အာရွရဲ့ ေရွးအက်ဆံုးလူမိ်ဳးစုတစ္စု (သုိ႔) ထူးျခားတဲ့ အပါတနီလူမ်ဳိးစုအေၾကာင္း

Posted on

ေရးသားသူ – Htet Wa Na

ဒီလူမိ်ဳးနဲ့ပတ္သက္ျပီးလက္တေလာ social network မွာ ပံုေတြမ်ားစြာေတြ႕ျပီးျဖစ္မွာေပါ့။ ဒါေပမယ့္တကယ္တမ္းဒီလူမိ်ဳးစုအေၾကာင္း အက်ယ္တဝင့္ ရွင္းထားတဲ့စာေပမိ်ဴးသိပ္မေတြ႕ရပါဘူး။ ျပသနာကေတာ့ဒီလူမိ်ဳးစုထံေရာက္ရွိတဲ့ ျမိဳ့ျပလူဦးေရနည္းသလို ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မူျမန္လာသေလာက္ သူတို႔ကေနာက္က်က်န္ေနခဲ့လို႔ပါပဲ။ လက္ရွိကမၻာ့ သမိုင္းကိုျကည့္မယ္ဆိုရင္ ေက်ာက္ေခတ္ကေန ယေန႔ ၂၁ရာစုေခတ္အထိ ေခတ္အဆက္ဆက္ လူမိ်ဳးစုေပါင္းမ်ားစြာရွိခဲ့သလို လူမသိသူမသိပဲေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့တဲ့ လူမိ်ဳးမ်ားစြာကလဲရွိခဲ့ပါတယ္။

ဥပမာ – ဟစ္တီတီ၊ နာမာ၊ မာယာ၊ ဘာဒါရီစသျဖင့္အေနာက္ကမၻာျခမ္းက ကမၻာႀကီးရဲ့အေစာဆံုးေရွးအက်ဆံုးသိပၸံပညာ နကၡတ္ပညာ၊ ေဆးပညာ ေတြကိုထြန္းကားေစခဲ့တဲ့လူမိ်ဴးေတြဟာ ယေန႔အခ်ိန္မွာလူမသိသူမထိထူးထူးျခားျခားေပ်ာက္ကြယ္သြားသလို သဘာဝေဘးဒဏ္ေတြေၾကာင့္ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ၾကပါျပီ။ ယေန့၂၁ရာစု အေရာက္မွာေတာ့ ကမၻာေပၚမွာက်န္ရွိေနေသးတဲ့ လူမိ်ဳးစုအနည္းငယ္သာက်န္ေတာ့ျပီး ဒီထဲမွာေရွးက်တဲ့ လူမိ်ဳးစုေတြကလဲ တျဖည္းျဖည္းေပ်ာက္ကြယ္စျပဳလာခဲ့ပါျပီ။ အေမရိကန္မွာဆိုရင္လူနီလူရိုင္း၊ ဖိလစ္ပိုင္ လူပုမိ်ဳး၊ အင္းဒီးယန္း စသျဖင့္ ယေန႔ေခတ္နဲ့ကြာဟစြာေနထိုင္ၾကတဲ့လူမ်ဳိးစုေတြ အာရွတိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြလို ထူးျခားတဲ့လူမိ်ဳးစုေတြကပဲ ယေန့ေခတ္မွာက်န္ရွိခဲ့ပါေတာ့တယ္။

ကမၻာ့ ေနာက္ဆံုးလက္က်န္ေရွးေခတ္လူမ်ဳိးစုအမ်ားဆံုးက်န္တဲ့ ေနရာေတြကိုေျပာပါဆိုရင္ အာဖရိကတိုက္၊ ဥေရာပတိုက္ နဲ့ အာရွတိုက္မွာအမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလူမိ်ဳးစုထဲမွာမွအာ႐ွရဲ့ေရွးက်တဲ့ လူမိ်ဳးစု၁၀စုထဲပါဝင္လာတဲ့ ျမန္မာ့နယ္စပ္က လူမိ်ဳးစုတစုလဲျဖစ္တဲ့ Apatani လူမိ်ဳးစုအေၾကာင္းကိုေဖာ္ျပခ်င္ပါတယ္။

မာယာလူမ်ဳိးမ်ား

ဖာရိုဘုရင္ေတြေခတ္မစခင္ နာမာဘုရင္ေတြအျပီးလက္ထပ္မွာ ဒီမာယာလူမိ်ဳးဆိုတဲ့လူမိ်ဳးေတြဟာ သမိုင္းအရ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ေခတ္သူ႔အခါက ကမၻာ့IQအျမင့္ဆံုး သိပၸံပညာအျမင့္ဆံုးေတြဖန္တီးတီထြင္ခဲ့တဲ့ လူမိ်ဴးစုျဖစ္ျပီး ေရာမေခတ္မွာသူတို့ရဲ့ဖန္တီးမူ အႏုပညာ၊ သိပၸံပညာေတြက ယေန့အထိအေျဖရွာမရေသးပါဘူး။ ဥပမာ ပိရမစ္ ဘုရားေက်ာင္း Structure ေတြဟာယေန့ေခတ္ဗိသုကာေတြရွိတာကို ၁၉၄၀ေလာက္အထိအေရးတယူမရွိခဲ့သလို စိတ္ဝင္စားမူလဲမရွိခဲ့ပါဘူး။ ၁၉၄၅ခုႏွစ္ေဒါက္တာThoms ရဲ့စာအုပ္ေၾကာင့္ဒီမာယာေတြရဲ့ေနရာဟာ ကမၻာ့စိတ္အဝင္စားဆံုးေနရာျဖစ္လာခဲ့သလို အေျဖရွာမရတဲ့ေနရာတခုလဲျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဖာရိုေတြေခတ္မွာ ဒီယာမာေတြရဲ႕ၿမဳိ႕ဟာ လျပည့္ညေတြမွာ ယာဥ္ပ်ံလိုလိုအလင္းတန္းလိုလိုေတြေပၚလာတတ္သလို သူတို့ရဲ့နည္းပညာျမင့္မားမူေၾကာင့္ဘုရင္ေတြက မာယာလူမိ်ဳးေတြကိုနန္းေတာ္မွာ နည္းပညာအမတ္ေတြအျဖစ္ခန့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဖာရိုနယ္ေျမလုစစ္ပြဲေတြမွာ မာယာေတြဟာပါဝင္ခဲ့သလို နံရံေဆးေရးပန္းခ်ီေတြမွာဒီအခ်က္အားလံုးကို သိသာသြားေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မာယာလူမိ်ဳးတစုလံုးဟာေပ်ာက္ျခင္းမလွေပ်ာက္သြားခဲ့ျပီး သဘာဝေဘး ကပ္ေဘး ဘာတစ္ခုေၾကာင့္မွမဟုတ္ပဲ ျမိဳ့ႀကီးတစ္ၿမဳိ႕လံုးေျခရာလက္ရာ မပ်က္ပဲသက္ရွိေတြခ်ည္းေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဟစ္တီတီလူမ်ဳိး

မာယာလူမိ်ဳးျပီးရင္ ကမၻာ့သမိုင္းမွာဒုတိယအထူးျခားဆံုးလူမိ်ဳးစုပါ။ ေၾကးစားလူသတ္မိ်ဳးႏြယ္အျဖစ္ထင္ရွားျပီး ေရာမအီဂ်စ္ေခတ္မွာဟစ္တီတီေတြဟာရွိခဲ့ပါတယ္။လူတစ္ရာေလာက္ကို ဟစ္တီတီ၃ေယာက္ေလာက္နဲ့ သတ္ျဖတ္ႏုိင္သလို အီဂ်စ္နန္းေတာ္ရဲ့တခ်ဳိ႕ျပသနာေတြကို ဟစ္တီတီေတြကိုပဲ ေငြေၾကးေပးျပီးခိုင္းေစခဲ့ၾကပါတယ္။ ဟစ္တီတီေတြဟာဘုရင့္လက္ေအာက္ခံအျဖစ္မေနသလို သီးျခားေနခဲ့သူေတြပါ။ ဟစ္တီတီေတြဟာ သတ္ျဖတ္ရာတိုက္ခိုက္ရာမွာကမၻာ့အေတာ္ဆံုးအျဖစ္သမိုင္းဝင္ခဲ့သလို ဘုရင့္နန္းေတာ္ကစစ္သူႀကီးေတြကေတာင္ ေရာမနယ္ေျမစစ္ပြဲေတြမွာ ဟစ္တီတီေတြကိုငွားရမ္းခဲ့ရပါတယ္။

ဟစ္တီတီ ကိုဘယ္မွာေတြ႔နိုင္လဲဆို The Rock ရိုက္ခဲ့တဲ့ Scorpion King ရုပ္ရွင္ကားမွာThe Rock က ဟစ္တီတီလူမိ်ဳးတဦးအျဖစ္သရုပ္ေဆာင္ခဲ့သလို ဒါကရုပ္ရွင္ဖက္မွာပထမဆံုးဟစ္တီတီေတြကို ရိုက္ကူးခဲ့တာလို့သိရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ဟစ္တီတီေတြကလဲ နိုင္းျမစ္ေရႀကီးမူေၾကာင့္တမ်ဳိးလံုးေသဆံုးေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ရပါတယ္။ ဒီလိုပဲျမန္မာ့သမိုင္းမွာလဲဒီလိုလူမိ်ဳးစု ေတြရွိခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိအမ်ားစုသိျကတဲ့ နာဂ ပေဒါင္ ကယန္း လူမိ်ဴးေတြေပါ့။ ဒီလိုပဲျမန္မာနိုင္ငံစျဖစ္လာဖို ့အိႏၵိယမွေျပာင္းေရြ႕လူမိ်ဴးေတြအေျခခ်လာ ကတည္းက လူမိ်ဳးစုမ်ားစြာဟာတဆင့္ခ်င္းေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီထဲမွာမွလတ္တေလာမွာ ျမန္မာမွာေရာ အာရွကပါစိတ္ဝင္စားလာၾကတာကအပါတနီ ေတြပါပဲ။

အပါတနီ လူမိ်ဳးစု

အပါတနီလူမိ်ဳးစုဟာ ျမန္မာနဲ့ဘူတန္ႏိုင္ငံနယ္စပ္ အိႏၵိယနိုင္ငံ Arunachal Pradesh ျပည္နယ္အစပ္မွာေနထိုင္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာျဖစ္တည္လာဖို ့အိႏၵိယမွေျပာင္းေရြ႕လူမိ်ဳးစုေတြေခတ္ထဲက ရွိခဲ့တဲ့လူမိ်ဳးစုလို့ ယူဆထားသလို ေခတ္အဆက္ဆက္ေျပာင္းလဲစား ေသာက္လုပ္ကိုင္ေနထိုင္မူေတြရွိလာေပမယ့္ လက္ရွိျမိဳ့ျပေက်းလက္လူတန္းစားေနထိုင္မူနဲ့ေတာ့ကြာဟေနပါေသးတယ္။ ေတာင္ယာအလုပ္ ၊ အမဲလိုက္အလုပ္ေတြနဲ့ စားဝတ္ေနေရးအသက္ေမြးၾကျပီး တျခားလူမိ်ဳးစုေတြနဲ့ပတ္သက္ေလ့မရွိသလို ေပါင္းသင္းေနထိုင္ျခင္းလဲမရွိပါဘူး။

အပါတနီေတြကို ၂၀၀၁ခုနွစ္ကမၻာ့လူမိ်ဳးစုထိန္းသိမ္းေရး NGO ေတြကစစ္တမ္းေကာက္ခ်က္အရလူဦးေရ ၂ေသာင္း ဝန္းက်င္ရွိတယ္လို့ေျပာထားခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၁၅ခုနွစ္ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္မွာေတာ့ အပါတနီ လူမ်ဳိးစုဟာေထာင္ဂဏာန္းသာရွိေတာ့တာကိုသိရပါတယ္။ အနီးစပ္ဆံုးကခ်င္လူမိ်ဳးစုေတြနဲ့ ေတာင္ပတ္သက္ေလ့မရွိသလို ဘူတန္ အိႏၵိယလူမ်ဳိးစုေတြနဲ့လဲပတ္သက္ေလ့မရွိလွပါဘူး။ ဒီရိုဆို လုိ႔ေခၚတဲ့ အိႏိၵယေတာင္ၾကားဟာ အပါတနီေတြရဲ့ရြာ ေတြျဖစ္ျပီး ဟိႏၵဴဘာသာရဲ့ ေရွးေခတ္ဘာသာစကားတခုျဖစ္တဲ့ တာနီဆိုတဲ့ဘာသာစကားကိုေျပာၾကပါတယ္။ ဒီလူမိ်ဳးနဲ့ပတ္သက္ျပီးအက်ယ္တဝန့္မရွိလွသလို ျမိဳ့ျပလူအေရာက္အေပါက္လည္း နည္းလြန္းလွပါတယ္။

အပါတနီကိုလူအမ်ားစိတ္ဝင္စားလာရျခင္းအေျကာင္းက သူတို့ရဲ့အသြင္ အျပင္ေျကာင့္ပါပဲ။ အေပါက္ေတြ မ်က္နွာေဆးမွင္ ေၾကာင္ေတြက အပါတနီေတြကိုယေန့ေခတ္လူအမ်ားကိုအဆန္းတျကယ္ျဖစ္ေစတဲ့အခ်က္ပါပဲ။ ဒီအခ်က္ကိုေလ့လာၾကည့္ရာမွာ အပါတနီေတြဟာအိႏၵိယ ျမန္မာကလူမိ်ဳးစုတခ်ဳိ႕လို နားေဖာက္ႏွာေခါင္းေဖာက္မူကအလွအပ ဘာသာေရး ရိုးရာေျကာင့္လံုးဝမဟုတ္ပဲ ေရွးေခတ္အယူအဆတစ္ခုေၾကာင့္ပါပဲ။ ေရွးေခတ္သက္ဦးစံပိုင္ဘုရင္ေတြစနစ္မွာ အပါတနီအမိ်ဳးသမီးမ်ားဟာဘုရင္ နဲ့နန္းတြင္းမင္းမူထမ္းေတြရဲ့ေတာ္ေကာက္ျခင္း မယားျပဳဖို႔အေရြးခံရျခင္းေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို့ မ်က္နွာမွာေဆးမွင္ေၾကာင္ထိုးပစ္ၾကဖို့ျဖစ္လာခဲ့ၾကပါတယ္။

သမိုင္းအေထာက္အထားအရအိႏၵိယ ဘုရင္တခိ်ဳ႕ရဲ႕မိဖုရားေတြဟာ အပါတနီေတြျဖစ္ၾကျပီး အလွအပေရးရာမွာအပါတနီ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ေတာ္ေတာ္လွတဲ့လူမိ်ဳးစုအျဖစ္နာမည္ႀကီးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္အိမ္ကသမီး ၊ အစ္မ ၊ ႏွမအပိ်ဳျဖစ္တာနဲ့ခုလိုလုပ္ပစ္ေလ့ရွိသလို အမိ်ဳးသားေတြကေတာ့နားေဖာက္မူကလြဲရင္ ေဆးမွင္ေၾကာင္မထိုးၾကပါဘူး။ (ဒီအခ်က္ကို အိႏၵိယနယ္စပ္ပရဟိတသြားေရာက္ခဲ့တဲ့ Creator အဖြဲ႕နဲ့ ကခ်င္လူမိ်ဳးတခ်ဳိ႕ေျပာျပခ်က္အရသိရတာပါ ။) အစပိုင္းမွာမ်က္ႏွာတခုလံုးအျပည့္ထိုးခဲ့ျကေပမယ့္ေနာက္ ပိုင္းဘုရင္စနစ္မရွိေတာ့ခ်ိန္မွာေတာ့ အပါတနီေတြဟာတျခားလူမိ်ဳးစုေတြနဲ့အဆက္အသြယ္ျပတ္သြားသလို သီးျခားေနထိုင္လာခဲ့ၾကပါတယ္။

တကယ္တမ္းက် လူမိ်ဳးစုျခားေတြအေပၚစိတ္နာမူေၾကာင့္လို့ပဲေျပာရမယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့မ်က္ႏွာတခုလံုးေဆးျခယ္မူကေန ေလ်ွာ့ျပီးဓေလ့တခု အေနနဲ့ပဲ နွဖူးမွနွာေခါင္းအထိတေျကာင္းနဲ့အိမ္ေထာင္ျပဳထားသူေတြက အနည္းငယ္ပိုတာကလြဲရင္ မ်က္ႏွာတခုလံုးမထိုးေတာ့ပါဘူး။ ဒီလိုပဲအမိ်ဳး သမီးအမ်ားစုဟာ သူတို့ရဲ့ေမြးရာပါလွပတဲ့ရုပ္ရည္ကို ေဆးမွင္ေၾကာင္နဲ့တင္မရလို ႏွာေခါင္းမွာအေပါက္ေဖာက္ခဲ့တဲ့အထိလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အသက္ အရြယ္အလိုက္အရြယ္အစားျကီးလာရသလို လက္ရွိ တခိ်ဳ့mediaေတြမွႏွာေခါင္းပိတ္ထားလို့ ပါးစပ္နဲ့ အသက္ရွဴတယ္ဆိုတဲ့ေဖာ္ျပခ်က္ဟာအကုန္လံုးမမွန္ပါဘူး။ ဒီလို ႏွာေခါင္းအေပၚယံအျပည့္ေဖာက္ထားေပမယ့္ အသက္အရြယ္အလယ္အလတ္အထိ အသက္ရွဴလို့ရၾကသလို အသက္အရြယ္ျကီးလာမွပါးစပ္နဲ့ေလရႈၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ယေန့ေခတ္ ၂၀ရာစု နဲ့၂၁ရာစုအေရာက္မွာေတာ့ အပါတနီေတြဟာ ႏွာေခါင္းေပါက္ကိုႀကီးမားတဲ့ အေပါက္ေတြမျပဳလုပ္ျကေတာ့ပဲ ရြာရဲ့အထင္ကရ သက္ႀကီးရြယ္အို ဒါမွမဟုတ္ ရြာရဲ့ေလးစားခံအဘြားအိုေတြကသာ ႏွာေခါင္းအေပါက္ပိုျကီးဝကပါေတာ့တယ္။ အမိ်ဳးသားေတြကေတာ့ တျခားလူမိ်ဳးစုေတြနဲ့ ထူးျခားစြာကြဲျပားမူသိပ္မရွိလွပါဘူး။ ဒီလိုမ်က္နွာေဆးမွင္ထိုး ႏွာေခါင္းအေပါက္ေဖာက္ျပီးပိတ္မူေတြကသူတို့ဘဝသူတို့ အနုိင္က်င့္ခံရမူကိုမခံခ်င္လို့လုပ္ခဲ့ၾကေပမယ့္ ေခတ္အဆက္ဆက္ေျပာင္းလာခ်ိန္မွာေတာ့ ဓေလ့တစ္ခုလိုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အပါတနီေတြဟာနတ္ကိုးကြယ္မူတမိ်ဳးကိုကိုးကြယ္ျကျပီးဒီကိုးကြယ္မူကလည္း ေရွးက်တဲ့အယူအဆကိုးကြယ္မူေတြထဲပါဝင္ပါတယ္။

အပါတနီေတြဟာလဲတျခားလူမ်ဳိးစုေတြလို ေကာက္ရိတ္သိမ္းပြဲေတြရွိသလို တျခားပြဲေတာ္ေတြလည္းရွိပါတယ္။ Preeဆိုတဲ့ အကဟာ အပါတနီေတြရဲ့အကျဖစ္သလို ေဆးပညာကုသမူမွာလည္း ေလ့လာစရာအခ်က္ေတြမ်ားျပားတာကိုေတြ႔ရွိရပါတယ္။ ယေန့ေခတ္မွာေတာ့ အပါတနီေတြရဲ့ရြာေတြဟာျမိဳ့ျပတိုးခ်ဲ့မူေတြေၾကာင့္ ရွာေဖြစားေသာက္ရမူနည္းလာသလို ဒါကထိန္းသိမ္းသင့္တဲ့ အခ်က္ျဖစ္ေျကာင္း UNESCO ကေနေၾကျငာထားပါတယ္။ တဆက္ထဲမွာပဲ အပါတနီလူမိ်ဳးစုဟာ အာရွတိုက္ရဲ့ေရွးအက်ဆံုးလူမ်ဳိးစုထဲကတစ္စုအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းခံထားရသလို ကမၻာ့အဆန္းၾကယ္ဆံုးသက္ရွိလူမိ်ဳးစု ၁၀၀ထဲလည္းထည့္သြင္းျခင္းခံထားရပါတယ္။ လက္ရွိမွာ အပါတနီေတြ အဝတ္အစားအသံုးအေဆာင္ကအစ ေခတ္အေနအထားအရ ေျပာင္းလဲလာၾကတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ေရရွည္မွာေပ်ာက္ကြယ္ႏုိင္ျပီး အာရွအတြက္ေရာ ကမၻာအတြက္ပါထိန္းသိမ္းသင့္တဲ့ ေရွးေခတ္လူမိ်ဴးစုတခုျဖစ္ေနပါျပီ။

Ref : NEZCC – North East Zone
Cultural Centre
UNESCO

[ လူမိ်ဴးစုMajorလည္း မဟုတ္သလို သတၱေဗဒ Major လဲမဟုတ္တဲ့အတြက္မေတာက္တေခါက္ေလ့လာအားနဲ့ အပါတနီရြာအထိေရာက္ဖူးတဲ့ ပရဟိတအဖြဲ႔တခ်ဳိ႕ရဲ႕အကူအညီနဲ့ ဒီ Post ကိုေရးမိပါတယ္။ လိုအပ္ခ်က္မ်ားပါလ်ွင္က်ေတာ့္ထက္သိတဲ့တတ္တဲ့ပညာရွင္မ်ား အကိုအမမ်ားနား လည္ေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ]

Htet Wa Na

Leave a Reply