၁ႏွစ္ကို အလဟသျဖစ္သြားတဲ့ အစားအစာ တန္ခ်ိန္ေပါင္း သန္း ၁၃၀၀

Posted on

ေရးသားသူ –  Ko Kyaw Min Aung

ကမ႓ာမွာတစ္ႏွစ္ကို အလဟသ ေလလြင့္ဆံုးရံူးသြားတဲ့ အစားအစာပမာဏဟာ တန္ခ်ိန္သန္းေပါင္း၁၃၀၀ ေက်ာ္ရိွပါတယ္။ စိုက္​ပ်ိဳး၊ ထုတ္​လုပ္​လိုက္​သမ်ွ အားလံုးရဲ႕ သံုးဆယိရာခိုင္​ႏူန္​း​ေလာက္​ပမာဏဟာ မစားသံုးလိုက္​ရပဲ ​ေလလြင္​႔ဆံုးရံူးသြားတာပါ။

ကမ႓ာ့စိုက္ပ်ိဳးေျမ စုစုေပါင္းရဲ႕၂၈%ျဖစ္​တဲ႔ ဧကသန္းေပါင္း ၃၅၀၀ ကို အေလအလြင့္ အစားအစာေတြသက္သက္အတြက္ သံုးစြဲလိုက္ရသလိုပါပဲ။ အစားအစာ​ေတြ​ေလလြင္​႔ဆံုးရံူးသြားတာဟာ တနည္​းအားျဖင္​႔ ​​ရွားပါးတန္​​ဖိုးႀကီးလွတဲ႔ ​ေရ​​ခ်ဳိေတြ သဲထဲ​ေရသြန္​ျဖစ္​သြားတာလို႔လည္​း ​ေျပာလို႔ရပါတယ္​။

ဆန္​ႏို႔ဆီဗူးတလံုးစာရဖို႔ ​ေရဂါလံ၃၀၀​ေလာက္​လိုပါတယ္​။
ခရမ္​းခ်ဥ္​သီးတလံုးရဖို႔ ​ေရ ၁ဂါလံ​ေလာက္​လိုပါတယ္​။
အာလူးတလံုးအတြက္​ ​ေရ ၃ဂါလံ​ေလာက္​လိုပါတယ္​။
အမဲသားတပိသာရဖို႔က ​ေရ ဂါလံ ၅၀၀၀​ေလာက္​သံုးခဲ႔ရပါတယ္​။

အလဟႆ ျဖစ္​သြားတဲ႔အစားအစာ​ေတြ စိုက္​ပ်ိဳးထုတ္​လုပ္​ဖို႔ သံုးလိုက္ရတဲ့ေရပမာဏက ေဗာ္လဂါျမစ္ႀကီး တစ္ႏွစ္တာပတ္လံုး စီးဆင္းတဲ့ေရထုထည္( ၄၀ထရီလီယံဂါလံ ) ေလာက္ရိွပါတယ္တဲ့။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံ​ေတြမွာ အစားအစာေလလြင့္ဆံုးရႈံးမူဟာ ထုတ္​လုပ္​သို​ေလွာင္​တဲ႔လုပ္​ငန္​းစဥ္​​ေတြမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေပၚၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံေတြမွာေတာ့ စူပါမားကက္နဲ႔မီးဖိုေခ်ာင္ေတြမွာ ဆံုးရံူးေလလြင့္သြားရတာပိုမ်ားပါတယ္တဲ့။

ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးနိုင္ငံေတြကအစားအစာ ေလလြင့္ဆံုးရံူးမူပမာဏဟာ အာဖရိက ဆာဟာရ တပိုင္းႏိုင္ငံေတြအားလံုး​ရဲ႕ စုစုေပါင္းထုတ္လုပ္နိုင္မူထက္ပိုမ်ားပါတယ္​။ အ​ေမရိကန္​ျပည္​​ေထာင္​စုမွာ တစ္ႏွစ္ကို အစားအစာ​ေလလြင္​႔ဆံုးရံူးမႈပမာဏဟာ အမ်ိဳးသားအသားတင္​ထုတ္​လုပ္​မူတန္​ဖိုးGDPရဲ႕ ၁.၃%ရိွပါတယ္​။

Australia National Waste Report 2010 ရဲ႕ အဆိုအရ ၾသစေတးလ်အိမ္ေထာင္စုတစ္စုရဲ႕တႏွစ္တာအစားအစာအေလအလြင့္ဟာ ေဒၚလာ၁၃၀၀ေက်ာ္ရိွၿပီး ၿမဳိ႕ျပ​ေတြက ထြက္​ရိွတဲ႔ အမိူက္စုစုေပါင္းရဲ႕ ၃၅% ဟာ စားႂကြင္းစားက်န္ေတြျဖစ္​ပါသတဲ့။ National Geographic က ၂၀၁၄မွာျပဳလုပ္​ခဲ႔တဲ႔​ေလ႔လာမူတခုအရ အ​ေမရိကန္​မွာ ထုတ္​လုပ္​သမ်ွ အစားအစာအားလံုးရဲ႕သံုးပံုတစ္ပံု ဟာ မစားသံုးလိုက္​ရပဲ အမိူက္​ပံုးထဲသာ​ေရာက္​ သြားပါတယ္​။

တစ္ႏွစ္​ကို ​ေလလြင္​႔ဆံုးရံူးသြားတဲ႔ အစားအစာပမာဏက ​ေဒၚလာ ဘီလ်ံ ၁၆၀ တန္​ဖိုးရိွတယ္​လို႔ ဆိုပါတယ္​။ အ​ေမရိကန္​အိမ္​​ေထာင္​စုတခုက တႏွစ္​ကို ေဒၚလာ ၆၅၀​ေလာက္​ စားႂကြင္​းစားက်န္​ အမိူက္​ပံုးထဲပစ္​ထည္​႔​ေနပါတယ္​။

ၿဗိတိန္ကအိမ္ေထာင္စု​ေတြဟာ တေန႔ကို

ေပါင္မုန္႔ခ်ပ္ ၂၄သန္း
ဟမ္ဘာဂါ ၁သန္း၉သိန္း
အာလူး ၅သန္းရွစ္သိန္း
အသားေခ်ာင္း ၁သန္း၅သိန္း

ခရမ္းခ်ဥ္သီး ၁သန္း၅သိန္း
ငွက္ေပ်ာသီး ၁သန္းေလးသိန္း
ၾကက္ဥ ၁သန္း၁သိန္း ကို
ပါးစပ္​ထဲမထည္​႔လိုက္​ရပဲ အမိူက္​ပံုးထဲပစ္​ထည္​႔​​ေနရပါတယ္​။

စားႂကြင္​းစားက်န္​​ေတြ​ေၾကာင္​့ မ​ေကာင္​းတဲ႔အနံ႔အသက္​႐ူ႐ိူက္​ရတာ​ေတြ၊ ​ေရာဂါပိုးမႊား​ေတြအလြယ္​တကူခို​ေအာင္​းျပန္႔​႔ပြားႏိုင္​တာ​ေတြ၊ ၾကြက္​​ေပါက္​ပြားမူ ႏူန္​းျမင္​႔တက္လာတာ​ေတြကေတာ့ ၿမိဳ႕ျပ​ေနလူထု​က်န္​းမာ​ေရးအတြက္​ တာဝန္​ရိွသူ​ေတြ​ေျဖ႐ွင္​းရမယ္​့ ​ေခါင္​းခဲစရာ ျပႆနာ​ေတြပါ။

စိုးရိမ္​စရာ​ေနာက္တစ္ခ်က္ရိွပါ​ေသးတယ္​။ ဒါကေတာ့ စားႂကြင္းစားက်န္အမႈိက္ေတြကေနထြက္​ရိွတဲ့ မီသိန္​းဓာတ္​​ေငြ႔​ေတြဟာ မီး​ေလာင္​မူကို အလြယ္​တကူျဖစ္​​ေစႏိုင္​ရံုမက ကမာၻ႔ရာသီဥတု​ေျပာင္​းလဲမူျဖစ္​စဥ္​မွာပါ ပါဝင္အားျဖည္​႔ လုပ္​​ေဆာင္​​ေနတာပါပဲ။ ကမာၻတဝွမ္​းလႊင္​႔ပစ္​လိုက္​တဲ႔ စားႂကြင္​းစားက်န္​​ေတြက​ေန တႏွစ္​ကို တန္ခ်ိန္သန္းေပါင္း ၃၃၀၀ေက်ာ္နဲ႔ညီမ်ွတဲ့ ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္ေငြ႕ေတြ ထြက္ရိွၿပီး ကမာၻႀကီးပူ​ေႏြးလာမူျဖစ္​စဥ္​မွာ တ​ေထာင္​႔တ​ေနရာက ပါဝင္​အသံုး​ေတာ္​ခံ​လ်ွက္​​ရိွပါတယ္​။

အိမ္​​ေထာင္​စုတခုခ်င္​းစီအ​ေနနဲ႔ ကိုယ္​႔အိမ္​ကထြက္​ရိွတဲ႔ စားႂကြင္​းစားက်န္​​ေတြ ေလ်ွာ႔ခ်ႏိုင္​မယ္​႔ နည္​းလမ္​း​ေတြလည္​း သု​ေတသီ​ေတြက အၾကံျပဳထားတာရိွပါတယ္​။

စူပါမားကက္​ကို ​ေစ်းသြားဝယ္​တဲ႔အခါ မိမိအသံုးလိုသ​ေလာက္​ပဲဝယ္​ဖို႔ တစ္ပတ္​တစ္ခါပဲ သြားၿပီးအမ်ားႀကီးဝယ္​မယ္႔​႔အစား ႏွစ္​​ေခါက္​သံုး​ေခါက္​​ေလာက္​သြားၿပီး နည္​းနည္​းစီဝယ္​ဖို႔၊

မီးဖို​ေခ်ာင္​မွာ အစားအစာ​ေတြကို မွန္​မွန္​ကန္​ကန္​ထားသိုဖို႔ (ဥပမာအားျဖင္​႔ ပုပ္​ပြလြယ္​​ေသာ အီသိုင္​လင္​းဓာတ္​ ထြက္​ရိွတဲ႔ ငွက္​​ေပ်ာ၊​ ေထာပတ္​သီး၊ သစ္​​ေတာ္​သီး၊ သခြား​ေမႊး၊ ခရမ္​းခ်ဥ္​သီးစတာ​ေတြကို အီသိုင္​လင္​းဓာတ္​ကိုမႀကိဳက္​တဲ႔ ပန္​းသီး၊ အာလူး၊ ဘယ္​ရီသီး၊ င႐ုတ္​စတာ​ေတြနဲ႔ခြံထားဖို႔)

​ေရခဲ​ေသတၱာကို႐ူပ္​ပြမ​ေန​ေစပဲ အရင္​ဝယ္​တဲ႔ပစၥည္​းကို အဦးဆံုးသံုးဖို႔

Out of sight,out of mind ဆိုတဲ႔စကားအတိုင္​း မျမင္​ရရင္​ ​ေမ႔​ေလ်ာ႔တတ္​တဲ႔အတြက္​ ​ေရခဲ​ေသတၱာ ​ေနာက္​​ေခ်ာင္ထဲ​ေရာက္​​ေနတဲ႔​expireျဖစ္​ခါနီးအစားအစာ​ေတြကိုျမင္​လြယ္​တဲ႔​ေနရာ ​ေျပာင္​းထားဖို႔ စသျဖင္​့အခ်က္​မ်ားစြာကို အႀကံျပဳထားပါတယ္​။



ေနာက္​တခုက အဟာရဓာတ္​အမ်ားစုဟာ အ​ခြံမွာရိွ​ေနတဲ႔အတြက္​ ပန္​းသီး၊ သရက္​သီး၊ ဥနီ၊ သခြား၊ အာလူး စတာ​ေတြကိုစားတဲ႔အခါ တတ္ႏုိင္သမွ် အခြံမခြာပဲစားျခင္​းျဖင့္ အဟာရဓာတ္​ျပည္​႔ဝ​ေစႏိုင္​ရံုမက စြန္​႔ပစ္​ရမယ့္အမိူက္​ကိုလည္​း ​ေလ်ာ႔က်​ေစပါတယ္​။ ထို႔အတူ ၾကက္​အရည္​ခြံမွာ ဗီတာမင္​ေအ၊ ဘီတို႔သာမက ကိုယ္​တြင္​း​ေရာဂါ​ေတြကိုတိုက္​ဖ်က္​ႏိုင္​တဲ့ စယ္​လီနီယမ္​ဆိုတဲ႔ ဓာတ္​တိုးဆန္​႔က်င္​ပစၥည္​းတမ်ိဳးပါဝင္​ပါတယ္​။ ၾကက္ဥခြံ တလုံးမွာ အ႐ြယ္ေရာက္ၿပီးသား လူတေယာက္အတြက္ တေန႔တာ လိုအပ္တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ ၁၀၀၀ မီလီဂရမ္နဲ႕ ဗီတာမင္ဒီ ႂကြယ္ဝစြာ ပါရွိၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

မိမိ မွာပိုလ်ံွ​ေနတဲ့ စားစရာ​ေတြကို လိုအပ္​​ေနသူ​ေတြ စားရ​ေအာင္​လို႔ ပရဟိတအဖြဲ႔အစည္​း​ေတြက ထူ​ေထာင္​ထားတဲ႔ အစားအစာ​ဘဏ္​(Food Bank)​ေတြကို အခ်ိန္​မီ​ေပးလွဴျခင္​းျဖင္​႔ အလဟသလည္​းမျဖစ္​​ေတာ႔ပဲ ကိုယ္​႔အတြက္​လည္​းကုသိုလ္​ ရႏိုင္​ပါတယ္​။

ဘယ္လ္ဂ်ီယံႏုိင္ငံမွ Food Bank တစ္ခု

Written by Kyaw Min Aung

Leave a Reply