ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ၏ တရားဝင္အမည္မွာ ဩစေၾတးလ် ဓနသဟာယ ႏိုင္ငံဟု ေခၚေဝၚၿပီး ကမၻာ့ေတာင္ဖက္ျခမ္းတြင္ တည္ရွိသည္။ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံတြင္ ကမၻာ့အေသးဆုံးတိုက္ျဖစ္ေသာ ဩစေၾတးလ်တိုက္၊ တက္စေမးနီးယားကၽြန္းမႀကီး၊ အိႏၵိယသမုဒၵရာႏွင့္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္းရွိ ကၽြန္းစုေပါင္းမ်ားစြာ ပါဝင္သည္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားမွာ ေျမာက္ဖက္၌ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံ၊ အေရွ႕တီေမာႏိုင္ငံႏွင့္ ပါပူအာနယူးဂီနီႏိုင္ငံ၊ အေရွ႕ေျမာက္ဖက္၌ ေဆာ္လမြန္ကၽြန္းစုမ်ား၊ ဗႏြားတူႏိုင္ငံႏွင့္ နယူးကယ္လီဒိုးနီးယား၊ အေရွ႕ေတာင္ဖက္တြင္ နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံတို႔ ျဖစ္သည္။ ကမာၻေပၚတြင္ ႏိုင္ငံတစ္ခုတည္းက တိုက္တစ္ခုလုံးကို ေနရာယူထားေသာ တိုက္ဟူ၍ ဩစေၾတးလ်တစ္ခုသာ ရွိသည္။

Australia ဟူေသာစကားလုံးသည္ လက္တင္ဘာသာစကား australis မွ ဆင္းသက္ လာသည္။ ေတာင္ပိုင္း “southern” ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။ ေရာမေခတ္က “unknown land of the south” အမ်ိဳးအမည္ မသိေသးေသာ ကမၻာ့ေတာင္ပိုင္းကုန္းေျမ (terra australis incognita) ဟု ေခၚေဝၚခဲ့ၾကေၾကာင္း ဒ႑ာရီလာပုံျပင္မ်ားအရ သိရွိရသည္။ ခိုင္လုံေသာ အေထာက္အထား မွတ္တမ္းအေနျဖင့္ ၁၆၂၅ခုႏွစ္တြင္ မာစတာ ဟကၠလြတ္ ေရးသားေသာ “A note of Australia del Espíritu Santo” စာအုပ္တြင္ Australia ဟူေသာစကားလုံးကို သုံးႏႈန္းထားေၾကာင္း ပထမဆုံး ေတြ႕ရွိရသည္။

၁၆၃၈ ခုႏွစ္တြင္ ဩစေၾတးလ်ေျမေပၚသို႔ ပထမဆုံး အေျခခ်ခဲ့ေသာ ဒတ္ခ္်အေရွ႕အိႏၵိယကုမၸဏီ၏ မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ Australische ဟု ေရးသားသုံးႏႈန္းခဲ့ၾကသည္။ ဟူေသာ စကားလုံးကို တြင္က်ယ္စြာ အသုံးျပဳလာၾကသည္မွာ ၁၈၀၄ ခုႏွစ္ေရာက္မွ ျဖစ္သည္။ မက္သယူး ဖလင္းဒါးစ္က ၁၈၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ေဝေသာ A Voyage to Terra Australis ဟူသည့္ စာတမ္းမ်ားႏွင့္ ေရပုံမ်ားတြင္ စတင္သုံးစြဲလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၈၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ အဂၤလိပ္ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ုံးမွ တရားဝင္ စတင္ေခၚေဝၚသုံးစြဲခဲ့သည္။ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္တြင္ Admiralty မွ သေဘာတူလက္ခံၿပီး ဩစေၾတးလ်တိုက္ဟု တရားဝင္ ျပဌာန္းလိုက္သည္။

လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၄၀,၀၀၀ မွ ၆၀,၀၀၀ ၾကားခန္႔ေလာက္ကတည္းက ဩစေၾတးလ်တိုက္တြင္ လူသားတို႔ စတင္အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္ဟု ပညာရွင္မ်ား တြက္ဆၾကသည္။ ကုန္းေျမ အေနအထား အနီးဆုံးျဖစ္ေသာ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသမွ ပင္လယ္ကိုျဖတ္သန္းကာ ေရာက္ရွိလာျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာဆိုၾကသည္။ ၁၈ ရာစုႏွစ္ ဥေရာပတိုက္သားမ်ား စတင္ေရာက္ရွိလာခ်ိန္အထိ အဆိုပါ ေဒသခံ ဩစေၾတးလ် တိုင္းရင္းသားမ်ားမွာ အမဲလိုက္ျခင္း၊ ယာဇ္နတ္ပူေဇာ္ပသျခင္းတို႔ျဖင့္သာ အသက္ေမြးၾကေၾကာင္း မွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရွိရသည္။

ဥေရာပမွ ဒတ္ခ္်လူမ်ိဳး စူးစမ္းရွာေဖြသူတို႔၏ ၁၆၀၆ ခု ရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈ အၿပီးတြင္ ဩစေၾတးလ်အေရွ႕ျခမ္းကို ၿဗိတိသၽွတို႔က ပိုင္နက္အျဖစ္ ၁၇၇၀ တြင္ ေၾကျငာခဲ့သည္။ အစကနဦးပိုင္းတြင္ ၂၆ ဇန္နဝါရီ ၁၇၈၈ မွ အစျပဳ၍ နယူး ေဆာက္ေဝး ကိုလိုနီေဒသသို႔ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္သူတို႔အား ပို႔လႊတ္ရာ ေဒသအျဖစ္ အသုံးျပဳျခင္းအားျဖင့္ အဂၤလိပ္တို႔ စတင္ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ လူဦးေရ တိုးပြားလာၿပီး နယ္ေျမသစ္မ်ား ရွာေဖြေတြ႕ရွိ လာသည္ႏွင့္အမၽွ ၁၉ ရာစုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသၽွ၏ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ရေသာ ေရေျမျခား ကိုလိုနီတိုင္းႀကီး ၅ တိုင္းကို ထပ္မံ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္ ၁၉၀၁ တြင္ ကိုလိုနီတိုင္းႀကီး ၆ တိုင္းကို ဖက္ဒရယ္စနစ္ျဖင့္ ပူးေပါင္းခဲ့ၿပီး ဩစေၾတးလ် ဓနသဟာယႏိုင္ငံကို ထူေထာင္ခဲ့သည္။

အက်ယ္အ၀န္းအားျဖင့္ စတုရန္းကီလုိမီတာ ၇.၆၉သန္း ရွိၿပီး ကမာၻေပၚတြင္ ဆဌမေျမာက္အႀကီးဆုံးႏုိင္ငံျဖစ္သည္။ ၂၀၁၈ခုႏွစ္အရ လူဦးေရ ၂၅သန္းနီးပါးရွိၿပီး ႏုိင္ငံသားတစ္ဦးစီ၏ ႏွစ္စဥ္၀င္ေငြမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၂၁၉၁ ျဖစ္သည္။ ဖြံ႔ၿဖဳိးၿပီးႏုိင္ငံႀကီးတစ္ႏုိင္ငံျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ စီးပြားေရးမွာလည္း အလြန္ဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္လွၿပီး ၾသစေၾတးလ်ေဒၚလာ(AUD) ကိုသုံးသည္။ အဓိကလုပ္ငန္းမ်ားမွာ ဘဏ္လုပ္ငန္း ၊ က်န္းမာေရး ၊ ေဆာက္လုပ္ေရး ၊ သတၱဳတူးေဖာ္ေရး ၊ သိပၸံႏွင့္နည္းပညာ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္း ၊ စက္မူလုပ္ငန္း ၊ စုိက္ပ်ဳိးေရးလုန္ငန္းတုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။ ၂၀၁၇ခုႏွစ္စာရင္းအရ ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံးႏုိင္ငံစာရင္းတြင္ နံပါ ၁၈ေနရာတြင္ ရပ္တည္ေနသည္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရး

ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအေပၚအေျခခံထားေသာ စည္းမ်ဥ္းခံဘုရင္စနစ္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အႀကီးအကဲမွာ ဒုတိယေျမာက္ အဲလီဇဘက္ ဘုရင္မႀကီး ျဖစ္သည္။ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္တြင္ အာဏာရွိေသာ္လည္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မွသာ ႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္သည္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ေက်ာ္လြန္၍ အာဏာသုံးပိုင္ခြင့္ ရွိေၾကာင္းကို ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ အက်ပ္အတည္းျဖစ္ခ်ိန္တြင္ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္က ဝတၱလမ္အစိုးရအဖြဲ႕ကို ဖ်က္သိမ္းပစ္ခဲ့ျခင္းျဖင့္ ျပသခဲ့သည္။ အစိုးရတြင္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္း သုံးရပ္ရွိသည္။ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရးတို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသည္ အစိုးရ၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးတစ္ေယာက္ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ဖြဲ႕က ခ်ဳပ္ကိုင္ျခင္းမရွိေစရန္ ေအာက္ပါအတိုင္း အစိုးရ၏ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ သုံးခုၾကားတြင္ ခြဲေဝအုပ္ခ်ဳပ္ေစသည္။ ထိုအစိုးရ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ သုံးဖြဲ႕၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာမ်ားမွာ ဥပေဒျပဳေရး အာဏာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာ ႏွင့္ တရားစီရင္ေရး အာဏာတို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ဥပေဒျပဳေရး အာဏာ

လႊတ္ေတာ္သည္ ဥပေဒျပဳေရး ႏွင့္ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ဆိုင္ရာလုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာရွိသည္။ ၎ လႊတ္ေတာ္ကို ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ျပည္သူလူထုက ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ထားေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာ

ဥပေဒျပဳေရးကျပဌာန္းထားေသာ တရားဥပေဒမ်ားကို အေကာင္ထည္ေဖာ္ အသက္သြင္းရန္အလုပ္မွာ အုပ္ခ်ပ္ေရးအာဏာြဖစ္သည္။ ထိုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕တြင္ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ဝန္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္တို႔ပါဝင္သည္။ ဝန္ႀကီးတစ္ဦးစီသည္ အစိုးရဌာနတစ္ခု၊ သို႔မဟုတ္ တစ္ခုထက္ပိုေသာဌာနမ်ားကို တာဝန္ယူၾကရသည္။

တရားစီရင္ေရး အာဏာ

ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံတြင္ တရားသူႀကီးမ်ားသည္ တရားဥပေဒကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရန္ႏွင့္ လက္ေတြ႕က်င့္သုံးေဖာ္ေဆာင္ရန္ အခြင့္အာဏာရွိသည္။ တရား႐ုံးႏွင့္ တရားသူႀကီးမ်ားသည္ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အစိုးတို႔၏ ဩဇာလႊမ္းမိုးမႈေအာက္တြင္မရွိေသာ တရားစီရင္ေရးအတြက္ သီးသန္႔တည္ရွိေသာအဖြဲ႕ျဖစ္သည္။

ျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ ေဒသႀကီးမ်ား

ျပည္နယ္ (၆)ခုရွိသည္။ နယူးေဆာက္သ္ေဝးလ္စ္ (New South Wales – NSW)၊ ကြင္းစ္လန္ (Queensland – QLD)၊ ေတာင္ပိုင္း ဩစေၾတးလ် (South Australia – SA)၊ တက္စ္ေမးနီးယား (Tasmania – TAS)၊ ဝိတိုရိယ (Victoria – VIC)၊ အေနာက္ပိုင္း ဩစေၾတးလ် (Western Australia – WA) တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ ထို႔အျပင္ အဓိက ေဒသႀကီး ႏွစ္ခုရွိသည္။ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းေဒသႀကီး (Northern Territory – NT) ႏွင့္ ဩစေၾတးလ် ၿမိဳ႕ေတာ္ ေဒသႀကီး (Australian Capital Territory – ACT) တို႔ျဖစ္သည္။

နယူးေဆာက္သ္ေဝးလ္စ္ျပည္နယ္

နယူးေဆာက္သ္ေဝးလ္စ္ျပည္နယ္သည္ ၿဗိတိသၽွလူမ်ိဳးတို႔ ကိုလိုနီနယ္ေျမ စတင္ထူေထာင္ခဲ့ေသာ ျပည္နယ္တစ္ခု ျဖစ္သည္။ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ၏ အႀကီးဆုံးၿမိဳ႕ေတာ္ ဆစ္ဒနီၿမိဳ႕သည္ နယူးေဆာက္သ္ေဝးလ္စ္ျပည္နယ္တြင္း ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္သည္။ ကမၻာေက်ာ္ ဆစ္ဒနီ ဟာဘာဘရစ္ဂ္် (Harbour Bridge) – ဆိပ္ကမ္းတံတား ႏွင့္ ဆစ္ဒနီ ေအာ္ပရာဟာက္စ္ (Opera House) ျပဇာတ္႐ုံတို႔မွာ ဆစ္ဒနီၿမိဳ႕ေတာ္၏ အထင္ကရေနရာမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ၎ျပည္နယ္တြင္း၌ အက္ေဘာ္ရစ္ဂ်င္နယ္ (Aboriginal) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုႏြယ္မ်ား အမ်ားဆုံးေနထိုင္ၾကသည္။

ကြင္းစလန္ျပည္နယ္

ကြင္းစလန္ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ဘရစ္စဘန္ (Brisbane) ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။ ဒုတိယ အႀကီးဆုံး ကြင္းစလန္ျပည္နယ္၏ ေျမာက္ဘက္တြင္ ေတာရက္စ္ ေရလက္ၾကားကၽြန္းမ်ား၊ အပူပိုင္းအၿမဲစိမ္းသစ္ေတာမ်ား၊ အပူခ်ိန္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ ကမ္း႐ိုးတမ္း ေနရာမ်ား ႏွင့္ ရာသီလိုက္ ေျခာက္ေသြ႕ကုန္းတြင္းပိုင္း တို႔ ရွိၾကသည္။ ဤ ျပည္နယ္တြင္း၌ ကမၻာတြင္နာမည္ႀကီးေသာ မဟာ ဘယ္ရီယာ သႏၲာေက်ာက္တန္းႀကီး (Great Barrier Reef) သည္ အေရွ႕ဖက္ကမ္း႐ိုးတမ္းတစ္ေလၽွာက္ သြယ္တန္းလ်က္ရွိသည္။

ေတာင္ပိုင္း ဩစေၾတးလ် ျပည္နယ္

ေတာင္ပိုင္း ဩစေၾတးလ် ျပည္နယ္သည္ ေက်ာက္ေဆာင္ကမ္းပါး ေပါမ်ားထူထပ္သည္။ လူသိမ်ားေက်ာ္ၾကားေသာ ဝိုင္အရက္မ်ား ထြက္သည့္ ေနရာမ်ားရွိသည္။ ၎ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ အယ္ဒန္(လ္)ေလ (Adelaide) ျဖစ္ၿပီး ကိုလိုနီေခတ္ခ်ိန္က တည္ေဆာက္ထားခဲ့ေသာ ဗိသုကာလက္ရာမြန္မ်ားစြာ က်န္ရစ္တည္ရွိဆဲျဖစ္သည္။

တက္စ္ေမးနီးယား ျပည္နယ္

တက္စ္ေမးနီးယား ျပည္နယ္သည္ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ၏ အေသးဆုံးျပည္နယ္ျဖစ္ၿပီး၊ ‘ေဘ့စ္ စထရိတ္’ ေရလက္ၾကား (Bass Strait)က ထိုျပည္နယ္ႏွင့္ ပင္မ ဩစေၾတးလ်တိုက္ကုန္းေျမကို ပိုင္းျခားထားသည္။ တက္စ္ေမးနီးယားကၽြန္းေျမေပၚတြင္ လူအနည္းစုသာေနထိုင္သည့္ အျပင္လူသူ အေရာက္အေပါက္ နည္းသျဖင့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကုန္းေျမမ်ားမွာ သဘာဝ အတိုင္းရွိ၍ လူတို႔၏ဒဏ္ မခံရေပ။ တက္စ္ေမးနီးယား ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ဟိုးဘတ္ထ္ (Hobart) ျဖစ္သည္။

ဝိတိုရိယ ျပည္နယ္

ဝိတိုရိယ ျပည္နယ္မွာ ဩစေၾတးလ်တိုက္၏ ကုန္းတြင္းပိုင္းျပည္နယ္မ်ားတြင္ အေသးဆုံးျပည္နယ္ တစ္ခုျဖစ္သည္။ ထိုျပည္နယ္တြင္ ၁၈၅၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္း ေ႐ႊထြက္စဥ္ကာလမ်ားက တည္ေဆာက္ထားခဲ့ေသာ အလြန္ေကာင္းမြန္လွသည့္ ဗိသုကာလက္ရာမ်ား လည္းရွိသည္။ ဝိတိုရိယ ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ မဲလ္ဘန္း (Melbourne) ျဖစ္သည္။

အေနာက္ပိုင္း ဩစေၾတးလ် ျပည္နယ္

အေနာက္ပိုင္း ဩစေၾတးလ် ျပည္နယ္သည္ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ၏ အႀကီးဆုံးျပည္နယ္ျဖစ္သည္။ ျပည္နယ္၏ အေရွ႕ဘက္တြင္ သဲကႏၲာရႀကီးမ်ားရွိၿပီး၊ အေနာက္ေတာင္ဘက္တြင္မူ ေျမဩဇာေကာင္း၍ ေကာက္ပဲသီးႏွံ စိုက္ပ်ိဳးရန္ သင့္ေတာ္သည့္အျပင္၊ ဝိုင္အရက္ခ်က္သည့္ စပ်စ္ေပါရာတည္ေနရာျဖစ္သည္။ ထိုျပည္နယ္တြင္ အဓိကအားျဖင့္ သတၱဳတြင္းလုပ္ငန္း လုပ္ကြက္မ်ားကိုလုပ္ၾကသည္။ ျပည္နယ္လူဦးေရ စုစုေပါင္း၏ ေလးပုံသုံးပုံမွာ ၎ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေသာ ပတ္သ္ၿမိဳ႕ (Perth) တြင္ မွီတင္းေနထိုင္ၾကသည္။

ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းေဒသႀကီး

ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းေဒသႀကီး၏ ေျမာက္ဘက္တြင္ အပူပိုင္းကုန္းေျမႏွင့္ ေတာင္ဘက္တြင္ ေျမနီ သဲကႏၲာရတို႔ရွိၾကသည္။ လူဦးေရနည္းၿပီး အမ်ားစုမွာ ထိုျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဒါရ္ဝင္ၿမိဳ႕ (Darwin)တြင္ ေနထိုင္သည့္အျပင္ ၎ဒါရ္ဝင္ၿမိဳ႕ ႏွင့္ အဲလစ္စပရင္းစ္ (Alice Springs)ၿမိဳ႕ၾကားရွိ အေဝးေျပးကားလမ္းႀကီးတေလ်ာက္တြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ အဲလစ္စပရင္းစ္ (Alice Springs)ၿမိဳ႕သည္ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံအလယ္တဝိုက္တြင္ ခရီးသြားမ်ား အလည္သြားရာ နာမည္ႀကီး ၿမိဳ႕ေလးတစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။

ဩစေၾတးလ် ၿမိဳ႕ေတာ္ ေဒသႀကီး

ဩစေၾတးလ် ၿမိဳ႕ေတာ္ ေဒသႀကီး၏တည္ေနရာသည္ ဆစ္ဒနီၿမိဳ႕ ႏွင့္ မဲလ္ဘန္းၿမိဳ႕ၾကားတြင္တည္ရွိသည္။ ဩစေၾတးလ် ၿမိဳ႕ေတာ္ ေဒသႀကီးဟုဆိုသည့္အတိုင္း ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ ကန္ဘာရာ တည္ရွိရာျပည္နယ္ျဖစ္သည္။ ၎ၿမိဳ႕ေတာ္ ကန္ဘာရာသည္ လႊတ္ေတာ္ ‘ပါလီမန္ ေဟာက္စ္’ (Parliament House) ႏွင့္ ဗဟိုတရား႐ုံး ‘ဟိုင္းေကာ့တ္’ (High Court) တို႔ကဲ့သို႔ေသာ အေရးႀကီးသည့္ ႏိုင္ငံေတာ္ အထင္ကရ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ႐ုံးစိုက္ရာ အရပ္ျဖစ္သည္။

ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ၏ အခ်က္တခ်ဳိ႕

ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ၏ အျမင့္ဆုံးေတာင္မွာ Kosciuszko ေတာင္ျဖစ္ၿပီး အျမင့္ေပ ၇၃၀၁ေပ ရွိသည္။

ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံရဲ႕ အထင္ကရတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Uluru ေခၚ Ayers Rock ဟာ ႏုိင္ငံအလယ္ဗဟုိမွာတည္ရွိေနၿပီး တစ္ခုတည္းရပ္တည္လွ်က္ရွိေသာ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံးေက်ာက္ေဆာင္ျဖစ္သည္။

ၾသစေၾတးလ်၏ အရွည္ဆုံးျမစ္မွာ Murray ျမစ္ျဖစ္ၿပီး၁၅၅၈မုိင္ ရွည္လ်ားသည္။

ၾသစေၾတးလ် အေရွ႕ပိုင္းတြင္ရွိသည့္ မဟာသႏာၱေက်ာက္တန္းႀကီးမွာ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံးသႏာၱေက်ာက္တန္းႀကီးျဖစ္သည္။ ထုိသႏာၱေက်ာက္တန္းႀကီးကို
ေက်ာက္တန္းေပါင္း ၃ေထာင္ေက်ာ္ျဖင့္ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး သႏာၱေကာင္မ်ဳိးစိတ္ ၃၅၀ေက်ာ္ ႏွင့္ ငါးအမ်ဳိးအစားေပါင္း ၁၅၀၀ခန္႔ေနထုိင္သည္။

တုိင္းရင္းသားဘာသာစကား၄၅အပါအ၀င္ ဘာသာစကားေပါင္း ၂၀၀ေက်ာ္ကိုသုံးစြဲၾကသည္။ ရုံးသုံးဘာသာစကားမွာ Australian Englishဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး အျခားအမ်ားဆုံးသုံးစြဲၾကသည့္ဘာသာစကားမွာ Italian, Greek, Cantonese, Arabic, Vietnamese ႏွင့္ Mandarin တုိ႔ျဖစ္သည္။

ကမာၻေပၚတြင္ အျခားမည္သည့္ႏုိင္ငံတြင္မွ မရွိသည့္ တြားသြားသတၱ၀ါမ်ဳိးစိတ္ေပါင္း ၇၅၀ခန္႔သည္ ၾသစေၾတးလ်တြင္ရွိသည္။

ၾသစေၾတးလ်လူမ်ဳိးမ်ား၏ ပ်မ္းမွ်သက္တမ္းမွာ ၈၂.၈ႏွစ္ျဖစ္ၿပီး ကမာၻေပၚတြင္ စတုတၱေျမာက္အသက္အရွည္ဆုံးျဖစ္သည္။

သုိးအလြန္ေပါေသာႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး စုစုေပါင္းသုိးေကာင္ေရမွာ ႏုိင္ငံလူဦးေရ၏ ၂ဆေက်ာ္ျဖစ္သည္။

ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံအေနာက္ပိုင္းရွိ The Great Victoria သဲကႏာၱရသည္ စတုရန္းကီလုိမီတာ ၃၄၈၇၅၀က်ယ္၀န္းၿပီး UK ႏုိင္ငံထက္ပုိ၍ႀကီးမားသည္။

ၾသစေၾတးလ်သည္ မီးေတာင္ရွင္မရွိသည့္ တစ္ခုတည္းေသာတုိက္ျဖစ္သည္။

သားပုိက္ေကာင္သည္ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ၏ အမွတ္အသားျဖစ္သည္။ ၂၀၁၁ခုႏွစ္စာရင္းအရပင္ သားပုိင္ေကာင္ေပါင္း ၃၄သန္းေက်ာ္ရွိသည္။

ကမာၻ႔အရွည္ဆုံး ၿခံစည္းရိုးျဖစ္သည့္ dingo ၿခံစည္းရုိးသည္ ၾသစေၾတးလ်တြင္ရွိၿပီး အရွည္ ၅၅၃၀ကီလုိမီတာရွိသည္။

ကမာၻ႔အျမင့္ဆုံး စတီးေကြးတံတားျဖစ္သည့္ Harbor Bridge သည္ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ ဆစ္ဒနီတြင္တည္ရွိသည္။

ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ၏ ထူးဆန္းသည့္ၿမဳိ႕တစ္ခုအမည္မွာ ‘၁၇၇၀’ ျဖစ္ၿပီး ကြင္းစလန္ျပည္နယ္တြင္တည္ရွိေနသည္။

ကမ္းေျခေပါင္း ၁ေသာင္းေက်ာ္ရွိၿပီး ကမာၻေပၚတြင္ကမ္းေျခအမ်ားဆုံးႏုိင္ငံျဖစ္သည္။

ဆစ္ဒနီ ေအာ္ပရာ ျပဇာတ္႐ုံ သည္ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ နယူးေဆာက္ေဝးျပည္နယ္ ဆစ္ဒနီၿမိဳ႕ ရွိ ေဖ်ာ္ေျဖရာ ေနရာ အမ်ားအျပားရွိေသာ ဇာတ္႐ုံ တစ္ခု ျဖစ္သည္။ ထို အေဆာက္အဦးသည္ ၂၀ရာစု၏ အေက်ာ္ၾကားဆုံးႏွင့္ ထူးျခားမႈ အရွိဆုံး အေဆာက္အဦး စာရင္းတြင္ တစ္ခု အပါအဝင္ ျဖစ္သည္။

ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံကို အစိမ္းေရာင္ႏွင့္ ေ႐ႊဝါေရာင္ တို႔ကကိုယ္စားျပဳသည္။ ထို ေ႐ႊဝါေရာင္မွာ ‘ဂိုးလ္ဒန္း ဝါထယ္လ္'(Golden Wattle)ပန္းပြင့္၏ အေရာင္လည္းျဖစ္သည္။ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ကိုယ္စားျပဳ အားကစားအသင္းမ်ား၏ ဝတ္စုံသည္ အမ်ားအားျဖင့္ ထို အစိမ္းေရာင္ ႏွင့္ ေ႐ႊဝါေရာင္ တို႔ကို အသုံးျပဳထားၾကသည္။

မဟူရာဖလား ေခၚ ‘အိုပယ္လ္’ (Opal) သည္ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံကို ကိုယ္စားျပဳေသာ ေက်ာက္မ်က္တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ အက္ေဘာ္ရစ္ဂ်င္နယ္ (Aboriginal) လူမ်ိဳးတို႔ ဒ႑ာရီတြင္ကား မိုးေကာင္းကင္မွ သက္တန္႔ေရာင္စင္သည္ ဤကမၻာေျမႀကီးကိုထိမိေသာအခါဝယ္ ေျမႀကီးတြင္တည္ရွိေနၾကေသာ ေက်ာက္စိုင္ေက်ာက္ခဲမ်ားက အေရာင္ကူးကာ ထိုမဟူရာဖလား ေခၚ ‘အိုပယ္လ္’ေက်ာက္ ျဖစ္လာသည္ဟုလည္း ယုံၾကည္ၾကသည္။

ျမန္မာ့စြယ္စုံက်မ္း
သုတဇုန္

Leave a Reply