ပင္လယ္၀ါ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ပင္လယ္၀ါ ဆုိသည္မွာ တရုတ္ႏုိင္ငံ ႏွင့္ ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံအၾကားတြင္ တည္ရွိေသာပင္လယ္ျဖစ္သည္။ ထုိပင္လယ္ကုိ အေနာက္ပင္လယ္ (သုိ႔) Huang Hai ပင္လယ္ ဟုလည္းေခၚၾကေလ့ရွိသည္။ ပင္လယ္၀ါ၏ ေျမာက္ဘက္တြင္ ကုိရီးယားပင္လယ္ေအာ္ ၊ အေနာက္ေျမာက္ဘက္တြင္ Bo Hai ပင္လယ္၊ ေတာင္ဘက္တြင္ အေရွ႕တရုတ္ပင္လယ္ ႏွင့္ အေရွွ႕ေတာင္ဘက္တြင္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာတုိ႔ တည္ရွိေနသည္။

ပညာရွင္မ်ားကေတာ့ ပင္လယ္၀ါသည္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၁ေသာင္းခန္႔ ေရခဲေခတ္ကတည္းက စတင္ျဖစ္ေပၚေနခဲ့ၿပီဟု ဆုိၾကသည္။ ပင္လယ္၀ါ ဟုေခၚရျခင္းမွာ ဂုိဘီသဲကႏာၱရမွ မုန္တုိင္းမ်ားေၾကာင့္လြင့္လာေသာ သဲအမႈန္မ်ား ပင္လယ္ျပင္သုိ႔က်ေရာက္ျခင္း ႏွင့္ စီး၀င္ေနေသာျမစ္၀ါျမစ္မွ ေရႏွင့္ အႏွယ္အႏွစ္မ်ားေၾကာင့္ ပင္လယ္ေရ၏ အေရာင္မွာ ၀ါက်င့္က်င့္ျဖစ္ေနတတ္သည့္အတြက္ ပင္လယ္၀ါဟုေခၚၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ပင္လယ္၀ါ၏ အက်ယ္အ၀န္းမွာ စတုရန္းမုိင္ ၁၅၀၀၀၀ ျဖစ္သည္။ ပင္လယ္ၾကီးတြင္ ပင္လယ္ေကြ ့ ၊ ပင္လယ္ေအာ္မ်ားစြာရွိေသာ္လည္း ေရတိမ္သည့္ ေဒသၿဖစ္သည္ ။ ပ်မ္းမွ်အနက္မွာ ၁၄၄ေပ ျဖစ္ၿပီး အနက္ဆုံးေနရာတြင္ ၄၉၉ေပ ရွိသည္။ ပင္လယ္၀ါႏွင့္ ထိစပ္ေနေသာႏုိင္ငံမ်ားမွာ တရုတ္ႏုိင္ငံ ၊ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ ႏွင့္ ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ တုိ႔ျဖစ္သည္။

သဲမႈန္တုိင္းမ်ား တရုတ္အေရွ႕ပုိင္းသို႔လြင့္လာပုံကို ၿဂဳိဟ္တုမွျမင္ရစဥ္ ၊ ၂၀၀၈

ပင္လယ္၀ါထဲသုိ႔ ျမစ္ေၾကာင္းေပါင္းမ်ားစြာ စီး၀င္ၾကၿပီး ထင္ရွားေသာျမစ္မ်ားမွာ ျမစ္၀ါျမစ္ ၊ ဟုိင္ျမစ္ ၊ ယလူျမစ္ ၊ ဟန္ျမစ္ ၊ Taedong ျမစ္တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။ ပင္လယ္၀ါ၏ ေအာက္ေျခၾကမ္းျပင္ကုိမူ ရြံ႕ႏြံ႔ႏွင့္ သဲမ်ားျဖင့္ေပါင္းစပ္ဖြဲ႔စည္းထားသည္။ ထုိသဲမ်ားသည္ ျမစ္ေၾကာင္းမ်ားမွတဆင့္ သယ္ေဆာင္လာေသာ ဂုိဘီသဲကႏာၱရမွ သဲမ်ားျဖစ္သည္။

ပင္လယ္၀ါထဲတြင္ ကြ်န္းေပါင္းမ်ားစြာ တည္ရွိေနၿပီး အဓိကကြ်န္းမ်ားမွာ Anmado, Baengnyeongdo, Daebudo, Gageodo, Hauido, Hongdo, Jindo, Sido, Wando, and Yeonpyeongdo တုိ႔ျဖစ္ၿပီး ထုိကြ်န္းအားလုံးသည္ ေတာင္ကုိရီးယားပုိင္နက္ထဲတြင္ တည္ရွိၾကသည္။

ပင္လယ္၀ါ၏ မုတ္သုန္ရာသီမွာ ႏုိ၀င္ဘာလေႏွာင္းပုိင္းမွ မတ္လအထိျဖစ္သည္။ ဇြန္လ ႏွင့္ ေအာက္တုိဘာလၾကားတြင္မူ ျပင္းထန္ေသာမုန္တုိင္းမ်ား မၾကာခဏျဖစ္ေပၚတတ္ၿပီး ထုိကာလကုိ တုိက္ဖုန္းရာသီဟုေခၚသည္။ ပင္လယ္၀ါ၏ ကမ္းရုိးတန္းမ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင့္ ျမဴေတြဆုိင္းေနတတ္သည္။ တစ္ေန႔ႏွစ္ႀကိမ္ဒီေရတက္သည့္အခ်ိန္တြင္ တရုတ္ကမ္းရုိးတန္းဘက္တြင္ ၃ေပမွ ၁၀ေပ အထိသာျမင့္တက္ေသာ္လည္း ကုိရီးယားဘက္တြင္မူ ၁၃ေပ မွ ၂၆ေပ အထိေရတက္ေလ့ရွိသည္။

ပင္လယ္၀ါတြင္ ပင္လယ္ဒုိက္ပင္ ႏွင့္ ေက်ာက္ပြင့္မ်ား အလြန္ေပါမ်ားၿပီး ေႏြရာသီတြင္ စိမ္းျပာေရာင္ေရညွိမ်ားကို ေတြ႔ရတတ္သည္။ ပင္လယ္၀ါေဒသတေလွ်ာက္တြင္ ပင္လယ္ငွက္မ်ဳိးစိတ္ေပါင္း ၃၅မ်ဳိးခန္႔ ေနထုိင္က်က္စားေလ့ရွိသည္။ အၿမဲတေစေတြ႔ရတတ္ေသာ ႏုိ႔တုိက္သတၱ၀ါဟူ၍ အစက္အေပ်ာက္ပါေသာ ဖ်ံမ်ားသာ ရွိသည္။ စက္ရုံမ်ား ၊ စုိက္ပ်ဳိးေရး ႏွင့္ ေနအိမ္ အညစ္အေၾကးမ်ားေၾကာင့္ ပင္လယ္၀ါသည္ ညစ္ညမ္းလွ်က္ရွိသည့္ အျပင္ အစဥ္အဆက္ ငါးဖမ္းမႈမ်ားကို အႀကီးအက်ယ္တုိးျမင့္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကသျဖင့္ ပင္လယ္၀ါအတြင္းမွ ေ၀လငါး ၊ ဖ်ံ ၊ လိပ္ ႏွင့္ ငါးအေရအတြက္မွာ တေန႔တျခားက်ဆင္းလွ်က္ရွိသည္။

အစက္အေပ်ာက္ပါေသာ ဖ်ံမ်ား

အဆုိးဆုံးမွာ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ခဲ့ေသာ ေရနံပုိက္လုိင္း ေပါက္မႈေၾကာင့္ တန္ ၁၅၀၀ ခန္႔ရွိေသာ ေရနံဆီမ်ားမွာ ပင္လယ္၀ါအတြင္းသုိ႔ က်ေရာက္ခဲ့ၿပီး စတုရန္းမုိင္ ၁၇၀ခန္႔တုိင္ေအာင္ ျပန္႔ႏွံ႔ခဲ့သျဖင့္ ပင္လယ္ႀကီးသည္ ပုိမုိညစ္ညမ္းခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္ ပင္လယ္၀ါကမ္းရုိတန္းတေလွ်ာက္ လူေနထုိင္မႈမ်ာ ပိုမုိထူထပ္လာသျဖင့္ ညစ္ညမ္းမႈမွာ ေလ်ာ့မသြားခဲ့ေခ်။ ထုိ႔အျပင္ ငါးမ်ဳိးစိတ္ ၂၀၀ ခန္႔ကုိလည္း လစ္လွ်င္လစ္သလုိ စီးပြားျဖစ္ အေျမာက္အမ်ားဖမ္းယူေနၾကဆဲျဖစ္သည္။

သေဘၤာမ်ားျဖင့္ အစိမ္းေရာင္ေရညွိမ်ားကုိ သယ္ေဆာင္ကာ ပင္လယ္၀ါထဲသုိ႔ ႀကဲျဖန္႔ရင္း သန္႔ရွင္းေအာင္လုပ္သည့္ အစီအစဥ္မ်ားျဖင့္ ပင္လယ္၀ါအား သန္႔ရွင္းေစရန္ ႀကဳိးပမ္းလွ်က္ရွိသလုိ တရားမ၀င္ငါးဖမ္းဆီးျခင္းကုိလည္း ပိတ္ပင္တာဆီးႏုိင္ေအာင္ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိသည္။

သေဘၤာမ်ားျဖင့္ အစိမ္းေရာင္ေရညွိမ်ားကုိ သယ္ေဆာင္ကာ ပင္လယ္၀ါထဲသုိ႔ ႀကဲျဖန္႔ရင္း သန္႔ရွင္းေအာင္လုပ္သည့္ အစီအစဥ္

ပင္လယ္၀ါ၏ အဓိက ဆိပ္ကမ္းမ်ားမွာ တရုတ္ႏိုင္ငံမွ Yantai, Dalian, Tianjin , Qingdao ႏွင့္ Yingkou ၊ ေၿမာက္ကိုရီးယားမွ Namp’o ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားမွ Incheon ဆိပ္ကမ္းမ်ားၿဖစ္ၾကသည္ ။ ပင္လယ္၀ါတြင္ တရုတ္ ႏွင့္ ကုိရီးယားေရတပ္မ်ား စစ္ေရးေလ့က်င့္တတ္ၾကသလုိ ေတာင္ကိုရီးယား ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားရတပ္မ်ား အျပန္အလွန္ပစ္ခတ္တတ္ေလ့ရွိသည္။


ပင်လယ်ဝါ အကြောင်း သိကောင်းစရာ (unicode)

ပင်လယ်ဝါ ဆိုသည်မှာ တရုတ်နိုင်ငံ နှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံအကြားတွင် တည်ရှိသောပင်လယ်ဖြစ်သည်။ ထိုပင်လယ်ကို အနောက်ပင်လယ် (သို့) Huang Hai ပင်လယ် ဟုလည်းခေါ်ကြလေ့ရှိသည်။ ပင်လယ်ဝါ၏ မြောက်ဘက်တွင် ကိုရီးယားပင်လယ်အော် ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် Bo Hai ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ် နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ တည်ရှိနေသည်။

ပညာရှင်များကတော့ ပင်လယ်ဝါသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁သောင်းခန့် ရေခဲခေတ်ကတည်းက စတင်ဖြစ်ပေါ်နေခဲ့ပြီဟု ဆိုကြသည်။ ပင်လယ်ဝါ ဟုခေါ်ရခြင်းမှာ ဂိုဘီသဲကန္တာရမှ မုန်တိုင်းများကြောင့်လွင့်လာသော သဲအမှုန်များ ပင်လယ်ပြင်သို့ကျရောက်ခြင်း နှင့် စီးဝင်နေသောမြစ်ဝါမြစ်မှ ရေနှင့် အနှယ်အနှစ်များကြောင့် ပင်လယ်ရေ၏ အရောင်မှာ ဝါကျင့်ကျင့်ဖြစ်နေတတ်သည့်အတွက် ပင်လယ်ဝါဟုခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။

ပင်လယ်ဝါ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၁၅၀၀၀၀ ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ကြီးတွင် ပင်လယ်ကွေ့ ၊ ပင်လယ်အော်များစွာရှိသော်လည်း ရေတိမ်သည့် ဒေသဖြစ်သည် ။ ပျမ်းမျှအနက်မှာ ၁၄၄ပေ ဖြစ်ပြီး အနက်ဆုံးနေရာတွင် ၄၉၉ပေ ရှိသည်။ ပင်လယ်ဝါနှင့် ထိစပ်နေသောနိုင်ငံများမှာ တရုတ်နိုင်ငံ ၊ မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ နှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ တို့ဖြစ်သည်။

ပင်လယ်ဝါထဲသို့ မြစ်ကြောင်းပေါင်းများစွာ စီးဝင်ကြပြီး ထင်ရှားသောမြစ်များမှာ မြစ်ဝါမြစ် ၊ ဟိုင်မြစ် ၊ ယလူမြစ် ၊ ဟန်မြစ် ၊ Taedong မြစ်တို့ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ဝါ၏ အောက်ခြေကြမ်းပြင်ကိုမူ ရွံ့နွံ့နှင့် သဲများဖြင့်ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုသဲများသည် မြစ်ကြောင်းများမှတဆင့် သယ်ဆောင်လာသော ဂိုဘီသဲကန္တာရမှ သဲများဖြစ်သည်။

ပင်လယ်ဝါထဲတွင် ကျွန်းပေါင်းများစွာ တည်ရှိနေပြီး အဓိကကျွန်းများမှာ Anmado, Baengnyeongdo, Daebudo, Gageodo, Hauido, Hongdo, Jindo, Sido, Wando, and Yeonpyeongdo တို့ဖြစ်ပြီး ထိုကျွန်းအားလုံးသည် တောင်ကိုရီးယားပိုင်နက်ထဲတွင် တည်ရှိကြသည်။

ပင်လယ်ဝါ၏ မုတ်သုန်ရာသီမှာ နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းမှ မတ်လအထိဖြစ်သည်။ ဇွန်လ နှင့် အောက်တိုဘာလကြားတွင်မူ ပြင်းထန်သောမုန်တိုင်းများ မကြာခဏဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး ထိုကာလကို တိုက်ဖုန်းရာသီဟုခေါ်သည်။ ပင်လယ်ဝါ၏ ကမ်းရိုးတန်းများသည် အများအားဖြင့် မြူတွေဆိုင်းနေတတ်သည်။ တစ်နေ့နှစ်ကြိမ်ဒီရေတက်သည့်အချိန်တွင် တရုတ်ကမ်းရိုးတန်းဘက်တွင် ၃ပေမှ ၁၀ပေ အထိသာမြင့်တက်သော်လည်း ကိုရီးယားဘက်တွင်မူ ၁၃ပေ မှ ၂၆ပေ အထိရေတက်လေ့ရှိသည်။

ပင်လယ်ဝါတွင် ပင်လယ်ဒိုက်ပင် နှင့် ကျောက်ပွင့်များ အလွန်ပေါများပြီး နွေရာသီတွင် စိမ်းပြာရောင်ရေညှိများကို တွေ့ရတတ်သည်။ ပင်လယ်ဝါဒေသတလျှောက်တွင် ပင်လယ်ငှက်မျိုးစိတ်ပေါင်း ၃၅မျိုးခန့် နေထိုင်ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ အမြဲတစေတွေ့ရတတ်သော နို့တိုက်သတ္တဝါဟူ၍ အစက်အပျောက်ပါသော ဖျံများသာ ရှိသည်။ စက်ရုံများ ၊ စိုက်ပျိုးရေး နှင့် နေအိမ် အညစ်အကြေးများကြောင့် ပင်လယ်ဝါသည် ညစ်ညမ်းလျှက်ရှိသည့် အပြင် အစဉ်အဆက် ငါးဖမ်းမှုများကို အကြီးအကျယ်တိုးမြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသဖြင့် ပင်လယ်ဝါအတွင်းမှ ဝေလငါး ၊ ဖျံ ၊ လိပ် နှင့် ငါးအရေအတွက်မှာ တနေ့တခြားကျဆင်းလျှက်ရှိသည်။

အဆိုးဆုံးမှာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ခဲ့သော ရေနံပိုက်လိုင်း ပေါက်မှုကြောင့် တန် ၁၅၀၀ ခန့်ရှိသော ရေနံဆီများမှာ ပင်လယ်ဝါအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီး စတုရန်းမိုင် ၁၇ဝခန့်တိုင်အောင် ပြန့်နှံ့ခဲ့သဖြင့် ပင်လယ်ကြီးသည် ပိုမိုညစ်ညမ်းခဲ့ရသည်။ သို့သော် ပင်လယ်ဝါကမ်းရိုတန်းတလျှောက် လူနေထိုင်မှုမျာ ပိုမိုထူထပ်လာသဖြင့် ညစ်ညမ်းမှုမှာ လျော့မသွားခဲ့ချေ။ ထို့အပြင် ငါးမျိုးစိတ် ၂၀၀ ခန့်ကိုလည်းလစ်လျှင်လစ်သလို စီးပွားဖြစ် အမြောက်အများဖမ်းယူနေကြဆဲဖြစ်သည်။

သင်္ဘောများဖြင့် အစိမ်းရောင်ရေညှိများကို သယ်ဆောင်ကာ ပင်လယ်ဝါထဲသို့ ကြဲဖြန့်ရင်း သန့်ရှင်းအောင်လုပ်သည့် အစီအစဉ်များဖြင့် ပင်လယ်ဝါအား သန့်ရှင်းစေရန် ကြိုးပမ်းလျှက်ရှိသလို တရားမဝင်ငါးဖမ်းဆီးခြင်းကိုလည်း ပိတ်ပင်တာဆီးနိုင်အောင်ဆောင်ရွက်လျှက်ရှိသည်။

ပင်လယ်ဝါ၏ အဓိက ဆိပ်ကမ်းများမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ Yantai, Dalian, Tianjin , Qingdao နှင့် Yingkou ၊ မြောက်ကိုရီးယားမှ Namp’o နှင့် တောင်ကိုရီးယားမှ Incheon ဆိပ်ကမ်းများဖြစ်ကြသည် ။ ပင်လယ်ဝါတွင် တရုတ် နှင့် ကိုရီးယားရေတပ်များ စစ်ရေးလေ့ကျင့်တတ်ကြသလို တောင်ကိုရီးယား နှင့် မြောက်ကိုရီးယားရတပ်များ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်တတ်လေ့ရှိသည်။

Leave a Reply