လူေပါင္း ၂၅၉ေယာက္ကုိ ေသဆုံးေစခဲ့ေသာ ေလာ႔ကာဘီ ေလယာဥ္ဗံုးခြဲလုပ္ႀကံမူႀကီး

Posted on

ေရးသားသူ – Ko Kyaw Min Aung

၁၉၈၈ခုႏွစ္​ ခရစ္စမတ္​မတိုင္​မီ ရက္​အနည္​းငယ္​အလိုုတြင္ျဖစ္​သည္​။

တိတိက်က်​ေျပာရလ်ွင္​ ဒီဇင္​ဘာလ ၂၁ ရက္​​ေန႔။ အေမရိကန္ ပန္အမ္(Pan Am)​ေလ​ေၾကာင္​းလိုင္​းပိုင္​ ဘိုးရင္​း၇၄၇​ေလယာဥ္​ႀကီးသည္​ ​ေလယာဥ္​ခရီးစဥ္​အမွတ္​ ပီေအ၁၀၃ ၏ လန္​ဒန္​-နယူး​ေယာက္​ ခရီးစဥ္​အပိုင္းကိုပ်ံသန္​းရန္​​ လန္​ဒန္​ဟိသ႐ိုးေလဆိပ္မွ ညဦးပိုင္းေမွာင္စပ်ိဳးခ်ိန္ေလာက္တြင္ စတင္ထြက္​ခြာလာခဲ႔သည္။ ပီေအ​၁၀၃ရဲ႔ ခရီးစဥ္​အစက အေနာက္ဂ်ာမနီႏိုင္​ငံဖရန္​႔ဖတ္​ၿမိဳ႕ျဖစ္​ၿပီး အဆံုးက အ​ေမရိကန္​ႏိုင္​ငံ ဒက္​ထ႐ိုက္​ၿမိဳ႔ျဖစ္​သည္​။

ဖရန္​႔ဖတ္​ကထြက္​လာတဲ့ ဘိုးအင္​း၇၂၇​ေလယာဥ္​က လန္​ဒန္​တြင္​နားၿပီး ခရီးသည္​ ႏွင္​႔ ပစၥည္​းမ်ားကို နယူး​ေယာက္​သို႔ဆက္​လက္​ထြက္​ခြာမည္႔ Clippe​r maid of the seas ဟုအမည္​​ေပးထား​ေသာ ဘိုးရင္​း၇၄၇​ေလယာဥ္​​ေပၚသို႔​ ေျပာင္​းတင္​​ေပးခဲ႔ျခင္​းျဖစ္​သည္​။ အခု​ေလယာဥ္​ကဘိုးရင္​းက ထုတ္​လုပ္​ခဲ႔သည္​့ ၇၄၇​မ်ိဳးဆက္​​ေတြရဲ႕ ပထမဆံုးအသုတ္​မွာပါၿပီး ၁၉၇၂ခုႏွစ္​ကတည္​းကပင္ ပန္အမ္​ကုမၸဏီကို​ ေရာက္​ရိွတာဝန္​ထမ္​း​ေဆာင္​ခဲ့ျခင္​းျဖစ္​သည္​။ ပ်ံသန္​းခ်ိန္ ​နာရီ ၇၅၀၀၀ရိွၿပီ။ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္က ​ေလယာဥ္တစီးလံုးကို ျပန္​လည္​စစ္​​ေဆး မြမ္​းမံျပင္​ဆင္​မူ လုပ္​ထားသည္။

ဗံုး​ေဖာက္​ခြဲခံလိုက္​ရသည္​႔​ေလယာဥ္​ႀကီး

​ေလ​ယာဥ္​​ေပၚတြင္​ ​ခရီးသည္​ ၂၄၃ဦး နဲ႔​အတူ ေလယာဥ္​အမူထမ္​း ၁၆ဦး လိုက္​ပါလာၾကသည္​။ ခရီးသည္​အမ်ားစုက အ​ေမရိကန္​နဲ႔ ၿဗိတိန္ႏို​င္ငံ သားမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ လန္ဒန္က ​ေဒသ​ေကာလိပ္​ပရဝုဏ္မွာ semester တခုတက္​ခဲ႔ၿပီး ခရစ္စမတ္အိမ္ျပန္​လာၾကသည္​့ နယူး​ေယာက္​ Syracuse တကၠသိုလ္​​မွ ေက်ာင္​းသားတသိုက္​လည္​း ပါလာၾကသည္​။

​ေလယာဥ္​မွာ ပ်ံတက္​ၿပီးမိနစ္​အနည္​းငယ္​အၾကာတြင္​ လိုအပ္​​ေသာအျမင္​့သို႔​ေရာက္​သည္​ႏွင္​့ ေရျပင္​ညီအတိုင္​း ဦးတည္​ရာသို႔ ပံုမွန္​အျမန္​ႏူန္​းျဖင္​႔သာ​ သြား​ေနခဲ႔သည္​။ ခရီးသည္​​အားလံုးသည္​ ခရီး႐ွည္​ပ်ံသန္​းရမွာျဖစ္​သည္​့အတြက္​ ​ေအး​ေအးလူလူ သက္​​ေတာင္​႔သက္​သာရိွ​ေနၾကပါသည္​။ ခရစ္​စမတ္​ပိတ္​ရက္​မွာ မိသားစုႏွင္​့ ျပန္​လည္​စံုစည္​းဖို႔အ​ေရး​ေတြးၿပီး စိတ္​ထဲမွာ ၾကည္​ႏူး​ေနၾက​ေပမည္​။

သူတို႔အားလံုး​ ၾကမၼာဆိုးႀကီးတစ္ခုနဲ႔ မၾကာမီ ၾကံဳ​ေတြ႔ရ​ေတာ႔မယ္​ဆိုတာသာသိခဲ႔လ်ွင္​… ​

ေလယာဥ္​မွာ လန္​ဒန္​ဟိသ႐ိုး​ေလဆိပ္​က​ေနပ်ံတက္​ၿပီး ၃၈မိနစ္​အၾကာမွာ စ​ေကာ႔တလန္​ႏိုင္​ငံ​ ေလာ႔ကာဘီ​ၿမိဳ႔အထက္​ ​ေကာင္​းကင္​ယံသို႔​ေရာက္​ရိွလာခဲ႔သည္​။ အျမင္႔ေပက​ ၃၁၀၀၀။ ရာသီဥတုကလည္​းသာသာယာယာပင္​။ မၾကာခင္​ ကုန္​း​ေျမနယ္​နမိတ္​ကို​ေက်ာ္​ၿပီး အတၱလႏၱိတ္​သမုဒၵရာ​ေရျပင္​အစပ္​ကို​ေရာက္​​ေတာ႔မည္​။

ထိုအခ်ိန္​မွာပင္ ​မ​ေမွ်ာ္​လင္​႔ပဲ ​ေပါက္​ကြဲမူတစ္ခု ​ေလယာဥ္​​ေပၚမွာျဖစ္​ပြားခဲ႔ၿပီး စကၠန္​႔ပိုင္​းအတြင္​းမွာ ေလယာဥ္​ကိုယ္​ထည္​တခုလံုး တစစီက်ိဳးပဲ႔​ထြက္​သြားခဲ႔သည္။ ​ေလယာဥ္​အပ်က္​အစီး၊ အပိုင္​းအစ​​ေတြက ​ေလာ႔ကာဘီၿမိဳ႕ဝန္​းက်င္​တဝိုက္​​ေျမျပင္​​ေပၚက်ဆင္​းကုန္​သည္​။ ၆မိုင္​အျမင္​့မွ အတားအဆီးမဲ႔ ျပဳတ္​က်သြားၾကသည္​့ ခရီးသည္​​ေတြအျဖစ္​မွာ ​ေတြးဝံ႔စရာမရိွ​ေတာ႔။

​ေလယာဥ္​​ေပၚပါလာတဲ့ ၂၅၉ဦးစလံုး အသက္​ဆံုးရံူးခဲ႔ရသည္​။ ​ေလယာဥ္​​ေပၚကျပဳတ္​က်လာတဲ့ အစိတ္​အပိုင္​းႀကီးတစ္ခုက ရြာထဲကလူ​ေနအိမ္​​ေပၚတည္​့တည့္​့က်သည္​။ မီး​ေဘာလံုးႀကီး ဝုန္​းကနဲထလာၿပီး အနီးအနားအိမ္​​ေတြပါဝါးၿမိဳသြားသည္​။ ရြာထဲကလူ ၁၁ဦးပါ ​ေသသည္​႔အထဲ အဆစ္​ပါသြားသည္​။ ​ေလယာဥ္​မွအပိုင္​းအစႀကီးက်ၿပီး မီး​ေလာင္​ခဲ႔သည္​့​ေနရာ၌ ​ေပ ၁၅၀ က်ယ္​သည္​့ ခ်ိဳင့္ႀကီးျဖစ္က်န္​​ခဲ႔သည္​။

ေလယာဥ္​ပ်က္​က်ၿပီး ​ေန႔ခ်င္​းညခ်င္​း စ​ေကာ႔တလန္​​ေဒသခံရဲတပ္​ဖြဲ႔ဝင္​မ်ား ၿဗိတိသ်ွ ေလေႀကာင္းမ​ေတာ္​တဆမူ စံုစမ္​းစစ္​​ေဆး​ေရးအဖြဲ႔ဝင္​မ်ား​ အခင္​းျဖစ္​ပြားရာ​ေနရာသို႔ ႔​ေရာက္​လာၾကသည္​။ တစ္ရက္​ႏွစ္​ရက္​အတြင္​း အ​ေမရိကန္​ျပည္​​ေထာင္​စု စုံစမ္​းစစ္​​ေဆး​ေရးဗ်ဴ႐ို အက္​ဖ္​ဘီအိုင္မွ​စံု​ေထာက္​မ်ား၊ မူခင္​းပညာ႐ွင္​မ်ား၊ ဗံုးကြၽမ္​းက်င္​သူမ်ားလည္း ေရာက္​လာၾကသည္​။ ​ေျမျပင္​၌႐ွာ​ေဖြ​ေရးအဖြဲ႔မ်ားခြဲၿပီး ​ေလယာဥ္​​ေပၚပါသမ်ွအားလံုး၏ အႂကြင္​းအက်န္​မ်ား၊​ ေလယာဥ္​ပ်က္​အစိတ္​အပိုင္​းမ်ားကို မိုင္​သံုးဆယ္​ ပတ္​လည္​အတြင္​းပိုက္​စိပ္​တိုက္​လိုက္​႐ွာၾကသည္​။

၂၄နာရီ အတြင္းမွာပင္ ေလယာဥ္အျမီးပိုင္း၌ တပ္ဆင္ထားေသာ ​ေလယာဥ္​​ေမာင္​းခန္​း အသံဖမ္​းစက္​(cockpit voice recorder) ႏွင္​႔ ပ်ံသန္​းမူ အခ်က္​အလက္​မွတ္​တမ္​းတင္​ကိရိယာ(flight data recorder ) တို႔ကို လယ္ကြင္းတစ္ခုအတြင္းမွ ရွာေတြ႕ခဲ့သည္​။ ထိုရီ​ေကာ္​ဒါကိုစစ္ေဆးခ်က္အရ ေလယာဥ္မွူးမ်ား အေနႏွင္႔ အေရးေပၚအေျခအေနတြင္ လုပ္ရမည္႔ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင္႔ ေဘးဒုကၡရင္ဆိုင္ေနရေႀကာင္း အခ်က္ၿပမူ တစံုတရာမလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ႔ေႀကာင္းသိရသည္။ ​ေပါက္​ကြဲမူက ​ေလယာဥ္​၏ထိန္​းခ်ဳပ္​မူႏွင္​့ ဆက္​သြယ္​​ေရးစနစ္​ကို တမုဟုတ္​ခ်င္​း ဖ်က္​ဆီးပစ္​လိုက္​​ေၾကာင္​းသံုးသပ္​မိသည္​။

ရက္​အနည္​းငယ္​အတြင္​း ​ေဖာက္​ခြဲပစၥည္​း အစအနမ်ား ႐ွာ​ေတြ႔လာရသျဖင္​့ ဗံုးသံသယက ပိုမိုခိုင္​မာလာခဲ႔သည္​။ နာဆာမွ လႊတ္​တင္​ထား​ေသာ​ ေထာက္​လွမ္​း​ေရးၿဂိဳလ္​တုက ​ေလယာဥ္​ပ်က္​က်သည္႔ ​ေနရာတဝိုက္​ကို အေသးစိတ္႐ိုက္ထားေသာဓာတ္ပံုမ်ားအား ႐ွာ​ေဖြ​ေရးအဖြဲ႔မ်ားထံပို႔​ေပးသည္​။ ထိုဓာတ္​ပံုမ်ားမွတဆင္​႔ အပ်က္​အစီး​အပိုင္​း အစမ်ားက်​ေရာက္​​ေန​ေသာ​ေနရာမ်ားကို သိရၿပီး ​ေျမျပင္​အဖြဲ႔မ်ားက လြယ္​လြယ္​ကူကူ႐ွာ​ေတြ႔ႏိုင္​ၾကသည္​။

စ​ေကာ႔တလန္​စစ္​တပ္​ႏွင္​့ ရဲဖက္​မွရဟတ္​ယာဥ္​မ်ားျဖင္​႔ ​ေကာင္​းကင္​မွ႐ွာ​ေဖြသည္​။ ​ေျမျပင္​​ေပၚရိွ ​ေလယာဥ္​ပ်က္​မွ​ေတြ႔ရသည္​႔ ပစၥည္​းမွန္​သမ်ွကို တခုခ်င္​းပလပ္​စတစ္​အိတ္​ျဖင္​႔ထုပ္​ပိုး၊ အၫႊန္​းစာ ​ေရးထိုးၿပီး ယာယီပစၥည္​း စု​ေဆာင္​း သို​ေလွာင္​​စစ္​​ေဆး​ေရးစခန္း လုပ္​ထား​ေသာ​​ ေလာ႔ကာဘီရိွ​ ေက်ာင္​း အားကစားရံုသို႔ ပို႔သည္​။

ထို​ေနရာ၌ ပညာ႐ွင္​မ်ားက ပစၥည္​းတခုခ်င္​းကို X ray ႐ိုက္​အ​ေသးစိတ္​စစ္​​ေဆးၿပီး သဲလြန္​စ႐ွာ​ေဖြၾကသည္​။ စုစု​ေပါင္​းပစၥည္​း အပိုင္​းအစ​ေပါင္​း​ေလးသန္​း​ေက်ာ္​ကိုစစ္​​ေဆးခဲ႔ရသည္​။ ​ေတြ႔ရိွ​ေသာ ​ေလယာဥ္​အစိတ္​အပိုင္​းအပ်က္​အစီး​မွန္​သမွ်ကို အဂၤလန္​ႏိုင္​ငံ Farnborough ​ေလယာဥ္ကြင္​း​သို႔ပို႔သည္​။ ထို​ေနရာ၌ ရလာသည္​့အစိတ္​အပိုင္​း​ေတြကို တစစီဆက္​ၿပီး နဂို​ေလယာဥ္​ကိုယ္​ထည္​ပံုစံရလာ​ေအာင္ ​ျပန္​တည္​​ေဆာက္​ယူသည္​။

ထိုသို႔တည္​​ေဆာက္​ၾကည္​့သည္​့အခါ ​ေလယာဥ္​​ေ႐ွ႕ပိုင္​းၾကမ္​းခင္​းဝဲဖက္​၌ လက္​မ၂၀ခန္​႔​႔က်ယ္​သည္​႔အ​ေပါက္ ​ျဖစ္​​ေနတာကို သြား​ေတြ႔သည္​။ အ​ေပါက္​ပံုစံကို ၾကည္​႔ျခင္​းျဖင္​႔ ၾကမ္​းခင္​းအ​ေပၚရိွ ခရီး​ေဆာင္​​ေသတၱာမ်ားထား​ေသာ​ ကြန္​တိန္​နာအခန္​းမွလာ​ေသာ​ ေပါက္​ကြဲမူ​ေၾကာင္​႔ျဖစ္​​ေၾကာင္​း​ ေကာက္​ခ်က္​ခ်ႏိုင္​ခဲ႔သည္။

႐ွာ​ေဖြ​ေတြ႔ရိွရ​ေသာ တိုရီွဘာကက္​ဆက္​မွ ဆားကစ္​ဘုတ္​ျပားႏွင္​့ Timer ၌ Semtex ဓာတုပစၥည္​း သဲလြန္​စ​ေတြ႔ရသျဖင္​့ ဗံုး​ေပါက္​ကြဲမူျဖစ္​​ေၾကာင္​း​ေသခ်ာသြားသည္​။ ကြန္​တိန္​နာထဲ၌ ​ဗံုးပါ​ေသာခရီး​ေဆာင္​​ ေသ​တၱာ၏ တည္​​ေနရာကို အႀကိမ္​ႀကိမ္​စမ္​းသပ္​မူမ်ားလုပ္​ျခင္​းျဖင္​႔ မွန္​ကန္​စြာခန္​႔မွန္​းႏိုင္​ခဲ႔ရံုမက ခရီး​ေဆာင္​​ေသတၱာ၏ အ​ေရာင္​၊ အမွတ္​တံဆိပ္​၊​ ေမာ္​ဒယ္​တို႔ကိုပါ ​သိရိွႏိုင္​ခဲ႔သည္​။

​ေပါက္​ကြဲ​ေစသည္​႔ symtex ဓာတုပစၥည္​း အစအနမ်ားတြယ္​ကပ္​​ေနသည္​႔အ​ေနအထား၊​ အနီးကပ္​ဗံုး​ေပါက္​ကြဲ​ေလာင္​ကြၽမ္​းထားမူပံုစံတို႔ကို စစ္​​ေဆး၍ ဗံုးပါသည္​့ လက္​ဆြဲ​ေသတၱာအတြင္​းရိွ အဝတ္​အစားတို႔ကိုလည္​း ခြဲျခား​ေဖာ္​ထုတ္​ႏိုင္​ခဲ႔သည္​။ ​ေနာက္ဆံုးတြင္ တိုရီွဘာ​အမ်ိဳးအစား​ ေရဒီယိုကက္​ဆက္​ထဲ အခ်ိန္​ကိုက္​ကိရိယာတပ္​ထား​ေသာ ပလပ္​စတစ္​ဗံုးကို လ်ဳိ႕ဝွက္​ထည္႔ထားၿပီး အဝတ္​အစားမ်ားႏွင္႔​႔ဖံုးအုပ္​ကာ Samsonite ခရီး​ေဆာင္​​ေသတၱာျဖင္​႔ သယ္​ယူခဲ႔ျခင္းျဖစ္​​ေၾကာင္​း ​ေကာက္​ခ်က္​ခ်ႏိုင္​ခဲ႔သည္​။

စံုစမ္​းစစ္​​ေဆးမူမ်ား တစ္ႏွစ္​ခြဲခန္​႔ ျပဳလုပ္​ၿပီး​ေနာက္​ ၁၉၉၀ ဇူလုိင္​လတြင္​ ၿဗိတိန္​​ေလ​ေၾကာင္​း အာဏာပိုင္​အဖြဲ႔ စံုစမ္​းစစ္​​ေဆး​ေရးဗ်ဴ႐ိုက​ Pan AM ၁၀၃​ ေလယာဥ္​သည္​ ဗံုး​ေဖာက္​ခြဲခံရျခင္​းျဖစ္​​ေၾကာင္​း ​ေၾကညာႏိုင္​ခဲ႔သည္​။ ခရီး​ေဆာင္​​ေသတၱာ၏လာရာလမ္​း​ေၾကာင္း​အစမွာ​ ေမာ္​တာ(Malta) ျဖစ္​ၿပီး ခရီးသည္​မပါပဲ ဖရန္​းဖတ္​​ေလဆိပ္​သို႔​ Air Malta ​ေလ​ေၾကာင္းမွတဆင္​႔ပို႔လိုက္​ျခင္​​းျဖစ္​​ေၾကာင္​း ထိုမွတဆင္​႔ PA 103 ​ေလယာဥ္​ခရီးစဥ္​သို႔လႊဲ ​ေျပာင္​း​ေပးလိုက္​​ေၾကာင္​းကို ​ေလဆိပ္​ကုန္​​ေသတၱာတာဝန္​ခံမ်ားမွ စံုစမ္​းသိရိွခဲ႔ရသည္​။

ဗံုးပါသည္​႔​ခရီး​ေဆာင္​သတၱာအတြင္​းက ဟု ယူဆရသည္​႔အဝတ္​အစားအပိုင္​းအစ၌​ ေတြ႔ရသည္​႔ brand ႏွင္​႔ အမွတ္​အသားမ်ားအရ ထိုအဝတ္​အစားမ်ားကို​ ေမာ္​လ္တာ၌ခ်ဳပ္​လုပ္ ျခင္​းျဖစ္​​ေၾကာင္​း​ေတြ႔ရျပန္​သည္​။ ထို​ေတြ႔ရိွရသည္​့အခ်က္​အလက္​မ်ားအရ ​ ေမာ္​လ္တာသို႔ သြား​ေရာက္​စံုစမ္​းရာ လစ္​ဗ်ားလူမ်ိဳးႏွစ္​ဦးက ထိုအဝတ္​အထည္​မ်ားကို ဗံုးမကြဲမီတပတ္​အလို​ေလာက္​က ဝယ္​သြားခဲ႔​ေၾကာင္​း မွတ္​မိသည္​႔ ဆိုင္​႐ွင္​ကစံု​ေထာက္​မ်ားကို​ေျပာျပသည္​။ ဗံုး၌တပ္​ဆင္​သည္​႔ MST13 Timer ကို ထုတ္​လုပ္​သည္​​့ မူရင္​း​ေနရာကိုလိုက္​ စံုစမ္​းရာဆြစ္​ဇာလန္​ရိွကုမၸဏီတခုျဖစ္​​ေနသည္​။​ထိုကုမၸဏီကိုသြား​ေရာက္​စံုစမ္​း​ေမးျမန္​ရာ လစ္​ဗ်ား​ေထာက္​လွမ္​း​ေရးအရာရိွ ဗိုလ္​မွဴး Magrahi က ​ေအာ္​ဒါမွာသည္​့အတြက္​ ထိုကိရိယာကိုထုတ္​လုပ္​​ေပးခဲ႔​ေၾကာင္း ​စံုစမ္​းသိ႐ွိခဲ႔ရသည္​။

သံုးႏွစ္​တာကာလအတြင္​း အမူႏွင္​႔ပတ္​သက္​၍ ပစၥည္​း​အမ်ိဳးေပါင္​း​ ေလး​ေသာင္​း​ေက်ာ္​ကို စစ္​​ေဆးခဲ႔ရျပီး လူ​ေပါင္​းတ​ေသာင္​း​ခြဲ​ေက်ာ္​ကို​ ေတြ႔ဆံု​၊ ေမးျမန္​း၊စစ္​​ေၾကာခဲ႔ရသည္​။ ထို​ေမးျမန္းစစ္​​ေဆးခံရသူမ်ား​တြင္​ ​ေသဆံုးသူတို႔၏မိသားစုဝင္​မ်ားလည္​း ပါဝင္​သည္​။ တခ်ိဳ႔မွာကြန္​ကရက္​​ေ႐ွ႕​ေမွာက္​အထိ သြား​ေရာက္​အစစ္​ခံၾကရသည္​။ Pan Am​ေလ​ေၾကာင္​းကုမၸဏီမွာလည္​း ဤ​​ေလေယာဥ္​​ေပါက္​ကြဲမူျဖစ္​ၿပီး အ​ေတာ္​ေလးအထိနာခဲ႔ရသည္​။ တရားစြဲဆိုမူ မ်ားစြာႏွင္႔​႔ရင္​ဆိုင္​ရသည္​။ ​ေလ​ေၾကာင္​းလံုျခံဳ​ေရးဥပ​ေဒခ်ိဳး​ေဖာက္​မူျဖင္​့ ျပည္​​ေထာင္​စုအစိုးရသို႔ ဒဏ္​​ေၾကး ​ေဒၚလာ၆သိန္​းခြဲ​ေဆာင္​ရသည္​။ ၁၉၉၁ခုႏွစ္​တြင္​ ​ေလယာဥ္​​ေျပးဆြဲမူအားလံုး ရပ္​နားလိုက္​ၿပီးကုမၸဏီမွာ​ ေဒဝါလီခံခဲ႔ရသည္​။

သံုးႏွစ္​ၾကာ စံုစမ္​းစစ္​​ေဆးမူမ်ား လုပ္​ၿပီး​ေနာက္​- ​ေနာက္​ဆံုးတြင္​​ စံုစမ္​းေထာက္​လွမ္​း​ေရးအဖြဲ႔က ဤသို႔​ေကာက္​ခ်က္​ခ်ခဲ႔သည္​။ လစ္​ဗ်ား​ေထာက္​လွမ္​း​ေရးအရာရိွ မက္​ဂဒါဟီ (Abdel Baset Ali Mohmed Megrahi ) ႏွင္​႔ သူ႕လက္​​ေထာက္​ ခါလီဖာ ဖီ​မာ (Al Amin Khalifah Fhimah) က တိုရီွဘာအမ်ိဳးအစားကက္​ဆက္​အတြင္​း အခ်ိန္​မွတ္​ကိရိယာ timer ပါသည္​႔ လပ္​စတစ္​ဗံုးတပ္​ဆင္သည္​။ ထိုကက္​ဆက္​ကို ​ေမာ္​​တာမွဝယ္​သည္​႔ အဝတ္​အစားမ်ားထဲ​ေရာ​ေႏွာကြယ္​ဝွက္​ၿပီး Samsomite ခရီး​ေဆာင္​​ေသတၱာျဖင္​႔​ထည္႔​႔ကာ​​ ေမာ္​တာ​မွ ဖရန္​႔ဖတ္​သို႔ ပို႔လိုက္​သည္​။ ထိုမွတဆင္​႔ ပီ​ေအ ၁၀၃​ေလယာဥ္​​ခရီးစဥ္​ေပၚသို႔တင္​​ေပးလိုက္​ၿပီး လန္​ဒန္​-နယူး​ေရာက္​​ခရီးစဥ္​အတြင္​း၌​ေလယာဥ္​ကို အခ်ိန္​ကိုက္​၍ ဗံုးခြဲခဲ႔ျခင္​းျဖစ္​သည္။

၁၉၉၁ခုႏွစ္​ႏိုဝင္​ဘာလတြင္​ အ​ေမရိကန္​အက္ဖ္​ဘီအိုင္ႏွင္႔ စေကာ႔တလန္ရဲတပ္ဖြဲ႔​က ဗံုးခြဲတရားခံလစ္​ဗ်ားႏိုင္​ငံသား ႏွစ္​ဦးကို ရံုးတင္​တရားစြဲရန္​ ဖမ္​းဝရမ္​းထုတ္​သည္​။ အ​ေမရိကန္​အစိုးရက လစ္​ဗ်ား​ေခါင္​း​ေဆာင္​ကဒါဖီကို အ​ေမရိကန္​ သို႔မဟုတ္​ ၿဗိတိန္​သို႔ ဗံုးခြဲတရားခံႏွစ္​ဦးလႊဲ​​ေပးရန္​​ ေတာင္​းဆိုသည္​။ ကဒါဖီကလႊဲ​ေပးရန္​ျငင္​းဆန္​သည္​။ ထို႔ေၾကာင္အ​ေမရိကန္၏ တိုက္​တြန္​းခ်က္​ျဖင္​႔​ လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံအေပၚ ကုလသမဂၢလံုျခံဳ​ေရး​ေကာင္​စီက ၁၉၉၂ခုႏွစ္​တြင္​စီးပြား​ေရးပိတ္​ဆို႔မူခ်မွတ္​သည္​။

၁၉၉၈ခုႏွစ္​တြင္​ ကဒါဖီက ၾကား​ေနႏိုင္​ငံတခုခု၌တရားစစ္​​ေဆးဖို႔ညိွႏိူင္​းလာသည္​။ သူ႔အဆိုျပဳခ်က္​ကို အ​ေမရိကန္ ​ႏွင္​႔ၿဗိတိန္​တို႔က လက္​ခံခဲ႔ၿပီး နယ္​သာလန္​ႏိုင္​ငံ Utrecht ျပည္နယ္ရိွ ယခင္​အ​ေမရိကန္​စစ္​စခန္​း​ေဟာင္​းျဖစ္​​ေသာ Camp Zeist ၌ စေကာ႔တလန္တရားရံုးဖြင္႔ၿပီး အမူကို စ​ေကာ႔တလန္​တရားဥပ​ေဒႏွင္​႔အညီ စစ္ေဆးခဲ႔ၾကသည္​။ တရားခံလႊဲ​ေျပာင္​း​ေပးခဲ႔သျဖင္​႔ လစ္​ဗ်ားႏိုင္​ငံအ​ေပၚခ်မွတ္​ခဲ႔သည္​႔ စီးပြား​ေရး ပိတ္​ဆို႔မူကို ရပ္​ဆိုင္​း​ေပးခဲ႔သည္​။

၂၀၀၁ ခုႏွစ္​တြင္​ တရားခြင္​စစ္​​ေဆးၾကားနာမူမ်ားၿပီးဆံုး၍ စီရင္​ခ်က္​ခ်မွတ္​သည္​။ မက္​ဂဒါဟီကို​ အျမင္​႔ဆံုးျပစ္​ဒဏ္​၂၇ႏွစ္​ခ်မွတ္​ခဲ႔ၿပီး ဖီမာ ကို အျပစ္​မရိွ၍ ျပန္​လႊတ္​​ေပးခဲ႔သည္​။ (စ​ေကာ႔တလန္​၌ ​ေသဒဏ္​မရိွ​ေပ) ၂၀၀၃ခုႏွစ္​တြင္​ ကဒါဖီက ​​ေလယာဥ္​ဗံုးခြဲမူအတြက္​တာဝန္​ရိွ​ေၾကာင္​း ဝန္​ခံခဲ႔ၿပီး​ေသဆံုးခဲ႔သည္​႔ ခရီးသည္​မိသားစုမ်ားကို​ ေလ်ာ္​​ေၾကး​ေဒၚလာ၂.၇ဘီလီယံ​ေပးရန္​ သ​ေဘာတူခဲ႔သည္​။ သို႔​ေသာ္​ဗံုးခြဲမူကို သူအမိန္​႔​ေပးခဲ႔​ေၾကာင္​း​ေတာ႔ မည္​သည္​့အခါမွ ဝန္​မခံခဲ႔ပါ။

မက္​ဂဒါဟီ သည္​ စ​ေကာ႔တလန္​အက်ဥ္​း​ေထာင္​၌​​ ေထာင္​ဒဏ္​က်ခံ​ေနရစဥ္​အတြင္​း ပ​ေရာ႔စတိတ္​ကင္​ဆာ​​ေဝေဒနာကို ခံစားလာခဲ႔ရသည္​။ ၂၀၀၉ခုႏွစ္​ ျသဂုတ္​လတြင္​ ကင္​ဆာ​ေနာက္​ဆံုးအဆင္​႔​သို႔ ​ေရာက္​​​ေနၿပီျဖစ္​၍ ​ေသခါနီး​ေနာက္​ဆံုးအခ်ိန္​ကို မိသားစုႏွင္႔​႔အတူတကြ​ေနႏိုင္​ရန္​ စ​ေကာ႔တလန္​အစိုးရကျပန္​လႊတ္​​ေပးခဲ႔သည္​။ လစ္​ဗ်ားသို႔ျပန္​လာသည္​့သူ႔ကို ကဒါဖီႏွင္​့ ျပည္​သူမ်ားက သူရဲ​ေကာင္​း တဦးပမာ​ေသာင္​း​ေသာင္​းျဖျဖႀကိဳဆိုခဲ႔ၾကသည္​။ ထရီပိုလီၿမိဳ႔ရိွ အ​ေကာင္​းဆံုး​ေဆးရံု၌ ​ေဆးကု​ေပးသည္​။

သူ႔ကိုသံုးလ​ေလာက္​သာအသက္​႐ွင္​မည္​ ထင္​ၿပီး လႊတ္​​ေပးခဲ႔ေသာ္လည္း ​ေတာ္​​ေတာ္​နဲ႔ မ​ေသႏိုင္​ပဲ သံုးႏွစ္ေလာက္ေနသြားခဲ႔႐ၿပီး ၂၀၁၂ခုႏွစ္​​ေမလမွ​ ေသဆံုးသြားခဲ႔ပါသည္​။ သူမ​ေသမီ သူ႔ကို ႐ိုက္​တာသတင္​းဌာနက အင္​တာဗ်ဴးလုပ္​ခဲ႔ပါ​ေသးသည္​။ ထို႐ုပ္​သံအင္​တာဗ်ဴးတြင္​ သူ႔မွာအျပစ္​မရိွ​ေၾကာင္​း၊တခ်ိန္​မွာ အ​ေထာက္​အထားအသစ္​​ေတြ​ ေတြ႔လာၿပီး သူ႔ရဲ႕အျပစ္​ကင္​းစင္​မူကို သက္​​ေသထူႏိုင္​မွာျဖစ္​ေၾကာင္းေျပာဆိုသြားခဲ႔သည္​။

Written by Kyawmin Aung

Leave a Reply