လမ်းမှ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်မှုပြန်လည်ထွန်းကားလာခဲ့ပြန်သည် ။၁၂၇၁ ခုနှစ်အချိန်က ဗင်းနစ်မြို့သား မာကိုပိုလိုသည် ဤ ပိုးလမ်းမတလျှောက် ခရီးသွားခဲ့ပြီး တရုတ် နှင့် မြန်မာနိင်ငံ ပုဂံဒေသသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းများမှဆိုသည် ။ (တချို့ကတော့ မာကိုပိုလိုသည် ပုဂံသို့မရောက်ခဲ့ဟု ဆိုကြသည်) ။ ထိုအချိန်ကမာကိုပိုလို၏ ခရီးသွား မှတ်တမ်းသည်ဥရောပတွင် အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သည်။

အေဒီ ၁၅ – ရာစုတွင် ဥရောပမှ အာရှ သို့သွားသည့် ရေလမ်းခရီးကိုတွေ့ရှိပြီးနောက် ပိုးလမ်းမတလျှောက် ကန္တာရ ခရီးသွား ကုန်သွယ်မှုများ တဖြည်းဖြည်းပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည် ။

ယနေ့ပိုးလမ်းမ

ပိုးလမ်းမသည် ယနေ့အချိန်တွင် ကုန်သွယ်လမ်းကြောင်းအနေဖြင့် အရေးပါမှု မရှိတော့သော်လည်း ရှေးခေတ်အချိန်က ခရီးသွားများရပ်နား နေထိုင်ခဲ့ရာနေရာများ ၊ ဂူနံရံပန်းချီကားများ ၊ ရှေးခေတ် ဗိသုကာ လက်ရာများစွာ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ထိုနေရာများသည် ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု နယ်မြေအဖြစ်တည်ရှိပြီး ထင်ရှားသည့် ခရီးသွားများအား ဆွဲဆောင်ရာနေရာဖြစ်သည် ။

သို့သော် တရုတ်နိင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့် စီးပွားရေး နှင့်အတူ ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ ကုန်သွယ်ရေးသည်လည်း တဖန်ပြန်လည် နိုးကြားလာခဲ့ကြသည် ။ ပိုးလမ်းမ အသစ်များကိုလဲ ချဲ့ထွင်ရန် စဉ်းစားလာခဲ့ကြသည် ။

Academy

Leave a Reply