ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံး ႏုိင္ငံေလး (သုိ႔) လူဇင္ဘတ္ႏုိင္ငံအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံသည္ အေနာက္ဥေရာပတြင္ ရွိေသာ ကုန္းတြင္းပိတ္ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ဘယ္လ္ဂ်ီယမ္ႏိုင္ငံ၊ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ၊ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံတို႔ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္းထိစပ္လၽွက္ ရွိသည္။ လူဇင္ဘတ္သည္ ၂၅၈၆ စတုရန္းကီလိုမီတာ (၉၉၉ စတုရန္းမိုင္) ခန္႔မၽွ က်ယ္ဝန္းေသာ ေနရာတြင္ လူဦးေရ ၅သိန္း၉ေသာင္း ခန္႔မၽွ ရွိသည္။ ကိုယ္စားျပဳ ဒီမိုကေရစီစနစ္ႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းခံ ဘုရင္စနစ္ က်င့္သုံးေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္သူမွာ နယ္စားထက္ ျမင့္ၿပီး ဘုရင္ထက္ နိမ့္ေသာ ဂရင္းန္းဒ်ဳ ျဖစ္သည္။ ကမၻာေပၚတြင္ ဂရန္းဒ်ဳ(Grand Duke)အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ တစ္ခုတည္းေသာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ျဖစ္သည္။

သမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာ အရ အေရးပါေသာ ေနရာအျဖစ္ ရွိခဲ့သည္မွာ ေရာမေခတ္ကာလက ခံတပ္တည္ရွိရာေနရာႏွင့္ အလယ္ေခတ္အေစာပိုင္းက ဖရန္႔ကစ္ရွ္ ေကာင့္၏ ရဲတိုက္ တည္ရွိရာေနရာ အျဖစ္ ရွိခဲ့သည္။ စစ္ႀကီးမျဖစ္မီအခ်ိန္က ကမၻာေပၚတြင္ အေအးခ်မ္း အသာယာဆုံးေသာ တိုင္းျပည္၏ အမည္ကိုေမးလၽွင္ လပ္ဇင္ဗူး ေခၚ လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံ ကေလးကို ၫႊန္ျပရေပမည္။ လက္နက္ႏိုင္ငံႀကီး မ်ား ဝိုင္းရံလ်က္ရွိေသာ္လည္း တစ္ခါကမူ အလြန္ေအးခ်မ္းသာယာေသာ ႏိုင္ငံငယ္တစ္ခု ျဖစ္ခဲ့၏။

လပ္ဇင္ဗူးသည္ သာယာလွပေသာ တိုင္းျပည္ကေလးတစ္ျပည္ျဖစ္ ၍ အက်ယ္အဝန္းမွာ ၉၉၉ စတုရန္းမိုင္ျဖစ္၏။ ေျမမ်က္ႏွာျပင္မွာ မညီမညာဘဲ၊ သစ္ေတာမ်ားဖုံးလ်က္ရွိေသာ ကုန္းျမင့္မ်ားျဖစ္၏။ေျမာက္ပိုင္း၌ ျမင့္မားေသာ ေတာင္မ်ားရွိၿပီးလၽွင္ ေတာင္ပိုင္း၌ ေျမဩဇာေကာင္းမြန္ေသာ ေဒသမ်ားရွိေလသည္။ ဂ်ဳံ၊ ျမင္းစားဂ်ဳံ၊ အာလူးႏွင့္ စပ်စ္ပင္မ်ား စိုက္ပ်ိဳးၾက၏။ သံကိုတူးေဖာ္၍ အရည္က်ိဳသည့္လုပ္ငန္းႏွင့္အရက္ခ်က္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားလည္းရွိ၏။

ႏိုင္ငံ၏အဓိပတိမွာ နတ္ေဆာၿမိဳ႕စား႐ိုးမွၿမိဳ႕စားႀကီး သို႔မဟုတ္ ၿမိဳ႕စားမႀကီးျဖစ္၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႕မွာ ယင္းကခန္႔ထား၍ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးေဆာင္သည့္ ကက္ဘိနက္အစိုးရအဖြဲ႕ျဖစ္ သည္။ ထို႔အျပင္ ႏိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီဟူသည့္ အႀကံေပးအဖြဲ႕လည္းရွိေသး သည္။ ဥပေဒျပဳအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္တြင္ အသက္ ၂၁ ႏွစ္ ျပည့္ၿပီး ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားမ်ားကေ႐ြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားသည့္ ကိုယ္ စားလွယ္ေတာ္ ၅၆ ဦးပါဝင္သည္။ ျပည္တြင္းရွိ မီးရထားလမ္းမ်ားမွာ မိုင္ ၃ဝဝ ေက်ာ္သာရွည္လ်ား၏။

လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံသည္ ယခုအခါ ဂ်ာမနီႏွင့္ျပင္သစ္ႏိုင္ငံကို ျခား ထားေသာ တိုင္းက်ပ္ျပည္က်ပ္ကေလး တစ္ခုမၽွသာျဖစ္ေသာ္လည္း ၁၃၄၇ ခုႏွစ္မွ ၁၄၃၇ ခုႏွစ္အထိ စိုးစံခဲ့ေသာ လူဇင္ဘတ္မင္းမ်ားမွာ ဘိုဟီးမီးယား ဘုရင္မ်ားျဖစ္ၾက၍ ေရာမသာသနာေစာင့္ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးကိုလည္း ထိုသူတို႔ အုပ္စိုးခဲ့ရေလသည္။ ၁၅ ရာစုႏွစ္မွစ၍ လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံကို ဗာဂန္ဒီ၊ ဩစႀတီးယား၊ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံႏွင့္ဒပ္ခ္် တို႔က အုပ္စိုးခဲ့ၾက၍ ၁၈၆၇ ခုႏွစ္တြင္ လြတ္လပ္ေသာ ျပည္အျဖစ္ျဖင့္ ေၾကညာလိုက္ေသာ္လည္း ပထမကမၻာစစ္ ျဖစ္သည္အထိ လပ္ဇင္ဗူးႏိုင္ငံမွာ ဂ်ာမန္အေကာက္ေတာ္ သမဂၢ၌ ပါဝင္ေနခဲ့ရ၏။ ပထမကမၻာစစ္ျဖစ္ပြားေသာအခါ ဂ်ာမနီ၏ သိမ္းပိုက္ျခင္းကို ခံရ ၿပီးေနာက္ ၁၉၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ာမနီလက္ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ၿပီးလၽွင္ ဗာေဆးစာခ်ဳပ္အရ လပ္ဇင္ဗူးႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္ေရးမွာ ပိုမိုခိုင္ၿမဲသြားေလ သည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္းတြင္ ဂ်ာမနီတို႔က ထပ္မံသိမ္းယူခဲ့ျပန္ရာ စစ္ႀကီးၿပီးမွ လြတ္ေျမာက္သြား၏။

တိုင္းျပည္၏ အဓိကျဖစ္ေသာ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားမွာ သိုး ေမြးထည္၊ လက္အိတ္၊ စကၠဴ၊ အိုးခြက္၊ သားေရ၊ သၾကား၊ အရက္ပ်ံ စသည္ထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ၾက၏။ ႏွစ္စဥ္ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံးႏုိင္ငံမ်ားစာရင္းတြင္ ထိပ္ဆုံး သုံးေနရာအတြင္း အၿမဲပါ၀င္ေလ့ရွိသည့္ ႏုိင္ငံေလးျဖစ္သည္။ ဤႏိုင္ငံတြင္ အလြန္ဖြံ႕ၿဖိဳးေသာ စီးပြားေရး ရွိၿပီး ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးအဖြဲ႕၏ အဆိုအရ လူတစ္ဦးခ်င္း ပ်မ္းမၽွ ဝင္ေငြ အမ်ားဆုံးႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၈ခုႏွစ္ အခ်မ္းသာဆုံးႏုိင္ငံစာရင္းတြင္လည္း ကာတာႏုိင္ငံေနာက္ ဒုတိယအခ်မ္းသာဆုံးႏုိင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္လွ်က္ရွိသည္။ တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ ပ်မ္းမွ်တစ္ႏွစ္၀င္ေငြမွာ ေဒၚလာ ၁၀၉၀၀၀ ျဖစ္သည္။

ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ လပ္ဇင္ဗူး (လပ္ဇင္ဗတ္)ၿမိဳ႕ျဖစ္၍ လူဦးေရ ၁သိန္းစြန္းစြန္းရွိၿပီးလၽွင္ ဥေရာပတိုက္တြင္ အလွပဆုံးေသာ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္၏။ ၿမိဳ႕မွာ ႏွစ္ထပ္ေဆာက္ထားဘိသကဲ့သို႔ အဆင့္ႏွစ္ဆင့္ရွိရာ ပထမအထပ္ကိုေပ ၂ဝဝ ျမင့္သည့္ေတာင္စြန္းေပၚ၌ တည္ထား၍ ေအာက္ဒုတိယအဆင့္သို႔ ေလွကားထစ္မ်ား၊ ဝကၤပါလမ္းမ်ား၊ တံတားႀကီးမ်ားျဖင့္ ဆက္သြယ္ထား ေလသည္။


ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး နိုင်ငံလေး (သို့) လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံအကြောင်း သိကောင်းစရာ (unicode)

လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံသည် အနောက်ဥရောပတွင် ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ဂျာမနီနိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်လျှက် ရှိသည်။ လူဇင်ဘတ်သည် ၂၅၈၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၉၉ စတုရန်းမိုင်) ခန့်မျှ ကျယ်ဝန်းသော နေရာတွင် လူဦးရေ ၅သိန်း၉သောင်း ခန့်မျှ ရှိသည်။ ကိုယ်စားပြု ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် စည်းမျဉ်းခံ ဘုရင်စနစ် ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံဖြစ်ပြီး အုပ်ချုပ်သူမှာ နယ်စားထက် မြင့်ပြီး ဘုရင်ထက် နိမ့်သော ဂရင်းန်းဒျု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဂရန်းဒျု အုပ်ချုပ်သည့် တစ်ခုတည်းသော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်းနှင့် မဟာဗျူဟာ အရ အရေးပါသော နေရာအဖြစ် ရှိခဲ့သည်မှာ ရောမခေတ်ကာလက ခံတပ်တည်ရှိရာနေရာနှင့် အလယ်ခေတ်အစောပိုင်းက ဖရန့်ကစ်ရှ် ကောင့်၏ ရဲတိုက် တည်ရှိရာနေရာ အဖြစ် ရှိခဲ့သည်။ စစ်ကြီးမဖြစ်မီအချိန်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် အအေးချမ်း အသာယာဆုံးသော တိုင်းပြည်၏ အမည်ကိုမေးလျှင် လပ်ဇင်ဗူး ခေါ် လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ ကလေးကို ညွှန်ပြရပေမည်။ လက်နက်နိုင်ငံကြီး များ ဝိုင်းရံလျက်ရှိသော်လည်း တစ်ခါကမူ အလွန်အေးချမ်းသာယာသော နိုင်ငံငယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့၏။

လပ်ဇင်ဗူးသည် သာယာလှပသော တိုင်းပြည်ကလေးတစ်ပြည်ဖြစ် ၍ အကျယ်အဝန်းမှာ ၉၉၉ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၏။ မြေမျက်နှာပြင်မှာ မညီမညာဘဲ၊ သစ်တောများဖုံးလျက်ရှိသော ကုန်းမြင့်များဖြစ်၏။မြောက်ပိုင်း၌ မြင့်မားသော တောင်များရှိပြီးလျှင် တောင်ပိုင်း၌ မြေဩဇာကောင်းမွန်သော ဒေသများရှိလေသည်။ ဂျုံ၊ မြင်းစားဂျုံ၊ အာလူးနှင့် စပျစ်ပင်များ စိုက်ပျိုးကြ၏။ သံကိုတူးဖော်၍ အရည်ကျိုသည့်လုပ်ငန်းနှင့်အရက်ချက်သော လုပ်ငန်းများလည်းရှိ၏။

နိုင်ငံ၏အဓိပတိမှာ နတ်ဆောမြို့စားရိုးမှမြို့စားကြီး သို့မဟုတ် မြို့စားမကြီးဖြစ်၍ အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့မှာ ယင်းကခန့်ထား၍ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးဆောင်သည့် ကက်ဘိနက်အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ် သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဟူသည့် အကြံပေးအဖွဲ့လည်းရှိသေး သည်။ ဥပဒေပြုအဖွဲ့ဖြစ်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အသက် ၂၁ နှစ် ပြည့်ပြီး နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားများကရွေးကောက် တင်မြှောက်ထားသည့် ကိုယ် စားလှယ်တော် ၅၆ ဦးပါဝင်သည်။ ပြည်တွင်းရှိ မီးရထားလမ်းများမှာ မိုင် ၃ဝဝ ကျော်သာရှည်လျား၏။

လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံသည် ယခုအခါ ဂျာမနီနှင့်ပြင်သစ်နိုင်ငံကို ခြား ထားသော တိုင်းကျပ်ပြည်ကျပ်ကလေး တစ်ခုမျှသာဖြစ်သော်လည်း ၁၃၄၇ ခုနှစ်မှ ၁၄၃၇ ခုနှစ်အထိ စိုးစံခဲ့သော လူဇင်ဘတ်မင်းများမှာ ဘိုဟီးမီးယား ဘုရင်များဖြစ်ကြ၍ ရောမသာသနာစောင့်နိုင်ငံတော်ကြီးကိုလည်း ထိုသူတို့ အုပ်စိုးခဲ့ရလေသည်။ ၁၅ ရာစုနှစ်မှစ၍ လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံကို ဗာဂန်ဒီ၊ ဩစတြီးယား၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့်ဒပ်ခ်ျ တို့က အုပ်စိုးခဲ့ကြ၍ ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်သော ပြည်အဖြစ်ဖြင့် ကြေညာလိုက်သော်လည်း ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်သည်အထိ လပ်ဇင်ဗူးနိုင်ငံမှာ ဂျာမန်အကောက်တော် သမဂ္ဂ၌ ပါဝင်နေခဲ့ရ၏။ ပထမကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွားသောအခါ ဂျာမနီ၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းကို ခံရ ပြီးနောက် ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီလက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ပြီးလျှင် ဗာဆေးစာချုပ်အရ လပ်ဇင်ဗူးနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးမှာ ပိုမိုခိုင်မြဲသွားလေ သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းတွင် ဂျာမနီတို့က ထပ်မံသိမ်းယူခဲ့ပြန်ရာ စစ်ကြီးပြီးမှ လွတ်မြောက်သွား၏။

တိုင်းပြည်၏ အဓိကဖြစ်သော စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများမှာ သိုး မွေးထည်၊ လက်အိတ်၊ စက္ကူ၊ အိုးခွက်၊ သားရေ၊ သကြား၊ အရက်ပျံ စသည်ထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများဖြစ်ကြ၏။ နှစ်စဉ်ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံများစာရင်းတွင် ထိပ်ဆုံး သုံးနေရာအတွင်း အမြဲပါဝင်လေ့ရှိသည့် နိုင်ငံလေးဖြစ်သည်။ ဤနိုင်ငံတွင် အလွန်ဖွံ့ဖြိုးသော စီးပွားရေး ရှိပြီး နိုင်ငံတကာငွေကြေးအဖွဲ့၏ အဆိုအရ လူတစ်ဦးချင်း ပျမ်းမျှ ဝင်ငွေ အများဆုံးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ခုနှစ် အချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံစာရင်းတွင်လည်း ကာတာနိုင်ငံနောက် ဒုတိယအချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်လျှက်ရှိသည်။ တစ်ဦးချင်းစီ၏ ပျမ်းမျှတစ်နှစ်ဝင်ငွေမှာ ဒေါ်လာ ၁၀၉၀၀၀ ဖြစ်သည်။

မြို့တော်မှာ လပ်ဇင်ဗူး (လပ်ဇင်ဗတ်)မြို့ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၁သိန်းစွန်းစွန်းရှိပြီးလျှင် ဥရောပတိုက်တွင် အလှပဆုံးသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၏။ မြို့မှာ နှစ်ထပ်ဆောက်ထားဘိသကဲ့သို့ အဆင့်နှစ်ဆင့်ရှိရာ ပထမအထပ်ကိုပေ ၂ဝဝ မြင့်သည့်တောင်စွန်းပေါ်၌ တည်ထား၍ အောက်ဒုတိယအဆင့်သို့ လှေကားထစ်များ၊ ဝင်္ကပါလမ်းများ၊ တံတားကြီးများဖြင့် ဆက်သွယ်ထား လေသည်။

Leave a Reply