ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား အေႀကာင္းသိေကာင္းစရာ

Posted on

ေက်ာက္မ်က္ ရတနာ (Gems) တို႕ကို ေရွးကမ႓ာဦး လူသားမ်ား အရိုင္းဘ၀မွ အယဥ္ျဖစ္စကတည္းက စတင္ သံုးစြဲခဲ့ၾကေၾကာင္းကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။ သမိုင္းမတိုင္မီက အဓိကအားျဖင့္ ပုတီးေစ့မ်ား၊ အေရာင္ရွိ ေက်ာက္မ်ားကို မေသြးပဲ မူလပံုအတိုင္း လူ႕ခႏၶာကိုယ္တြင္ အလွဆင္ျခင္းျဖင့္ သံုးစြဲခဲ့ၾကျပီး ယဥ္ေက်းမႈ ျမင့္မားလာသည့္အေလ်ာက္ ဤေက်ာက္မ်က္ အလွဆင္သည့္ ဖက္တြင္လည္း ပညာရပ္မ်ား (ေဒသအလိုက္) တိုးတက္လာခဲ့သည္။

အလွဆင္ရာတြင္ အျမတ္တႏိုး တန္ဖိုးထားကာ အဓိက သံုးစြဲၾကသည္မ်ားမွာ ေက်ာက္မ်က္တြင္းထြက္မ်ားသာ အမ်ားဆံုးျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ေလရာ အဆိုပါ ေက်ာက္မ်က္မ်ားမွာ သဘာ၀ မိခင္ကမာၻေျမၾကီးက လူသားတို႕အတြက္ေပးေသာ လက္ေဆာင္ျဖစ္သည္ဟု ခ်ီးမြမ္းေျပာဆိုလွ်င္ လြန္အံ့မထင္ေပ။ ယခုေခတ္တြင္ ပညာရွင္မ်ား ၊ကုန္သည္မ်ားက ေသြးျပီး အေရာင္တင္ထားသည့္ တန္ဖိုးတစ္စံုတစ္ရာရွိသည့္ တြင္းထြက္မ်ားကို ေက်ာက္မ်က္ရတနာ အျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကသည္။

ထို႕ျပင္ လွပျခင္း မာေက်ာခိုင္ခံ့ျခင္း ရွားပါးျခင္း အမ်ားလက္ခံႏိုင္ျခင္း ဂုဏ္အင္မ်ား ပါရွိမွသာလွ်င္ ရတနာတန္း၀င္ေက်ာက္ဟု အသိအမွတ္ျပဳၾကသည္။

ေက်ာက္မ်က္ႏွစ္မ်ဳိး

ကမာၻေပၚရွိ ေက်ာက္မ်က္မ်ားကို အဓိကအားျဖင့္ ဇီ၀မူလ ေက်ာက္မ်က္(Organic Gems)ႏွင့္ သက္မဲ့မူလ ေက်ာက္မ်က္ သို႕မဟုတ္ သဘာ၀ တြင္းထြက္ ေက်ာက္မ်က္ (Inorganic Gems) ဟုခြဲျခားေလ့လာႏိုင္ပါသည္။

ဇီ၀မူလ ေက်ာက္မ်က္(Organic Gems)

ဖြဲ႕တည္ပံုမ်ား

အဓိကအားျဖင့္ေက်ာက္မ်က္မ်ားသည္ ကမာၻ႕ေျမလႊာေအာက္ အလြန္မနက္လွေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ခိုေအာင္းေနေလ ့ရွိတတ္သည္။ မီးေတာင္ေပါက္ကြဲျခင္း၊ ကမာၻ႕ေျမလႊာမ်ား တြန္႕ေခါက္ျခင္း၊ ျပတ္ေရႊ႕မ်ား ပြတ္တိုက္လႈပ္ရွားျခင္း အစရွိသည္တို႔ေၾကာင့္ ကမၻာေျမႀကီး အတြင္းပိုင္းတြင္ ျမင့္မားေသာ အပူခ်ိန္ႏွင့္ ႀကီးမားေသာ ဖိအား ေျပာင္းလည္းမႈတို႔ ျဖစ္ေပၚရာမွ ေက်က္မ်က္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္ဟု သိရပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ စိန္ကို မီးေတာင္ ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ မီးသင့္ေက်ာက္ တို႔ႏွင့္အတူ ေရာေႏွာေတြ႔ႏိုင္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ရွမ္းကုန္းျမင့္ေျမလႊာႏွင့္ ျမန္မာ့ေျမလႊာတို႔၏ တိုးတိုက္မိမႈေၾကာင့္ ေဖါ့ဇံု (Fault zone) ျဖစ္ေပၚေနေသာ မိုးကုတ္ ပတ္၀န္းက်င္တေလ်ာက္ တြင္ ပတၱျမား၊ နီလာ အပါအ၀င္ အျခားနာမည္ေက်ာ္ တြင္းထြက္ေက်ာက္မ်က္မ်ား ထြက္ရွိပါသည္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ေက်ာက္စိမ္း စသည္တို႔ ေပၚထြန္းလာျခင္းတို႔ကိုလည္း ေတြ႕ရွိေလ့လာရသည္။

ပတၱျမား ႏွင့္ နီလာ ( Ruby & Sapphire/Corundum )

ပတၱျမား ႏွင့္ နီလာ တို႔သည္ သဘာ၀ အားျဖင့္ ကိုရမ္ဒမ္ အုပ္စု၀င္ျဖစ္၍ အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ ဓါတုေဗဒ ေပါင္းစပ္မႈ မွာလည္း အလူမီနီယမ္ ေအာက္ဆိုက္ဒ္ ျဒပ္ေပါင္းသာျဖစ္၍ ပတၱျမား တြင္ ခရိုမီယံ ျဒပ္စင္အနည္းငယ္ ပါ၀င္ျပီး၊ နီလာတြင္ တိုက္ေတနီယံ ျဒပ္စင္အနည္းငယ္ ပါ၀င္ေသာေၾကာင့္ အေရာင္ ႏွင့္ ပံုသ႑န္ ကြဲျပားသြားရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ထိုခရိုမီယံ ႏွင့္ တိုက္ေတနီယံ ျဒပ္စင္မ်ား၏ ပါ၀င္မႈႏႈန္းမွာ ၂ ရာခိုင္ႏံႈးထက္ မမ်ားသင့္ေခ်။

အကယ္၍ ထိုရာခိုင္ႏံႈးထက္ မ်ားခဲ့လွ်င္ ပတၱျမား၏အေရာင္မွာ ျပည့္၀လြန္းအားၾကီးျပီး အနီရင့္ရင့္(အမဲဖက္သို႕) ေျပာင္းသြားတတ္သကဲ့သို႕ နီလာတြင္လည္း အျပာရင့္ရင့္(အမဲဖက္သို႕) ေျပာင္းသြားတတ္ျပီး ေက်ာက္၏ အေရာင္မွာလူကိုဆြဲေဆာင္ႏိုင္စြမ္း နည္းသြားပါသည္။ မာဆင့္မွာ မိုးလ္စေကးအရ စိန္ (၁၀) ႏွင့္ မြိဳက္ဇိုႏိုက္ (၉႔၂၅) တို႔၏ ေအာက္တစ္ဆင့္ (၉) ေနရာတြင္ရွိပါသည္။ ပတၱျမားကို ျမန္မာ၊ ဗီယက္နမ္ ၊ ပါကစၥတန္ ၊ အာဖဂန္နစၥတန္ ၊ ထိုင္း ၊ ကေမာၻဒီယား ၊ သီရိလကၤာ ႏွင့္ တန္ဇန္းနီးယား တို႔တြင္ အဓိကထြက္ရွိျပီး ျမန္မာ့ပတၱျမား ၏အရည္အအေသြးမွာ အေကာင္းဆံုးအျဖစ္ ကမာၻေက်ာ္ပါသည္။

နီလာကို သီရိလကၤာ ၊ ၾသစေတးလ် ၊ ကတ္ရွ္မီးယား ၊ ျမန္မာ ၊ ထိုင္း ၊ ကေမာၻဒီယား ႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တို႔တြင္အဓိကထြက္ရွိျပီး သီရိလကၤာ နီလာမွာ အရည္အေသြး အေကာင္းဆံုးျဖစ္ျပီး ျမန္မာ့နီလာမွာ ၄င္း၏ေနာက္တြင္ ရပ္တည္ပါသည္။ ကိုရိုဒမ္ အုပ္စု၀င္ျဖစ္ေသာ အျခားေက်ာက္ ေရာင္စံုမ်ားကို အေရာင္အလိုက္ ေရွ႕တြင္ နီလာတပ္ကာ နီလာ၀ါ၊ နီလာျဖဴ (အေရာင္မဲ့နီလာ) ၊ နီလာပန္းေရာင္ အစရွိသျဖင့္ ေခၚေ၀ၚၾကပါသည္။

ပတၱျမားႏွင့္နီလာေဂၚႀကိဳး ( Star Ruby & Sapphire )

ပတၱျမားႏွင့္ နီလာတို႔၏ ထူးျခားမႈတစ္ခုမွာ ႀကိဳးေခၚ ေဂၚႀကိဳးမ်ားေတြ႕ရွိရတတ္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႕ႀကိဳးမ်ားေပၚရျခင္းမွာ ပတၱျမားႏွင့္ နီလာတို႔၏အတြင္းတြင္ရွိသည့္ ပိုးၾကိဳးကဲ့သို႔ေသာ ရူတိုင္းေအာင္း၀င္မ်ား(Rutile inclusion )ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

မဏိသွ်တၱရက်မ္းလာ နီလာေလးမ်ိဳး

မဏိသွ်တၱရက်မ္းတြင္ နီလာႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ လကၤာ ေဖာ္ျပခ်က္ပါရွိသည္။ နီလာေလးမ်ိဳးတို႔၏ တန္ဖိုးကိုပါ တြက္ခ်က္ေပးထားေသးသည္။ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။
ေလးသြယ္နီလာ၊ ျပားၾကရာတြင္၊

(၁) ‘နီလာ’ေခၚဆို၊ ေအာက္မဲညိုပြင့္၊ ပန္းသို႔ တင့္၏၊

(၂) ထပ္ဆင့္ ဒုတိယ၊ ‘နီလ က႑ီ’၊ ႐ႈ ဤလကၡဏာ၊ အျပာတြင္ဖက္၊ ညိုညိုစြက္၏၊ အမ်က္ႏွစ္ပါး၊ ဤေက်ာက္မ်ားကား၊ က်ပ္သားေရႊတိ၊ တင္ေလာက္ဘိမူ၊ သိဂႋပဥၥ၊ က်ပ္ထိုက္စြတည့္၊

(၃) ‘ဣႏၵနီလာ’၊ လကၡဏာကား၊ သူရိယာေနျခည္၊ ေရာင္သို႔တည္၏၊ ေရႊရည္ တက်ပ္၊ တင္ေလာက္လပ္မူ၊ သံုးက်ပ္ေရႊေကာင္း၊ ထိုက္ေပေရွာင္း၏၊

(၄) တေၾကာင္း ‘ဥပ နီလာ’၊ သညာေခၚဆို၊ ၾကာညိုပြင့္ေရာင္၊ တက်ပ္ေခါင္မွာ၊ စီေျမႇာင္သင့္စြာ၊ ထားေလာက္ပါမူ၊ ေရႊသား ႏွစ္က်ပ္၊ အဘိုးျပတ္သည္၊ မခြ်တ္မွန္ေျဖာင့္ လွည့္သတည္း။

စိန္ ( Diamond )

စိန္ကိုကမာၻ႔အေကာင္းဆံုးအမာဆံုးတြင္းထြက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကပါသည္။ စိန္ကို အလြယ္တကူ တူးေဖာ္ႏိုင္ျခင္းမရွိသလို ေစ်းကြက္အတြင္း အဖိုးတန္ေက်ာက္မ်က္အျဖစ္ ေရာင္းခ်ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ သတ္မွတ္အရည္အေသြး (အေရာင္၊ သန္႕စင္မႈ၊ အေလးခ်ိန္၊ ျဖတ္ေတာက္ ေသြးျခင္း) တို႔ ရရန္လည္း အလြန္မွခက္လွပါသည္။ စိန္မွာကာဗြန္ျဒပ္စင္ျဖစ္ျပီး မူလရင္းျမစ္အေနႏွင့္အလြန္သက္တမ္းရင့္သည့္ မီးသင့္ ေက်ာက္မ်ားအတြင္းတြင္ ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ထိုသို႕ေတြ႕ရွိရန္ ေပေပါင္း ရာေထာင္ခ်ီသည့္ တြင္းနက္ၾကီးမ်ားတူးေဖာ္ကာ ရွာေဖြရျပီး အလြန္ကုန္က်စရိတ္ မ်ားပါသည္။အဓိကေတြ႕ရွိရသည့္ အိမ္ခံေက်ာက္အမ်ိဳးအစားမ်ားမွာ အာဖရိကတိုက္တြင္ ကမ္ဘာလိုက္(Kimberlite)စိန္တြင္း ႏွင့္ ၾသစေတးလ်တြင္ လမ္ပိုရိုက္(Lampolite)စိန္တြင္း တို႔ျဖစ္ပါသည္။ ဒုတိယရင္းျမစ္အေနႏွင့္ ပေလစာေခၚ ႀကြင္းစုသိုက္မ်ားတြင္ ေတြ႕ရိွနိုင္ပါသည္။

သို႕ေသာ္ စိန္၏အသံုး၀င္ပံုမွာ မ်ားျပားလြန္းလွသည့္အတြက္ ထုတ္လုပ္သူမ်ား၊ ကုမၸဏီၾကီးမ်ားအေနျဖင့္ အက်ိဳးအျမတ္ မနည္းတတ္ၾကေပ။ စိန္ကို ေက်ာက္မ်က္ရတနာ တစ္ပါးအျဖစ္သာမက စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား၊ အာကာသသုေတသနမ်ား ၊ မ်က္စိခြဲသည့္ ခြဲစိတ္ဓါး စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ပါ အသံုးျပဳၾကသည္။ ထိုကဲ့သို႕ သံုးစြဲရာတြင္ ေက်ာက္မ်က္တန္းမ၀င္ေသာ စိန္မ်ားကိုသာ အသံုးမ်ားပါသည္။ စိန္သည္ အထက္တြင္ဆိုခဲ့သည့္အတိုင္း အလြန္မွ သက္တမ္းရင့္ သည့္မီးေတာင္ ေပါက္ကြဲမႈမ်ား၏ အပူခ်ိန္၊ဖိအား ႏွင့္ အခ်ိန္ႏွစ္ကာလတို႔ေၾကာင့္ စိန္၏မာဆင့္မွာ မိုးလ္စေကးအရကမာၻ႕အမာဆံုး အဆင့္ (၁၀) တြင္ရွိေနျပီး ေသြးယူ ျဖတ္ေတာက္ျခင္းအတြက္မႈ စိန္ကို စိန္ျဖင့္သာျပန္ေသြးႏိုင္ေတာ့သည္။

ရုရွားႏုိင္ငံရွိ မာနီစိန္တြင္းႀကီး

ရူပေဗဒ သေဘာအရ လားရာ၏ မာေက်ာမႈျပင္းအား (Directional hardness) ဟူ၍ရွိရာ စိန္မ်က္ႏွာျပင္ကို စိန္၏ အနားေစာင္း သို႕မဟုတ္ စိန္မႈန္႕မ်ား ျဖင့္ေသြးႏိုင္ပါသည္။ စိန္သည္ ကာဗြန္ျဒပ္စင္ဆိုေသာ္လည္း အနည္းငယ္ေသာ ႏိုက္ထရိုဂ်င္ ျဒပ္စင္ ပါ၀င္ခဲ့လွ်င္ အ၀ါေရာင္သန္းသြားျပီး၊ ဘိုရြန္ ျဒပ္စင္ပါ၀င္လွ်င္ အျပာေရာင္ သန္းေနတတ္သည္။ အဓိက ထြက္ရွိရာေဒသမ်ားမွာၾသစေတးလ် ၊ေတာင္အာဖရိက၊ဘရာဇီး၊ ဆိုက္ေဘးရီးယား(ရုရွား)၊ အိႏိၵယ၊ အန္ဂိုလာ၊ ေဘာ့စ္၀ါနာ၊တရုတ္၊နီမီးဘီးယား၊ ဆီရီယာလီယြန္ ႏွင့္ တန္ဇီးနီးယား တို႔ျဖစ္သည္။ အိႏိၵယသည္ စိန္ကို ေရွးအက်ဆံုး စတင္ေတြ႕ရွိသံုးစြဲခဲ့သည့္ေဒသအျဖစ္ မွတ္တမ္း၀င္ေသာ္လည္း ယခုအခါ အရည္အေသြးနိမ့္စိန္မ်ားကိုသာေရာင္း၀ယ္ျခင္းျပဳသည့္အေနအထားတြင္သာရွိေတာ့သည္။

အညံပန္း( Spinel )

အညံ့ပန္းမွာ ပတၱျမား ႏွင့္တြဲေတြ႕ရတတ္သည့္ တြဲဖက္ေက်ာက္ ျဖစ္ပါသည္။ ဓာတုဖြဲ႕စည္းမႈမွာ မဂၢနီဆီယံ အလူမီနီယံေအာက္ဆိုက္ဒ္ ျဖစ္သည္။ ယခင္က တန္ဖိုးနည္း ေက်ာက္အဆင့္သာ သတ္မွတ္ေသာ္လည္း ယခုအခါ လွပျပီး အရည္မီသည့္ အညံ့ပန္းဆိုလွ်င္ ေစ်းေကာင္းတတ္သည့္အတြက္ လူတို႔၏ အာရံုစိုက္ျခင္း ခံလာရျပီျဖစ္သည္။ မာဆင့္မွာ ၈ရွိျပီး အနီေရာင္ကို လူတို႔က ပတၱျမား အစားသံုးရန္ ပိုႏွစ္သက္ၾကပါသည္။ ျမန္မာ၊ သီရိလကာၤ၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ဘရာဇီး ႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔တြင္ ေပါမ်ားစြာ ေတြ႕ရသည္။

ျမ-မ်က္ရႊဲအုပ္စု(ဘယ္ရယ္အုပ္စု)(Beryl)

ဘယ္ရယ္မွာ ျမအပါအ၀င္ အျခားေက်ာက္မ်က္အခ်ိဳ႕၏ မူရင္းအုပ္စူျဖစ္ပါသည္။ဓာတုဖြဲ႕စည္းမႈမွာ ဘယ္ရယ္လီယံအလူမီနီယံဆီလီကိတ္ ျဖစ္ကာ အတန္ပင္ရွဳပ္ေထြး၍အမ်ိဳးကြဲမ်ားျပားပါသည္။သို႔ေသာ္လူမ်ားအဓိကတန္ဖိုးထားသည့္ မ်ိဳးကြဲမွာ ျမ(အမ္မရယ္/Emerald)ျဖစ္သည္။ ျမ၏အစိမ္းေရာင္မွာ ဘယ္ရယ္လီယံအလူမီနီယံဆီလီကိတ္ ျဒပ္ေပါင္းတြင္ ခရိုမီယံ (သို႔မဟုတ္)ဗေနဒီယံ ျဒပ္စင္ပါ၀င္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ျပီး ထိုကဲ့သို႔ ျဒပ္စင္ပါ၀င္မႈကြဲသည့္အလိုက္ အေရာင္လဲကြဲျပားရသည္။

မာဆင့္မွာ ၇ မွ ၇.၅ ထိရွိ၍ အတန္ပင္မာေက်ာသည္ဟုဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း အက္ကြဲေစသည့္ ကၽြတ္ဆက္မႈမွာ အလြန္ျပင္ျမင့္မားသည့္အတြက္ အလြယ္တကူပင္ ကြဲေက် ေလ့ရွိသည္။အစိမ္းေရာင္ရွိသည့္ ဘယ္ရယ္ကို ျမ(အမ္မရယ္)၊ အျပာေရာင္ရွိလွ်င္ ျမျပာ(အကြာမရင္း/Aquamarine)၊ပန္းေရာင္ရွိလွ်င္ ေမာ္ဂန္ႏိုက္(Morganite)၊အ၀ါရွိလွ်င္ ဘယ္ရယ္၀ါ(Yellow Beryl) ဟုေခၚၾကကာ အလြန္ရွားပါးစြာေတြ႕ရတတ္သည့္ ေရႊေရာင္ဘယ္ရယ္ကိုမူ ဟီလီယိုေဒါ(Heliodor) ဟုေခၚပါသည္။အဓိကထြက္ရွိသည့္ေဒသမ်ားမွာ ကိုလံဘီယာ၊အိႏိၵယ၊ဇမ္ဘာေဘြ၊ဆိုက္ေဘးရီးယား(ရုရွား) ႏွင့္ ပါကစၥတန္ တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

သံုးပန္လွေက်ာက္ (Alexandrite)

အလက္ဇန္းဒရိုက္ မွာ ဘယ္ရယ္အုပ္စု၀င္ မ်ိဳးကြဲတစ္ခုမွ ခရိုက္ဆိုဘယ္ရယ္၏ မ်ိဳးစိတ္တစ္ခုပင္ျဖစ္ေသာ္လည္း အလြန္မွ ရွားပါးၿပီး ထူးျခားေက်ာ္ၾကားသည့္ လကၡဏာရွိေသာေၾကာင့္ သီးသန္႕ေလ့လာၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာအေခၚအားျဖင့္ သံုးပန္လွ ျဖစ္ပါသည္။
နာမည္ကဲ့သို႕ပင္ အေရာင္မွာ တစ္ေရာင္တည္းအျဖစ္ရပ္တည္မေနပဲ သာမန္အခ်ိန္တြင္ လိေမၼာ္ေရာင္ရွိတတ္ကာ၊ တန္စတင္မီးေရာင္(သို႕မဟုတ္) ဖေယာင္းတိုင္မီးေရာင္ ေအာက္တြင္ အနီရင့္ရင့္ ႏွင့္ ေန႕ခင္းေနေရာင္ေအာက္တြင္မူၿမစိမ္းေရာင္မ်ားအျဖစ္ေျပာင္းလဲသြားေလ့ရွိသည္။

သမိုင္းမွာ ရုရွားဇာဘုရင္တစ္ပါးျဖစ္ေသာ အလက္ဇႏၵား-၂ ၏ေမြးေန႕တြင္ ထူးျခားစြာဆက္သလာသည့္အတြက္ အလက္ဇန္းဒရိုက္ဟု အမည္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဓာတုဖြဲ႕စည္းမႈမွာ ဘယ္ရယ္လီယံအလူမီနီယံေအာက္ဆိုက္ျဖစ္ျပီး မာဆင့္မွာ ၈ အထိရွိပါသည္။ ထြက္ရွိရာေဒသမွာ ရုရွား၏ ယူရယ္ေတာင္တန္း၊ ဘရာဇီး၊ သီရိလကာၤ၊ ဇမ္ဘာေဘြ၊ ဇမ္ဘီးယား တို႔ျဖစ္ပါသည္။

ေက်ာက္စိမ္း(Jade)

ေက်ာက္စိမ္းကို အေနာက္တိုင္းသားမ်ားက သိပ္အေလးအနက္မထားေသာ္ျငား အေရွ႕ဖ်ားတိုင္းသားမ်ား အထူးသျဖင့္ တရုတ္အပါအ၀င္ ဂ်ပန္ ႏွင့္ကိုးရီးယားတို႔ တြင္အလြန္အေရးပါသည့္ ေက်ာက္မ်က္ျဖစ္သည္။ ေက်ာက္စိမ္းတြင္ ေဂ်ဒိုက္(Jadeite) ႏွင့္ နက္ဖရိုက္(Nephrite) ဟူ၍ အဓိကမ်ိဳးကြဲႏွစ္မ်ိဳးရွိၿပီး ရူပဖြဲ႕စည္းပံုသာတူညီ၍ ဓာတုေဗဒဖြဲ႕စည္းပံုအပါအ၀င္က်န္အရည္အေသြးမ်ားမွာအလြန္ျခားနားေလ့ရွိပါသည္။ ေက်ာက္စိမ္း၏ဖြဲ႕စည္းပံုမွာ အျခားေက်ာက္မ်က္မ်ားနည္းတူ အစိုင္အခဲတစ္ခု(သို႕မဟုတ္)ႏွစ္ခုတြဲ မဟုတ္ပဲ ေကာက္ညွင္းေပါင္းကဲ့သို႕ ေက်ာက္မႈန္ေလးမ်ားစြာစုဖြဲ႕ထားသည့္ အစုအေ၀းႀကီးျဖစ္သည္။ ထိုအမႈန္ ေလးမ်ားကို ျမန္မာေစ်းကြက္တြင္ “ယမ္း”ဟုေခၚေ၀ၚၾကပါသည္။

နက္ဖရိုက္(Nephrite)

နက္ဖရိုက္ (Nephrite) မွာ ေဂ်ဒိုက္ေလာက္ လူႀကိဳက္မမ်ားလွပဲ မ်က္ႏွာပန္းမလွေပ။ မဂၢနီဆီယံ ပါ၀င္ေသာေၾကာင့္ အေရာင္မွာ အနက္ေရာင္ဖက္ယိုင္ကာ ခပ္ပိတ္ပိတ္ပင္ျဖစ္သည္။ ဓာတုဖြဲ႕စည္းမႈမွာ ကယ္လ္ဆီယံ မဂၢနီဆီယံ ဆီလီကိတ္ ျဖစ္ျပီးမာဆင့္မွာမူ ေဂ်ဒိုက္ ထက္နည္းကာ ၆.၅ သာသာေလာက္ရွိပါသည္။ နယူးဇီလန္၊ ဆိုက္ေဘးရီးယား (ရုရွား)၊ ၀န္းမင္း(အေမရိကန္)၊ ကေနဒါ၊ ကိုးရီးယား ႏွင့္ ထိုင္၀မ္တို႔တြင္ ထြက္ရွိေလ့ရွိသည္။

ေဂၚမိတ္(Zircon)

ေဂၚမိတ္မွာ စိန္ကိုတုပႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ေရာင္လက္အား/မီးအား(Dispersion/Fire)ေကာင္းလွသည့္ တြင္းထြက္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာတို႔ န၀ရတ္ ကိုးပါးစာရင္း၀င္အျဖစ္နားလည္ၾကသည္။ ဓာတုဖြဲ႕စည္းမႈမွာ ဇာဂြန္နီယံဆီလီကိတ္ ျဖစ္ျပီး မာဆင့္ ၇ မွ ၇.၅ ရွိသည္။

ေရဒီယိုဓာတ္ၾကြသည့္ ဂုဏ္သတၱိအနည္းငယ္ရွိေသာ္လည္း လူကိုေဘးဥပါဒ္ျဖစ္ေစသည္အထိ အႏၱရာယ္မရွိေပ။ အေရာင္မ်ိဳးကြဲမ်ားစြာရွိၿပီး အေတြ႕ရမ်ားသည့္အေရာင္မ်ားအနက္မွ ေရာင္မဲ့၊အ၀ါေရာင္ နွင့္ အျပာေရာင္ တို႔သာ လူတို႔ကႏွစ္သက္ၾကသည္။ ျမန္မာ၊သီရိလကၤာ ႏွင့္ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔တြင္ အဓိကထြက္ရွိျပီး က်န္ကမာၻ႔ေဒသမ်ားတြင္လည္း ထြက္ရိွသည္။

ဥႆ ဖယား(Topaz)

ဥႆ ဖယား(ေခၚ) ထပ္တစ္ရာသည္လည္း န၀ရတ္ ကိုးပါး၀င္ရတနာျဖစ္သည္။ ဓာတ္ဖြဲ႕စည္းမႈမွာ ဖလူအို ဆီလီကိတ္ျဖစ္ျပီး အလူမီနီယံ ဓါတ္စင္ေရာေႏွာပါ၀င္သည္။ မာဆင့္ ၈ ရွိျပီး အညိဳေရာင္ ႏွင့္ အ၀ါေရာင္မွာလူႀကိဳက္မ်ားသည္။

ထို႕ေၾကာင့္အျခားအေရာင္ရွိ ဥႆဖယားမ်ားကို ဓါတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ျပဳျပင္ကာ အညိဳေရာင္ႏွင့္ အ၀ါေရာင္ျဖစ္ရန ္ဖန္တီးတတ္ၾကသည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ၾသစေတ်းလ်၊ မကၠဆီကို၊ ယူႏိုက္တက္ကင္းဒမ္း ႏွင့္ ျမန္မာတို႔တြင္ထြက္ရွိသည္။

မွတ္မီး/မဟူရာ/ဖရဲအူ (Tourmaline)

ဖရဲအူ (Tourmaline)

ျမန္မာတို႔အျမင္တြင္ မဟူရာကိုသာအသိမ်ားျပီး က်န္ မွတ္မီး ႏွင့္ ဖရဲအူတို႔ကို အမ်ိဳးတူဟ ုအသိနည္းပါသည္။ ဓာတုဖြဲ႕စည္းမႈမွာ ဘိုရို ဆီလီကိတ္တြင္ မဂၢနီစီယံ၊ အလူမီနီယံ၊ သံဓါတ္တို႔ ေရာေႏွာပါ၀င္သည္။ ပါ၀င္သည့္ အခ်ိဳးေပၚမူတည္ကာ အေရာင္မ်ားကြဲျပားရျခင္းျဖစ္သည္။ မာဆင့္ ၇ မွ ၇.၅ ထိရွိသည္။ အေရာင္အလိုက္ နာမည္အေခၚအေ၀ၚမ်ား ကြဲျပားသည္။

ရွားပါးစြာေတြ႕ရသည့္ အေရာင္မဲ့ကို အာခရိုရိုက္၊ ပန္းေရာင္(သို႔)အနီေရာင္ရွိလွ်င္ ရူဘယ္လိုက္(ဖရဲအူ)၊ ညိဳ၀ါေရာင္မွ အညိဳေရာင္ရွိလွ်င္ ဒါဗိုက္၊အစိမ္းေရာင္ဆုိလွ်င္ဗာဒီလိုက္(မွတ္မီး၊ေစာလေဖၚျမ၊ လိြဳင္ေကာ္ျမ၊ မဟူရာစိမ္း)၊ အျပာေရာင္ရွိလွ်င္ အင္ဒီဂိုလိုက္၊ အနက္ေရာင္ကို စေခါလ္(မဟူရာ)၊ အေရာင္မ်ားစပ္တြဲေနလွ်င္ ပါတီ ဟုေခၚၾကသည္။

ေျပာင္ေခါင္းစိမ္း(Peridot)

ေျပာင္ေခါင္းစိမ္းကို ေပါမ်ားစြာေတြ႕ရွိရသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံလည္းပါ၀င္သည္။ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ ႏွင့္အေတာ္လွမ္းလွမ္းရွိ ေျပာင္ေခါင္းရြာအနီးတြင္ တူးေဖၚေတြ႕ရွိရသည္ကို အစြဲျပဳကာ ျမန္မာတို႔က ေျပာင္ေဂါင္းစိမ္းဟုေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ မာဆင့္အေတာ္ေပ်ာ့ၿပီး ၆.၅သာရွိသည္။ စိမ္း၀ါေရာင္ရွိသည္။ အေနာက္တိုင္းသားမ်ားကေတာ့ သံလြင္စိမ္းေရာင္(Olive green)ဟုသတ္မွတ္ကာ ဓာတုေဗဒ အမည္ကိုလည္း အိုလီဗင္း(Olivine) ဟုေခၚၾကသည္။ အားနည္းခ်က္မွာ မာဆင့္ႏွိမ့္လြန္းသျဖင့္ ငရဲမီးစားသည့္ဒဏ္ကို မခံႏိုင္ေပ။

ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား၏ စြမ္းအင္

နယူးေယာက္မွ ေဒါက္တာ ေဟာ၀ဒ္ဒီစတင္း ဂဲလ္ ဆိုသူသည္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ားတြင္ ေလာကဓါတ္ေရာင္ျခည္မ်ား ခိုေအာင္း၍
ထိုေရာင္ျခည္မ်ားသည္ အပူျဖာျခင္း နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင္႔ ၀တ္ဆင္ သူ၏ ခႏၱာကိုယ္ အတြင္းသို႔ ေရာဂါမ်ားကို ကုစားႏိူင္ေသာ စြမ္းအင္ရွိေႀကာင္း ႏွင္႔ ၄င္း တို႔၏ အပူျဖာကိန္းကို သိပၸံနည္းက်လက္ေတြ႔ စမ္းသပ္ေတြ႔ရွိရသည္မွာ –

(၁) ပတၱျမား ၊နီလာ ၊ ပုလဲ ၊ ျမ ၊ ေျမာ(အရပ္အေခၚေႀကာင္) = ၇၈၀၀၀ ယူနစ္
(၂)သႏၱာ = ၆၅၀၀၀ ယူနစ္
(၃)ဥသဖယား = ၅၀၀၀၀ ယူနစ္
(၄)စိန္ = ၈၀၀၀၀ ယူနစ္ ရွိေႀကာင္းေတြ႔ရွိရပါသည္။

ေက်ာက္မ်က္ရတနာ တို႔၏ အေသြးအေရာင္သည္ လူတို႔၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လွဳံေဆာ္မွဳကိုျဖစ္ေစသည္။ေသြးနီေရာင္ရွိေသာ သႏၱာေက်ာက္သည္ အမ်ိဳးသား မ်ား အားေယာက်ၤားပီသေသာသတၱိ ကိုႏိွဳးဆြေပးျပိး အ၀ါေရာင္ ရွိေသာ နီလာသည္ ေယာက်ၤား တို႔၏စြမ္းပကား က်ဆင္းမွဳကို ကုစားေပးႏိူင္သည္ ဟုဆို၏ ။

ျမသည္ အမ်ိဳးသမီးတို႔၏ စိတ္ဓါတ္ က်ဆင္းမွဳကို ျမင္႔တင္ႏိူင္ျပိး စိန္ ၊ ျမ ၊ပုလဲႏွင္႔ အ၀ါေရာင္ ရွိေသာ နီလာသည္ အမ်ိဳးသမီး မ်ား အဖို႔ ႏွလံုးေရာဂါေ၀ဒနာမ်ားအတြက္ အထူးအာနိသင္ ထက္ျမက္ေသာ ေဆးတစ္ပါး ဟု အယူရွိႀကျပန္သည္။

သႏၱာေက်ာက္သည္ ထူးျခားေသာ ပီယ သိဒၶိ မ်ား ျပီးေစသည္ ဟု ယူဆႀကသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖို႔ အိမ္ေထာင္ေရးကံေကာင္းေစသည္။ ထို႔အျပင္ ေသြးတိုးေရာဂါ ၊မီးယပ္ေရာဂါ မ်ားပင္ေပ်ာက္ေစသည္ ။ ျဖစ္ေလ႔ရွိေသာ ေရာဂါအမ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာအနက္ ရာခိုင္ႏူန္း ၃၀ ကို ေပ်ာက္ကင္းေစသည္ ဟုဆိုႀကသည္။

စိန္သည္ လာဘ္ အရြင္ဆံုး ရတနာျဖစ္ျပီး ခ်စ္သူတို႔၏ အခ်စ္ကို ပိုမို နက္ရွဳိင္းေစသည္ ။

ပတၲျမားသည္ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရးနယ္ပယ္၌ အက်ိဳးျပဳေစသည္။ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ေအာင္ျမင္ေရးတို႔ကိုေပၚေပါက္ေစသည္။အႏၱရာယ္ ကိုႀကိဳတင္ သတိေပးႏိုင္သည္ဟုယူဆႀကသည္။

ပုလဲကို က်က္သေရ ၊အခ်စ္ ၊အိမ္ေထာင္ သာယာေရး တို႔အတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေဆာင္ႀကသည္။ ပုလဲကို ေငြႏွင့္လက္၀တ္ရတနာ
ျပဳလုပ္သင္႔သည္ဟုဆိုသည္။

ျမသည္ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ အတြက္ အက်ိဳးေပးသည္႔ရတနာျဖစ္သည္။ ျမ သည္ အလွဘုရင္မ ကလီယိုပါထရာ စြဲလမ္းခဲ႔ဖူးသည္႔
ရတနာတစ္ပါး ျဖစ္သည္။ မွတ္ဥာဏ္ေကာင္းေစေသာ ေက်ာက္တစ္မ်ိဳး အျဖစ္ စြဲလန္းႀကသည္။

ေက်ာက္မ်က္ရတုမ်ား

ေက်ာက္မ်က္ရတနာအမည္ျဖင့္ သတ္မွတ္သည့္ ရတု (မဂၤလာပြဲ ) အႀကိမ္မ်ား

ဗဟုသုတေပါ့
က်န္းမာခ်မ္းသာျကပါေစခင္ဗ်ာ။

မွီၿငမ္း
ဆရာမင္းသူ ႏွင့္ အင္တာနက္


ကျောက်မျက်ရတနာများ အကြောင်းသိကောင်းစရာ (unicode)

ကျောက်မျက် ရတနာ (Gems) တို့ကို ရှေးကမ႓ာဦး လူသားများ အရိုင်းဘဝမှ အယဉ်ဖြစ်စကတည်းက စတင် သုံးစွဲခဲ့ကြကြောင်းကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ သမိုင်းမတိုင်မီက အဓိကအားဖြင့် ပုတီးစေ့များ၊ အရောင်ရှိ ကျောက်များကို မသွေးပဲ မူလပုံအတိုင်း လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် အလှဆင်ခြင်းဖြင့် သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး ယဉ်ကျေးမှု မြင့်မားလာသည့်အလျောက် ဤကျောက်မျက် အလှဆင်သည့် ဖက်တွင်လည်း ပညာရပ်များ (ဒေသအလိုက်) တိုးတက်လာခဲ့သည်။

အလှဆင်ရာတွင် အမြတ်တနိုး တန်ဖိုးထားကာ အဓိက သုံးစွဲကြသည်များမှာ ကျောက်မျက်တွင်းထွက်များသာ အများဆုံးဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်လေရာ အဆိုပါ ကျောက်မျက်များမှာ သဘာ၀ မိခင်ကမ္ဘာမြေကြီးက လူသားတို့အတွက်ပေးသော လက်ဆောင်ဖြစ်သည်ဟု ချီးမွမ်းပြောဆိုလျှင် လွန်အံ့မထင်ပေ။ ယခုခေတ်တွင် ပညာရှင်များ ၊ကုန်သည်များက သွေးပြီး အရောင်တင်ထားသည့် တန်ဖိုးတစ်စုံတစ်ရာရှိသည့် တွင်းထွက်များကို ကျောက်မျက်ရတနာ အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။

ထို့ပြင် လှပခြင်း မာကျောခိုင်ခံ့ခြင်း ရှားပါးခြင်း အများလက်ခံနိုင်ခြင်း ဂုဏ်အင်များ ပါရှိမှသာလျှင် ရတနာတန်းဝင်ကျောက်ဟု အသိအမှတ်ပြုကြသည်။

ကျောက်မျက်နှစ်မျိုး

ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျောက်မျက်များကို အဓိကအားဖြင့် ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်(Organic Gems)နှင့် သက်မဲ့မူလ ကျောက်မျက် သို့မဟုတ် သဘာ၀ တွင်းထွက် ကျောက်မျက် (Inorganic Gems) ဟုခွဲခြားလေ့လာနိုင်ပါသည်။

ဖွဲ့တည်ပုံများ

အဓိကအားဖြင့်ကျောက်မျက်များသည် ကမ္ဘာ့မြေလွှာအောက် အလွန်မနက်လှသော နေရာများတွင် ခိုအောင်းနေလေ့ရှိတတ်သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်း၊ ကမ္ဘာ့မြေလွှာများ တွန့်ခေါက်ခြင်း၊ ပြတ်ရွှေ့များ ပွတ်တိုက်လှုပ်ရှားခြင်း အစရှိသည်တို့ကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီး အတွင်းပိုင်းတွင် မြင့်မားသော အပူချိန်နှင့် ကြီးမားသော ဖိအား ပြောင်းလည်းမှုတို့ ဖြစ်ပေါ်ရာမှ ကျေက်မျက်များ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု သိရပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စိန်ကို မီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မီးသင့်ကျောက် တို့နှင့်အတူ ရောနှောတွေ့နိုင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှမ်းကုန်းမြင့်မြေလွှာနှင့် မြန်မာ့မြေလွှာတို့၏ တိုးတိုက်မိမှုကြောင့် ဖေါ့ဇုံ (Fault zone) ဖြစ်ပေါ်နေသော မိုးကုတ် ပတ်ဝန်းကျင်တလျောက် တွင် ပတ္တမြား၊ နီလာ အပါအဝင် အခြားနာမည်ကျော် တွင်းထွက်ကျောက်မျက်များ ထွက်ရှိပါသည်၊ ကချင်ပြည်နယ်တွင် ကျောက်စိမ်း စသည်တို့ ပေါ်ထွန်းလာခြင်းတို့ကိုလည်း တွေ့ရှိလေ့လာရသည်။

ပတ္တမြား နှင့် နီလာ ( Ruby & Sapphire/Corundum )

ပတ္တမြား နှင့် နီလာ တို့သည် သဘာ၀ အားဖြင့် ကိုရမ်ဒမ် အုပ်စုဝင်ဖြစ်၍ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ဓါတုဗေဒ ပေါင်းစပ်မှု မှာလည်း အလူမီနီယမ် အောက်ဆိုက်ဒ် ဒြပ်ပေါင်းသာဖြစ်၍ ပတ္တမြား တွင် ခရိုမီယံ ဒြပ်စင်အနည်းငယ် ပါဝင်ပြီး၊ နီလာတွင် တိုက်တေနီယံ ဒြပ်စင်အနည်းငယ် ပါဝင်သောကြောင့် အရောင် နှင့် ပုံသဏ္ဍန် ကွဲပြားသွားရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထိုခရိုမီယံ နှင့် တိုက်တေနီယံ ဒြပ်စင်များ၏ ပါဝင်မှုနှုန်းမှာ ၂ ရာခိုင်နှုံးထက် မများသင့်ချေ။

အကယ်၍ ထိုရာခိုင်နှုံးထက် များခဲ့လျှင် ပတ္တမြား၏အရောင်မှာ ပြည့်ဝလွန်းအားကြီးပြီး အနီရင့်ရင့်(အမဲဖက်သို့) ပြောင်းသွားတတ်သကဲ့သို့ နီလာတွင်လည်း အပြာရင့်ရင့်(အမဲဖက်သို့) ပြောင်းသွားတတ်ပြီး ကျောက်၏ အရောင်မှာလူကိုဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း နည်းသွားပါသည်။ မာဆင့်မှာ မိုးလ်စကေးအရ စိန် (၁၀) နှင့် မွိုက်ဇိုနိုက် (၉့၂၅) တို့၏ အောက်တစ်ဆင့် (၉) နေရာတွင်ရှိပါသည်။ ပတ္တမြားကို မြန်မာ၊ ဗီယက်နမ် ၊ ပါကစ္စတန် ၊ အာဖဂန်နစ္စတန် ၊ ထိုင်း ၊ ကမ္ဘောဒီယား ၊ သီရိလင်္ကာ နှင့် တန်ဇန်းနီးယား တို့တွင် အဓိကထွက်ရှိပြီး မြန်မာ့ပတ္တမြား ၏အရည်အအသွေးမှာ အကောင်းဆုံးအဖြစ် ကမ္ဘာကျော်ပါသည်။

နီလာကို သီရိလင်္ကာ ၊ ဩစတေးလျ ၊ ကတ်ရှ်မီးယား ၊ မြန်မာ ၊ ထိုင်း ၊ ကမ္ဘောဒီယား နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တို့တွင်အဓိကထွက်ရှိပြီး သီရိလင်္ကာ နီလာမှာ အရည်အသွေး အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး မြန်မာ့နီလာမှာ ၎င်း၏နောက်တွင် ရပ်တည်ပါသည်။ ကိုရိုဒမ် အုပ်စုဝင်ဖြစ်သော အခြားကျောက် ရောင်စုံများကို အရောင်အလိုက် ရှေ့တွင် နီလာတပ်ကာ နီလာဝါ၊ နီလာဖြူ (အရောင်မဲ့နီလာ) ၊ နီလာပန်းရောင် အစရှိသဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြပါသည်။

ပတ္တမြားနှင့်နီလာဂေါ်ကြိုး ( Star Ruby & Sapphire )

ပတ္တမြားနှင့် နီလာတို့၏ ထူးခြားမှုတစ်ခုမှာ ကြိုးခေါ် ဂေါ်ကြိုးများတွေ့ရှိရတတ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ကြိုးများပေါ်ရခြင်းမှာ ပတ္တမြားနှင့် နီလာတို့၏အတွင်းတွင်ရှိသည့် ပိုးကြိုးကဲ့သို့သော ရူတိုင်းအောင်းဝင်များ(Rutile inclusion )ကြောင့်ဖြစ်သည်။

မဏိသျှတ္တရကျမ်းလာ နီလာလေးမျိုး

မဏိသျှတ္တရကျမ်းတွင် နီလာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ လင်္ကာ ဖော်ပြချက်ပါရှိသည်။ နီလာလေးမျိုးတို့၏ တန်ဖိုးကိုပါ တွက်ချက်ပေးထားသေးသည်။ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
လေးသွယ်နီလာ၊ ပြားကြရာတွင်၊

(၁) ‘နီလာ’ခေါ်ဆို၊ အောက်မဲညိုပွင့်၊ ပန်းသို့ တင့်၏၊

(၂) ထပ်ဆင့် ဒုတိယ၊ ‘နီလ ကဏ္ဍီ’၊ ရှု ဤလက္ခဏာ၊ အပြာတွင်ဖက်၊ ညိုညိုစွက်၏၊ အမျက်နှစ်ပါး၊ ဤကျောက်များကား၊ ကျပ်သားရွှေတိ၊ တင်လောက်ဘိမူ၊ သိင်္ဂိပဥ္စ၊ ကျပ်ထိုက်စွတည့်၊

(၃) ‘ဣန္ဒနီလာ’၊ လက္ခဏာကား၊ သူရိယာနေခြည်၊ ရောင်သို့တည်၏၊ ရွှေရည် တကျပ်၊ တင်လောက်လပ်မူ၊ သုံးကျပ်ရွှေကောင်း၊ ထိုက်ပေရှောင်း၏၊

(၄) တကြောင်း ‘ဥပ နီလာ’၊ သညာခေါ်ဆို၊ ကြာညိုပွင့်ရောင်၊ တကျပ်ခေါင်မှာ၊ စီမြှောင်သင့်စွာ၊ ထားလောက်ပါမူ၊ ရွှေသား နှစ်ကျပ်၊ အဘိုးပြတ်သည်၊ မချွတ်မှန်ဖြောင့် လှည့်သတည်း။

စိန် ( Diamond )

စိန်ကိုကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးအမာဆုံးတွင်းထွက်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြပါသည်။ စိန်ကို အလွယ်တကူ တူးဖော်နိုင်ခြင်းမရှိသလို ဈေးကွက်အတွင်း အဖိုးတန်ကျောက်မျက်အဖြစ် ရောင်းချနိုင်လောက်အောင် သတ်မှတ်အရည်အသွေး (အရောင်၊ သန့်စင်မှု၊ အလေးချိန်၊ ဖြတ်တောက် သွေးခြင်း) တို့ ရရန်လည်း အလွန်မှခက်လှပါသည်။ စိန်မှာကာဗွန်ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး မူလရင်းမြစ်အနေနှင့်အလွန်သက်တမ်းရင့်သည့် မီးသင့် ကျောက်များအတွင်းတွင် တွေ့ရှိရပါသည်။ ထိုသို့တွေ့ရှိရန် ပေပေါင်း ရာထောင်ချီသည့် တွင်းနက်ကြီးများတူးဖော်ကာ ရှာဖွေရပြီး အလွန်ကုန်ကျစရိတ် များပါသည်။အဓိကတွေ့ရှိရသည့် အိမ်ခံကျောက်အမျိုးအစားများမှာ အာဖရိကတိုက်တွင် ကမ်ဘာလိုက်(Kimberlite)စိန်တွင်း နှင့် ဩစတေးလျတွင် လမ်ပိုရိုက်(Lampolite)စိန်တွင်း တို့ဖြစ်ပါသည်။ ဒုတိယရင်းမြစ်အနေနှင့် ပလေစာခေါ် ကြွင်းစုသိုက်များတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။

သို့သော် စိန်၏အသုံးဝင်ပုံမှာ များပြားလွန်းလှသည့်အတွက် ထုတ်လုပ်သူများ၊ ကုမ္ပဏီကြီးများအနေဖြင့် အကျိုးအမြတ် မနည်းတတ်ကြပေ။ စိန်ကို ကျောက်မျက်ရတနာ တစ်ပါးအဖြစ်သာမက စက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ အာကာသသုတေသနများ ၊ မျက်စိခွဲသည့် ခွဲစိတ်ဓါး စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးသောလုပ်ငန်းများတွင်ပါ အသုံးပြုကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ သုံးစွဲရာတွင် ကျောက်မျက်တန်းမဝင်သော စိန်များကိုသာ အသုံးများပါသည်။ စိန်သည် အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း အလွန်မှ သက်တမ်းရင့် သည့်မီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုများ၏ အပူချိန်၊ဖိအား နှင့် အချိန်နှစ်ကာလတို့ကြောင့် စိန်၏မာဆင့်မှာ မိုးလ်စကေးအရကမ္ဘာ့အမာဆုံး အဆင့် (၁၀) တွင်ရှိနေပြီး သွေးယူ ဖြတ်တောက်ခြင်းအတွက်မှု စိန်ကို စိန်ဖြင့်သာပြန်သွေးနိုင်တော့သည်။

ရူပဗေဒ သဘောအရ လားရာ၏ မာကျောမှုပြင်းအား (Directional hardness) ဟူ၍ရှိရာ စိန်မျက်နှာပြင်ကို စိန်၏ အနားစောင်း သို့မဟုတ် စိန်မှုန့်များ ဖြင့်သွေးနိုင်ပါသည်။ စိန်သည် ကာဗွန်ဒြပ်စင်ဆိုသော်လည်း အနည်းငယ်သော နိုက်ထရိုဂျင် ဒြပ်စင် ပါဝင်ခဲ့လျှင် အဝါရောင်သန်းသွားပြီး၊ ဘိုရွန် ဒြပ်စင်ပါဝင်လျှင် အပြာရောင် သန်းနေတတ်သည်။ အဓိက ထွက်ရှိရာဒေသများမှာဩစတေးလျ၊တောင်အာဖရိက၊ဘရာဇီး၊ဆိုက်ဘေးရီးယား(ရုရှား)၊အိန္ဒိယ၊အန်ဂိုလာ၊ ဘော့စ်ဝါနာ၊တရုတ်၊နီမီးဘီးယား၊ ဆီရီယာလီယွန် နှင့် တန်ဇီးနီးယား တို့ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယသည် စိန်ကို ရှေးအကျဆုံး စတင်တွေ့ရှိသုံးစွဲခဲ့သည့်ဒေသအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်သော်လည်း ယခုအခါ အရည်အသွေးနိမ့်စိန်များကိုသာရောင်းဝယ်ခြင်းပြုသည့်အနေအထားတွင်သာရှိတော့သည်။

အညံပန်း( Spinel )
အညံ့ပန်းမှာ ပတ္တမြား နှင့်တွဲတွေ့ရတတ်သည့် တွဲဖက်ကျောက် ဖြစ်ပါသည်။ ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုမှာ မဂ္ဂနီဆီယံ အလူမီနီယံအောက်ဆိုက်ဒ် ဖြစ်သည်။ ယခင်က တန်ဖိုးနည်း ကျောက်အဆင့်သာ သတ်မှတ်သော်လည်း ယခုအခါ လှပပြီး အရည်မီသည့် အညံ့ပန်းဆိုလျှင် ဈေးကောင်းတတ်သည့်အတွက် လူတို့၏ အာရုံစိုက်ခြင်း ခံလာရပြီဖြစ်သည်။ မာဆင့်မှာ ၈ရှိပြီး အနီရောင်ကို လူတို့က ပတ္တမြား အစားသုံးရန် ပိုနှစ်သက်ကြပါသည်။ မြန်မာ၊ သီရိလကာၤ၊ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ ဘရာဇီး နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ပေါများစွာ တွေ့ရသည်။

မြ-မျက်ရွှဲအုပ်စု(ဘယ်ရယ်အုပ်စု)(Beryl)

ဘယ်ရယ်မှာ မြအပါအဝင် အခြားကျောက်မျက်အချို့၏ မူရင်းအုပ်စူဖြစ်ပါသည်။ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုမှာ ဘယ်ရယ်လီယံအလူမီနီယံဆီလီကိတ် ဖြစ်ကာ အတန်ပင်ရှုပ်ထွေး၍အမျိုးကွဲများပြားပါသည်။သို့သော်လူများအဓိကတန်ဖိုးထားသည့် မျိုးကွဲမှာ မြ(အမ်မရယ်/Emerald)ဖြစ်သည်။ မြ၏အစိမ်းရောင်မှာ ဘယ်ရယ်လီယံအလူမီနီယံဆီလီကိတ် ဒြပ်ပေါင်းတွင် ခရိုမီယံ (သို့မဟုတ်)ဗနေဒီယံ ဒြပ်စင်ပါဝင်မှုကြောင့်ဖြစ်ပြီး ထိုကဲ့သို့ ဒြပ်စင်ပါဝင်မှုကွဲသည့်အလိုက် အရောင်လဲကွဲပြားရသည်။

မာဆင့်မှာ ၇ မှ ၇.၅ ထိရှိ၍ အတန်ပင်မာကျောသည်ဟုဆိုနိုင်သော်လည်း အက်ကွဲစေသည့် ကျွတ်ဆက်မှုမှာ အလွန်ပြင်မြင့်မားသည့်အတွက် အလွယ်တကူပင် ကွဲကျေ လေ့ရှိသည်။အစိမ်းရောင်ရှိသည့် ဘယ်ရယ်ကို မြ(အမ်မရယ်)၊ အပြာရောင်ရှိလျှင် မြပြာ(အကွာမရင်း/Aquamarine)၊ပန်းရောင်ရှိလျှင် မော်ဂန်နိုက်(Morganite)၊အဝါရှိလျှင် ဘယ်ရယ်ဝါ(Yellow Beryl) ဟုခေါ်ကြကာ အလွန်ရှားပါးစွာတွေ့ရတတ်သည့် ရွှေရောင်ဘယ်ရယ်ကိုမူ ဟီလီယိုဒေါ(Heliodor) ဟုခေါ်ပါသည်။အဓိကထွက်ရှိသည့်ဒေသများမှာ ကိုလံဘီယာ၊အိန္ဒိယ၊ဇမ်ဘာဘွေ၊ဆိုက်ဘေးရီးယား(ရုရှား) နှင့် ပါကစ္စတန် တို့ဖြစ်ကြသည်။

သုံးပန်လှကျောက် (Alexandrite)

အလက်ဇန်းဒရိုက် မှာ ဘယ်ရယ်အုပ်စုဝင် မျိုးကွဲတစ်ခုမှ ခရိုက်ဆိုဘယ်ရယ်၏ မျိုးစိတ်တစ်ခုပင်ဖြစ်သော်လည်း အလွန်မှ ရှားပါးပြီး ထူးခြားကျော်ကြားသည့် လက္ခဏာရှိသောကြောင့် သီးသန့်လေ့လာကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာအခေါ်အားဖြင့် သုံးပန်လှ ဖြစ်ပါသည်။
နာမည်ကဲ့သို့ပင် အရောင်မှာ တစ်ရောင်တည်းအဖြစ်ရပ်တည်မနေပဲ သာမန်အချိန်တွင် လိမ္မော်ရောင်ရှိတတ်ကာ၊ တန်စတင်မီးရောင်(သို့မဟုတ်) ဖယောင်းတိုင်မီးရောင် အောက်တွင် အနီရင့်ရင့် နှင့် နေ့ခင်းနေရောင်အောက်တွင်မူမြစိမ်းရောင်များအဖြစ်ပြောင်းလဲသွားလေ့ရှိသည်။

သမိုင်းမှာ ရုရှားဇာဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သော အလက်ဇန္ဒား-၂ ၏မွေးနေ့တွင် ထူးခြားစွာဆက်သလာသည့်အတွက် အလက်ဇန်းဒရိုက်ဟု အမည်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုမှာ ဘယ်ရယ်လီယံအလူမီနီယံအောက်ဆိုက်ဖြစ်ပြီး မာဆင့်မှာ ၈ အထိရှိပါသည်။ ထွက်ရှိရာဒေသမှာ ရုရှား၏ ယူရယ်တောင်တန်း၊ ဘရာဇီး၊ သီရိလကာၤ၊ ဇမ်ဘာဘွေ၊ ဇမ်ဘီးယား တို့ဖြစ်ပါသည်။

ကျောက်စိမ်း(Jade)

ကျောက်စိမ်းကို အနောက်တိုင်းသားများက သိပ်အလေးအနက်မထားသော်ငြား အရှေ့ဖျားတိုင်းသားများ အထူးသဖြင့် တရုတ်အပါအဝင် ဂျပန် နှင့်ကိုးရီးယားတို့ တွင်အလွန်အရေးပါသည့် ကျောက်မျက်ဖြစ်သည်။ ကျောက်စိမ်းတွင် ဂျေဒိုက်(Jadeite) နှင့် နက်ဖရိုက်(Nephrite) ဟူ၍ အဓိကမျိုးကွဲနှစ်မျိုးရှိပြီး ရူပဖွဲ့စည်းပုံသာတူညီ၍ ဓာတုဗေဒဖွဲ့စည်းပုံအပါအဝင်ကျန်အရည်အသွေးများမှာအလွန်ခြားနားလေ့ရှိပါသည်။ ကျောက်စိမ်း၏ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အခြားကျောက်မျက်များနည်းတူ အစိုင်အခဲတစ်ခု(သို့မဟုတ်)နှစ်ခုတွဲ မဟုတ်ပဲ ကောက်ညှင်းပေါင်းကဲ့သို့ ကျောက်မှုန်လေးများစွာစုဖွဲ့ထားသည့် အစုအဝေးကြီးဖြစ်သည်။ ထိုအမှုန် လေးများကို မြန်မာဈေးကွက်တွင် “ယမ်း”ဟုခေါ်ဝေါ်ကြပါသည်။

နက်ဖရိုက်(Nephrite)

နက်ဖရိုက် (Nephrite) မှာ ဂျေဒိုက်လောက် လူကြိုက်မများလှပဲ မျက်နှာပန်းမလှပေ။ မဂ္ဂနီဆီယံ ပါဝင်သောကြောင့် အရောင်မှာ အနက်ရောင်ဖက်ယိုင်ကာ ခပ်ပိတ်ပိတ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုမှာ ကယ်လ်ဆီယံ မဂ္ဂနီဆီယံ ဆီလီကိတ် ဖြစ်ပြီးမာဆင့်မှာမူ ဂျေဒိုက် ထက်နည်းကာ ၆့၅ သာသာလောက်ရှိပါသည်။ နယူးဇီလန်၊ ဆိုက်ဘေးရီးယား (ရုရှား)၊ ဝန်းမင်း(အမေရိကန်)၊ ကနေဒါ၊ ကိုးရီးယား နှင့် ထိုင်ဝမ်တို့တွင် ထွက်ရှိလေ့ရှိသည်။

ဂေါ်မိတ်(Zircon)

ဂေါ်မိတ်မှာ စိန်ကိုတုပနိုင်လောက်အောင် ရောင်လက်အား/မီးအား(Dispersion/Fire)ကောင်းလှသည့် တွင်းထွက်ဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့ နဝရတ် ကိုးပါးစာရင်းဝင်အဖြစ်နားလည်ကြသည်။ ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုမှာ ဇာဂွန်နီယံဆီလီကိတ် ဖြစ်ပြီး မာဆင့် ၇ မှ ၇.၅ ရှိသည်။

ရေဒီယိုဓာတ်ကြွသည့် ဂုဏ်သတ္တိအနည်းငယ်ရှိသော်လည်း လူကိုဘေးဥပါဒ်ဖြစ်စေသည်အထိ အန္တရာယ်မရှိပေ။ အရောင်မျိုးကွဲများစွာရှိပြီး အတွေ့ရများသည့်အရောင်များအနက်မှ ရောင်မဲ့၊အဝါရောင် နှင့် အပြာရောင် တို့သာ လူတို့ကနှစ်သက်ကြသည်။ မြန်မာ၊သီရိလင်္ကာ နှင့်ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် အဓိကထွက်ရှိပြီး ကျန်ကမ္ဘာ့ဒေသများတွင်လည်း ထွက်ရှိသည်။

ဥဿ ဖယား(Topaz)

ဥဿ ဖယား(ခေါ်) ထပ်တစ်ရာသည်လည်း နဝရတ် ကိုးပါးဝင်ရတနာဖြစ်သည်။ ဓာတ်ဖွဲ့စည်းမှုမှာ ဖလူအို ဆီလီကိတ်ဖြစ်ပြီး အလူမီနီယံ ဓါတ်စင်ရောနှောပါဝင်သည်။ မာဆင့် ၈ ရှိပြီး အညိုရောင် နှင့် အဝါရောင်မှာလူကြိုက်များသည်။

ထို့ကြောင့်အခြားအရောင်ရှိ ဥဿဖယားများကို ဓါတ်ရောင်ခြည်ဖြင့်ပြုပြင်ကာ အညိုရောင်နှင့် အဝါရောင်ဖြစ်ရန ္ဖန်တီးတတ်ကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဩစတျေးလျ၊ မက္ကဆီကို၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း နှင့် မြန်မာတို့တွင်ထွက်ရှိသည်။

မှတ်မီး/မဟူရာ/ဖရဲအူ (Tourmaline)

မြန်မာတို့အမြင်တွင် မဟူရာကိုသာအသိများပြီး ကျန် မှတ်မီး နှင့် ဖရဲအူတို့ကို အမျိုးတူဟ ုအသိနည်းပါသည်။ ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုမှာ ဘိုရို ဆီလီကိတ်တွင် မဂ္ဂနီစီယံ၊ အလူမီနီယံ၊ သံဓါတ်တို့ ရောနှောပါဝင်သည်။ ပါဝင်သည့် အချိုးပေါ်မူတည်ကာ အရောင်များကွဲပြားရခြင်းဖြစ်သည်။ မာဆင့် ၇ မှ ၇.၅ ထိရှိသည်။ အရောင်အလိုက် နာမည်အခေါ်အဝေါ်များ ကွဲပြားသည်။

ရှားပါးစွာတွေ့ရသည့် အရောင်မဲ့ကို အာခရိုရိုက်၊ ပန်းရောင်(သို့)အနီရောင်ရှိလျှင် ရူဘယ်လိုက်(ဖရဲအူ)၊ ညိုဝါရောင်မှ အညိုရောင်ရှိလျှင် ဒါဗိုက်၊အစိမ်းရောင်ဆိုလျှင်ဗာဒီလိုက်(မှတ်မီး၊စောလဖေါ်မြ၊ လွိုင်ကော်မြ၊ မဟူရာစိမ်း)၊ အပြာရောင်ရှိလျှင် အင်ဒီဂိုလိုက်၊ အနက်ရောင်ကို စခေါလ်(မဟူရာ)၊ အရောင်များစပ်တွဲနေလျှင် ပါတီ ဟုခေါ်ကြသည်။

ပြောင်ခေါင်းစိမ်း(Peridot)

ပြောင်ခေါင်းစိမ်းကို ပေါများစွာတွေ့ရှိရသည့် ဒေသများတွင် မြန်မာနိုင်ငံလည်းပါဝင်သည်။ မိုးကုတ်မြို့ နှင့်အတော်လှမ်းလှမ်းရှိ ပြောင်ခေါင်းရွာအနီးတွင် တူးဖေါ်တွေ့ရှိရသည်ကို အစွဲပြုကာ မြန်မာတို့က ပြောင်ဂေါင်းစိမ်းဟုခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ မာဆင့်အတော်ပျော့ပြီး ၆.၅သာရှိသည်။ စိမ်းဝါရောင်ရှိသည်။ အနောက်တိုင်းသားများကတော့ သံလွင်စိမ်းရောင်(Olive green)ဟုသတ်မှတ်ကာ ဓာတုဗေဒ အမည်ကိုလည်း အိုလီဗင်း(Olivine) ဟုခေါ်ကြသည်။ အားနည်းချက်မှာ မာဆင့်နှိမ့်လွန်းသဖြင့် ငရဲမီးစားသည့်ဒဏ်ကို မခံနိုင်ပေ။

ကျောက်မျက်ရတနာများ၏ စွမ်းအင်

နယူးယောက်မှ ဒေါက်တာ ဟောဝဒ်ဒီစတင်း ဂဲလ် ဆိုသူသည် ကျောက်မျက်ရတနာများတွင် လောကဓါတ်ရောင်ခြည်များ ခိုအောင်း၍
ထိုရောင်ခြည်များသည် အပူဖြာခြင်း နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဝတ်ဆင် သူ၏ ခန္တာကိုယ် အတွင်းသို့ ရောဂါများကို ကုစားနိူင်သော စွမ်းအင်ရှိကြောင်း နှင့် ၎င်း တို့၏ အပူဖြာကိန်းကို သိပ္ပံနည်းကျလက်တွေ့ စမ်းသပ်တွေ့ရှိရသည်မှာ –

(၁) ပတ္တမြား ၊နီလာ ၊ ပုလဲ ၊ မြ ၊ မြော(အရပ်အခေါ်ကြောင်) = ၇၈၀၀၀ ယူနစ်
(၂)သန္တာ = ၆၅၀၀၀ ယူနစ်
(၃)ဥသဖယား = ၅၀၀၀၀ ယူနစ်
(၄)စိန် = ၈၀၀၀၀ ယူနစ် ရှိကြောင်းတွေ့ရှိရပါသည်။

ကျောက်မျက်ရတနာ တို့၏ အသွေးအရောင်သည် လူတို့၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံဆော်မှုကိုဖြစ်စေသည်။သွေးနီရောင်ရှိသော သန္တာကျောက်သည် အမျိုးသား များ အားယောင်္ကျားပီသသောသတ္တိ ကိုနှိုးဆွပေးပြိး အဝါရောင် ရှိသော နီလာသည် ယောင်္ကျား တို့၏စွမ်းပကား ကျဆင်းမှုကို ကုစားပေးနိူင်သည် ဟုဆို၏ ။

မြသည် အမျိုးသမီးတို့၏ စိတ်ဓါတ် ကျဆင်းမှုကို မြင့်တင်နိူင်ပြိး စိန် ၊ မြ ၊ပုလဲနှင့် အဝါရောင် ရှိသော နီလာသည် အမျိုးသမီး များ အဖို့ နှလုံးရောဂါ
ဝေဒနာများအတွက် အထူးအာနိသင် ထက်မြက်သော ဆေးတစ်ပါး ဟု အယူရှိကြပြန်သည်။

သန္တာကျောက်သည် ထူးခြားသော ပီယ သိဒ္ဓိ များ ပြီးစေသည် ဟု ယူဆကြသည်။ အမျိုးသမီးများအဖို့ အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းစေသည်။ ထို့အပြင် သွေးတိုးရောဂါ ၊မီးယပ်ရောဂါ များပင်ပျောက်စေသည် ။ ဖြစ်လေ့ရှိသော ရောဂါအမျိုးပေါင်းများစွာအနက် ရာခိုင်နူန်း ၃၀ ကို ပျောက်ကင်းစေသည် ဟုဆိုကြသည်။

စိန်သည် လာဘ် အရွင်ဆုံး ရတနာဖြစ်ပြီး ချစ်သူတို့၏ အချစ်ကို ပိုမို နက်ရှိုင်းစေသည် ။

ပတ္တမြားသည် ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရေးနယ်ပယ်၌ အကျိုးပြုစေသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေး၊အောင်မြင်ရေးတို့ကိုပေါ်ပေါက်စေသည်။အန္တရာယ် ကိုကြိုတင် သတိပေးနိုင်သည်ဟုယူဆကြသည်။

ပုလဲကို ကျက်သရေ ၊အချစ် ၊အိမ်ထောင် သာယာရေး တို့အတွက် အမျိုးသမီးများဆောင်ကြသည်။ ပုလဲကို ငွေနှင့်လက်ဝတ်ရတနာ
ပြုလုပ်သင့်သည်ဟုဆိုသည်။

မြသည် အချစ်စစ် အချစ်မှန် အတွက် အကျိုးပေးသည့်ရတနာဖြစ်သည်။ မြ သည် အလှဘုရင်မ ကလီယိုပါထရာ စွဲလမ်းခဲ့ဖူးသည့်
ရတနာတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ မှတ်ဥာဏ်ကောင်းစေသော ကျောက်တစ်မျိုး အဖြစ် စွဲလန်းကြသည်။

ကျောက်မျက်ရတုများ

ကျောက်မျက်ရတနာအမည်ဖြင့် သတ်မှတ်သည့် ရတု (မင်္ဂလာပွဲ ) အကြိမ်များ

ဗဟုသုတပေါ့
ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေခင်ဗျာ။

မှီငြမ်း
ဆရာမင်းသူ နှင့် အင်တာနက်

Leave a Reply