ပင္လယ္ျဖဴ အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ

Posted on

ကမာၻေပၚက ပင္လယ္ေတြမွာ အေရာင္တဲ့ေခၚတဲ့ ပင္လယ္ ၄စင္းရွိတယ္ ဆုိတာသိၿပီးျဖစ္မွာပါ။ ပင္လယ္နီ ၊ ပင္လယ္နက္ ၊ ပင္လယ္၀ါ နဲ႔ ပင္လယ္ျဖဴတုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအထဲက ပင္လယ္နီ နဲ႔ ပင္လယ္နက္ အေၾကာင္းကိုတာ့ တင္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒီတစ္ခါ သုတဇုန္ မိတ္ေဆြမ်ားကုိ ဗဟုသုတ အေနနဲ႔ မွ်ေ၀ေပးမွာကေတာ့ ပင္လယ္ျဖဴ(White Sea) အေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ပင္လယ္ျဖဴဆုိတာ ဘဲရန္စ့္ပင္လယ္ ရဲ႕ေတာင္ဘက္ပုိင္္း ၊ ရုရွားကမ္းရုိးတန္းရဲ႕အေနာက္ေျမာက္ဘက္မွာ တည္ရွိတဲ့ ေရလက္ၾကားပင္လယ္တစ္ခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပင္လယ္ျဖဴရဲ႕ အေနာက္ဘက္မွာ Karelia ေဒသ ၊ ေျမာက္ဘက္မွာ ခုိလာကြ်န္းဆြယ္ ၊ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္မွာ ကန္နင္ကြ်န္းဆြယ္တုိ႔ တည္ရွိေနပါတယ္။ ပင္လယ္ျဖဴ တစ္ခုလုံးဟာ ရုရွားနယ္ေျမထဲမွာ ရွိေနပါတယ္။

ပင္လယ္ျဖဴရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းအမ်ားစုဟာ တစ္ႏွစ္ကုိ ၆လ ကေန ၇လ အထိ ေရခဲဖုံးေနတတ္ၿပီး ျဖဴလႊလႊြေကာင္းကင္ျပင္ နဲ႔ ေရရဲ႕အေရာင္ဟာ အျဖဴေရာင္သန္းေနတာေၾကာင့္ ပင္လယ္ျဖဴ လုိ႔ေခၚၾကျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ရုရွားႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးပါတဲ့ ပင္လယ္ျဖဴထဲက အဓိကဆိပ္ကမ္းၿမဳိ႕ကေတာ့ Arkhangelsk ၿမဳိ႕ျဖစ္ၿပီး ဒီၿမဳိ႕ဟာ သမုိင္းတေလွ်ာက္မွာ ရုရွာတုိ႔ရဲ႕ အဓိက ကုန္သြယ္ဆိပ္ကမ္းၿမဳိ႕ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ပင္လယ္ျဖဴကုိ White Sea-Baltic တူးေျမာင္းက တစ္ဆင့္ ေဘာ္လ္တစ္ပင္လယ္ကုိ ဆက္သြယ္ထားပါတယ္။

ပင္လယ္ျဖဴ တည္ရွိေၾကာင္းကို အဲဒီတစ္၀ုိက္မွာ ေနထုိင္တဲ့ Novgorod လူမ်ဳိးေတြက တစ္ဆင့္ ၁၁ရာစု၀န္းက်င္ေလာက္ကတည္းက သိရွိခဲ့ၾကၿပီး Novgorod ေတြဟာ ပင္လယ္ျဖဴကို အဲဒီကတည္းက ေရလမ္းခရီးအတြက္ အသုံးျပဳေနၾကပါၿပီ။

ဒါေပမယ့္ ကမ္းရုိးတန္းတစ္ေလွ်ာက္မွာေတာ့ အတည္တက်ေနထုိင္သူ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ၁၃ရာစုေႏွာင္းပုိင္းမွာမွ Kholmogory ရြာကို ပထမဆုံးတည္ေထာင္ေနထုိင္ၾကပါတယ္။

ေအဒီ ၁၄၀၀ နဲ႔ ၁၇၀၀ ၾကားမွာေတာ့ ပင္လယ္ျဖဴဟာ ရုရွားတုိ႔ရဲ႕ အဓိက ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းျဖစ္လာခဲ့ပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ၁၇၀၃ခုႏွစ္ စိန္႔ပီတာဘတ္စ္ၿမဳိ႕ကုိ တည္ေထာင္ခဲ့အၿပီးမွာေတာ့ ပင္လယ္ျဖဴကို အသုံးျပဳမႈနည္းပါးသြားပါတယ္။ စိန္႔ပီတာဘတ္စ္က တစ္ဆင့္ ေရခဲျပင္ကုိ ျဖတ္ၿပီး အေနာက္ဥေရာပကုိ သြားတဲ့လမ္းေၾကာင္းဟာ ပင္လယ္ျဖဴလမ္းေၾကာင္းထက္ ပုိလြယ္ၿပီး ခရီးပိုေပါက္လုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက အဓိက ေဒသျဖစ္တဲ့ Arkhangelsk ကေတာ့ ယေန႔အခါမွာ ရုရွားေရငုပ္သေဘၤာေတြနဲ႔ ေရတပ္အတြက္ အေျခစုိက္စခန္းျဖစ္လာပါတယ္။

ပင္လယ္ျဖဴရဲ႕ ဧရိယာဟာ ၃၄၇၀၀ စတုရန္းမုိင္ရွိပါတယ္။ ပ်မ္းမွ်အနက္ကေတာ့ ၁၉၇ေပ ပဲ ရွိေပမယ့္ အနက္ဆုံးေနရာကေတာ့ ၁၁၁၅ေပ ေတာင္ရွိပါတယ္။

ပင္လယ္ျဖဴမွာ အဓိက ပင္လယ္ေကြ႔ ၄ခု ရွိပါတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ Mezen Bay, Dvina Bay, Onega Bay, and Kandalaksha Gulf တုိ႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အေပၚမွာေျပာခဲ့တဲ့ ၁၁၁၅ေပအထိေတာင္နက္တဲ့ အနက္ဆုံးအပုိင္းကေတာ့ Kandalaksha Gulf အပိုင္းျဖစ္ပါတယ္။

မ်ားျပားလွတဲ့ ျမစ္မ်ားစြာဟာလည္း ပင္လယ္ျဖဴထဲကုိ စီး၀င္ေနၾကပါတယ္။ ဒီအထဲက အဓိက ျမစ္ေတြကေတာ့ မယ္ဇန္ျမစ္ ၊ ကူလြဳိင္ျမစ္ ၊ Vyg ျမစ္ ၊ နီဗာျမစ္ ၊ အမ္ဘာျမစ္ ၊ ဗာဇူဂါျမစ္ နဲ႔ ပုိႏြဳိင္းျမစ္ တုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ပင္လယ္ျဖဴထဲမွာ ကြ်န္းေပါင္းရာနဲ႔ခ်ီၿပီး ရွိေပမယ့္ အားလုံးနီးပါးဟာ ကြ်န္းငယ္ေလးေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိကကြ်န္းစုျဖစ္တဲ့ ဆုိလုိဗက္စကီးကြ်န္းစုဟာ ပင္လယ္ျဖဴရဲ႕ အလယ္တည့္တည္မွာရွိေနၿပီး ကြ်န္း ၆ကြ်န္းနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားပါတယ္။ ဒီကြ်န္းစုရဲ႕ ဧရိယာကေတာ့ ၁၃၄ စတုန္ရန္းမုိင္ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ထင္ရွားတဲ့ ကြ်န္းကေတာ့ Kiy ကြ်န္းျဖစ္ၿပီး ဒီကြ်န္းေပၚမွာေတာ့ ၁၆၃၂ခုႏွစ္က တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ သမုိင္း၀င္ ဘုရားေက်ာင္းတစ္ခု တည္ရွိေနပါတယ္။

ပင္လယ္ျဖဴထဲမွာ ေက်ာရုိးမဲ့ တိရစာၦန္မ်ဳိးစိတ္ေပါင္း ၇၀၀ခန္႔က်က္စားေနထုိင္ပါတယ္။ ပင္လယ္ငါးသေလာက္ ၊ ဆာဖရြန္ပင္လယ္ငါး ၊ အတၱလန္တစ္ပင္လယ္ငါး ၊ အတၱလန္တစ္ေဆာ္လမြန္ ၊ ဥေရာပ ပင္လယ္ငါးသေလာက္ အစရွိတဲ့ ငါးမ်ဳိးစိတ္ေပါင္း ၆၀ ခန္႔လည္း ရွိပါတယ္။ ေ၀လငါးျဖဴ ၊ beluga ေ၀လငါး၊ humpback ေ၀လငါးေတြအျပင္ လင္းပိုင္မ်ဳိးစိတ္ ေတြကိုလည္း ပင္လယ္ျဖဴမွာျမင္ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။

ေရာင္းအားေကာင္းလွတဲ့ ပင္လယ္ျဖဴရဲ႕ အဓိကထုတ္ကုန္တစ္ခုကေတာ့ ပင္လယ္ေက်ာက္ပြင့္ေတြျဖစ္ပါတယ္။

ရာသီဥတုကေတာ့ သူ႔ေဒသနဲ႔ သူအမ်ဳိးမ်ဳိးရွိႏုိင္ပါတယ္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ေတာ့ ျမဴ နဲ႔ တိမ္ေတြထူထပ္ေနေလ့ရွိပါတယ္။ ပ်မ္းမွ်အပူခ်ိန္ကေတာ့ ၁၀ဒီဂရီ နဲ႔ ၁၅ဒီဂရီ ဆဲစီးယပ္စ္ၾကားမွာရွိၿပီး ေႏြရာသီမွာေတာ့ တခါတရံ ၃၀ဒီဂရီ ဆဲစီးယပ္စ္အထိ ရွိတတ္ပါတယ္။

Leave a Reply