ဗုဒၶဘာသာ က်မ္းဂန္ေတြထဲမွာ ေဖာ္ျပထားေသာ ‘ငရဲ’အေၾကာင္း

Posted on

ငရဲကိုပါဠိေ၀ါဟာရအားျဖင္႔ နိရယ ဟုေခၚသည္။ နိ+အယ၊ နိ-မရွိေသာကင္းေသာ+အယ-ခ်မ္းသာ။ ထိုနိရာယဟူသည့္ ပါဠိကို ျမန္မာအသံ သို႔ေျပာင္းသည့္အခါ နိရာယ္=နိရဲဟုျဖစ္လာသည္။ နိရဲမွ နရဲျဖစ္လာျပီးေနာက္တြင္ နငယ္ကိုအကၡရာျဖင္႔ အသံဖလွယ္လိုက္သည့္အခါ နရဲမွငရဲျဖစ္လာေတာ့သည္။ထို႔ေၾကာင္႔နိရယမွအဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲလာေသာ ငရဲဆိုသည့္အဓိပၸာယ္ကား ခ်မ္းသာကင္းေသာ ဘုံဘ၀ဟု ဆိုလိုရင္းျဖစ္သည္။

ထိုငရဲဘုံတြင္ ငရဲထိန္းႏွင္႔ငရဲေခြးတို႔၏ႏွိပ္စက္မႈကို ထာ၀ရ ခံေနႀကရသည္။ ငရဲမီးေလာင္မႈကိုလည္း အျမဲမျပတ္ခံစားေနႀကရျပန္သည္။ ဤကဲ႔သို႔ျပင္းထန္သည္႔ ဆင္းရဲ ဒုကၡေ၀ဒနာတို႔ကို အျမဲထာ၀ရ ခံစားေနရေသာ္လည္း ကံမကုန္ေသးသမွ်အသက္ ရွင္လ်က္ထပ္ထပ္ခါျဖစ္ျပီးခံစားေနၾကရသည္။ အကုသိုလ္ကံကုန္မွသာလွ်င္ င႐ဲသားဘ၀မွေသဆုံး၍အျခားဘ၀သို႔ ကူးေျပာင္းရန္ ျဖစ္ႏုိင္သည္။

ထိုငရဲႀကီးတို႔သည္ ရွစ္ထပ္ရွိႀက၍ ကမာၻေျမႀကီး အတြင္း၀ယ္အထက္ေအာက္အဆင့္ဆင့္တည္ရွိႀကသည္။ ၎ငရဲႀကီးတို႔သည္…..

၁။ သိ၃ိၨဳင္းငရဲ= သံ+ဇီ၀+=သံ-အဖန္ဖန္+ဇီ၀=အသက္ရွင္ျခင္း။

ဤငရဲဘုံ၌ ငရဲသူ၊ ငရဲသားတို႔ သည္ အဖန္ဖန္ အထပ္ထပ္ အသတ္ခံရ၍အသက္ ျပန္ရွင္ၾကရေသာေႀကာင္႔သိ၃ိၨဳင္းငရဲဟုေခၚရျခင္းျဖစ္ သည္။ အကုလိုလ္ကံ မကုန္ေသးသမၽွတစ္ခါတည္း ေသေၾကေပ်ာက္ပ်က္မသြားဘဲ ထပ္ခါထပ္ခါ အသက္ရွင္လၽွက္ ငရဲထိန္းတို႔၏ ခုတ္ျဖတ္မႈကိုသာ ျပင္းစြာခံၾကရရွာေသာ ငရဲ

လူ႕ဘုံ၏ ေအာက္ ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ေဝးေသာအရပ္၌ တည္ရွိသည္။

၂။ ကာလသုတ္။ ကာလသုတၱ ငရဲ= ကာလ+သုတၱ=ကာလ-မည္းနက္ေသာ+သုတၱ=မ်ဥ္းေႀကာင္း

ဤ ငရဲဘုံ၌ျဖစ္ႀကရေသာ သတၱ၀ါတို႔ကိုမ်ဥ္းနက္ေၾကာင္း ႀကီးခ်၍ ပဲခြပ္ ဓါးမ လႊ စသည္တို႔ျဖင့္ ေရႊခုတ္တိုက္ လြဲအပ္ေသာေၾကာင့္ ကာလသုတ္ငရဲဟု ေခၚရျခင္း ျဖစ္သည္။ ငရဲသားတို႔ကို ငရဲထိန္းတို႔က သားေကာင္ကို ေခြးေတြ လိုက္သလို အတင္းလိုက္ၾကၿပီး ေမာဟိုက္သြားသည့္အခါ သစ္တုံးႀကီးကို သစ္ေ႐ြသမားတို႔က ခုတ္ေ႐ြၾကသကဲ့သို႔ က်က်နန မ်ဥ္းႀကိဳးခ်၍ ပက္လက္တစ္မ်ိဳး၊ ေမွာက္လ်က္တစ္မ်ိဳး၊ ဝဲယာတစ္မ်ိဳး၊ ေရွ႕ေနာက္တစ္မ်ိဳးအားျဖင့္ အကုလိုလ္ကံ မကုန္ေသးသ၍ လြတ္ခြင့္မရႏိုင္ၾကဘဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးခုတ္ေ႐ြခံၾကရေသာ ငရဲ

သၪၥိဳဝ္း ငရဲ၏ ေအာက္ ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ေဝးေသာအရပ္၌ တည္ရွိသည္။

၃။ သဃၤတငရဲ။ သံ+ဃာတ = သံ- ျပင္းထန္စြာ+ ဃာတ – ႀကိတ္ေျချခင္း။

ဤငရဲ၌ျဖစ္လာၾကသည့္ ငရဲသူ ငရဲသားသတၱ၀ါတို႔ကို အလြန္တရာ ျမင့္မား၍ အလွ်ံတေျပာင္ေျပာင္ ေတာက္ေလာင္ေနေသာ သံေတာင္ႀကီးတို႔သည္ တလိမ့္တံုးႀကီး မ်ားသဖြယ္ လွိမ့္ဆင္းလာၾကၿပီး မုန္႔မုန္႔ညက္ညက္ျဖစ္ေအာင္ ႀကိတ္ေျခၾကေသာေၾကာင့္ သဃၤာတ ငရဲဟု ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ ေအာက္ေျမအျပင္တြင္ မီးလၽွံမ်ားထလၽွက္ အထု (၉) ယူဇနာရွိေသာ သံေျမျပင္ႀကီးျဖစ္၌ ငရဲသားတို႔သည္ ထန္းပင္ငုတ္ေလးေတြစိုက္ထားသကဲ့သို႔ ခါးထိေအာင္စိုက္ထားျခင္းခံရၿပီး အေရွ႕အရပ္မွလာေသာ သံေတာင္ႀကီးက စားမည္ဝါးမည္ဆိုေနသလို တဒိန္းဒိန္း တၿခိမ္းၿခိမ္းျမည္ဟီးလ်က္ ႀကိတ္ကာႀကိတ္ကာ အေနာက္အရပ္သို႔သြားၿပီး ေနာက္ေတာင္အရပ္မွ သံေတာင္ႀကီးက ထိုနည္းအတိုင္းပင္ ႀကိတ္ကာႀကိတ္ကာေျမာက္အရပ္သို႔ သြားၿပီးလၽွင္ အေနာက္အရပ္သို႔ ေရာက္ၿပီးေသာ သံေတာင္ႀကီးကလည္း အေရွ႕အရပ္သို႔ ႀကိတ္ကာႀကိတ္ကာ ျပန္၍လာျခင္းျဖင့္ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာမွသံေတာင္ေတြ သန္းဥတုတ္သလို ဖိႏွိပ္ႀကိတ္ေခ်ေသာ္လည္း အကုသိုလ္ကံ မကုန္သမၽွငုတ္စုစု ေပၚထြက္လ်က္ ဆက္ကာဆက္ကာ အႀကိတ္ခံရရွာေသာ ငရဲ

ကာလသုတ္ ငရဲ၏ ေအာက္ ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ေဝးေသာအရပ္၌ တည္ရွိသည္။

၄။ ေရာ႐ု၀ငရဲ။ ေရာ႐ု၀ – အၿမဲငိုေၾကြးရျခင္း။

ဤငရဲ၌ျဖစ္လာသည့္ သတၱ၀ါတို႔သည္ ႀကီးက်ယ္ ျပင္းထန္လွေသာ အသံတို႔ျဖင့္ အၿမဲမျပတ္ငိုေၾကြး မည္တမ္းေနၾကရေသာေၾကာင့့္ ေရာ႐ု၀ငရဲဟုေခၚ ရျခင္းျဖစ္သည္။ ေရာ႐ုဝ ငရဲ (Raurava) – မီးေတာက္တို႔သည္ တဝုန္းဝုန္းထလ်က္ ငရဲသို႔က်ေရာက္သူတို႔၏ ဒြါရ (၉) ေပါက္မွ အတင္းဝင္ေရာက္ေလာင္ကၽြမ္းသျဖင့္ အလြန္အားငယ္စြာ တစာစာေအာ္ၾကရရွာၿပီး ျပင္းစြာငိုေႂကြးျခင္းျဖင့္ မီးေတာက္မီးလၽွံ အေလာင္ခံေနၾကရေသာ ငရဲ

သဃၤာတ ငရဲ၏ ေအာက္ ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ေဝးေသာအရပ္၌ တည္ရွိသည္။

၅။ မဟာေရာ႐ု၀ငရဲ။ မဟာ+ေရာ႐ု၀= မဟာ-ႀကီးေလးျပင္းထန္ေသာ၊ ဇာလ။ မီးေတာက္မီးလွ်ံမ်ားရွိေသာ+ ေရာ႐ု၀ = ေရာ႐ု၀ငရဲ။

ေရာ႐ု၀ငရဲထက္ ခံစားရသည့္ ဒုကၡသည္ ႀကီးမား ျပင္းထန္လြန္းေသာေၾကာင့္ မဟာေရာ႐ု၀ငရဲဟု ေခၚရျခင္းျဖစ္သည္။ မီးခိုးမ်ား ငရဲတစ္လုံးခုံး ဖုံးလြမ္းေနၿပီး ငရဲသို႔က်ေရာက္သူတို႔ကို မီးခိုးမ်ားက အတြင္းအျပင္အတင္းဝင္၍ ႏႉးႏွပ္ၾကေသာေၾကာင့္ ငရဲသူ ငရဲသားတို႔မွာ ဘာမွမတတ္ႏိုင္ၾကေတာ့ပဲ သနားစဖြယ္ အားငယ္စြာ ေအာ္ေနၾကရရွာေသာ ငရဲ

ေရာ႐ုဝ ငရဲ၏ ေအာက္ ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ေဝးေသာအရပ္၌ တည္ရွိသည္။

၆။ တာပနငရဲ။ တပ= တာပန = ပူေလာင္ေစျခင္း။

ဤငရဲသို႔ က်ေရာက္ခံစားရေသာ သတၱ၀ါတို႔ကို အလွ်ံတေျပာင္ေျပာင္ ထြက္ေနသည့္ သံတံက်င္ႀကီးထဲ၌ မလႈပ္မယွက္ ထိုင္ေနေစၿပီး တစ္ကိုယ္လံုးကို ျပင္းထန္စြာ ပူေလာင္ေစေသာေၾကာင့္ တာပနငရဲဟု ေခၚရျခင္းျဖစ္သည္။ ငရဲသို႔က်ေရာက္ေသာ သတၱဝါမ်ားကို ထန္းလုံးေလာက္ႀကီးမား၍ မီးလွျံထေသာ သံတံက်င္၌ မလႈပ္ႏိုင္ေအာင္ စိုက္ထားၿပီးလၽွင္ ထိုသံတံမွ ထြက္ေသာ မီးလၽွံတို႔က အၿမဲပူေလာင္ေစတတ္ေသာ ငရဲ

မဟာေရာ႐ုဝ ငရဲ၏ ေအာက္ ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ေဝးေသာအရပ္၌ တည္ရွိသည္။

၇။ မဟာတာပနငရဲ။ မဟာ+ တာပန = မဟာ၊ႀကီးမားျပင္းထန္ေသာ။ တာပန = တာပနငရဲ။

တာပနငရဲထက္ ပို၍ ႀကီးမား ျပင္းထန္ေသာ ေၾကာင့္ မဟာတာပနငရဲဟု ေခၚရျခင္းျဖစ္သည္။ မီးလွ်ံထေနေသာ သံေတာင္ႀကီးႏွင့္ ထိုသံေတာင္၏ေအာက္ေျခ၌ သံတံက်င္မ်ား စိုက္ထူထားၿပီး ငရဲသူ ငရဲသားမ်ားကို ငရဲထိန္းမ်ားက သံေတာင္ေပၚသို႔ မတက္တက္ေအာင္ ႐ိုက္ႏွက္၍ တင္ၾကၿပီး သံေတာင္ေပၚသို႔ ေရာက္ေသာအခါ ကံၾကမၼာအေလ်ာက္ ေလမုန္တိုင္းေပၚေပါက္၍ ထိုေလမုန္တိုင္းက ေတာင္ေျခ၌ရွိေသာ တံက်င္ေပၚေရာက္ေအာင္ တိုက္လႊင့္ခ်လိုက္သျဖင့္ တံက်င္အဖ်ား၌ ကားခနဲ စူးဝင္ျခင္းခံၾကရရွာေသာ ငရဲ

တာပန ငရဲ၏ ေအာက္ ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ေဝးေသာအရပ္၌ တည္ရွိသည္။

၈။ အ၀ီစိငရဲ = န + ၀ီစိ = န၊ မရွိျခင္း။ ၀ီစိ၊အၾကားအလပ္၊ လစ္လပ္ေသာေနရာ။

ထိုငရဲႀကီး၌ ငရဲသတၱ၀ါတုိ႔ကို ငရဲမီးလွ်ံအဆင္းဒုကၡအားျဖင့္ အၾကားအလပ္မရွိေသာေၾကာင့္ အ၀ီစိငရဲဟုေခၚ ရျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုအ၀ီစိငရဲႀကီး၏ အလယ္တည့္တည့္တြင္ ငရဲမႀကီးေခၚ ငရဲတိုင္းျပည္ (သို႔) ငရဲေနျပည္ေတာ္ ႀကီးတည္ရွိ၍ ထုထည္ကိုးယူဇနာရွိ၍ သံတံတိုင္းျဖင့္၀ိုင္းရံထားသည္။ အထက္ႏွင့္ေအာက္၊ ေတာင္ ႏွင့္ေျမာက္၊ အေရွ႕ႏွင့္ အေနာက္၊ အထက္မ်က္ႏွာျပင္၊ ေအာက္မ်က္ႏွာျပင္ ယူဇနာတစ္ရာစီရွိသည္။ ၎ကို ထုကုိးယူဇနာရွိေသာ သံျပားႀကီးမ်ားျဖင့္ ပိတ္ထားသည္။ ထိုအ၀ီစိငရဲႀကီးသည္ေလးေထာင့္ပံုသ႑ာန္ရွိသည့္ သံေသတၱာႀကီးႏွင့္တူသည္။

ထိုအ၀ီစိငရဲႀကီးသို႔ ကံႀကီး ထုိက္ထားၾကေသာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခံစားၾကရမည့္ ႏွစ္ႀကီးသမား ငရဲသားတုိ႔ က်ေရာက္ၾကရသည္။ ႀကီးမားသည့္ အျပစ္က်ဴးလြန္သူတို႔ က်ခံရေသာေၾကာင့္ မဟာ အ၀ီစိငရဲဟု ေခၚရျပန္သည္။ ငရဲသူ ငရဲသားတို႔ သည္ သံေသတၱာအတြင္းမုန္႔ညွင္းေစ့မ်ားထည့္၍ သိပ္ထားသကဲ့သို႔ တစ္ခဲနက္ျပည့္က်က္ၿပီးေနသည့္အတြက္ ေနရာမလပ္ ၾကားမလပ္ေခ်။

အ၀ီစိငရဲႀကီး၌ အရပ္ ေလးမ်က္ႏွာတို႔တြင္ သံ တံခါးႀကီးေလးခုရွိၿပီး အကုသုိလ္ကံကုန္၍ကၽြတ္ လြတ္ခြင့္ရသည့္သတၱ၀ါရွိခဲ့လွ်င္ ထိုတံခါးႀကီးမွာ အလိုလိုပြင့္သြားၿပီး ထိုသတၱ၀ါထြက္ခြင့္ရသည္။ ထိုသို႔ပြင့္သြားေသာ္လည္း အကုသိုလ္ကံမကုန္ေသးသည့္ သတၱ၀ါတို႔ကား ထြက္၍မရေခ်။

မီးေတာက္မီးလၽွံမ်ား အၾကားမရွိပဲ ငရဲတစ္ခုလုံး မီးလၽွံမ်ား ဆက္ေနၿပီး ငရဲသားခ်င္းလည္း ဝါးက်ည္ေတာက္အတြင္း မုန္ၫွင္းေစ့ကေလးေတြ ျပည့္က်ပ္ေနသကဲ့သို႔ အၾကားမရွိ ျပည့္က်ပ္ေနေအာင္ ဆင္းရဲဒုကၡ အၾကားအရွိ၊ ဒုကၡမွ လြတ္ကင္း၍ ခ်မ္းသာခြင့္ လုံးဝမရႏိုင္ဘဲ မီးလၽွံ၊ သတၱဝါ၊ ဆင္းရဲျခင္း ဒုကၡဤသုံးမ်ိဳးတို႔ဆက္စပ္ေနေသာ အဝီစိငရဲ ျဖစ္သည္။ ငရဲက်ရာတြင္ အဝီစိကိုတန္းက်သူ နည္း၏။ ကံႀကီးထိုက္သူေတြေလာက္သာ တန္းက်သည္။

မဟာတာပန ငရဲ၏ ေအာက္ ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ေဝးေသာအရပ္၌ တည္ရွိသည္။

ငရဲငယ္မ်ား
ငရဲႀကီးရွစ္ထပ္၌ တစ္ထပ္လွ်င္ တစ္မ်က္ႏွာစီ ၌ ဥႆဒ ငရဲငယ္ ေလးထပ္စီ ၿခံရံထားသည့္ အတြက္ ငရဲႀကီး တစ္ထပ္တြင္ ငရဲငယ္ ၁၆ ထပ္ရွိ၍ ငရဲႀကီးရွစ္ထပ္တြင္ ငရဲငယ္ ၁၂ထပ္ ရွိေလသည္။ ထိုငရဲငယ္ေလးထပ္သည္ကား
၁။ ဘင္ပုပ္ငရဲ။
၂။ ျပာပူငရဲ။

၃။ လက္ပံေတာငရဲ။
၄။ သန္လ်က္ေတာငရဲ တို႔ျဖစ္ၾကသည္။
ထိုငရဲငယ္ေလးမ်ဳိးတို႔အျပင္ ေ၀တၱရဏီ = ႀကိမ္ပိုက္ေခ်ာင္းငရဲ။ ေဘာဟကုမၻီ = ေၾကးအိုးငရဲစသည့္ ငရဲငယ္တို႔လည္း ရွိၾကေသးသည္။ ဤမွ်ေလာက္ ဆင္းရဲဒုကၡႀကီးမားလြန္းလွသည့္ ငရဲဒုကၡတို႔ကို အဖန္ဖန္အထပ္ထပ္ သံုးေဆာင္ဆင္ျခင္၍ အကုသိုလ္မေကာင္းမႈမ်ား မျပဳမိေအာင္ သံုးသပ္ဆင္ျခင္၍ အကုသိုလ္မေကာင္းမႈမ်ား မျပဳမိေအာင္ သတိႏွင့္ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္လွသည္။

ငရဲသက္တမ္း
ငရဲသားတို႔၏ သက္တမ္းကို လူတုိ႔၏ ႏွစ္လ ရက္တို႔ျဖင့္ ေရတြက္ပံုေရတြက္နည္းကို ဇိနလကၤာရဋီကာ၌ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအတိုင္းျပဆိုထားသည္။

၁။ လူတို႔၏အႏွစ္ကိုးသန္းသည္ သိဥၨဳိင္းငရဲ၌ တစ္ရက္ျဖစ္သည္။ သိဥၨဳိင္းငရဲ၏သက္တမ္းသည္ ငရဲသက္တမ္းျဖင့္ အႏွစ္ ၅၀၀ ရွိသည္။

၂။ လူတို႔၏ အႏွစ္ ၃ ကုေဋ ၆သန္းသည္ ကာလသုတ္ငရဲ၌ တစ္ရက္ျဖစ္သည္။ ကာလသုတ္ငရဲသည္ ငရဲသက္တမ္းအားျဖင့္ အႏွစ္
၁၀၀၀ ရွိသည္။

၃။ လူတုိ႔၏အႏွစ္ ၁၄ကုေဋသံုးသန္းသည္ သဃၤာတငရဲ၌ တစ္ရက္ျဖစ္သည္။ သဃၤာတငရဲသည္ ငရဲသက္တမ္းအားျဖင့္ အႏွစ္၂၀၀၀ ရွိသည္။

၄။ လူတို႔၏ ၅၇ ကုေဋ ၆သန္းသည္ ေရာ႐ု၀ ငရဲ၌ တစ္ရက္ျဖစ္သည္။ ေရာ႐ု၀ငရဲ သည္ငရဲ သက္တမ္းျဖင့္ အႏွစ္ ၄၀၀၀ ရွိသည္။

၅။ လူတို႔၏ႏွစ္ေပါင္း ၂၃၀ ကုေဋ ၄ သန္း သည္ မဟာေရာ႐ု၀ငရဲ၌တစ္ရက္ျဖစ္သည္။ မဟာေရာ႐ု၀ငရဲသည္ ငရဲသက္တမ္းအားျဖင့္ အႏွစ္ ၈၀၀၀ ရွိသည္။

၆။ လူတို႔၏ႏွစ္ေပါင္း ၉၂၁ကုေဋ ၆သန္းသည္ တာပနငရဲ၌ တစ္ရက္ျဖစ္သည္။ တာပနငရဲ သည္ ငရဲသက္တမ္းအားျဖင့္ အႏွစ္ ၁၆၀၀၀
ရွိသည္။

၇။ လူတို႔၏ႏွစ္ေပါင္း ၃၆၈၆ကုေဋ ၄သန္းသည္ မဟာတာပနငရဲ၌ တစ္ရက္ျဖစ္သည္။ မဟာတာ ပနငရဲသည္ ငရဲသက္တမ္းအားျဖင့္ အႏွစ္ ၃၂၀၀၀ရွိသည္။

၈။ လူတို႔၏ႏွစ္ေပါင္း ၁၃၇၄၅ကုေဋ ၆သန္းသည္ အ၀ီစိငရဲ၌ တစ္ရက္ျဖစ္သည္။ အ၀ီစိငရဲသည္ ငရဲသက္တမ္းျဖင့္ အႏွစ္ ၆၄၀၀၀ရွိသည္။ ထိုႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ေသာင္းေလးေထာင္သည္ အႏၱရကပ္တစ္ကပ္ ရွိေလသည္။ ဤသည္မွာ အပါယ္ေလးဘံုမွ ငရဲဘံုအေၾကာင္းကို သိသာ႐ုံမွ်တင္ျပလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။

သက်၀ံသ
ဗုဒၶ၀ါဒအုတ္ျမစ္ ၁၀၀
ေမာင္ဝိဇၹာ “ဗုဒၶ ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္း”
ဦးျမတ္ေက်ာ္(ျမန္မာစာေကာ္မရွင္)“၃၁ဘုံခရီးသည္”

Leave a Reply