႐ု႐ွား-ဂ်ပန္စစ္ပြဲ (World War Zero) အေၾကာင္း

Posted on

ေရးသားသူ – Ko Kyaw Min Hein(ၾဆာၾကက္)

သမိုင္းအက်ဥ္း

၁၉၀၄-၁၉၀၅မွာ ကိုရီးယားနဲ႔တ႐ုတ္ဘက္ကို နယ္ေျမခ်ဲ့ဖို႔လုပ္လာတဲ့ ႐ု႐ွားအင္ပါယာနဲ႔ ေမဂ်ီေခတ္ေျပာင္းေတာ္လွန္ေရးၿပီးကာစဂ်ပန္အင္ပါယာ ထိပ္တိုက္ေတြ႔ၾကပါတယ္။

႐ု႐ွားအင္ပါယာမွာ အဲသည့္အခ်ိန္က အေ႐ွ႕ဖ်ားေရတပ္စခန္းႏွစ္ခု႐ွိပါတယ္။ အဲသည့္ႏွစ္ခုမွာ ဗလာဒီေဗာ့စေတာ့ဆိပ္ကမ္းက ေႏြရာသီေလာက္ပဲ သံုးလို႔ရပာတယ္။ မန္ခ်ဴးရီးယားနယ္ဘက္က Port Arthur ဆိပ္ကမ္းကေတာ့ ရာသီမေရြးသံုးလို႔ရတဲ့ အတြက္ ကုန္သြယ္ေရေၾကာင္းအတြက္သံုးသလို ေရတပ္လဲ ထိုင္ထားပါတယ္။ ဂ်ပန္ကဒါကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈလို႔ျမင္တဲ့အတြက္ ပို႔အာသာက ႐ု႐ွားေရတပ္ကို အငိုက္ဖမ္းလုပ္ၾကံပါတယ္။

အဲသည္ေခတ္က ဥေရာပတိုက္သားမ်ားဟာ အာ႐ွသားေတြကို သိပ္အထင္ေသးၾကပါတယ္။ ဂ်ပန္လို လူဝါဝါပုပုေတြဟာ ေျခာက္ေပေက်ာ္ ႐ု႐ွားသားေတြကို ဘယ္လိုမွမႏိုင္ႏိုင္ဘူးဆိုၿပီး ေပါ့ေပါ့ေနေပါ့ေပါ့စား အရက္ေသာက္မပ်က္ၾကပါဘူး။ ဒီလိုနဲ႔ တစ္ညမွာ ကိုယ္ထည္တစ္ခုလံုးကိုေဆးအနက္ေရာင္သုတ္ထားတဲ့ ဂ်ပန္စစ္သေဘၤာေတြဟာ ပို႔အာသာမွာထိုင္ထားတဲ့ ႐ု႐ွားေရတပ္ကို ဝင္ေဆာ္လိုက္တာမွာ ႐ု႐ွားအေ႐ွ႕ဖ်ားေရတပ္ဟာ ကုန္သေလာက္နီးနီးျဖစ္သြားပါတယ္။ တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ ဂ်ပန္ေျခလ်င္တပ္မ်ားက ပို႔အာသာကိုသိမ္းႏိုင္ဖို႔ ကမ္းတက္ထိုးစစ္ဆင္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ဂ်ပန္စစ္ေၾကာင္းတစ္ေၾကာင္းဟာလည္း ကိုရီးယား ယာလူး ျမစ္ကိုျဖတ္ၿပီး ပို႔အာသာကို ေဘးဘက္က ပန္းၿပီး တိုက္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ႐ု႐ွားအေျမာက္ႀကီးေတြေၾကာင့္ ခံတပ္ကို ေတာ္ရံုနဲ႔ မသိမ္းႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေရတပ္ရဲ႕အ႐ႈံးေၾကာင့္႐ု႐ွားဟာ အေတာ္ကို အ႐ွက္ကြဲခဲ့ရပါတယ္။ ပံုမွာပါတဲ့ကာတြန္းလို ေကာက္႐ိုး ဝတ္ရံုနဲ႔ဂ်ပန္ဆာမူ႐ိုင္းကေဆာ္ထည့္လိုက္လို႔ ႐ု႐ွားလူ႔ဘီလူးႀကီး ေမွာက္သြားတဲ့ ကာတြန္းမ်ိဳးကို သတင္းစာေတြက လိႈင္လိႈင္ထည့္ပါတယ္။ ႐ု႐ွားအတြက္ကေတာ့ နာလဲနာ နံလဲနံ တစ္ကယ့္အိမ္မက္ဆိုးပါပဲ။

အေ႐ွ႕ဘက္ပင္လယ္ျပင္မွာ လံုးလံုးအကာအကြယ္မဲ့သြားတဲ့႐ု႐ွားဟာ သူ႔ရဲ႕ အေနာက္ဖက္ပင္လယ္ျပင္ကေရတပ္ (Baltic Fleet) ကိုျပန္ေခၚရပါတယ္။ Baltic Fleet ဟာ ဂ်ပန္ေတာ္ပီဒိုဘုတ္ေတြလမ္းကျဖတ္ခ်မယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေျကာင့္ သေဘၤာအုပ္စုႏွစ္စုခြဲၿပီးထြက္ပါတယ္။ အဲ့သည့္မွာျပသနာစတက္ ပါတယ္။ Fleet တစ္ခုက လမ္းမွာေတြ႔တဲ့ အဂၤလိပ္ငါးဖမ္းသေဘၤာကို ဂ်ပန္နဲ႔မွားၿပီးတြယ္ထည့္လိုက္တာမွာ လူလဲေသ သေဘၤာလဲျမဳပ္သြားပါတယ္။ အဲ့မွာ အဂၤလိပ္ကစစ္ေၾကျငာဖို့ေလာက္နီးနီးျပင္းျပင္းထန္ထန္ကန္႔ကြက္ပါေတာ့တယ္၊ ေနာက္ပိုင္းမွာ ႐ု႐ွားဘက္က ေသသြားတဲ့လူေတြအတြက္ေလ်ာ္ေၾကးေပး၊ မွားၿပီးပစ္တဲ့အရာ႐ွိေတြကိုထုတ္ပစ္ ဒါမ်ိဳးေတြလုပ္ေပးလိုက္ေတာ့မွ ပရက္႐ွာေလ်ာ့သြားပါတယ္။

Baltic Fleet ၏ ခ်ီတက္ရာလမ္းေၾကာင္း
ရုရွားေတြ အရွက္ရေစတဲ့ ကာတြန္း

ဒါေပသိ အေပၚယံေလးပဲ ေလ်ာ့သြားတဲ့သေဘာပါ၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဂၤလိပ္က ႐ု႐ွားေရတပ္ကို ဆူးအက္တူးေျမာင္းကေနမျဖတ္ခိုင္းေတာ့ပါဘူး၊ အဲ့ေတာ့ကံဆိုးသူေမာင္႐ွင္ဟာ အာဖရိကကိုပတ္ၿပီး ဟိုင္းေဝးႀကီးဒိုးရပါေတာ့တယ္။ ဒါတင္မကေသးပါဘူး အဂၤလိပ္ေရတပ္က Baltic fleet ကို ေတာက္ေလ်ာက္ ေနာက္ေယာင္ခံလိုက္ၿပီးေတာ့ ဂ်ပန္ကိုသတင္းေပးပါတယ္။ (တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ရင္းျမစ္မ်ားကေတာ့ ႐ု႐ွား-ဂ်ပန္စစ္ အစမွာကတည္းက အဂၤလိပ္ေထာက္လွမ္းေရးက ဂ်ပန္ဘက္ကိုကူၿပီး ဂ်ာမန္ေထာက္လွမ္းေရးက ႐ု႐ွားကိုသတင္းေပးတယ္လို႔ေျပာၾကပါတယ္။)

အေဝးႀကီးခ်ီတက္လာရတဲ့ ႐ု႐ွားေရတပ္ကို ဂ်ပန္ဘုရင့္ေရတပ္(IJN)က ဆူ႐ွီးမားေရလက္ၾကားကေန အသင့္ေစာင့္ၿပီး ဧည့္ခံပါတယ္။ (အေသးစိတ္ကို Battle of Tsushima ေခါင္းစဥ္နဲ႔႐ွာေဖြဖတ္႐ႈႏိုင္ပါတယ္၊ ႐ုပ္႐ွင္လဲ႐ွိပါတယ္) ဒီပြဲမွာလဲ ႐ု႐ွားကိုဂ်ပန္က ေခြးႏိုင္ဝက္ႏိုင္ ႏိုင္သြားတာပါပဲ။ (အပ်က္အစီးႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္ဇယားကိုပံုတြင္ၾကည့္ပါ။) ႐ု႐ွားဟာ ဂ်ပန္ကို သေဘၤာျခင္း၊ လက္နက္ျခင္း၊ လူျခင္း ဘယ္လိုမွကိုမယွဥ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။

အပ်က္အစီး ႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္ဇယား

ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဆရာႀကီးအဂၤလိပ္ရဲ႕ ၾကားဝင္ေျဖ႐ွင္းေပးမႈနဲ႔ ႐ု႐ွား-ဂ်ပန္ စစ္ေျပၿငိမ္းစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္လိုက္ရပါတယ္။ ပို႔စ္ေမာက္ၿမိဳ႕မွာစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ပြဲလုပ္လို႔ Treaty of Portsmouth လို႔ နာမည္တြင္ပါတယ္။ စာခ်ဳပ္အရ ႐ု႐ွားဟာ သူ႔အတြက္ စစ္ေရးအရ၊ စီးပြားေရးအရ အေရးပါတဲ့ ပို႔အာသာကို ဂ်ပန္႔လက္ အပ္ရပါတယ္။ ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္အေရးမွာ ဂ်ပန္ကိုအေႏွာက္အယွက္မေပးပါဘူးလို႔ ခံဝန္ကတိျပဳရပါတယ္။

အ႐ႈံးႏွင့္အျမတ္

႐ု႐ွား

ထံုးစံ႐ွိသည့္အတိုင္း စစ္႐ႈံးတဲ့လူမွာေတာ့ ဒုကၡိတကိုပ်ားတုပ္သလိုပါပဲ။ ႐ု႐ွားရဲ႕အ႐ႈံးဟာသိပ္ကိုႀကီးမားလြန္းပါတယ္။ ပ်က္စီးသြားတဲ့သေဘၤာေတြကိုျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖို႔ ေငြလိုအပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ၊ ပံုမွန္ေငြဝင္ေနတဲ့ဆိပ္ကမ္းကို ဂ်ပန္႔လက္အပ္လိုက္ရတဲ့အျဖစ္မ်ိဳးကို စဥ္းစားသာၾကည့္ၾကပါ။ အဲသည့္မွာ ေခတ္စကားနဲ႔ေျပာရရင္ ဗိုက္နာေနတဲ့ နီကိုလပ္စ္အစိုးရဟာ အခြန္ေတြနင္းကန္ေကာက္ပါတယ္။

႐ု႐ွားျပည္သူေတြမွာ စီးပြား႐ွာရက်ပ္ေနတဲ့အထဲမွာ အခြန္အတုပ္က ဖိစီးျပန္ေတာ့ အေထြေထြမေက်နပ္မႈေတြျဖစ္လာပါတယ္။ အရင္တုန္းက တုန္ေနေအာင္ေၾကာက္ရတဲ့ ဇာဘုရင္ေတြကို စစ္႐ွံုးသြားတဲ့အတြက္ မခန္႔ေလးစားလုပ္လာၾကပါတယ္ ေနာက္ဆံုးမွာ ေအာက္တိုဘာေတာ္လွန္ေရးျဖစ္ၿပီး ဇာဘုရင္ေတြဇာတ္သိမ္းသြားရပါတယ္။ စစ္ရံႈးရင္ အေတာ္ကိုအမႈတက္တတ္ေၾကာင္းေျပာခ်င္တာပါ။

ရုရွား-ဂ်ပန္ စစ္အၿပီး ကမာၻ႔အျမင္ေျပာင္းလဲလာပုံ

ဂ်ပန္

လက္ရဲဇက္ရဲ႐ွိတဲ့ ဂ်ပန္ေလးေတြဟာ ဒီပြဲမွာအေတာ္ကို အျမတ္ထြက္ပါတယ္။ အဓိကျမတ္တာကေတာ့ စိတ္ဓာတ္ေရးရာပါ။ မဲဂ်ီေခတ္ေျပာင္းေတာ္လွန္ေရးအၿပီးမွာ ဂ်ပန္ေတြအေနနဲ႔ ႐ုပ္ဝတၳဳပိုင္းဆိုင္ရာတိုးတက္လာေပမဲ့ ျပည္တြင္းၿငိမ္ဝပ္ပိျပားေရးလုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ အထိအ႐ွ႐ွိခဲ့ပါတယ္ (The Last Samurai ႐ုပ္႐ွင္တြင္ေတြ႔ႏိုင္) ေနာက္ပိုင္းမွာ ဂ်ပန္ျပည္သူကိုေရာ ဂ်ပန္စစ္တပ္ကိုပါ (တစ္ကယ္ေတာ့ ဂ်ပန္သည္ စစ္သားႏိုင္ငံပါ) ႐ွင္တိုဝါဒ၊ ဘူ႐ွီဒိုစိတ္ဓာတ္ျပန္လည္သြတ္သြင္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္ (စာသင္ေက်ာင္းေတြကေန စိတ္ဓာတ္ျပဳျပင္ေရးလုပ္သြားခဲ့)

အေနာက္ႏိုင္ငံပံုစံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြလုပ္ခဲ့ေပမဲ့ ဆာမူ႐ိုင္းစိတ္ဓာတ္ကိုမပစ္ပယ္ဘူး ဆိုတာေလးက က်ေနာ္တို႔အတြက္ သတိခ်ပ္စရာပါ။ သေဘၤာတစ္စီးကို ၃ႏွစ္နဲ႔ေဆာက္လို႔ရေပမဲ့ အစဥ္အလာဆိုတာကို တည္ေဆာက္ဖို႔ အႏွစ္ ၃၀၀ေလာက္ရင္းရတယ္ဆိုတဲ့ ဆို႐ိုး႐ွိပါတယ္။ ႐ုပ္ဝတၳဳပစၥည္းျပည့္စံုရံုတစ္ခုတည္းနဲ႔ တိုက္ပြဲမေအာင္ျမင္ႏိုင္ပါဘူး တိုက္ဖူးတယ္၊ ႏိုင္ဖူးတယ္၊ ပြဲတိုးဖူးတယ္ဆိုတဲ့အစဥ္အလာဟာလဲ သိပ္အေရးပါပါတယ္။ ဂ်ပန္ေရတပ္ဟာ တစ္ပြဲတည္းနဲ႔ ႏွစ္ခုလံုးရခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ခ်ီးက်ဴးစရာ႐ွိတာက ဂ်ပန္သေဘၤာေတြဟာ အဂၤလန္ကေဆာက္ေပးတဲ့အတြက္ အေျမာက္ခ်ိန္ခြက္ကအစ ဥေရာပသားအရပ္နဲ႔ တိုင္းၿပီးလုပ္ထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဂ်ပန္ငပုေတြမွာ အရပ္မမွီတဲ့ျပသနာ႐ွိလာပါတယ္။ ဒီဟာကို လတ္တေလာမွာ ခံုခုေျဖ႐ွင္းၿပီး ေရ႐ွည္အတြက္ကေတာ့ အစားအေသာက္ကိုျပင္ပါတယ္။ မီႏူးအသစ္ကိုခံတြင္းမေတြ႔လို႔ ဂ်ပန္ေရတပ္သားေတြဟာ တပ္တြင္းပုန္ကန္မႈျဖစ္မတတ္ ဆန္႔က်င္ခဲ့ေပမဲ့ မရအရကို ပံုစံေပးၿပီး စားေစခဲ့ပါတယ္။ အခုမ်ားေတာ့ ဂ်ပန္ေတြမပုေတာ့ပါ။ ဒါေၾကာင့္လဲ ေကာက္႐ိုးဝတ္ရံုမဟုတ္ပဲ ယူနီေဖာင္းအနက္ဝတ္ၿပီး ႐ိုင္ဖယ္ကိုင္ထားတဲ့ ဆာမူ႐ိုင္းေတြကို ေဗာ္ဒကာမူးေနတဲ့ ႐ု႐ွားေတြ အ႐ွံုးေပးလိုက္ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ဆူရွီးမားေရလက္ၾကားက ဂ်ပန္ေရတပ္

အဂၤလန္

အဂၤလိပ္က ဒီပြဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအရေရာ၊ ေငြေၾကးအရပါ အျမတ္ထြက္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပိုင္းမွာ သူ႔ရဲ႕ရန္သူျဖစ္တဲ့ ဂ်ာမဏီနဲ႔မဟာမိတ္ျပဳထားတဲ့ ႐ု႐ွားကို အားေလ်ာ့သြားေအာင္လုပ္ႏိုင္လို႔ျမတ္ပါတယ္။ စစ္ေျပၿငိမ္းစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ ကမကထျပဳေပးခဲ့တဲ့အတြက္လည္း သိကၡာတက္ခဲ့ပါတယ္။ ေငြေၾကးအရ ဂ်ပန္ကို သေဘၤာေဆာက္ေပး၊ ဂ်ပန္ေရတပ္ကို ထရိန္နင္ေပးတာေတြကေန ပိုက္ဆံရပါတယ္။ ဆူ႐ွီမားတိုက္ပြဲမွာ ဂ်ပန္ေရတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကိုယ္တိုင္စီးၿပီး လက္သံေျပာင္ေျပာင္နဲ႔တြယ္ခဲ့တဲ့ အလံတင္သေဘၤာ Mikasa ကို Portsmouth က သေဘၤာက်င္းမွာတည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။

အဲ့သည့္ေခတ္မွာ အေကာင္းဆံုး၊ နည္းပညာအျမင့္မားဆံုး၊ အမာဆံုး သေဘၤာတစ္စီးျဖစ္ပါတယ္။ သေဘၤာၾကမ္းခင္းနဲ႔ အတြင္းပရိေဘာဂအကုန္လံုးကို အေကာင္းစားကြၽန္းသစ္နဲ႔ ျပဳလုပ္ထားပါတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ျမန္မာ့ကြၽန္းသစ္နဲ႔လုပ္ထားတာပါ။ Fortune favors the bold ဆိုတဲ့လက္တင္စကားပံုလိုပါပဲ ကံတရားသည္ အင္အား႐ွိရင္မ်က္ႏွာသာေပးပါတယ္ ကာယအင္အားမွာလဲႀကီး၊ ဥာဏအင္အားမွာလဲ မႊတ္ေနေအာင္လည္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

Battle of Tsushima
ဂ်ပန္က ၀ယ္လုိက္တဲ့ အေမရိကန္မိတ္ ေရငုပ္သေဘၤာ

အေတြးအျမင္

က်ေနာ္တို႔သမိုင္းကိုက်က္ခဲ့ၾကပါတယ္၊ ဖတ္ၾကပါတယ္၊ ေတြးၾကတယ္၊ သင္ခန္းစာယူၾကပါတယ္၊ ဘာေၾကာင့္ဒီလိုပ်င္းစရာႀကီးေတြ၊ လူသတ္ပြဲေတြ၊ အနိဌာရံုေတြကိုဖတ္ရပါသလဲ…. မအေအာင္လို႔ဖတ္ၾကရပါတယ္။ သမိုင္းဆိုသည္မွာ လူေတြရဲ႕ဇာတ္လမ္း၊ လူေတြရဲ႕ဇာတ္ေၾကာင္းျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ လူေတြရဲ႕ထံုးစံအတိုင္း ညစ္ၾကပတ္ၾက၊ လိမ္ၾကေကာက္ၾက၊ ဂ်င္းထည့္ၾကသလို တစ္ဖက္မွာလဲ တိုးတက္ၾက၊ေအာင္ျမင္ၾက၊ ႀကိဳးစားၾက၊႐ုန္းကန္ၾကတာမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ယူစရာ႐ွိသည္မ်ားကို စစ္ထုတ္ Filter လုပ္ၿပီးယူၾကရမွာျဖစ္ၿပီး ညစ္ပံုညစ္နည္း၊ ဂ်င္းပံုဂ်င္းနည္းမ်ားကိုေတာ့ျဖင့္ သိ႐ွိနားလည္ထားရမ်ာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း သူမ်ားရဲ႕ ညစ္ပတ္ျခင္းကို (အ လို႔) ခံရျခင္းေဘးမွ လြတ္ကင္းမွာျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်။

ၾဆာၾကက္ (Kyaw Min Hein)
စာၿပီးရက္ ၇၊၃၊၂၀၁၈


ရုရှား-ဂျပန်စစ်ပွဲ (World War Zero) အကြောင်း

ရေးသားသူ – Ko Kyaw Min Hein(ဆြာကြက်)

သမိုင်းအကျဉ်း

၁၉၀၄-၁၉၀၅မှာ ကိုရီးယားနဲ့တရုတ်ဘက်ကို နယ်မြေချဲ့ဖို့လုပ်လာတဲ့ ရုရှားအင်ပါယာနဲ့ မေဂျီခေတ်ပြောင်းတော်လှန်ရေးပြီးကာစဂျပန်အင်ပါယာ ထိပ်တိုက်တွေ့ကြပါတယ်။

ရုရှားအင်ပါယာမှာ အဲသည့်အချိန်က အရှေ့ဖျားရေတပ်စခန်းနှစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲသည့်နှစ်ခုမှာ ဗလာဒီဗော့စတော့ဆိပ်ကမ်းက နွေရာသီလောက်ပဲ သုံးလို့ရပာတယ်။ မန်ချူးရီးယားနယ်ဘက်က Port Arthur ဆိပ်ကမ်းကတော့ ရာသီမရွေးသုံးလို့ရတဲ့ အတွက် ကုန်သွယ်ရေကြောင်းအတွက်သုံးသလို ရေတပ်လဲ ထိုင်ထားပါတယ်။ ဂျပန်ကဒါကို ခြိမ်းခြောက်မှုလို့မြင်တဲ့အတွက် ပို့အာသာက ရုရှားရေတပ်ကို အငိုက်ဖမ်းလုပ်ကြံပါတယ်။

အဲသည်ခေတ်က ဥရောပတိုက်သားများဟာ အာရှသားတွေကို သိပ်အထင်သေးကြပါတယ်။ ဂျပန်လို လူဝါဝါပုပုတွေဟာ ခြောက်ပေကျော် ရုရှားသားတွေကို ဘယ်လိုမှမနိုင်နိုင်ဘူးဆိုပြီး ပေါ့ပေါ့နေပေါ့ပေါ့စား အရက်သောက်မပျက်ကြပါဘူး။ ဒီလိုနဲ့ တစ်ညမှာ ကိုယ်ထည်တစ်ခုလုံးကိုဆေးအနက်ရောင်သုတ်ထားတဲ့ ဂျပန်စစ်သင်္ဘောတွေဟာ ပို့အာသာမှာထိုင်ထားတဲ့ ရုရှားရေတပ်ကို ဝင်ဆော်လိုက်တာမှာ ရုရှားအရှေ့ဖျားရေတပ်ဟာ ကုန်သလောက်နီးနီးဖြစ်သွားပါတယ်။ တစ်ဆက်တည်းမှာပဲ ဂျပန်ခြေလျင်တပ်များက ပို့အာသာကိုသိမ်းနိုင်ဖို့ ကမ်းတက်ထိုးစစ်ဆင်ပါတယ်။

နောက်ထပ်ဂျပန်စစ်ကြောင်းတစ်ကြောင်းဟာလည်း ကိုရီးယား ယာလူး မြစ်ကိုဖြတ်ပြီး ပို့အာသာကို ဘေးဘက်က ပန်းပြီး တိုက်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း ရုရှားအမြောက်ကြီးတွေကြောင့် ခံတပ်ကို တော်ရုံနဲ့ မသိမ်းနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ရေတပ်ရဲ့အရှုံးကြောင့်ရုရှားဟာ အတော်ကို အရှက်ကွဲခဲ့ရပါတယ်။ ပုံမှာပါတဲ့ကာတွန်းလို ကောက်ရိုး ဝတ်ရုံနဲ့ဂျပန်ဆာမူရိုင်းကဆော်ထည့်လိုက်လို့ ရုရှားလူ့ဘီလူးကြီး မှောက်သွားတဲ့ ကာတွန်းမျိုးကို သတင်းစာတွေက လှိုင်လှိုင်ထည့်ပါတယ်။ ရုရှားအတွက်ကတော့ နာလဲနာ နံလဲနံ တစ်ကယ့်အိမ်မက်ဆိုးပါပဲ။

အရှေ့ဘက်ပင်လယ်ပြင်မှာ လုံးလုံးအကာအကွယ်မဲ့သွားတဲ့ရုရှားဟာ သူ့ရဲ့ အနောက်ဖက်ပင်လယ်ပြင်ကရေတပ် (Baltic Fleet) ကိုပြန်ခေါ်ရပါတယ်။ Baltic Fleet ဟာ ဂျပန်တော်ပီဒိုဘုတ်တွေလမ်းကဖြတ်ချမယ်ဆိုတဲ့ သတင်းကြောင့် သင်္ဘောအုပ်စုနှစ်စုခွဲပြီးထွက်ပါတယ်။ အဲ့သည့်မှာပြသနာစတက် ပါတယ်။ Fleet တစ်ခုက လမ်းမှာတွေ့တဲ့ အင်္ဂလိပ်ငါးဖမ်းသင်္ဘောကို ဂျပန်နဲ့မှားပြီးတွယ်ထည့်လိုက်တာမှာ လူလဲသေ သင်္ဘောလဲမြုပ်သွားပါတယ်။ အဲ့မှာ အင်္ဂလိပ်ကစစ်ကြေငြာဖို့လောက်နီးနီးပြင်းပြင်းထန်ထန်ကန့်ကွက်ပါတော့တယ်၊ နောက်ပိုင်းမှာ ရုရှားဘက်က သေသွားတဲ့လူတွေအတွက်လျော်ကြေးပေး၊ မှားပြီးပစ်တဲ့အရာရှိတွေကိုထုတ်ပစ် ဒါမျိုးတွေလုပ်ပေးလိုက်တော့မှ ပရက်ရှာလျော့သွားပါတယ်။

ဒါပေသိ အပေါ်ယံလေးပဲ လျော့သွားတဲ့သဘောပါ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အင်္ဂလိပ်က ရုရှားရေတပ်ကို ဆူးအက်တူးမြောင်းကနေမဖြတ်ခိုင်းတော့ပါဘူး၊ အဲ့တော့ကံဆိုးသူမောင်ရှင်ဟာ အာဖရိကကိုပတ်ပြီး ဟိုင်းဝေးကြီးဒိုးရပါတော့တယ်။ ဒါတင်မကသေးပါဘူး အင်္ဂလိပ်ရေတပ်က Baltic fleet ကို တောက်လျောက် နောက်ယောင်ခံလိုက်ပြီးတော့ ဂျပန်ကိုသတင်းပေးပါတယ်။ (တစ်ချို့သော ရင်းမြစ်များကတော့ ရုရှား-ဂျပန်စစ် အစမှာကတည်းက အင်္ဂလိပ်ထောက်လှမ်းရေးက ဂျပန်ဘက်ကိုကူပြီး ဂျာမန်ထောက်လှမ်းရေးက ရုရှားကိုသတင်းပေးတယ်လို့ပြောကြပါတယ်။)

အဝေးကြီးချီတက်လာရတဲ့ ရုရှားရေတပ်ကို ဂျပန်ဘုရင့်ရေတပ်(IJN)က ဆူရှီးမားရေလက်ကြားကနေ အသင့်စောင့်ပြီး ဧည့်ခံပါတယ်။ (အသေးစိတ်ကို Battle of Tsushima ခေါင်းစဉ်နဲ့ရှာဖွေဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်၊ ရုပ်ရှင်လဲရှိပါတယ်) ဒီပွဲမှာလဲ ရုရှားကိုဂျပန်က ခွေးနိုင်ဝက်နိုင် နိုင်သွားတာပါပဲ။ (အပျက်အစီးနှိုင်းယှဉ်ချက်ဇယားကိုပုံတွင်ကြည့်ပါ။) ရုရှားဟာ ဂျပန်ကို သင်္ဘောခြင်း၊ လက်နက်ခြင်း၊ လူခြင်း ဘယ်လိုမှကိုမယှဉ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။

နောက်ဆုံးတော့ ဆရာကြီးအင်္ဂလိပ်ရဲ့ ကြားဝင်ဖြေရှင်းပေးမှုနဲ့ ရုရှား-ဂျပန် စစ်ပြေငြိမ်းစာချုပ်ချုပ်လိုက်ရပါတယ်။ ပို့စ်မောက်မြို့မှာစာချုပ်ချုပ်ပွဲလုပ်လို့ Treaty of Portsmouth လို့ နာမည်တွင်ပါတယ်။ စာချုပ်အရ ရုရှားဟာ သူ့အတွက် စစ်ရေးအရ၊ စီးပွားရေးအရ အရေးပါတဲ့ ပို့အာသာကို ဂျပန့်လက် အပ်ရပါတယ်။ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်အရေးမှာ ဂျပန်ကိုအနှောက်အယှက်မပေးပါဘူးလို့ ခံဝန်ကတိပြုရပါတယ်။

အရှုံးနှင့်အမြတ်

ရုရှား

ထုံးစံရှိသည့်အတိုင်း စစ်ရှုံးတဲ့လူမှာတော့ ဒုက္ခိတကိုပျားတုပ်သလိုပါပဲ။ ရုရှားရဲ့အရှုံးဟာသိပ်ကိုကြီးမားလွန်းပါတယ်။ ပျက်စီးသွားတဲ့သင်္ဘောတွေကိုပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့ ငွေလိုအပ်နေတဲ့အချိန်မှာ၊ ပုံမှန်ငွေဝင်နေတဲ့ဆိပ်ကမ်းကို ဂျပန့်လက်အပ်လိုက်ရတဲ့အဖြစ်မျိုးကို စဉ်းစားသာကြည့်ကြပါ။ အဲသည့်မှာ ခေတ်စကားနဲ့ပြောရရင် ဗိုက်နာနေတဲ့ နီကိုလပ်စ်အစိုးရဟာ အခွန်တွေနင်းကန်ကောက်ပါတယ်။

ရုရှားပြည်သူတွေမှာ စီးပွားရှာရကျပ်နေတဲ့အထဲမှာ အခွန်အတုပ်က ဖိစီးပြန်တော့ အထွေထွေမကျေနပ်မှုတွေဖြစ်လာပါတယ်။ အရင်တုန်းက တုန်နေအောင်ကြောက်ရတဲ့ ဇာဘုရင်တွေကို စစ်ရှုံးသွားတဲ့အတွက် မခန့်လေးစားလုပ်လာကြပါတယ် နောက်ဆုံးမှာ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဖြစ်ပြီး ဇာဘုရင်တွေဇာတ်သိမ်းသွားရပါတယ်။ စစ်ရှုံးရင် အတော်ကိုအမှုတက်တတ်ကြောင်းပြောချင်တာပါ။

ဂျပန်

လက်ရဲဇက်ရဲရှိတဲ့ ဂျပန်လေးတွေဟာ ဒီပွဲမှာအတော်ကို အမြတ်ထွက်ပါတယ်။ အဓိကမြတ်တာကတော့ စိတ်ဓာတ်ရေးရာပါ။ မဲဂျီခေတ်ပြောင်းတော်လှန်ရေးအပြီးမှာ ဂျပန်တွေအနေနဲ့ ရုပ်ဝတ္ထုပိုင်းဆိုင်ရာတိုးတက်လာပေမဲ့ ပြည်တွင်းငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးလုပ်ငန်းတွေကြောင့် စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာ အထိအရှရှိခဲ့ပါတယ် (The Last Samurai ရုပ်ရှင်တွင်တွေ့နိုင်) နောက်ပိုင်းမှာ ဂျပန်ပြည်သူကိုရော ဂျပန်စစ်တပ်ကိုပါ (တစ်ကယ်တော့ ဂျပန်သည် စစ်သားနိုင်ငံပါ) ရှင်တိုဝါဒ၊ ဘူရှီဒိုစိတ်ဓာတ်ပြန်လည်သွတ်သွင်းနိုင်ခဲ့ပါတယ် (စာသင်ကျောင်းတွေကနေ စိတ်ဓာတ်ပြုပြင်ရေးလုပ်သွားခဲ့)

အနောက်နိုင်ငံပုံစံပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးတွေလုပ်ခဲ့ပေမဲ့ ဆာမူရိုင်းစိတ်ဓာတ်ကိုမပစ်ပယ်ဘူး ဆိုတာလေးက ကျနော်တို့အတွက် သတိချပ်စရာပါ။ သင်္ဘောတစ်စီးကို ၃နှစ်နဲ့ဆောက်လို့ရပေမဲ့ အစဉ်အလာဆိုတာကို တည်ဆောက်ဖို့ အနှစ် ၃၀၀လောက်ရင်းရတယ်ဆိုတဲ့ ဆိုရိုးရှိပါတယ်။ ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းပြည့်စုံရုံတစ်ခုတည်းနဲ့ တိုက်ပွဲမအောင်မြင်နိုင်ပါဘူး တိုက်ဖူးတယ်၊ နိုင်ဖူးတယ်၊ ပွဲတိုးဖူးတယ်ဆိုတဲ့အစဉ်အလာဟာလဲ သိပ်အရေးပါပါတယ်။ ဂျပန်ရေတပ်ဟာ တစ်ပွဲတည်းနဲ့ နှစ်ခုလုံးရခဲ့ပါတယ်။

နောက်ထပ်ချီးကျူးစရာရှိတာက ဂျပန်သင်္ဘောတွေဟာ အင်္ဂလန်ကဆောက်ပေးတဲ့အတွက် အမြောက်ချိန်ခွက်ကအစ ဥရောပသားအရပ်နဲ့ တိုင်းပြီးလုပ်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် ဂျပန်ငပုတွေမှာ အရပ်မမှီတဲ့ပြသနာရှိလာပါတယ်။ ဒီဟာကို လတ်တလောမှာ ခုံခုဖြေရှင်းပြီး ရေရှည်အတွက်ကတော့ အစားအသောက်ကိုပြင်ပါတယ်။ မီနူးအသစ်ကိုခံတွင်းမတွေ့လို့ ဂျပန်ရေတပ်သားတွေဟာ တပ်တွင်းပုန်ကန်မှုဖြစ်မတတ် ဆန့်ကျင်ခဲ့ပေမဲ့ မရအရကို ပုံစံပေးပြီး စားစေခဲ့ပါတယ်။ အခုများတော့ ဂျပန်တွေမပုတော့ပါ။ ဒါကြောင့်လဲ ကောက်ရိုးဝတ်ရုံမဟုတ်ပဲ ယူနီဖောင်းအနက်ဝတ်ပြီး ရိုင်ဖယ်ကိုင်ထားတဲ့ ဆာမူရိုင်းတွေကို ဗော်ဒကာမူးနေတဲ့ ရုရှားတွေ အရှုံးပေးလိုက်ရတာဖြစ်ပါတယ်။

အင်္ဂလန်

အင်္ဂလိပ်က ဒီပွဲမှာ နိုင်ငံရေးအရရော၊ ငွေကြေးအရပါ အမြတ်ထွက်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးပိုင်းမှာ သူ့ရဲ့ရန်သူဖြစ်တဲ့ ဂျာမဏီနဲ့မဟာမိတ်ပြုထားတဲ့ ရုရှားကို အားလျော့သွားအောင်လုပ်နိုင်လို့မြတ်ပါတယ်။ စစ်ပြေငြိမ်းစာချုပ်ချုပ်နိုင်ဖို့ ကမကထပြုပေးခဲ့တဲ့အတွက်လည်း သိက္ခာတက်ခဲ့ပါတယ်။ ငွေကြေးအရ ဂျပန်ကို သင်္ဘောဆောက်ပေး၊ ဂျပန်ရေတပ်ကို ထရိန်နင်ပေးတာတွေကနေ ပိုက်ဆံရပါတယ်။ ဆူရှီမားတိုက်ပွဲမှာ ဂျပန်ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကိုယ်တိုင်စီးပြီး လက်သံပြောင်ပြောင်နဲ့တွယ်ခဲ့တဲ့ အလံတင်သင်္ဘော Mikasa ကို Portsmouth က သင်္ဘောကျင်းမှာတည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။

အဲ့သည့်ခေတ်မှာ အကောင်းဆုံး၊ နည်းပညာအမြင့်မားဆုံး၊ အမာဆုံး သင်္ဘောတစ်စီးဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ဘောကြမ်းခင်းနဲ့ အတွင်းပရိဘောဂအကုန်လုံးကို အကောင်းစားကျွန်းသစ်နဲ့ ပြုလုပ်ထားပါတယ်၊ ကျနော်တို့မြန်မာ့ကျွန်းသစ်နဲ့လုပ်ထားတာပါ။ Fortune favors the bold ဆိုတဲ့လက်တင်စကားပုံလိုပါပဲ ကံတရားသည် အင်အားရှိရင်မျက်နှာသာပေးပါတယ် ကာယအင်အားမှာလဲကြီး၊ ဥာဏအင်အားမှာလဲ မွှတ်နေအောင်လည်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

အတွေးအမြင်

ကျနော်တို့သမိုင်းကိုကျက်ခဲ့ကြပါတယ်၊ ဖတ်ကြပါတယ်၊ တွေးကြတယ်၊ သင်ခန်းစာယူကြပါတယ်၊ ဘာကြောင့်ဒီလိုပျင်းစရာကြီးတွေ၊ လူသတ်ပွဲတွေ၊ အနိဌာရုံတွေကိုဖတ်ရပါသလဲ…. မအအောင်လို့ဖတ်ကြရပါတယ်။ သမိုင်းဆိုသည်မှာ လူတွေရဲ့ဇာတ်လမ်း၊ လူတွေရဲ့ဇာတ်ကြောင်းဖြစ်သည်နှင့်အညီ လူတွေရဲ့ထုံးစံအတိုင်း ညစ်ကြပတ်ကြ၊ လိမ်ကြကောက်ကြ၊ ဂျင်းထည့်ကြသလို တစ်ဖက်မှာလဲ တိုးတက်ကြ၊အောင်မြင်ကြ၊ ကြိုးစားကြ၊ရုန်းကန်ကြတာမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ ယူစရာရှိသည်များကို စစ်ထုတ် Filter လုပ်ပြီးယူကြရမှာဖြစ်ပြီး ညစ်ပုံညစ်နည်း၊ ဂျင်းပုံဂျင်းနည်းများကိုတော့ဖြင့် သိရှိနားလည်ထားရမျာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမှလည်း သူများရဲ့ ညစ်ပတ်ခြင်းကို (အ လို့) ခံရခြင်းဘေးမှ လွတ်ကင်းမှာဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျ။

ဆြာကြက် (Kyaw Min Hein)
စာပြီးရက် ၇၊၃၊၂၀၁၈

Leave a Reply