ကမာၻေက်ာ္ေပမယ့္ ျမန္မာ မေက်ာ္တဲ့ ျမန္မာ့ သိပၸံပညာရွင္ ဆရာႀကီး ဦးဘေမာ္

Posted on

မူရင္း ေရးသားသူ – မင္းအရိပ္(ေရာင္စုံအခန္းငယ္)

ဆရာဦးဘေမာ္ဟာ မႏၱေလးတကၠသုိလ္၊ ဘူမိေဗဒဌာနမွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ႔သူျဖစ္ျပီး ပုံေတာင္ဂ်ီဟားလုိ႔ ေခၚတဲ႔ လြန္ခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းသန္း၄၀က လူသားရဲ႕ ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္းေမးရုိးကုိ စတင္ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ႔သူျဖစ္ပါတယ္။ ဒီရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈအပါအ၀င္ ဆရာ႕ရဲ႕ အျခားေသာ ရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈေတြကလည္း အေနာက္တုိင္းသားပညာရွင္မ်ားရဲ႕ သီအုိရီအခ်ိဳ႕မွာ ျပတ္ေနတဲ႔ ကြင္းဆက္ေတြကုိ ျဖည္႔ေပးႏုိင္ခဲ႔တာကုိ ရွိသလုိ အခ်ိဳ႕သီအုိရီေတြကုိေတာ႔ ေျပာင္းျပန္လွန္ပစ္ႏုိင္ခဲ႔တာေတြလည္း ရွိခဲ႔ပါတယ္။

ဆရာဦးဘေမာ္ မုံရြာခရုိင္၊ ႀကာပုိင္ရြာမွာ ကုိလုိနီ-ဂ်ပန္ေခတ္မ်ားအတြင္း လယ္သမားမိသားစုမွ ေမြးဖြားႀကီးျပင္းခဲ႔ျပီး မုံရြာျမိဳ႕မွာ အထက္တန္းပညာသင္ႀကားျပီးဆုံးခဲ႔ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ မႏၱေလးတကၠသုိလ္မွာ ႏွစ္ႏွစ္ပညာသင္ျပီးတဲ႔ေနာက္ ဘူမိေဗဒပညာရပ္ကုိ သင္ႀကားေပးမယ္႔သူ မရွိတာမုိ႔ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ကုိ ေျပာင္းေရႊ႕ပညာသင္ႀကားခဲ႔ပါတယ္။

၁၉၆၀ခုႏွစ္မွာ B.Sc. ဘြဲ႔ရခဲ႔ျပီး ၁၉၆၈ခုႏွစ္မွာ M.Sc. ဘြဲ႔ ရရွိခဲ႔ပါတယ္။ ၁၉၆၅-၆၆ ပညာသင္ႏွစ္မွာ မေကြးေကာလိပ္၊ ဘူမိေဗဒဌာနမွဴးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ႔ျပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ မႏၱေလးတကၠသုိလ္၊ ဘူမိေဗဒဌာနမွာ ဆက္လက္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ႔သူပါ။

ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဆရာရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ႔တာေတြ အေျမာက္အျမားရွိသလုိ စာတမ္းေပါင္း၁၀၀ေက်ာ္ကုိလဲ ျပဳစုေရးသားခဲ႔သူျဖစ္ပါတယ္။ ပုံေတာင္ေဒသမွ လူေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္း၊ မေကြးေဒသမွ ဆင္ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္း၊ သာစည္ေဒသမွ ျမင္းေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္း စတာေတြကုိ သုေတသနျပဳ ေလ႔လာခဲ႔တာပါ။

အထင္ရွားဆုံးျဖစ္တဲ႔ ပုံေတာင္ေဒသမွ လူေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္းကုိ အေမရိကန္မွ Dr.RL Ciochol (ေဒါက္တာစီ ရဟန္း)နဲ႔အတူ သုေတသနျပဳရင္း ၁၉၇၆ခုႏွစ္မွာ လြန္ခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္သန္းေပါင္း၄၀မွ လူေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္းကုိ ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ႔ပါတယ္။

ယခင္က အေစာဆုံးလုိ႔ ယူဆထားခဲ႔ႀကတဲ႔ အာဖရိကမွ ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္းဟာ ႏွစ္ေပါင္း၂၈သန္းသာ သက္တမ္းရွိျပီး ပုံေတာင္မွ ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္းကေတာ႔ ႏွစ္သန္းေပါင္း၄၀သက္တမ္းရွိတာမုိ႔ ကမၻာ႔ပညာရွင္ေလာကမွာ အုံးအုံးႀကြက္ႀကြက္ျဖစ္သြားေစခဲ႔တဲ႔ ရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈပါပဲ။ (ယခု ေနျပည္ေတာ္အမ်ိဳးသားျပတုိက္မွာ ျပသထားတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။)

ဒီရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈကုိ စာတမ္းေရးျပီး ကမၻာေက်ာ္ Scienceဂ်ာနယ္မွာ Cover Storyအျဖစ္ ေဖာ္ျပခံခဲ႔ရပါတယ္။ အဲဒီေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္းအျပင္ အျခားေသာ အဆင္႔နိမ္႔လူတူေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္း၊ အဆင္႔ျမင္႔လူတူေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္းေတြကုိလဲ အမ်ားအျပားထပ္မံရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ႔တာပါ။

ဒီရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈေတြေႀကာင္႔ ႏုိင္ငံတကာမွ မႏုႆေဗဒပါေမာကၡ၄၀ေက်ာ္မွ ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳစာကုိ လက္မွတ္ေရးထုိးျပီး ေပးပုိ႔ခဲ႔ႀကပါတယ္။ ခ်ားလ္စ္ဒါ၀င္ရဲ႕ Evolution Theoryမွာ ေပ်ာက္ဆုံးေနတဲ႔ ကြင္းဆက္ေတြကုိ ျဖည္႔ေပးႏုိင္ခဲ႔သလုိ အေနာက္တုိင္းသားပညာရွင္ေတြရဲ႕ ျမန္မာေတြဟာ မြန္ဂုိလီယား ေတာင္ေပၚေဒသကေန ေျမျပန္႔ကုိ ဆင္းလာတယ္ဆုိတဲ့ Migration Theory (လူသားမ်ား တစ္ေနရာ မွ တစ္ေနရာသုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕လာျခင္း အယူအဆ)ကုိ ပ်က္ျပယ္သြားေစခဲ႔ျပီး ဒီကေနမွ လူေတြျပန္႔သြားတယ္ဆုိတဲ့ Divergent Theory (ခဲြျဖာထြက္ျခင္းအယူအဆ)ကုိ အသစ္ေရးသားႏုိင္ခဲ႔ပါတယ္။

သာစည္ေဒသမွ ျမင္းေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႀကြင္း ရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း အေနာက္တုိင္းသားေတြရဲ႕ အယူအဆအခ်ိဳ႕ ပ်က္ျပယ္သြားခဲ႔ရျပန္ပါတယ္။ ဥေရာပတုိက္သားေတြဟာ အာရွမွာ အရင္ကျမင္းမရွိဘူးလုိ႔ ယူဆခဲ႔ႀကတာျဖစ္ျပီး ဆရာဦးဘေမာ္ဟာ သာစည္နယ္မွ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္သန္းေပါင္း ၁၄ သန္းကျမင္းရဲ႕ေမး႐ုိးနဲ႔သြားကုိ ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ႔ျပီး စာတမ္းေရးသားတင္ျပခဲ႔တာေႀကာင္႔ ဥေရာပတုိက္သားေတြရဲ႕ အယူအဆ ပ်က္ျပယ္သြားခဲ႔ရတာပါ။

ဆရာ႔ရဲ႕ ရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈေတြနဲ႔ စာတမ္းအေစာင္ေစာင္ေႀကာင္႔ ဆရာဟာ ကမၻာမွာ ထင္ရွားေက်ာ္ႀကားတဲ႔ ဘူမိေဗဒပညာရွင္အျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ျခင္းခံခဲ႔ရပါတယ္။ ဆရာဦးဘေမာ္ကုိ ကိန္းဘရစ္တကၠသုိလ္က International Man of the Year အျဖစ္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွာ ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္ခဲ႔သလုိ ႏုိင္ငံတကာ အတၳဳပၸတိၱမွတ္တမ္းျပဳစုရာမွာ ထည့္သြင္းခံခဲ႔ရပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု Smitsonian Instituteမွ 50 Great Man of 21 Century စာရင္းထဲမွာ သူ႔ကုိ ထည့္သြင္း သတ္မွတ္ခဲ႔ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာမွာ ထင္ရွားတဲ့သိပၸံဂ်ာနယ္ေတြျဖစ္တဲ့ Nature တုိ႔ Science တုိ႔လုိေနရာ ေတြမွာ ဆရာဦးဘေမာ္ကသုေတသနေဆာင္းပါးေတြ ေရးသားတာမုိ႔ ႏုိင္ငံတကာကထိပ္တန္းသိပၸံ ပညာရွင္ေလာကက ေလးစားအသိအမွတ္ျပဳခံခဲ႔ရပါတယ္။

(ႏုိင္ငံျခားသားပညာရွင္မ်ားတဲ့အတူ သုေတသနျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ကမာၻေက်ာ္တဲ့ရွာေဖြမႈကုိ ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္မႈအတြက္ ဆရာႀကီးရခဲ့တဲ့ ရလဒ္ကေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္အစုိးရရဲ႕ ရာထူးခ် ဖိႏွိပ္အေရးယူခံရမႈပါ။ အထက္ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ မရဘဲ ျပည္ပပညာရွင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္က ခ်မွတ္တဲ့ မူဝါဒနဲ႔ ၿငိစြန္းလုိ႔ပါတဲ့။ ဆရာႀကီးဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ ၁၈.၂.၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ဗန္းေမာ္ၿမဳိ႕မွာ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါၿပီ)


ကမ္ဘာကျော်ပေမယ့် မြန်မာ မကျော်တဲ့ မြန်မာ့ သိပ္ပံပညာရှင် ဆရာကြီး ဦးဘမော် (unicode)

မူရင်း ရေးသားသူ – ရောင်စုံအခန်းငယ်

ဆရာဦးဘမော်ဟာ မန္တလေးတက္ကသိုလ်၊ ဘူမိဗေဒဌာနမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ပုံတောင်ဂျီဟားလို့ ခေါ်တဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းသန်း၄ဝက လူသားရဲ့ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းမေးရိုးကို စတင်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုအပါအဝင် ဆရာ့ရဲ့ အခြားသော ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုတွေကလည်း အနောက်တိုင်းသားပညာရှင်များရဲ့ သီအိုရီအချို့မှာ ပြတ်နေတဲ့ ကွင်းဆက်တွေကို ဖြည့်ပေးနိုင်ခဲ့တာကို ရှိသလို အချို့သီအိုရီတွေကိုတော့ ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်နိုင်ခဲ့တာတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဆရာဦးဘမော် မုံရွာခရိုင်၊ ကြာပိုင်ရွာမှာ ကိုလိုနီ-ဂျပန်ခေတ်များအတွင်း လယ်သမားမိသားစုမှ မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့ပြီး မုံရွာမြို့မှာ အထက်တန်းပညာသင်ကြားပြီးဆုံးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှာ နှစ်နှစ်ပညာသင်ပြီးတဲ့နောက် ဘူမိဗေဒပညာရပ်ကို သင်ကြားပေးမယ့်သူ မရှိတာမို့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို ပြောင်းရွှေ့ပညာသင်ကြားခဲ့ပါတယ်။

၁၉၆ဝခုနှစ်မှာ B.Sc. ဘွဲ့ရခဲ့ပြီး ၁၉၆၈ခုနှစ်မှာ M.Sc. ဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၆၅-၆၆ ပညာသင်နှစ်မှာ မကွေးကောလိပ်၊ ဘူမိဗေဒဌာနမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ မန္တလေးတက္ကသိုလ်၊ ဘူမိဗေဒဌာနမှာ ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူပါ။

ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဆရာရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တာတွေ အမြောက်အမြားရှိသလို စာတမ်းပေါင်း၁၀၀ကျော်ကိုလဲ ပြုစုရေးသားခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ ပုံတောင်ဒေသမှ လူကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း၊ မကွေးဒေသမှ ဆင်ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း၊ သာစည်ဒေသမှ မြင်းကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း စတာတွေကို သုတေသနပြု လေ့လာခဲ့တာပါ။

အထင်ရှားဆုံးဖြစ်တဲ့ ပုံတောင်ဒေသမှ လူကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းကို အမေရိကန်မှ Dr.RL Ciochol (ဒေါက်တာစီ ရဟန်း)နဲ့အတူ သုတေသနပြုရင်း ၁၉၇၆ခုနှစ်မှာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်းပေါင်း၄ဝမှ လူကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

ယခင်က အစောဆုံးလို့ ယူဆထားခဲ့ကြတဲ့ အာဖရိကမှ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းဟာ နှစ်ပေါင်း၂၈သန်းသာ သက်တမ်းရှိပြီး ပုံတောင်မှ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းကတော့ နှစ်သန်းပေါင်း၄ဝသက်တမ်းရှိတာမို့ ကမ္ဘာ့ပညာရှင်လောကမှာ အုံးအုံးကြွက်ကြွက်ဖြစ်သွားစေခဲ့တဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုပါပဲ။ (ယခု နေပြည်တော်အမျိုးသားပြတိုက်မှာ ပြသထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။)

ဒီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို စာတမ်းရေးပြီး ကမ္ဘာကျော် Scienceဂျာနယ်မှာ Cover Storyအဖြစ် ဖော်ပြခံခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းအပြင် အခြားသော အဆင့်နိမ့်လူတူကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း၊ အဆင့်မြင့်လူတူကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းတွေကိုလဲ အများအပြားထပ်မံရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တာပါ။

ဒီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုတွေကြောင့် နိုင်ငံတကာမှ မနုဿဗေဒပါမောက္ခ၄၀ကျော်မှ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုစာကို လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး ပေးပို့ခဲ့ကြပါတယ်။ ချားလ်စ်ဒါဝင်ရဲ့ Evolution Theoryမှာ ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ ကွင်းဆက်တွေကို ဖြည့်ပေးနိုင်ခဲ့သလို အနောက်တိုင်းသားပညာရှင်တွေရဲ့ မြန်မာတွေဟာ မွန်ဂိုလီယား တောင်ပေါ်ဒေသကနေ မြေပြန့်ကို ဆင်းလာတယ်ဆိုတဲ့ Migration Theory (လူသားများ တစ်နေရာ မှ တစ်နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့လာခြင်း အယူအဆ)ကို ပျက်ပြယ်သွားစေခဲ့ပြီး ဒီကနေမှ လူတွေပြန့်သွားတယ်ဆိုတဲ့ Divergent Theory (ခွဲဖြာထွက်ခြင်းအယူအဆ)ကို အသစ်ရေးသားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

သာစည်ဒေသမှ မြင်းကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း အနောက်တိုင်းသားတွေရဲ့ အယူအဆအချို့ ပျက်ပြယ်သွားခဲ့ရပြန်ပါတယ်။ ဥရောပတိုက်သားတွေဟာ အာရှမှာ အရင်ကမြင်းမရှိဘူးလို့ ယူဆခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး ဆရာဦးဘမော်ဟာ သာစည်နယ်မှ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်သန်းပေါင်း ၁၄ သန်းကမြင်းရဲ့မေးရိုးနဲ့သွားကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး စာတမ်းရေးသားတင်ပြခဲ့တာကြောင့် ဥရောပတိုက်သားတွေရဲ့ အယူအဆ ပျက်ပြယ်သွားခဲ့ရတာပါ။

ဆရာ့ရဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုတွေနဲ့ စာတမ်းအစောင်စောင်ကြောင့် ဆရာဟာ ကမ္ဘာမှာ ထင်ရှားကျော်ကြားတဲ့ ဘူမိဗေဒပညာရှင်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရပါတယ်။ ဆရာဦးဘမော်ကို ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်က International Man of the Year အဖြစ် ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှာ ရွေးချယ်သတ်မှတ်ခဲ့သလို နိုင်ငံတကာ အတ္ထုပ္ပတ္တိမှတ်တမ်းပြုစုရာမှာ ထည့်သွင်းခံခဲ့ရပါတယ်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု Smitsonian Instituteမှ 50 Great Man of 21 Century စာရင်းထဲမှာ သူ့ကို ထည့်သွင်း သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာမှာ ထင်ရှားတဲ့သိပ္ပံဂျာနယ်တွေဖြစ်တဲ့ Nature တို့ Science တို့လိုနေရာ တွေမှာ ဆရာဦးဘမော်ကသုတေသနဆောင်းပါးတွေ ရေးသားတာမို့ နိုင်ငံတကာကထိပ်တန်းသိပ္ပံ ပညာရှင်လောကက လေးစားအသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရပါတယ်။

(နိုင်ငံခြားသားပညာရှင်များတဲ့အတူ သုတေသနပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာကျော်တဲ့ရှာဖွေမှုကို ဖော်ထုတ်နိုင်မှုအတွက် ဆရာကြီးရခဲ့တဲ့ ရလဒ်ကတော့ အဲဒီအချိန်အစိုးရရဲ့ ရာထူးချ ဖိနှိပ်အရေးယူခံရမှုပါ။ အထက်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက် မရဘဲ ပြည်ပပညာရှင်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာကြောင့် နိုင်ငံတော်က ချမှတ်တဲ့ မူဝါဒနဲ့ ငြိစွန်းလို့ပါတဲ့။ ဆရာကြီးဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရက် ၁၈.၂.၂၀၁၈ ခုနှစ်က ဗန်းမော်မြို့မှာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါပြီ)

Leave a Reply