ကမာၻတစ္လႊားက ထူးေထြ ဆန္းျပား သစ္ပင္မ်ားအေၾကာင္း

Posted on

ေရးသားသူ – ေမာင္သာ (ေရွးေဟာင္းသုေတသန)

ကမၻာေပၚတြင္ သစ္ပင္မရွိေသာ ႏိုင္ငံ လုံး၀မရွိေသာ္လည္း ထူးထူးျခားျခား ေပါက္ေရာက္ေနသည့္ သစ္ပင္မ်ားသည္ ကား ႏိုင္ငံတိုင္းတြင္မရွိႏိုင္ပါေခ်။သစ္ပင္မွန္သမွ် ေျမမွေပါက္ၾကသည္သာ ၿဖစ္ၾကေသာ္လည္း ပုံမွန္ မဟုတ္ဘဲ ထူးျခား ေန သည့္ သစ္ပင္မ်ားကို စာရင္းျပဳစုကာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ပုံမွန္ မဟုတ္ေသာ သစ္ပင္မ်ား(Unusal Trees)အမည္ျဖင့္ စာရင္း တစ္ခု ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ထိုစာရင္းကိုမွီျငမ္းလ်က္ ကလက္ဘ္ ကြမ္ပတြန္ (Caleb Compton)က ကမၻာအႏွံ႕ရွိ ထူးေထြ ဆန္း ျပား သစ္ပင္မ်ားကို စုစည္း တင္ျပခဲ့သည္။

၁၀။ ပုလင္းပုံ အပင္မ်ား(Bottle Trees)

နမ္မီးဘီးယားႏိုင္ငံတြင္ ထူးျခားေသာ ပုလင္းပုံျဖစ္ေနသည့္ သစ္ပင္မ်ား သည္ ကမၻာေျမျပင္ေပၚတြင္ သက္ရွိ သတၱ၀ါ မ်ားအား အသက္ေသေစႏိုင္သည္ အထိ အႏၱရာယ္ႀကီးမားေသာ အပင္မ်ိဳးစိတ္ တစ္ခု အျဖစ္ ထင္ရွားလွေပသည္။ထိုအပင္မွ ထြက္ရွိေသာ ႏို႕ႏွစ္ေရာင္ သစ္ေစးသည္ အဆိပ္ျပင္းထန္သျဖင့္ ေရွးယခင္ကာလ မ်ားတြင္ ခ်ဳံခို တိုက္ခိုက္သူမ်ားက ျမားဆိပ္ အျဖစ္ အသုံးျပဳခဲ့ၾကသည္။

ထိုအပင္မ်ားသည္ ပုလင္းပုံမ်ားႏွင့္ တူေနေသာေၾကာင့္ ပုလင္းပင္(Bottle Tree) ဟုေခၚဆိုၾက သည္။ ထိုအပင္မ်ားသည္ နမ္မီးဘီးယား ႏိုင္ငံ ကႏၱာရမ်ားအတြင္း ရွိေနသည့္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားတြင္ အမ်ားဆုံးေပါက္ ေရာက္လ်က္ရွိသည္။ပုလင္းပင္၏ အပြင့္မ်ားသည္ထူးျခားစြာ လွပၾကၿပီး အပြင့္မ်ား၏ အလယ္တြင္ ပန္းေရာင္၊အျဖဴေရာင္၊ အနီရင့္ေရာင္မ်ား ရွိၾကသည္။

၉။ ၀ါ၀ိုနာ (Wawona)

အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ယိုးစ္မိုက္ အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္အတြင္း မရီပိုစာ သစ္ေတာအုပ္အတြင္းတြင္ ပင္လယ္ကမ္းေျခမ်ား တြင္ ေပါက္ေရာက္ေလ့ရွိသည့္ သစ္နီပင္ တစ္ပင္ရွိသည္။ထိုသစ္နီပင္အား ၀ါ၀ိုနာ ဟု အမည္ေပးထားသည္။ ထို အပင္၏ ပင္စည္ တြင္ တိုးလွ်ိဳးေပါက္ ေဖာက္ထားသည့္ လိုဏ္ေခါင္းတစ္ခုရွိေနသည္။ထိုအပင္အား ၁၈၈၁ ခုႏွစ္တြင္ ပင္စည္ ကိုေဖာက္ထြင္း ကာခုတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ၀ါ၀ိုနာသည္ကမၻာလွည့္ ခရီးသြားတို႕ စိတ္၀င္တစားလာေရာက္ၾကည့္ရႈၾကသည့္ ေနရာ တစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၁၉၆၉ ခုႏွစ္တြင္ အပင္၏ ထိပ္ပိုင္းတစ္ခုလုံးတြင္ ႀကီးမားေသာ ႏွင္းခဲမ်ား ဖုံးအုပ္လာသျဖင့္ ခုတ္လွဲခဲ့ရသည္။ ယင္း အခ်ိန္တြင္ ထိုသစ္နီပင္၏ သက္တမ္းကို ႏွစ္ ၂၃၀၀ ဟု ခန္႕မွန္းခဲ့ၾကသည္။

၈။ ဘိုဘက္ အပင္မ်ား(Baobab)

မ်ိဳးတုန္းလုနီးပါးျဖစ္ေနသည့္ ဘိုဘက္ဟု ေခၚဆိုသည့္ အပင္မ်ားကို မာဒါဂါစကာႏိုင္ငံ တြင္သာ ထူးျခားစြာ ေတြ႕ျမင္ ၾက ရသည္။ထိုအပင္မ်ား၏ သက္တမ္းသည္ ႏွစ္ တစ္ေထာင္ခန္႕ျဖစ္သည္။အပင္အမ်ားစုသည္ မီတာ ၈၀ ခန္႕ ျမင့္ၾကၿပီး ပင္စည္ လုံးပတ္သည္ ၂၅ မီတာခန္႕ရွိသည္။ေဖာင္းကားေနေသာ ပင္စည္မ်ားသည္ အပင္မ်ား ရွင္သန္မႈအတြက္ လိုအပ္ေသာ ေရ ဓာတ္ကို မိုးေခါင္ေရရွား ကာလမ်ားမွာပင္ ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ၾကသည္။ ဘိုဘက္ပင္မ်ား အပြင့္ပြင့္ခ်ိန္တြင္ အပြင့္မ်ားသည္ ၂၄ နာရီမွ်သာ ခံၾကသည္။ ဘိုဘက္ပန္းပြင့္မ်ားကို မာဒါဂါစကာ ႏိုင္ငံသုံး ၁၀၀ ဖရန္႕ ေငြစကၠဴေပၚတြင္ ရိုက္ႏွိပ္ထားသည္။

၇။ ပိုးျခည္ ပင္(Silk Cotton)

ပိုးျခည္ အပင္ဟု ေခၚဆိုၾကသည့္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွ ကမၻာေက်ာ္ သစ္ပင္ႀကီးသည္ ပိုးျခည္မွ်င္ႏွင့္ ပတ္သက္ျခင္း မရွိပါေခ်။အလြန္ ထူးျခားသည့္ ထိုအပင္ႀကီးကို ျမင္ရသူတိုင္း အမွန္ပင္ အံ့ၾသၾကရသည္။အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ သို႕ခရီး ထြက္ၾကသူအမ်ားစု သြားေရာက္ၾကည့္ရႈေလ့ရွိသည့္ ထို သစ္ပင္ႀကီးသည္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံ၊ တာပရိုမ္(Ta Prohm) ဘုရား ေက်ာင္းအတြင္းတည္ရွိေနသည့္အျပင္ ဘုရားေက်ာင္း၏ အမွတ္လကၡဏာ တစ္ခုအျဖစ္ ထင္ရွားသည္။

ပိုးျခည္ပင္၏ ႀကီးမား ေသာ အျမစ္မ်ားသည္ ေရွးေဟာင္း ဘုရားေက်ာင္းေတာ္ အေဆာက္အအုံကို ရစ္ပတ္ထားသည့္အျပင္ အပင္ႀကီးသည္ စိတ္၀င္စားဖြယ္ ေကာင္း ေအာင္ျမင့္ျမင့္မားမား ရွိေနေပသည္။ ယင္းအပင္ႀကီးသည္ သဖန္းပင္မ်ိဳးႏြယ္အပင္တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ထူးျခားစြာ ေပါက္ေရာက္ေနသည့္ ထိုပိုးျခည္ပင္သည္ ကမၻာ့ ကုလသမဂၢ၊ ယူနက္စ္ကို အဖြဲ႕က ကမၻာ့ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္တစ္ခုအျဖစ္သတ္မွတ္ထားေသာ ေရွးေဟာင္း တာပရိုမ္(Ta Prohm) ဘုရား ေက်ာင္းႏွင့္ အတူ ထင္ရွားထူးျခားလွေပသည္။

၆။ ကယ္လ္လီဖိုးနီးယား သစ္နီပင္ (Hyperion)

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ၊ ကယ္လ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္တြင္ေပါက္ေရာက္ေသာ သစ္နီပင္မ်ားသည္ ကမၻာေပၚတြင္ အျမင့္ ဆုံး အပင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ယင္းတို႕သည္ အမ်ားအားျဖင့္ သက္တမ္း ႏွစ္ ၁၈၀၀ မွ ၂၀၀၀ အထိ ရွင္သန္ႏိုင္ၾကၿပီး ၁၁၅ ဒသမ ၅ မီတာ အထိျမင့္မားကာ လုံးပတ္ ၉ မီတာ အထိရွိၾကသည္။

ထို႕ေၾကာင့္ သစ္နီပင္တို႕သည္ ေလဘာတီ ရုပ္ထုထက္ တိုက္ ငါးထပ္စာမွ် (ေပ ၇၅ နီးပါး) ပိုျမင့္သည္။ ယခုအခါတြင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံရွိ သစ္နီပင္မ်ား၏ ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႕သည္ ခုတ္လွဲ ခံၾကရၿပီးျဖစ္ရာ ထိုဧရာမ သစ္ပင္ႀကီးမ်ားကို ထိန္းသိမ္းရန္ လိုအပ္လ်က္ရွိေနေပသည္။

၅။ ပီဂ်ီေဘး ထန္းပင္ (Pejibaye palm)

ေတာင့္တင္းေသာ အနက္ေရာင္ ဆူးခၽြန္မ်ားသည္ အပင္ ေျခရင္းမွသည္ ထိပ္ဖ်ားတိုင္ေအာင္ ပင္စည္ ပတ္လည္တြင္ အတန္းလိုက္ ရွိေနသည့္ ပီဂ်ီေဘး ဟုေခၚသည့္ ထန္းပင္မ်ိဳးတို႕၏ မူလရင္းျမစ္သည္ အေမရိက ဗဟို ႏွင့္ အလယ္ပိုင္းမွ ျဖစ္ ေသာ္လည္း ေကာ့စကာရီကာႏွင့္ နီကာရာဂြာႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရွိၾကရသည္။

မီတာ ၂၀ အထိျမင့္မားၾကၿပီး အရြက္ မ်ားသည္ ၃ မီတာ အထိရွည္လ်ားၾကသည္။ပီဂ်ီေဘးတို႕၏ မူလေနရာ အေမရိကတြင္ ပီဂ်ီေဘးပင္၏ အသီးမ်ားကို အခ်ဥ္ ေဖာက္ကာ စားသုံးေလ့ရွိၾကသည္။ေဒသခံမ်ား၏ အဓိက စားစရာတစ္ခုလည္းျဖစ္ေပသည္။ ယေန႕အခ်ိန္တြင္ အခ်ဥ္ေဖာက္ ထားေသာ ပီဂ်ီေဘးသီးမ်ားကို လူႀကိဳက္မ်ားလွေပသည္။

၄။ ပိုလန္ သစ္ေကြး (Crooked Trees)

ပိုလန္ ႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္း၊ဂရီဖီႏို ေဒသ အနီးတြင္ ပင္စည္မ်ားေကြးေနေသာ အပင္ ၄၀၀ ခန္႕ကို ျမင္ေတြ႕ႏိုင္သည္။
ထိုအပင္မ်ားေကြးေနျခင္းအေၾကာင္းကို မည္သူမွ် အတိအက် မသိရွိၾကေသာ္လည္း အမ်ားစုက ထိုအပင္မ်ားအား စက္ကိရိ ယာ တစ္ခုခုျဖင့္ ေကြးေနေအာင္ျပဳလုပ္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ယူဆၾကသည္။အခ်ိဳ႕ကလည္း ပရိေဘာဂမ်ား၊ သေဘၤာ ေအာက္ ပိုင္း တံကူ မ်ား၊လွည္း တံပိုးမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ရည္၇ြယ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း သုံးသပ္ၾကသည္။

တစ္စုံတစ္ဦး ေသာ ပုဂၢိဳလ္က ထိုအပင္မ်ား စိုက္ပ်ိဳးေနခဲ့ျခင္းျဖစ္ရာ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီးျဖစ္ပြား လာျခင္းေၾကာင့္ သူ၏ သစ္ေကြးပင္မ်ား လုပ္ေဆာင္ေနမႈ ရပ္တံ့သြားခဲ့၊ အဆုံးသပ္သြားခဲ့သည္ဟုလည္း ထင္ျမင္ ၾကသည္။ယခုအခါ တြင္မူ ထိုသစ္ေကြးမ်ားသည္ ထူးဆန္းအံ့ဖြယ္ တစ္ခုအ ျဖစ္ တည္ရွိေနေပသည္။

၃။ ေတာင္အာဖရိက ဘိုဘက္ (Sunland boabab )

ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံ၊ လင္ပိုပိုျပည္နယ္တြင္ရွိေနသည့္ ဘိုဘက္ပင္ တစ္ပင္ကို ဘားဆိုင္တစ္ခုအျဖစ္ဖြင့္လွစ္ ထား သည္။မိုဂ်က္ဂ်ီစကေလာဖ္ အနီးတြင္ရွိသည့္ ထိုဘက္ဘိုပင္သည္ ၁၉၃၃ ခုႏွစ္ ကတည္းက သဘာ၀အေလ်ာက္ အေခါင္း ေပါက္ႀကီးတစ္ခုျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထိုအေခါင္းေပါက္အတြင္း၀ယ္ လူ ၁၅ ေယာက္သို႕ မဟုတ္ အေယာက္ ၂၁ ခန္႕ ထိုင္ႏိုင္ သည့္ အရက္ေရာင္းသည့္ ဘားအငယ္စားတစ္ခုကိုဖြင့္ထားသည္။

ထိုဘိုဘက္ပင္သည္ ေတာင္အာဖရိကတြင္ အျမင့္ဆုံး အပင္ တစ္ပင္ျဖစ္၍ အာဖရိက တစ္တိုက္လုံးတြင္ ပင္စည္ အႀကီးဆုံးသစ္ပင္ လည္းျဖစ္ေပသည္။လုံးပတ္ ၄၇ မီတာရွိၿပီး အျမင့္မွာ မီတာ ၈၀ ျဖစ္သည္။လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၆၀၀၀ က ေပါက္ေရာက္ခဲ့သည့္ အပင္တစ္ပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ခန္႕မွန္းၾကသျဖင့္ ကမၻာ့ အသက္ အႀကီးဆုံးအပင္တစ္ပင္လည္းျဖစ္ေပသည္။

၂။ ဘာမိစ္ ထင္းရွဴး(The Burmis tree)

ဘာမီစ္ ထင္းရွဴးပင္ သည္ ကေနဒါႏိုင္ငံ၊အယ္လ္ဘာတာ အနီးတြင္ ရွိေနၿပီး ၁၉၇၀ ခုႏွစ္ကတည္းက ေသဆုံးေန ေသာ အပင္ တစ္ပင္ျဖစ္သည္။သို႕ေသာ္လည္းဘာမီစ္သည္ ယေန႕တိုင္ ေသဆုံးသည့္ သြင္ျပင္မရွိဘဲ ေျမျပင္ေပၚတြင္ ရပ္ တည္လ်က္ရွိေနသည္။ဘာမီစ္ ထင္းရွဴးပင္ ေသခဲ့ခ်ိန္တြင္ အပင္၏ သက္တမ္းကို ႏွစ္ ၆၀၀ မွ ၇၅၀ အတြင္းဟု ခန္႕မွန္း ခဲ့ၾက သည္။၁၉၉၈ ခုႏွစ္ တြင္ ျပင္းထန္ေသာ ေလတိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ ဘာမီစ္ အပင္ႀကီးသည္ ေျမျပင္ေပၚသို႕ လဲက်ခဲ့ေသာ္ လည္း ေဒသခံမ်ားက ျပန္လည္ ေထာင္မတ္ခဲ့ၾကသည္။

ထိုသို႕ ေထာင္မတ္ထားၿပီး မၾကာမီ လူတစ္ေယာက္က ဘာမီစ္၏ အကိုင္း တစ္ကိုင္းကို ခ်ိဳးဖဲ့သြားခဲ့သျဖင့္ ေဒသခံ မ်ားက က်ိဳးသြားေသာ အကိုင္းကို ျပန္ဆက္ကာ ဘာမီစ္ပင္ သက္တမ္းၾကာရွည္ေရးအတြက္ ေစာင့္ေရွာက္မႈျပဳခဲ့သည္။ ဘာမီစ္ပင္ႀကီးသည္ ဤ ကမၻာေပၚတြင္ ဓာတ္ပုံရိုက္ကူးျခင္း အခံရဆုံး သစ္ပင္မ်ားထဲတြင္ တစ္ပင္ အပါအ၀င္ျဖစ္ေပသည္။

၁။ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္စာရင္း၀င္ ကႏၱာရပင္

ကမၻာ့ကုလသမဂၢ၊ ပညာေရး၊သိပၸံႏွင့္ယဥ္ေက်မႈ အဖြဲ႕(UNESCO) က ဘာရိန္းႏိုင္ငံမွ ကႏၱာရအတြင္း ေပါက္ ေနသည့္ အပင္ႀကီးတစ္ပင္ကို ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္စာရင္း၀င္ ေနရာအျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့သည္။ ထိုအပင္သည္ ခန္႕မွန္းေျခ သက္တမ္း ႏွစ္ ၄၀၀ ေက်ာ္ၿပီျဖစ္ကာ ၉ ဒသမ ၇၅ မီတာခန္႕ျမင့္သည္။ဘာရိန္းႏိုင္ငံ၏ သဲကႏၱာရအတြင္း ရွိေနကာ ထိုအပင္၏ ေလးမိုင္ပတ္လည္တြင္ မည္သည့္ အပင္မွ် မေပါက္ေရာက္ႏိုင္ၾကပါေခ်။ ေျမေအာက္ ေရေၾကာ လုံး၀ မရွိသည့္ ထိုေနရာတြင္ တစ္ပင္တည္း ထူးျခားစြာေပါက္ေရာက္ရွင္သန္ေနသျဖင့္အံ့ဖြယ္ သစ္ပင္ တစ္ပင္ျဖစ္ လာရ ေပသည္။

သို႕ေသာ္လည္း အပင္၏ ေရေသာက္ျမစ္မ်ားက ကႏၱာရ ေအာက္ေျခ ၊ ေရရွိသည့္ ေနရာအထိ ထိုး၀င္ ေနႏိုင္ ေၾကာင္းလည္း ယူဆၾကသည္။ထိုအပင္အား အင္တာနက္ (Google Earth) တြင္ရွာေဖြ ၾကည့္ရႈႏိုင္သည္။ကမၻာအႏွံ႕မွ ခရီး သြား ငါးေသာင္း ခန္႕သည္ ထိုအပင္ႀကီးအား ႏွစ္စဥ္လာေရာက္ၾကည့္ရႈေလ့ရွိၾကသည္။

ေဒသခံမ်ားကမူ ထိုအပင္ႀကီး ေပါက္ ေရာက္ေနသည့္ ေနရာသည္ ေအဒင္ ဥယ်ာဥ္ရွိခဲ့သည့္ ေနရာဟု ယုံၾကည္ထားၾကသည္။ လူသားတို႕ ေနထိုင္ရာ ဤ ကမၻာသည္ ဆန္းၾကယ္မႈမ်ားစြာ ရွိေနသည္ျဖစ္ရာ ထူးထူးျခားျခား ေပါက္ေရာက္ေနသည့္ သစ္ပင္မ်ားသည္လည္း လူသားတို႕ စိတ္၀င္စားစရာ၊ သုေတသန ျပဳဖြယ္ရာမ်ား ျဖစ္လာၾကရေပသည္။

ေမာင္သာ(ေရွးေဟာင္းသုေတသန)


ကမ္ဘာတစ်လွှားက ထူးထွေ ဆန်းပြား သစ်ပင်များအကြောင်း (unicode)

ရေးသားသူ – မောင်သာ (ရှေးဟောင်းသုတေသန)

ကမ္ဘာပေါ်တွင် သစ်ပင်မရှိသော နိုင်ငံ လုံးဝမရှိသော်လည်း ထူးထူးခြားခြား ပေါက်ရောက်နေသည့် သစ်ပင်များသည် ကား နိုင်ငံတိုင်းတွင်မရှိနိုင်ပါချေ။သစ်ပင်မှန်သမျှ မြေမှပေါက်ကြသည်သာ ဖြစ်ကြသော်လည်း ပုံမှန် မဟုတ်ဘဲ ထူးခြား နေ သည့် သစ်ပင်များကို စာရင်းပြုစုကာ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ပုံမှန် မဟုတ်သော သစ်ပင်များ(Unusal Trees)အမည်ဖြင့် စာရင်း တစ်ခု ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ထိုစာရင်းကိုမှီငြမ်းလျက် ကလက်ဘ် ကွမ်ပတွန် (Caleb Compton)က ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ ထူးထွေ ဆန်း ပြား သစ်ပင်များကို စုစည်း တင်ပြခဲ့သည်။

ပုလင်းပုံ အပင်များ(Bottle Trees)

နမ်မီးဘီးယားနိုင်ငံတွင် ထူးခြားသော ပုလင်းပုံဖြစ်နေသည့် သစ်ပင်များ သည် ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်တွင် သက်ရှိ သတ္တဝါ များအား အသက်သေစေနိုင်သည် အထိ အန္တရာယ်ကြီးမားသော အပင်မျိုးစိတ် တစ်ခု အဖြစ် ထင်ရှားလှပေသည်။ထိုအပင်မှ ထွက်ရှိသော နို့နှစ်ရောင် သစ်စေးသည် အဆိပ်ပြင်းထန်သဖြင့် ရှေးယခင်ကာလ များတွင် ချုံခို တိုက်ခိုက်သူများက မြားဆိပ် အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

ထိုအပင်များသည် ပုလင်းပုံများနှင့် တူနေသောကြောင့် ပုလင်းပင်(Bottle Tree) ဟုခေါ်ဆိုကြ သည်။ ထိုအပင်များသည် နမ်မီးဘီးယား နိုင်ငံ ကန္တာရများအတွင်း ရှိနေသည့် တောင်တန်းဒေသများတွင် အများဆုံးပေါက် ရောက်လျက်ရှိသည်။ပုလင်းပင်၏ အပွင့်များသည်ထူးခြားစွာ လှပကြပြီး အပွင့်များ၏ အလယ်တွင် ပန်းရောင်၊အဖြူရောင်၊ အနီရင့်ရောင်များ ရှိကြသည်။

ဝါဝိုနာ (Wawona)

အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ယိုးစ်မိုက် အမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်း မရီပိုစာ သစ်တောအုပ်အတွင်းတွင် ပင်လယ်ကမ်းခြေများ တွင် ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည့် သစ်နီပင် တစ်ပင်ရှိသည်။ထိုသစ်နီပင်အား ဝါဝိုနာ ဟု အမည်ပေးထားသည်။ ထို အပင်၏ ပင်စည် တွင် တိုးလျှိုးပေါက် ဖောက်ထားသည့် လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုရှိနေသည်။ထိုအပင်အား ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ပင်စည် ကိုဖောက်ထွင်း ကာခုတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ ဝါဝိုနာသည်ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွားတို့ စိတ်ဝင်တစားလာရောက်ကြည့်ရှုကြသည့် နေရာ တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် အပင်၏ ထိပ်ပိုင်းတစ်ခုလုံးတွင် ကြီးမားသော နှင်းခဲများ ဖုံးအုပ်လာသဖြင့် ခုတ်လှဲခဲ့ရသည်။ ယင်း အချိန်တွင် ထိုသစ်နီပင်၏ သက်တမ်းကို နှစ် ၂၃၀၀ ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။

ဘိုဘက် အပင်များ(Baobab)

မျိုးတုန်းလုနီးပါးဖြစ်နေသည့် ဘိုဘက်ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အပင်များကို မာဒါဂါစကာနိုင်ငံ တွင်သာ ထူးခြားစွာ တွေ့မြင် ကြ ရသည်။ထိုအပင်များ၏ သက်တမ်းသည် နှစ် တစ်ထောင်ခန့်ဖြစ်သည်။အပင်အများစုသည် မီတာ ၈၀ ခန့် မြင့်ကြပြီး ပင်စည် လုံးပတ်သည် ၂၅ မီတာခန့်ရှိသည်။ဖောင်းကားနေသော ပင်စည်များသည် အပင်များ ရှင်သန်မှုအတွက် လိုအပ်သော ရေ ဓာတ်ကို မိုးခေါင်ရေရှား ကာလများမှာပင် ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ကြသည်။ဘိုဘက်ပင်များ အပွင့်ပွင့်ချိန်တွင် အပွင့်များသည် ၂၄ နာရီမျှသာ ခံကြသည်။ ဘိုဘက်ပန်းပွင့်များကို မာဒါဂါစကာ နိုင်ငံသုံး ၁၀၀ ဖရန့် ငွေစက္ကူပေါ်တွင် ရိုက်နှိပ်ထားသည်။

ပိုးခြည် ပင်(Silk Cotton)

ပိုးခြည် အပင်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ ကမ္ဘာကျော် သစ်ပင်ကြီးသည် ပိုးခြည်မျှင်နှင့် ပတ်သက်ခြင်း မရှိပါချေ။အလွန် ထူးခြားသည့် ထိုအပင်ကြီးကို မြင်ရသူတိုင်း အမှန်ပင် အံ့ဩကြရသည်။အရှေ့တောင်အာရှဒေသ သို့ခရီး ထွက်ကြသူအများစု သွားရောက်ကြည့်ရှုလေ့ရှိသည့် ထို သစ်ပင်ကြီးသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ တာပရိုမ်(Ta Prohm) ဘုရား ကျောင်းအတွင်းတည်ရှိနေသည့်အပြင် ဘုရားကျောင်း၏ အမှတ်လက္ခဏာ တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။

ပိုးခြည်ပင်၏ ကြီးမား သော အမြစ်များသည် ရှေးဟောင်း ဘုရားကျောင်းတော် အဆောက်အအုံကို ရစ်ပတ်ထားသည့်အပြင် အပင်ကြီးသည် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်း အောင်မြင့်မြင့်မားမား ရှိနေပေသည်။ ယင်းအပင်ကြီးသည် သဖန်းပင်မျိုးနွယ်အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ထူးခြားစွာ ပေါက်ရောက်နေသည့် ထိုပိုးခြည်ပင်သည် ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ၊ ယူနက်စ်ကို အဖွဲ့က ကမ္ဘာ့ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်တစ်ခုအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသော ရှေးဟောင်း တာပရိုမ်(Ta Prohm) ဘုရား ကျောင်းနှင့် အတူ ထင်ရှားထူးခြားလှပေသည်။

ကယ်လ်လီဖိုးနီးယား သစ်နီပင် (Hyperion)

အမေရိကန် နိုင်ငံ၊ ကယ်လ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင်ပေါက်ရောက်သော သစ်နီပင်များသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့် ဆုံး အပင်များဖြစ်ကြသည်။ယင်းတို့သည် အများအားဖြင့် သက်တမ်း နှစ် ၁၈၀၀ မှ ၂၀၀၀ အထိ ရှင်သန်နိုင်ကြပြီး ၁၁၅ ဒသမ ၅ မီတာ အထိမြင့်မားကာ လုံးပတ် ၉ မီတာ အထိရှိကြသည်။

ထို့ကြောင့် သစ်နီပင်တို့သည် လေဘာတီ ရုပ်ထုထက် တိုက် ငါးထပ်စာမျှ (ပေ ၇၅ နီးပါး) ပိုမြင့်သည်။ ယခုအခါတွင် အမေရိကန် နိုင်ငံရှိ သစ်နီပင်များ၏ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ခုတ်လှဲ ခံကြရပြီးဖြစ်ရာ ထိုဧရာမ သစ်ပင်ကြီးများကို ထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်လျက်ရှိနေပေသည်။

ပီဂျီဘေး ထန်းပင် (Pejibaye palm)

တောင့်တင်းသော အနက်ရောင် ဆူးချွန်များသည် အပင် ခြေရင်းမှသည် ထိပ်ဖျားတိုင်အောင် ပင်စည် ပတ်လည်တွင် အတန်းလိုက် ရှိနေသည့် ပီဂျီဘေး ဟုခေါ်သည့် ထန်းပင်မျိုးတို့၏ မူလရင်းမြစ်သည် အမေရိက ဗဟို နှင့် အလယ်ပိုင်းမှ ဖြစ် သော်လည်း ကော့စကာရီကာနှင့် နီကာရာဂွာနိုင်ငံများတွင် အများဆုံးတွေ့ရှိကြရသည်။

မီတာ ၂၀ အထိမြင့်မားကြပြီး အရွက် များသည် ၃ မီတာ အထိရှည်လျားကြသည်။ပီဂျီဘေးတို့၏ မူလနေရာ အမေရိကတွင် ပီဂျီဘေးပင်၏ အသီးများကို အချဉ် ဖောက်ကာ စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။ဒေသခံများ၏ အဓိက စားစရာတစ်ခုလည်းဖြစ်ပေသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် အချဉ်ဖောက် ထားသော ပီဂျီဘေးသီးများကို လူကြိုက်များလှပေသည်။

ပိုလန် သစ်ကွေး (Crooked Trees)

ပိုလန် နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း၊ဂရီဖီနို ဒေသ အနီးတွင် ပင်စည်များကွေးနေသော အပင် ၄၀၀ ခန့်ကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။
ထိုအပင်များကွေးနေခြင်းအကြောင်းကို မည်သူမျှ အတိအကျ မသိရှိကြသော်လည်း အများစုက ထိုအပင်များအား စက်ကိရိ ယာ တစ်ခုခုဖြင့် ကွေးနေအောင်ပြုလုပ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။အချို့ကလည်း ပရိဘောဂများ၊ သင်္ဘော အောက် ပိုင်း တံကူ များ၊လှည်း တံပိုးများ ပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။

တစ်စုံတစ်ဦး သော ပုဂ္ဂိုလ်က ထိုအပင်များ စိုက်ပျိုးနေခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်ပွား လာခြင်းကြောင့် သူ၏ သစ်ကွေးပင်များ လုပ်ဆောင်နေမှု ရပ်တံ့သွားခဲ့၊ အဆုံးသပ်သွားခဲ့သည်ဟုလည်း ထင်မြင် ကြသည်။ယခုအခါ တွင်မူ ထိုသစ်ကွေးများသည် ထူးဆန်းအံ့ဖွယ် တစ်ခုအ ဖြစ် တည်ရှိနေပေသည်။

တောင်အာဖရိက ဘိုဘက် (Sunland boabab )

တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ၊ လင်ပိုပိုပြည်နယ်တွင်ရှိနေသည့် ဘိုဘက်ပင် တစ်ပင်ကို ဘားဆိုင်တစ်ခုအဖြစ်ဖွင့်လှစ် ထား သည်။မိုဂျက်ဂျီစကလောဖ် အနီးတွင်ရှိသည့် ထိုဘက်ဘိုပင်သည် ၁၉၃၃ ခုနှစ် ကတည်းက သဘာဝအလျောက် အခေါင်း ပေါက်ကြီးတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအခေါင်းပေါက်အတွင်းဝယ် လူ ၁၅ ယောက်သို့ မဟုတ် အယောက် ၂၁ ခန့် ထိုင်နိုင် သည့် အရက်ရောင်းသည့် ဘားအငယ်စားတစ်ခုကိုဖွင့်ထားသည်။

ထိုဘိုဘက်ပင်သည် တောင်အာဖရိကတွင် အမြင့်ဆုံး အပင် တစ်ပင်ဖြစ်၍ အာဖရိက တစ်တိုက်လုံးတွင် ပင်စည် အကြီးဆုံးသစ်ပင် လည်းဖြစ်ပေသည်။လုံးပတ် ၄၇ မီတာရှိပြီး အမြင့်မှာ မီတာ ၈၀ ဖြစ်သည်။လွန်ခဲ့သော နှစ် ၆၀၀၀ က ပေါက်ရောက်ခဲ့သည့် အပင်တစ်ပင် ဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းကြသဖြင့် ကမ္ဘာ့ အသက် အကြီးဆုံးအပင်တစ်ပင်လည်းဖြစ်ပေသည်။

ဘာမိစ် ထင်းရှူး(The Burmis tree)

ဘာမီစ် ထင်းရှူးပင် သည် ကနေဒါနိုင်ငံ၊အယ်လ်ဘာတာ အနီးတွင် ရှိနေပြီး ၁၉၇၀ ခုနှစ်ကတည်းက သေဆုံးနေ သော အပင် တစ်ပင်ဖြစ်သည်။သို့သော်လည်းဘာမီစ်သည် ယနေ့တိုင် သေဆုံးသည့် သွင်ပြင်မရှိဘဲ မြေပြင်ပေါ်တွင် ရပ် တည်လျက်ရှိနေသည်။ဘာမီစ် ထင်းရှူးပင် သေခဲ့ချိန်တွင် အပင်၏ သက်တမ်းကို နှစ် ၆၀၀ မှ ၇၅၀ အတွင်းဟု ခန့်မှန်း ခဲ့ကြ သည်။၁၉၉၈ ခုနှစ် တွင် ပြင်းထန်သော လေတိုက်ခတ်မှုကြောင့် ဘာမီစ် အပင်ကြီးသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျခဲ့သော် လည်း ဒေသခံများက ပြန်လည် ထောင်မတ်ခဲ့ကြသည်။

ထိုသို့ ထောင်မတ်ထားပြီး မကြာမီ လူတစ်ယောက်က ဘာမီစ်၏ အကိုင်း တစ်ကိုင်းကို ချိုးဖဲ့သွားခဲ့သဖြင့် ဒေသခံ များက ကျိုးသွားသော အကိုင်းကို ပြန်ဆက်ကာ ဘာမီစ်ပင် သက်တမ်းကြာရှည်ရေးအတွက် စောင့်ရှောက်မှုပြုခဲ့သည်။ ဘာမီစ်ပင်ကြီးသည် ဤ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်း အခံရဆုံး သစ်ပင်များထဲတွင် တစ်ပင် အပါအဝင်ဖြစ်ပေသည်။

ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ်စာရင်းဝင် ကန္တာရပင်

ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၊ ပညာရေး၊သိပ္ပံနှင့်ယဉ်ကျေမှု အဖွဲ့(UNESCO) က ဘာရိန်းနိုင်ငံမှ ကန္တာရအတွင်း ပေါက် နေသည့် အပင်ကြီးတစ်ပင်ကို ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ်စာရင်းဝင် နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ထိုအပင်သည် ခန့်မှန်းခြေ သက်တမ်း နှစ် ၄၀၀ ကျော်ပြီဖြစ်ကာ ၉ ဒသမ ၇၅ မီတာခန့်မြင့်သည်။ဘာရိန်းနိုင်ငံ၏ သဲကန္တာရအတွင်း ရှိနေကာ ထိုအပင်၏ လေးမိုင်ပတ်လည်တွင် မည်သည့် အပင်မျှ မပေါက်ရောက်နိုင်ကြပါချေ။ မြေအောက် ရေကြော လုံး၀ မရှိသည့် ထိုနေရာတွင် တစ်ပင်တည်း ထူးခြားစွာပေါက်ရောက်ရှင်သန်နေသဖြင့်အံ့ဖွယ် သစ်ပင် တစ်ပင်ဖြစ် လာရ ပေသည်။

သို့သော်လည်း အပင်၏ ရေသောက်မြစ်များက ကန္တာရ အောက်ခြေ ၊ ရေရှိသည့် နေရာအထိ ထိုးဝင် နေနိုင် ကြောင်းလည်း ယူဆကြသည်။ထိုအပင်အား အင်တာနက် (Google Earth) တွင်ရှာဖွေ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ကမ္ဘာအနှံ့မှ ခရီး သွား ငါးသောင်း ခန့်သည် ထိုအပင်ကြီးအား နှစ်စဉ်လာရောက်ကြည့်ရှုလေ့ရှိကြသည်။

ဒေသခံများကမူ ထိုအပင်ကြီး ပေါက် ရောက်နေသည့် နေရာသည် အေဒင် ဥယျာဉ်ရှိခဲ့သည့် နေရာဟု ယုံကြည်ထားကြသည်။ လူသားတို့ နေထိုင်ရာ ဤ ကမ္ဘာသည် ဆန်းကြယ်မှုများစွာ ရှိနေသည်ဖြစ်ရာ ထူးထူးခြားခြား ပေါက်ရောက်နေသည့် သစ်ပင်များသည်လည်း လူသားတို့ စိတ်ဝင်စားစရာ၊ သုတေသန ပြုဖွယ်ရာများ ဖြစ်လာကြရပေသည်။

မောင်သာ(ရှေးဟောင်းသုတေသန)

Leave a Reply