အႀကိမ္အမ်ားဆုံးလုပ္ႀကံခံမႈမွ လြတ္ေျမာက္ခဲ့သူ (သုိ႔) ဖီဒယ္လ္ကတ္စထရုိ

Posted on

ဖီဒယ္လ္ ကက္စထ႐ို ရပ္ဇ္ (၁၉၂၆၊ ဩဂုတ္ ၁၃ရက္ေမြး – ၂၀၁၆၊ ႏိုဝင္ဘာ ၂၅ ရက္ကြယ္လြန္) သည္ က်ဴးဘား ေတာ္လွန္ေရး သမားတစ္ဦး ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး သမားတစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ၁၉၅၉ ခုႏွစ္မွ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ အထိ က်ဴးဘားႏိုင္ငံ၏ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၿပီး ၁၉၇၆ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အထိ က်ဴးဘား သမၼတ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ က်ဴးဘားကြန္ျမဴနစ္ ပါတီ၏ အတြင္းေရးမႉး အျဖစ္ ပါတီ စတင္တည္ေထာင္ေသာ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၁ အထိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရး ခံယူခ်က္အားျဖင့္ လီနင္ဝါဒ ႏွင့္ မာ့က္စ္ဝါဒ ကို ယုံၾကည္ကိုးစားသူျဖစ္သူ က်ဴးဘားႏိုင္ငံကို သူ အုပ္ခ်ဳပ္ေနစဥ္ကာလ အတြင္းတြင္ တစ္ပါတီ စနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီး စက္႐ုံအလုပ္႐ုံမ်ားကို ျပည္သူပိုင္ အျဖစ္ သိမ္းခဲ့သည္။

ခ်မ္းသာေသာ လယ္သမားတစ္ဦး၏ တရားမဝင္ေသာ သားအျဖစ္ ေမြးဖြားခဲ့သူ ကက္စထ႐ိုသည္ ဟာဗားနား တကၠသိုလ္တြင္ ပညာသင္ၾကားေနစဥ္ ကာလ အတြင္း လက္ဝဲ ႏွင့္ အရင္းရွင္ ဆန္႔က်င္သည့္ ႏိုင္ငံေရး လုပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္ ဒိုမီနီကန္ သမၼတႏိုင္ငံ ႏွင့္ ကိုလမ္ဘီယာႏိုင္ငံ တို႔တြင္ လက္နက္ကိုင္ သူပုန္ထမႈမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားၿပီး အမ်ားစုက အာဏာရွင္ အျဖစ္ ႐ႈျမင္ၾကေသာ က်ဴးဘားသမၼတ ဖူလ္ဂ်န္စီ႐ို ဘာတစၥတာ အား ျဖဳတ္ခ်မွ ျဖစ္မည္ဟု ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၃ ခုႏွစ္တြင္ မြန္ကာဒါ စစ္စခန္းအား ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈကို ဦးေဆာင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ဘဲ ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်ခံခဲ့ရသည္။

ဖီဒယ္လ္ ကက္စထ႐ို သည္ ႏိုဝင္ဘာ ၂၅ ရက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဟာဗားနားၿမိဳ႕တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါသည္။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ အသက္ ၉၀ အ႐ြယ္ရွိၿပီျဖစ္သည္။

ဖီဒယ္ကတ္စ္ထရို အားလုပ္ႀကံမႈမ်ား

သူအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၅၀ ခန့္အတြင္းမွာ သူ့ကိုသေဘာမက်တဲ့ အေမရိကန္စီအိုင္ေအအဖဲြ႕က လုပ္ႀကံမႈေပါင္း ၆၃၈ ႀကိမ္ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္လို႔
ကတ္စ္ထရိုကို အကာအကြယ္ေပးေနတဲ့ Fabian Escalante ကဖြင့္ခ်ခဲ့တယ္။ အခ်ိဳ႕ဆို ဂ်ိန္းစ္ဘြန္းရုပ္ရွင္ထဲသကဲ့သုိ႔
ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားပင္ပါဝင္တယ္လို့ဆိုတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကတ္စ္ထရိုက လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္မႈမွ လြတ္ေျမာက္တဲ့ၿပိဳင္ပြဲ အိုလံပစ္ပြဲမွာ ထည့္သြင္းခ့ဲရင္ သူေရႊတံဆိပ္အေသအခ်ာရမယ္လို့ဆိုခဲ့တယ္။ ‘If surviving assassination attempts were an Olympic event, I would win the gold medal,’ he once said of multiple attempts on his life.

လုပ္ႀကံမွဳေတြထဲ အေက်ာ္ၾကားဆံုးက-
ကတ္စ္ထရိုရဲ႕ ကိုယ္လုပ္ေတာ္ေျမာက္မ်ားစြာရွိတဲ့အထဲ အေမရိကန္သူ Marita Lorenz လည္းပါဝင္တယ္။ သူမကိုယ္ဝန္ရွိစဥ္ အဖ်ားဝင္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျပန္ၿပီး ေဆးကုသမွဳခံယူတယ္။ ဒီအေတာအတြင္း စီအိုင္ေအက သူမကိုခ်ဥ္းကပ္ၿပီး ကိုယ္ဝန္ေနာက္ဆံုးပိုင္းအခ်ိန္မွာ ပ်က္က်ေစဖို့ ကတ္စ္ထရိုကစီစဥ္ထားတယ္လို့ အယံုသြင္းၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ဴဘားျပန္တဲ့အခါ လက္ဦးမွဳရယူၿပီး ကတ္စ္ထရိုကိုလုပ္ၾကံဖို့ သိမ္းသြင္းခဲ့တယ္။ ကတ္စ္ထရိုေသာက္မဲ့ေဖ်ာ္ရည္ထဲ အဆိပ္ေဆးေတာင့္ထည့္ရံုပါ။ ကတ္စ္ထရိုေသဆံုးပါက အေမရိကန္ကိုျပန္လာၿပီး အမႈနဲ႔လံုးဝပါတ္သက္မွဳမရွိသူပမာ လြတ္လပ္စြာေနရံုလို့ဆိုတယ္။

သို႔ေသာ္ သူမ မ်က္ႏွာကရင္မ္ေတြၾကားဖြက္ထားတဲ့ Capsule ေဆးေတာင့္ဟာ အရည္ေပ်ာ္ပ်က္စီးသြားတဲ့အျပင္ ကတ္စ္ထရိုက သူမရဲ႕ႀကံစည္မႈကို သိရွိသြားခဲ့တယ္။ ကတ္စ္ထရို ေသနတ္ယူလာတဲ့အခါ သူမကိုအဆံုးစီရင္ေတာ့မယ္ထင္လိုက္ေပမဲ့ ကတ္စ္ထရိုက သူမလက္ထဲေသနတ္ေပးၿပီး
ငါ့ကိုေသေစခ်င္ရင္ ပစ္လိုက္ဆိုၿပီး ေဆးျပင္းလိပ္တစ္ခ်က္ဖြါကာ မ်က္စိမွိတ္ေပးထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူမဟာ ကတ္စ္ထရိုကိုခ်စ္ေနဆဲမို့
က်ည္မ်ားထုတ္ကာ ကတ္စ္ထရို႕ရင္ခြင္ထဲေျပးဝင္ခဲ့တယ္။
‘I thought he was going to shoot me, but he gave me the gun and asked, ‘Did you come to kill me?’
‘Then he took a puff on his cigar and closed his eyes. He made himself vulnerable because he knew I couldn’t do it. He still loved me and I still loved him.’

၁၉၆၀ ခုႏွစ္ ကတ္စ္ထရို နယူးေယာက္ကိုလာၿပီး ယူႏိုက္တက္ေနရွင္းမွာ မိန့္ခြန္းေျပာစဥ္ကလည္း ၎စီးမယ့္ဖိနပ္ထဲ အေမႊးအမွ်င္ကြ်တ္ၿပီး အားနည္းကာေသေစမဲ့ ဓါတုေဆးမွဳန့္ထည့္ဖုိ႔ စီစဥ္ခဲ့ေပမယ့္ မေအာင္ျမင္ျပန္ဘူး။ တခါ သူေသာက္တဲ့ေဆးျပင္းလိပ္ဗူးထဲ LSD ေဆးမွဳန့္မ်ားထည့္ကာ ေဆးျပင္းလိပ္ေသာက္တဲ့အခါ ေပါက္ကြဲၿပီးေသေစရန္ ႀကံစည္မႈဟာလည္း အထမေျမာက္ခဲ့ဘူး။

၁၉၆၃ ခုႏွစ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ Havana ၿမိဳ႕ရွိ Hilton ဟိုတယ္မွာတည္းခိုစဥ္အတြင္းမွာလည္း ၎ေသာက္မဲ့ Chocolate milkshake ထဲ
အဆိပ္ထည့္ဖို့ စီစဥ္ျပန္တယ္။ ဟိုတယ္ဝန္ထမ္းအသြင္ယူထားတဲ့ စီအိုင္ေအ ေအဂ်င့္ဟာ အဆိပ္ေဆးေတာင့္ Capsule ကို ေရခဲေသတၱာထဲႀကိဳတင္ထည့္ၿပီး ဖြက္ထားတယ္။ Milkshake အဆင္သင့္ျဖစ္လို့ Capsule ထည့္ဖို့ယူတဲ့အခါ ေရခဲေသတၱာမွာ ကပ္ေနၿပီး ခြါမရျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ အတင္းဆြဲလိုက္တာ ေဆးေတာင့္ေပါက္ၿပဲၿပီး ေဆးမွဳန္႔မ်ားလြင့္စင္ကုန္လို့ မေအာင္ျမင္ျပန္ဘူး။

အေမရိကန္ေရွ႕ေန James B. Donavan ကိုလည္း တီဘီျဖစ္ေစတဲ့ဘက္တီးရီးယားေတြထည့္ထားတဲ့ ေရငုပ္ဝတ္စံုအား ကတ္စ္ထရိုကို လက္ေဆာင္ေပးဖို႔ေစလြတ္လိုက္ေပမယ့္ သူတို့ႏွစ္ဦး အလြန္ရင္းႏွီးခင္မင္တဲ့မိတ္ေဆြျဖစ္သြားၾကကာ ႀကံစည္မႈ အထမေျမာက္ျဖစ္ရျပန္တယ္။

အေမရိကန္သမတကေနဒီလက္ထက္ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္မ်ားမွာ Operation Mongoose ဆိုၿပီး ကတ္စ္ထရိုကိုလုပ္ႀကံဖို့ အထူးအစီအစဥ္မ်ားခ်မွတ္ခဲ့ဖူးတယ္။ ႀကံစည္မႈေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာကို လြတ္ေျမာက္ခဲ့တဲ့ ကတ္စ္ထရိုဟာ သူအလြန္ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့ေဆးျပင္းလိပ္ကို က်န္းမာေရးအေျခအေနေၾကာင့္ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္မွာ စြန့္လႊတ္ခဲ့တယ္။ ၂၀၀၆ မွာ အသားငါးမ်ားမစားေတာ့ပဲ သက္သတ္လြတ္စားခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ညီျဖစ္သူကိုအာဏာလႊဲေပးၿပီး အနားယူခဲ့တယ္။

Via : Htin Aung
Myanmar Wikipedia

Leave a Reply