ဗီယက္နမ္ ႏုိင္ငံအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ဗီယက္နမ္ဆိုေသာ အမည္မွာ နမ္ဗီယက္ ဆိုေသာ အမည္မွ ေပၚေပါက္လာျခင္းျဖစ္ၿပီး ထိုစကားလုံးအား ၂ရာစုတြင္ အုပ္စိုးခဲ့ေသာ ထ႐ူးမင္းဆက္လက္ထက္ မွ စတင္ သုံးႏႈန္းခဲ့သည္။ ဗီယက္ဆိုေသာ စကားလုံးမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံတို႔တြင္ ေနထိုင္ေသာ ဘက္ရွ္ဗီယက္ ဆိုေသာ လူမ်ိဳးစု၏ နာမည္အတိုျဖစ္သည္။

ဗီယက္နမ္ ဆိုေသာ စကားလုံးအား ၁၆ ရာစုႏွစ္က ကဗ်ာတစ္ပုဒ္တြင္ စတင္သုံးႏႈန္းထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထို႔ျပင္ ၁၆ ရာစုႏွင့္ ၁၇ ရာစု အတြင္း ထြင္းထုခဲ့ေသာ ေက်ာက္စာတိုင္ ၁၂ တိုင္တြင္လည္း သုံးႏႈန္းထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထို႔ျပင္ ၁၅၅၈ ခုႏွစ္က စတင္တည္ထားခဲ့ေသာ ဟိုင္ဖုန္းၿမိဳ႕မွ ေဘာင္လန္ဘုရားတြင္လည္း ေတြ႕ရသည္။

၁၈၀၂ ခုႏွစ္တြင္ ငုယင္ဖြတ္အန္း မွ ငုယင္မင္းဆက္ကို တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး တည္ေထာင္ၿပီး ဒုတိယေျမာက္ႏွစ္တြင္ ခ်င္မင္းဆက္ ဧကရာဇ္ က်ားခ်င္ မွ ၎အား နမ္ဗီယက္/နမ္ယူး ဘုရင္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးရန္ ပန္ၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ခ်င္မင္းဆက္ အရာရွိမ်ားက နမ္ဗီယက္/နမ္ယူး ဆိုေသာ အမည္တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ကြမ္းရွိျပည္နယ္ ႏွင့္ ကြမ္တုန္းျပည္နယ္ မ်ားလည္း ပါဝင္ၿပီး ငုယင္ဖြတ္အန္း၏ ေဒသမွာ ယခင္က ေက်ာင္းရွီေဒသျဖစ္ေသာ အန္နမ္ ေဒသသာလၽွင္ ျဖစ္သျဖင့္ နမ္ဗီယက္/နမ္ယူး ဘုရင္ အျဖစ္ မသတ္မွတ္ ႏိုင္ေၾကာင္း ေထာက္ျပ ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး ထို႔အတြက္ ၎တို႔၏ ႏိုင္ငံအား ယူးနန္/ ဗီယက္နမ္ဟု သတ္မွတ္ ေပးခဲ့သည္။

ဗီယက္နမ္ဆိုရွယ္လစ္သမၼတႏိုင္ငံ သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ ရွိၿပီး အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားကၽြန္းဆြယ္၏ အေရွ႕ဖက္စြန္းတြင္ တည္ရွိေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စာရင္းအရ လူဦးေရ ၉၅.၅ သန္း ရွိသျဖင့္ ကမၻာေပၚတြင္ ၁၅ ခုေျမာက္ လူဦးေရ အမ်ားဆုံးႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး အာရွတြင္ အ႒မေျမာက္ လူဦးေရ အမ်ားဆုံးႏိုင္ငံ ျဖစ္သည္။

ေျမာက္ဖက္တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၊ အေနာက္ေျမာက္ဖက္တြင္ ေလာႏိုင္ငံ၊ အေနာက္ေတာင္ဘက္တြင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္ဖက္တြင္ မေလးရွားႏွင့္ ျခားနားထားေသာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တို႔က ဝိုင္းရံထားသည္။ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ေတာင္ဗီယက္နမ္ ႏွင့္ ေျမာက္ဗီယက္နမ္တို႔ ေပါင္းစည္းၿပီးေနာက္ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ဟႏြိဳင္းၿမိဳ႕ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

စုစုေပါင္း အက်ယ္အဝန္းမွာ ၁၂၇,၈၈၁ စတုရန္းမိုင္ (၃၃၁,၂၁၀ စတုရန္း ကီလိုမီတာ) ခန္႔မၽွ ရွိသျဖင့္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ၏ အ႐ြယ္အစားနီးပါး ရွိသည္။ ႏိုင္ငံ ကုန္းေျမ နယ္နိမိတ္၏ အရွည္စုစုေပါင္းမွာ ၂,၈၈၃ မိုင္ (၄,၆၃၉ ကီလိုမီတာ) မၽွ ရွည္လ်ားၿပီး ပင္လယ္ကမ္း႐ိုးတန္းမွာ ၂,၁၄၀ မိုင္ (၃,၄၄၄ ကီလိုမီတာ) မၽွ ရွည္လ်ားသည္။ ႏိုင္ငံ၏ အက်ဥ္းေျမာင္းဆုံးေနရာမွာ အလယ္ပိုင္း ကြမ္ဘင္းျပည္နယ္တြင္ ရွိၿပီး ၃၁မိုင္ (၅၀ ကီလိုမီတာ) မၽွသာ ရွိေသာ္လည္း ႏိုင္ငံ၏ ေျမာင္ပိုင္းတြင္မူ ၃၇၀မိုင္ (၆၀၀ ကီလိုမီတာ) မၽွ ရွည္လ်ားသည္။

ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ၏ ေျမျပင္မွာ ေတာင္ကုန္းမ်ားျပားၿပီး သစ္ေတာထူထပ္ကာ ေျမျပန္႔မွာ ၂၀% ထက္ မေက်ာ္ေပ။ ေတာင္ကုန္းမ်ားမွာ ႏိုင္ငံကုန္းေျမ ဧရိယာ၏ ၄၀% မၽွ ရွိၿပီး အပူပိုင္း သစ္ေတာမ်ားမွာ ႏိုင္ငံကုန္းေျမ ဧရိယာ၏ ၄၂% မၽွ ရွိသည္။

၁၈၀၄ ခုႏွစ္ မွ ၁၈၁၃ ခုႏွစ္ အတြင္းတြင္ က်ားလုံ ဧကရာဇ္မွ ထိုအမည္အား တရားဝင္ သုံးစြဲခဲ့သည္။ ထိုအမည္အား ၂၀ရာစု အေစာပိုင္းတြင္ ဖန္ဗြိဳင္းေခ်ာင္ ေရးသားေသာ ဗီယက္နမ္၏ ေပ်ာက္ဆုံးေနေသာ သမိုင္းေၾကာင္း စာအုပ္တြင္ ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဗီယက္နမ္ မ်ိဳးခ်စ္ ပါတီမွ ဆက္လက္သုံးစြဲခဲ့သည္။၁၉၄၅ ခုႏွစ္ အထိ ႏိုင္ငံ၏ အမည္ကို အန္နမ္ ဟု သုံးစြဲခဲ့ၿပီး ဟူးၿမိဳ႕ရွိ ေတာ္ဝင္အစိုးရႏွင့္ ဟႏြိဳင္းရွိ ဗီယက္မင္း အစိုးရ ၂ ရပ္စလုံးမွ ထို အခ်ိန္မွစ၍ ဗီယက္နမ္ဟု ေျပာင္းလဲ ေခၚေဝၚ သုံးစြဲခဲ့ၾကသည္

ဗီယက္နမ္သည္ တ႐ုတ္မင္းဆက္၏ လက္ေအာက္ခံ အျဖစ္ ဘီစီ ၁၁၁ ခုႏွစ္မွ ေအဒီ ၉၃၉ ခုႏွစ္ အထိ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ေက်ာ္မၽွေနခဲ့ရသည္။ လြတ္လပ္ေသာ ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံကို ဘတ္ဒမ္ျမစ္ တိုက္ပြဲတြင္ ေအာင္ပြဲခံၿပီးေနာက္ ေအဒီ ၉၃၉ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ဗီယက္နမ္ ေတာ္ဝင္မင္းဆက္ ေပါင္းမ်ားစြာတို႔သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ အတြင္းပိုင္းအထိ ပထဝီအေနအထား ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ျဖန္႔က်က္မႈ တို႔ျဖင့္ ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာခဲ့ၾကသည္မွာ ၁၉ရာစုအလယ္ပိုင္း ျပင္သစ္တို႔၏ ကိုလိုနီအျဖစ္ သိမ္းပိုက္ျခင္းမခံရမီ အခ်ိန္အထိပင္ျဖစ္သည္။

၁၉၄၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ဂ်ပန္တို႔ က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္ သိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္ ဗီယက္နမ္တို႔သည္ ျပင္သစ္တို႔အား ပထမ အင္ဒိုခ်ိဳင္းနား စစ္ပြဲမွစ၍ တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆုံး ၁၉၅၄ ခုႏွစ္တြင္ ျပင္သစ္တို႔အား ဗီယက္နမ္ေျမေပၚမွ အၿပီးတိုင္ ေမာင္းထုတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္မူ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံသည္ ေတာင္ဗီယက္နမ္ ႏွင့္ ေျမာက္ဗီယက္နမ္ ဆိုေသာ ႏိုင္ငံေရး အရ ၿပိဳင္ဘက္မ်ားျဖစ္သည့္ ႏိုင္ငံ ႏွစ္ႏိုင္ငံ အျဖစ္ ႏွစ္ျခမ္းကြဲခဲ့သည္။ ထိုႏွစ္ဖက္တို႔၏ ပဋိပကၡမ်ားသည္ ဗီယက္နမ္စစ္ပြဲတြင္ အင္အားျပင္ထန္လာခဲ့သည္။ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္တြင္ ေျမာက္ဗီယက္နမ္မွ အႏိုင္ရၿပီး စစ္ပြဲၿပီးဆုံးခဲ့သည္။

ကြန္ျမဴနစ္တို႔က ၁၉၆၈ ခုႏွစ္ တက္တ္ ထိုးစစ္အတြင္း ေတာင္ဗီယက္နမ္ရွိ ပစ္မွတ္မ်ားကို တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ ထိုထိုးစစ္မွာ စစ္ေရး အရ ႐ႈံးနိမ့္ခဲ့ေသာ္လည္း အေမရိကန္ အစိုးရကို ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္ ေစခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ ျပည္သူတို႔တြင္ ထိုစစ္ပြဲအား ဆန္႔က်င္ေသာ သေဘာထားမ်ား ေပၚေပါက္လာေစခဲ့သည္။ ထိုးစစ္ အတြင္းတြင္ ကြန္ျမဴနစ္တပ္မ်ားက ဟူးၿမိဳ႕တြင္ အရပ္သား ၃,၀၀၀ ေက်ာ္မၽွကို သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။

အက်အဆုံးမ်ားျပားျခင္း၊ ျပည္တြင္းတြင္ ဆန္႔က်င္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္း ႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာမွ ႐ႈံ႕ခ်မႈမ်ား တိုးပြားလာျခင္း တို႔ေၾကာင့္ အေမရိကန္တို႔သည္ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ား အေစာပိုင္းတြင္ ေျမျပင္တိုက္ခိုက္ေရးတပ္မ်ားအား ျပန္လည္႐ုတ္သိမ္းခဲ့သည္။ ထိုအျဖစ္အပ်က္မွ ေတာင္ဗီယက္နမ္အား အားေကာင္းလာေစရန္ႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေစရန္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းကိစၥ မေအာင္ျမင္မႈကို ၫႊန္ျပခဲ့သည္။

၁၉၇၃ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂၇ ရက္ ပါရီၿငိမ္းခ်မ္းေရး စာခ်ဳပ္ အရ အေမရိကန္ တိုက္ခိုက္ေရးတပ္မ်ား ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၉ ရက္ ေနာက္ဆုံးထား၍ ႐ုပ္သိမ္းရန္ သေဘာတူခဲ့သည္။ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ေျမာက္ဗီယက္နမ္မွ ဖုေလာင္ ျပည္နယ္ကို သိမ္းယူ၍ အျပည့္အဝ ထိုးစစ္ စတင္ခဲ့ကာ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္တြင္ ဆိုင္းဂုံၿမိဳ႕ အား သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။

ေျမာက္ဗီယက္နမ္တို႔ စစ္ေရးအရ က်ဴးေက်ာ္စဥ္တြင္ ေတာင္ဗီယက္နမ္အား ယာယီအစိုးရမွ ေခတၱမၽွ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၂ ရက္တြင္ ေျမာက္ဗီယက္နမ္ ႏွင့္ ေတာင္ဗီယက္နမ္တို႔ ေပါင္းစည္း၍ ဗီယက္နမ္ ဆိုရွယ္လစ္ သမၼတႏိုင္ငံ အျဖစ္ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ စစ္ပြဲေၾကာင့္ ဗီယက္နမ္အား အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္စီးေစခဲ့ၿပီး စုစုေပါင္း ေသဆုံးမႈမွာ ၈၀၀,၀၀၀ ႏွင့္ ၃.၁ သန္းၾကား ရွိမည္ဟု ခန္႔မွန္း ရသည္။

ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတသည္ အေဆာင္အေယာင္ တစ္ခု အျဖစ္ရွိေနေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဥေသၽွာင္ ျဖစ္ၿပီး အမည္ခံ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္လည္း ျဖစ္သည့္အျပင္ ႏိုင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံၿခဳံေရး ေကာင္စီ၏ ဥကၠ႒လည္းျဖစ္သည္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္သည္ အစိုးရအဖြဲ႕၏ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ၃ ဦး ၊ ဝန္ႀကီးဌာန ႏွင့္ ေကာ္မရွင္ ၂၆ ခုတို႔၏ အႀကီးအကဲမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္သည္။

ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ၏ ျပည္သူ႕ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ကို တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ တစ္ဦးမွ ဦးေဆာင္ၿပီး အယူခံလႊာတင္သြင္းႏိုင္ေသာ အျမင့္ဆုံး တရား႐ုံးျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္လႊတ္ေတာ္ကို ၏ ေမးခြန္းထုတ္မႈကို ေျဖၾကားေပးရသည္။ ျပည္သူ႕တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္၏ ေအာက္တြင္ ျပည္နယ္အဆင့္ ျမဴနီစီပါယ္ေဒသအဆင့္ တရား႐ုံးမ်ား ႏွင့္ ေဒသခံ တရား႐ုံး အမ်ားအျပား ရွိသည္။ စစ္ခုံ႐ုံးသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ လုံၿခဳံေရးႏွင့္ ပတ္သတ္ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားတြင္ အထူး တရားစီရင္ပိုင္ခြင့္ ရွိသည္။ ဗီယက္နမ္သည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ျပစ္မႈမ်ားအတြက္ ေသဒဏ္ေပးျခင္းကို လုပ္ေဆာင္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ေသဒဏ္က်ခံေနရေသာ အက်ဥ္းသား ၇၀၀ ခန္႔မၽွ ရွိသည္။

ဗီယက္နမ္ ျပည္သူ႕ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕တြင္ ဗီယက္နမ္ျပည္သူ႕တပ္မေတာ္၊ ဗီယက္နမ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ ျပည္သူ႕စစ္ တပ္ဖြဲ႕တို႔ ပါဝင္သည္။ ဗီယက္နမ္ ျပည္သူ႕ တပ္မေတာ္သည္ ဗီယက္နမ္ရွိ အၿမဲတမ္း စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ တရားဝင္ အမည္ ျဖစ္ၿပီး ဗီယက္နမ္ ျပည္သူ႕ၾကည္းတပ္၊ ဗီယက္နမ္ ျပည္သူ႕ ေရတပ္၊ ဗီယက္နမ္ ျပည္သူ႕ ေလတပ္ ၊ ဗီယက္နမ္ နယ္ျခားကာကြယ္ေရးတပ္ ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ ကမ္းေျခေစာင့္တပ္ ဟူ၍ ထပ္မံ ခြဲျခားထားသည္။

ဗီယက္နမ္ ျပည္သူ႕တပ္မေတာ္တြင္ အၿမဲတမ္း စစ္သည္အင္အား ၄၅၀,၀၀၀ ခန္႔ ရွိၿပီး အရန္တပ္မ်ားပါ ပါဝင္ပါက စုစုေပါင္းအင္အားသည္ ၅၀၀,၀၀၀ အထိ ရွိႏိုင္သည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ဗီယက္နမ္၏ စစ္ေရးအသုံးစရိတ္ စုစုေပါင္းသည္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂.၄၈ ဘီလီယံ ခန္႔ ရွိၿပီး ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ဂ်ီဒီပီ၏ ၂.၅% ခန္႔ႏွင့္ ညီမၽွသည္

၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ၏ စုစုေပါင္းျပည္တြင္းထုတ္ကုန္၏ လက္ရွိတန္ဖိုးမွာ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၃၈ ဘီလီယံ အထိ တိုးတက္သြားခဲ့ၿပီး လူတစ္ဦးခ်င္း အေနႏွင့္ တြက္ၾကည့္မည္ ဆိုပါက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁,၅၂၇ အထိ ရွိသည္။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ဂိုးမန္းဆက္ခ္် ကုမၸဏီမွ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးသည္ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္တြင္ စုစုေပါင္းျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ လက္ရွိတန္ဖိုး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၃၆ ဘီလီယံ ေဒၚလာ ႏွင့္ လူတစ္ဦးခ်င္း အေနႏွင့္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၄,၃၅၇ ေဒၚလာ မၽွ ရွိလာၿပီး ကမၻာ့အဆင့္ နံပါတ္ ၂၁ ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။

ဗီယက္နမ္သည္ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္တြင္ ေဒၚလာတန္ဖိုးအစစ္ျဖင့္ တြက္ၾကည့္မည္ ဆိုပါက တစ္ႏွစ္လၽွင္ ၁၀% တိုးတက္မႈႏႈန္းျဖင့္ ကမၻာ့ စီးပြားေရး ေနာက္ထြက္ႏိုင္ငံမ်ားထဲတြင္ တိုးတက္မႈ အျမန္ဆုံး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္လာမည္ဟု ပ႐ိုက္စ္ဝါးတားေဟာက္စ္ကူးပါး၏ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ခန္႔မွန္းထားသည္။ ဗီယက္နမ္၏ စုစုေပါင္းျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္ တန္ဖိုးသည္ ၂၀၅၀ ခုႏွစ္တြင္ တြင္ ေနာ္ေဝ၊ စင္ကာပူ ႏွင့္ ေပၚတူဂီႏိုင္ငံတို႔ကို ေက်ာ္တက္သြားမည္ဟု ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ေဟာင္ေကာင္-ရွန္ဟိုင္း ဘဏ္ေကာ္ပိုေရးရွင္း အဖြဲ႕မွ ေဟာကိန္း ထုတ္ထားသည္။

ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံ၏ အႀကီးဆုံးၿမဳိ႕ႀကီး ၁၀ၿမဳိ႕မွာ ဟိုခ်ီမင္းစီးတီး ၊ ဟႏြိဳင္းၿမိဳ႕ ၊ ဟိုင္ဖုန္းၿမိဳ႕ ၊ ကန္သိုၿမိဳ႕ ၊ ဘ်န္ဟြာၿမိဳ႕ ၊ ဒါနန္ၿမိဳ႕ ၊ နာ႔ထရန္ၿမိဳ႕၊ ဘြန္းမားေသာက္ၿမိဳ႕ ၊ ဟူးၿမိဳ႕ ႏွင့္ ဗင္းၿမိဳ႕ တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။

Vietnam’s new-look economy
World Economic Outlook: Vietnam
Myanmar Wikipedia


Myanmar Wikipedia

Leave a Reply