ကမၻာတစ္လႊား ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္မ်ားအေၾကာင္း

Posted on

ေရးသားသူ – ေမာင္သာ(ေရွးေဟာင္းသုေတသန)

ဗုဒၶဘာသာသည္ ကမၻာေပၚတြင္ စတုတၳေျမာက္ ကိုးကြယ္မႈ အမ်ားဆုံးဘာသာျဖစ္ၿပီး ဗုဒၶဘာသာ၏ မူလအရင္း အျမစ္သည္အိႏၵိယႏိုင္ငံအေရွ႕ပိုင္းေဒသျဖစ္သည္။အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ သာကီႏြယ္၀င္မင္းသားပိ်ဳ သိဒၶတၳေဂါတမသည္ ဘုရား အျဖစ္သို႕ေရာက္ေတာ္မူခ်ိန္မွစ၍ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ဗုဒၶဘာသာစတင္ေပၚထြန္းခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္အာရွတိုက္ႏွင့္ ကမၻာ့ ေနရာအႏွံ႕သို႕ ျပန္႕ႏွံ႕ေရာက္ရွိသြားခဲ့သည္။
ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားေပၚထြန္းလာသည္ႏွင့္ ရဟန္းေတာ္မ်ားလည္း ေပၚထြန္းလာခဲ့ေပရာ ရဟန္းေတာ္တို႕သီ တင္းသုံးေနထိုင္ရန္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားကိုလည္းတည္ေဆာက္ၾကရသည္။

ထို ဗုဒၶဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား တြင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႕ ရွိခိုးပူေဇာ္ႏိုင္ရန္ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္မ်ားကိုထုလုပ္ ပူေဇာ္ထားေလ့ရိွလာခဲ့သည္။ ဗုဒၶဘုရားရွင္ကို ၾကည္ညိဳေလးျမတ္စြာ ကိုးကြယ္မႈေၾကာင့္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားတြင္ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္မ်ားကို ေတြ႕ရွိႏိုင္ၾကေပသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္မ်ားကို တစ္ႏိုင္ငံလုံးအႏွံ႕အိမ္မ်ား ၊ေက်ာင္းမ်ား၊ ေစတီပုထိုးမ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိ ႏိုင္ၾကသကဲ့သို႕အိႏၵိယ၊ ဂ်ပန္၊ မြန္ဂိုလီယား၊ တရုတ္၊ေဟာင္ေကာင္၊ ထိုင္း၊ ဗီယက္နမ္၊ သီရိလကၤာ၊တိုင္၀မ္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီး ယားႏိုင္ငံမ်ားတြင္လည္း ထင္ရွားေသာ ဗုဒၶ ရုပ္ပြားေတာ္မ်ားကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ၾကပါသည္။

၁။ သက်မုနိ (Sakyamuni) ရုပ္ပြားေတာ္ ၊ ဗုဒၶဂယာ

အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ဘီဟာျပည္နယ္ ၊ ဂယာခရိုင္ရွိ မဟာေဗာဓိပင္ေနရာတြင္လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္က ဗုဒၶ ျမတ္စြာဘုရားပြင့္ေတာ္မူခဲ့ရာ ထိုေနရာတြင္ ဘုရားရွင္ပြင့္ထြန္းျခင္းအထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ မဟာေဗာဓိေက်ာင္းေတာ္ကို တည္ေဆာက္ထားခဲ့သည္။ေက်ာင္းအေဆာက္အအုံတစ္ခုလုံးကိုေအဒီ ၅ ရာစု ႏွင့္ ၇ရာစုအတြင္း အုတ္မ်ားျဖင့္သာတည္ ေဆာက္ခဲ့သည္။

ယခုအခါတြင္ ကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပၸံႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႕ (ယူနက္စကို) ကအဆိုပါဂယာေဒသကို ကမၻာ႕ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ေနရာတစ္ခုအျဖစ္သတ္မွတ္ထားပါသည္။သက်မုနိရုပ္ပြားေတာ္ျမတ္သည္ မဟာေဗာဓိ ေက်ာင္းတိုက္အတြင္းတည္ရွိၿပီး ဆင္းတုေတာ္တစ္ဆူလုံးကို ေရႊခ်ထားသည္။ထိုင္ေတာ္မူရုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္ၿပီး ဘူမိ ဖႆ မုၿဒာပုံ ( လက္ေတာ္က ေျမျပင္သို႕ထိထားေတာ္မူပုံ) ထုလုပ္ထားပါသည္။

၂။ ေလ်ာင္းေတာ္မူရုပ္ပြားေတာ္၊ ဂ်ပန္

ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ အနအိုဂ်ိ( Anao-ji) ေက်ာင္းတိုက္အတြင္းတြင္ ေလ်ာင္းေတာ္မူ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူကို အပူေဇာ္ ခံထားရွိသည္။ ရုပ္ပြားေတာ္ျမတ္သည္ အေပၚရုံေစာင္ၿခဳံထားၿပီး ၾကာပြင့္ပုံသ႑ာန္ေခါင္းအုံးေပၚတြင္ ဦးေခါင္းေတာ္ကို တင္ကာသီတင္းသုံးလ်က္ရွိပါသည္။ဤရုပ္ပြားေတာ္၏ ထင္ရွားရျခင္း အေၾကာင္းရင္းႏွစ္ရပ္ရွိသည္။

ပထမအခ်က္မွာဤ ေက်ာင္းရွိသံဃာမ်ားသည္ ေက်ာင္း၏ေခါင္မိုးေပၚမွေန၍ ကံေကာင္းျခင္းလက္ေဆာင္ကဒ္ျပားမ်ားကို ေအာက္သို႕ႀကဲခ် ေလ့ရွိရာ အနီေရာင္ကဒ္ကိုရရိွသူမ်ားသည္ကံေကာင္းသူမ်ားျဖစ္သည္ဟုယူဆၾကၿပီးကဒ္ ၃ ခုအထိရရွိသူသည္ကား ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လုံးေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းသာမႈတို႕ျဖင့္ကိန္းေသျပည့္စုံမည္ဟုယုံၾကည္သက္၀င္ၾကျခင္းပင္ပါသည္။ ဒုတိယအ ခ်က္မွာမူ မိမိတို႕ခႏၶာကိုယ္တြင္နာက်င္ကိုက္ခဲမႈမ်ားျဖစ္ပြားပါက ရုပ္ပြားေတာ္ကိုႏွိပ္နယ္ေပးျခင္းျဖင့္ မိမိတို႕ခံစားေနရ ေသာ ေ၀ဒနာမ်ားေပ်ာက္ကင္းသည္ဟုယုံ ၾကည္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

၃။အ၀ေလာကိေတသြရ (Avalokitesvara) ရုပ္ပြားေတာ္၊ မြန္ဂိုလီယား

မြန္ဂိုလီယား၊အာလန္ဘာေတာ(Ulan Bator) တြင္ရွိေသာ ဂန္ဒန္(Gandan) ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းတြင္ ဥာဏ္ ေတာ္ ၂၆.၅ ေပရွိေသာဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူရွိရာ Majid Janraisig ဟု ဘြဲ႕မည္ေတာ္ရွိသည္။ အေဆာက္အအုံအတြင္း တည္ထားေသာရုပ္ပြားေတာ္မ်ား(Indoor Statues) အနက္အျမင့္ဆုံးျဖစ္သည္။

၁၉၃၀ ႏွစ္ကာလမ်ားက တရုတ္ျပည္ တြင္ဆိုရွယ္လစ္ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲျဖစ္ေပၚခဲ့ရာ ထိုကာလမ်ားအတြင္း ရုပ္ပြားေတာ္မွာ မပ်က္မစီးဘဲက်န္ရစ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၄၄ ခုႏွစ္တြင္ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့သည္။ ရုပ္ပြားေတာ္၏ မ်က္လုံးေတာ္မ်ားသည္ အရပ္မ်က္ႏွာအားလုံးဆီသို႕ ၾကည့္ေနသည့္ ပုံသြင္ျဖစ္ၿပီး ရုပ္ပြားေတာ္ျမတ္ကို အဖိုးတန္ရတနာမ်ားျဖင့္စီျခယ္ထားသည္။

၄။ လီရွန္ (Lishan) ရုပ္ပြားေတာ္၊ တရုတ္ႏိုင္ငံ

တရုတ္ႏိုင္ငံ၊ လီရွန္(Lishan)ေဒသတြင္ရွိေသာ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္သည္ ေက်ာက္ကိုထြင္းထုထားေသာ ရုပ္ပြား ေတာ္ျဖစ္ၿပီး ၇၁ မီတာျမင့္ကာ၊ ၂၈ မီတာ ခန္႕က်ယ္သည္။

လီရွန္ၿမိဳ႕အနီးမွ ေက်ာက္ကမ္းပါးယံတြင္ တည္ထားေသာ ကမၻာ႕အႀကီးဆုံးရုပ္ပြားေတာ္ႀကီးျဖစ္ကာရုပ္ပြားေတာ္၏ ေအာက္ေျခတြင္ျမစ္တစ္စင္းစီးဆင္းလ်က္ရွိေနသည္။ ဆင္းတု ေတာ္၏အရြယ္ႏွင့္တည္ေနရာသည္ ၿပိဳင္ဘက္မရွိေအာင္ထူးျခားလွေပသည္။

၅။ပိုလင္(Po Lin)ရုပ္ပြားေတာ္၊ ေဟာင္ေကာင္

ေဟာင္ေကာင္ ၊ ပိုလင္ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းတြင္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္က တည္ထားခဲ့ေသာ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္သည္ ၃၄ မီတာ ျမင့္ၿပီး ေၾကးျဖင့္သြန္းလုပ္ပူေဇာ္ထားသည္။ထိုင္ေတာ္မူ ရုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္ၿပီးေအာက္ခံပလႅင္ကို ၾကာပြင့္ဖတ္မ်ား သ႑ာန္ပုံေဖာ္ထားသည္။

ေဗာဓိပင္ေအာက္တြင္ ဗုဒၶျမတ္စြာထိုင္ေနေတာ္မူပုံ သြန္းထားေသာရုပ္ပြားေတာ္ႀကီးသည္ တရုတ္ျပည္မႀကီးဆီသို႕ မ်က္ႏွာမူထားကာ ရုပ္ပြားေတာ္ႀကီး၏ ထူးျခားခမ္းနားမႈကို ျမင္ႏိုင္ရန္ ေလွကားထစ္ ၂၆၈ ထစ္ မွ် တက္ေရာက္ၾကရေပသည္။

၆။ Wat Traimit ရုပ္ပြားေတာ္၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ

ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ ၀ပ္တရိုင္မိ (Wat Traimit) ေက်ာင္းတြင္ ေရႊအတုံးကိုထုဆစ္ထားေသာဗုဒၵရုပ္ပြား ေတာ္တစ္ဆူရွိသည္။ကမၻာ့အႀကီးဆုံးေရႊဆင္းတုေတာ္ျဖစ္ကာ ေရႊအေလးခ်ိန္ေပါင္းငါးတန္ခြဲမွ်ရွိသည္။

ရုပ္ပြားေတာ္ ျမတ္၏မ်က္ႏွာေတာ္သည္ ေတာက္ပေသာေရႊေရာင္လင္းလက္လ်က္ရွိၿပီး ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ (Phra Maha Mondop ) ျပတိုက္အေဆာက္အဦသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕စံေတာ္မူလ်က္ရွိသည္။

၇။ Van Hanh Zen ၊ ဗီယက္နမ္

ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ၊ Da Lat ရွိ Van Hanh Zen ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းတြင္ရွိေသာ ရုပ္ပြားေတာ္သည္၂၄မီတာျမင့္ ကာ မီတာ ၂၀ အက်ယ္ရွိသည္။ ေရႊျဖင့္ထုလုပ္ထားေသာ ဆင္းတုေတာ္သည္ ယာဘက္လက္ျဖင့္ၾကာပန္းတစ္ပြင့္ကို ကိုင္ထားသည့္ သက်မုနိ ရုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္ပါသည္။ဗုဒၶဗိသုကာလက္ရာမ်ားကို ဆင္းတုေတာ္ႀကီး၏ အေနာက္ဘက္္ရွိ ေစတီေတာ္တြင္ ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။

၈။ Dambulla ရုပ္ပြားေတာ္ ၊သီရိလကၤာ

သီရိလကၤာႏိုင္ငံ၊ Dambulla ေဒသသည္လိုဏ္ဂူမ်ားျဖင့္ျပည့္ေနၿပီး ယင္းတို႕အနက္ လိုဏ္ငါးခုတြင္ ေရွးေခတ္ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဆိုင္ရာ ပန္းခ်ီကားအျမားအျပားကိုျမင္ေတြ႕ရသည္။ေကာင္းမြန္စြာ ထိန္းသိမ္းထားေသာ ကမၻာ႕ယဥ္ ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္တစ္ခုျဖစ္သည့္ Golden Temple သည္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ၏ အႀကီးဆုံးလိုဏ္တစ္ခုလည္း ျဖစ္ေပသည္ ။

၉။ အာမိတဗၺ ( Amitabha) ရုပ္ပြားေတာ္ ၊ တိုင္၀မ္

တိုင္၀မ္ရွိ အႀကီးဆုံး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းျဖစ္ေသာFu Guang Shan အတြင္းမွ ၃၆ မီတာျမင့္ေသာ ဗုဒၶရုပ္ပြား ေတာ္၏လက္မ်ားကထူးျခားလွသည္။ လက္်ာလက္ေတာ္ကဘုရားရွင္၏ လမ္းညႊန္မႈကိုေဖာ္ညႊန္းကာ လက္၀ဲလက္ေတာ္ က ေအာက္ဖက္သို႕ႏွိမ့္ခ်ထားၿပီး ဦးေဆာင္မႈကိုလက္ခံေတာ္မူေၾကာင္း သေကၤတျပဳထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ျမင့္မားေသာ ထိုရုပ္ပြားေတာ္အား ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္ေပါင္း အဆူ ၄၈၀ ျဖင့္ၿခံရံထားသည္။ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းသည္ စာေပပညာ သင္ၾကားပို႕ခ်ေပးရာ ေနရာတစ္ခုလည္းျဖစ္ေပသည္။

၁၀။ နိ၀ါန ( Nirvana) ရုပ္ပြားေတာ္ ၊ ေတာင္ကိုရီးယား

ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံ၊Manbulsa ေတာင္တန္းေဒသတြင္ ၁၅ မီတာရွည္၍ ၄.၅ မီတာျမင့္ေသာ ေလ်ာင္းေတာ္မူ ဗုဒၵရုပ္ပြားေတာ္သည္ နိ၀ါန ရုပ္ပြားေတာ္ဟု ဘြဲ႕အမည္ရွိၿပီး ေၾကး၀ါျဖင့္ သြန္းလုပ္ထားပါသည္။( နိ၀ါနသည္ နိဗၺာန္ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။)

နိ၀ါနရုပ္ပြားေတာ္ရွိရာ Manbulsa ေက်ာင္းတြင္ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္ေပါင္း တစ္ေသာင္းခန္႕မွ်ကို ဖူးေတြ႕ ႏိုင္ၾကပါသည္။ရုပ္ပြားေတာ္၏ ေျဖဖ၀ါးမ်ားကို ပြတ္သပ္ႏွိပ္နယ္ေပးျခင္းျဖင့္ ကံေကာင္းသည္ဟု ယူဆၾကသည္။

ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ကမၻာတစ္လႊား ထင္ရွားေသာ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္မ်ားအား ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားသာမကအျခားဘာသာ ၀င္ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္မ်ားလည္း အျမဲလိုလို သြားေရာက္လည္ပတ္ၾကည့္ရႈလ်က္ရွိေနပါသည္။

ေမာင္သာ(ေရွးေဟာင္းသုေတသန)
(ဂမၻီရဆန္းၾကယ္မဂၢဇင္း)


ကမ္ဘာတစ်လွှား ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များအကြောင်း (unicode)

ရေးသားသူ – မောင်သာ(ရှေးဟောင်းသုတေသန)

ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထမြောက် ကိုးကွယ်မှု အများဆုံးဘာသာဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ မူလအရင်း အမြစ်သည်အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းဒေသဖြစ်သည်။အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ သာကီနွယ်ဝင်မင်းသားပျို သိဒ္ဓတ္ထဂေါတမသည် ဘုရား အဖြစ်သို့ရောက်တော်မူချိန်မှစ၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာစတင်ပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင်အာရှတိုက်နှင့် ကမ္ဘာ့ နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်နှံ့ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓ၏ တရားတော်များပေါ်ထွန်းလာသည်နှင့် ရဟန်းတော်များလည်း ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပေရာ ရဟန်းတော်တို့သီ တင်းသုံးနေထိုင်ရန် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများကိုလည်းတည်ဆောက်ကြရသည်။

ထို ဗုဒ္ဓဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ ရှိခိုးပူဇော်နိုင်ရန် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကိုထုလုပ် ပူဇော်ထားလေ့ရှိလာခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ကို ကြည်ညိုလေးမြတ်စွာ ကိုးကွယ်မှုကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများအပြားတွင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို တွေ့ရှိနိုင်ကြပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့အိမ်များ ၊ကျောင်းများ၊ စေတီပုထိုးများတွင် တွေ့ရှိ နိုင်ကြသကဲ့သို့အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်၊ မွန်ဂိုလီယား၊ တရုတ်၊ဟောင်ကောင်၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ သီရိလင်္ကာ၊တိုင်ဝမ်နှင့် တောင်ကိုရီး ယားနိုင်ငံများတွင်လည်း ထင်ရှားသော ဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်များကို တွေ့မြင်နိုင်ကြပါသည်။

၁။ သကျမုနိ (Sakyamuni) ရုပ်ပွားတော် ၊ ဗုဒ္ဓဂယာ

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ဘီဟာပြည်နယ် ၊ ဂယာခရိုင်ရှိ မဟာဗောဓိပင်နေရာတွင်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်က ဗုဒ္ဓ မြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူခဲ့ရာ ထိုနေရာတွင် ဘုရားရှင်ပွင့်ထွန်းခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် မဟာဗောဓိကျောင်းတော်ကို တည်ဆောက်ထားခဲ့သည်။ကျောင်းအဆောက်အအုံတစ်ခုလုံးကိုအေဒီ ၅ ရာစု နှင့် ၇ရာစုအတွင်း အုတ်များဖြင့်သာတည် ဆောက်ခဲ့သည်။

ယခုအခါတွင် ကုလသမဂ္ဂ ပညာရေး၊ သိပ္ပံနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (ယူနက်စကို) ကအဆိုပါဂယာဒေသကို ကမ္ဘာ့ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ်နေရာတစ်ခုအဖြစ်သတ်မှတ်ထားပါသည်။သကျမုနိရုပ်ပွားတော်မြတ်သည် မဟာဗောဓိ ကျောင်းတိုက်အတွင်းတည်ရှိပြီး ဆင်းတုတော်တစ်ဆူလုံးကို ရွှေချထားသည်။ထိုင်တော်မူရုပ်ပွားတော်ဖြစ်ပြီး ဘူမိ ဖဿ မုဒြာပုံ ( လက်တော်က မြေပြင်သို့ထိထားတော်မူပုံ) ထုလုပ်ထားပါသည်။

၂။ လျောင်းတော်မူရုပ်ပွားတော်၊ ဂျပန်

ဂျပန်နိုင်ငံ အနအိုဂျိ( Anao-ji) ကျောင်းတိုက်အတွင်းတွင် လျောင်းတော်မူ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို အပူဇော် ခံထားရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်မြတ်သည် အပေါ်ရုံစောင်ခြုံထားပြီး ကြာပွင့်ပုံသဏ္ဍာန်ခေါင်းအုံးပေါ်တွင် ဦးခေါင်းတော်ကို တင်ကာသီတင်းသုံးလျက်ရှိပါသည်။ဤရုပ်ပွားတော်၏ ထင်ရှားရခြင်း အကြောင်းရင်းနှစ်ရပ်ရှိသည်။

ပထမအချက်မှာဤ ကျောင်းရှိသံဃာများသည် ကျောင်း၏ခေါင်မိုးပေါ်မှနေ၍ ကံကောင်းခြင်းလက်ဆောင်ကဒ်ပြားများကို အောက်သို့ကြဲချ လေ့ရှိရာ အနီရောင်ကဒ်ကိုရရှိသူများသည်ကံကောင်းသူများဖြစ်သည်ဟုယူဆကြပြီးကဒ် ၃ ခုအထိရရှိသူသည်ကား ဘဝတစ်လျှောက်လုံးပျော်ရွှင်ချမ်းသာမှုတို့ဖြင့်ကိန်းသေပြည့်စုံမည်ဟုယုံကြည်သက်ဝင်ကြခြင်းပင်ပါသည်။ ဒုတိယအ ချက်မှာမူ မိမိတို့ခန္ဓာကိုယ်တွင်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုများဖြစ်ပွားပါက ရုပ်ပွားတော်ကိုနှိပ်နယ်ပေးခြင်းဖြင့် မိမိတို့ခံစားနေရ သော ဝေဒနာများပျောက်ကင်းသည်ဟုယုံ ကြည်ကြခြင်းဖြစ်သည်။

၃။အဝလောကိတေသွရ (Avalokitesvara) ရုပ်ပွားတော်၊ မွန်ဂိုလီယား

မွန်ဂိုလီယား၊အာလန်ဘာတော(Ulan Bator) တွင်ရှိသော ဂန်ဒန်(Gandan) ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် ဥာဏ် တော် ၂၆.၅ ပေရှိသောဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူရှိရာ Majid Janraisig ဟု ဘွဲ့မည်တော်ရှိသည်။ အဆောက်အအုံအတွင်း တည်ထားသောရုပ်ပွားတော်များ(Indoor Statues) အနက်အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။

၁၉၃၀ နှစ်ကာလများက တရုတ်ပြည် တွင်ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရာ ထိုကာလများအတွင်း ရုပ်ပွားတော်မှာ မပျက်မစီးဘဲကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင်ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ မျက်လုံးတော်များသည် အရပ်မျက်နှာအားလုံးဆီသို့ ကြည့်နေသည့် ပုံသွင်ဖြစ်ပြီး ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကို အဖိုးတန်ရတနာများဖြင့်စီခြယ်ထားသည်။

၄။ လီရှန် (Lishan) ရုပ်ပွားတော်၊ တရုတ်နိုင်ငံ
တရုတ်နိုင်ငံ၊ လီရှန်(Lishan)ဒေသတွင်ရှိသော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ကျောက်ကိုထွင်းထုထားသော ရုပ်ပွား တော်ဖြစ်ပြီး ၇၁ မီတာမြင့်ကာ၊ ၂၈ မီတာ ခန့်ကျယ်သည်။

လီရှန်မြို့အနီးမှ ကျောက်ကမ်းပါးယံတွင် တည်ထားသော ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးရုပ်ပွားတော်ကြီးဖြစ်ကာရုပ်ပွားတော်၏ အောက်ခြေတွင်မြစ်တစ်စင်းစီးဆင်းလျက်ရှိနေသည်။ ဆင်းတု တော်၏အရွယ်နှင့်တည်နေရာသည် ပြိုင်ဘက်မရှိအောင်ထူးခြားလှပေသည်။

၅။ပိုလင်(Po Lin)ရုပ်ပွားတော်၊ ဟောင်ကောင်

ဟောင်ကောင် ၊ ပိုလင်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် ၁၉၉၃ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ၃၄ မီတာ မြင့်ပြီး ကြေးဖြင့်သွန်းလုပ်ပူဇော်ထားသည်။ထိုင်တော်မူ ရုပ်ပွားတော်ဖြစ်ပြီးအောက်ခံပလ္လင်ကို ကြာပွင့်ဖတ်များ သဏ္ဍာန်ပုံဖော်ထားသည်။

ဗောဓိပင်အောက်တွင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာထိုင်နေတော်မူပုံ သွန်းထားသောရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် တရုတ်ပြည်မကြီးဆီသို့ မျက်နှာမူထားကာ ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏ ထူးခြားခမ်းနားမှုကို မြင်နိုင်ရန် လှေကားထစ် ၂၆၈ ထစ် မျှ တက်ရောက်ကြရပေသည်။

၆။ Wat Traimit ရုပ်ပွားတော်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ

ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဝပ်တရိုင်မိ (Wat Traimit) ကျောင်းတွင် ရွှေအတုံးကိုထုဆစ်ထားသောဗုဒ္ဒရုပ်ပွား တော်တစ်ဆူရှိသည်။ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးရွှေဆင်းတုတော်ဖြစ်ကာ ရွှေအလေးချိန်ပေါင်းငါးတန်ခွဲမျှရှိသည်။

ရုပ်ပွားတော် မြတ်၏မျက်နှာတော်သည် တောက်ပသောရွှေရောင်လင်းလက်လျက်ရှိပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် (Phra Maha Mondop ) ပြတိုက်အဆောက်အဦသို့ ပြောင်းရွှေ့စံတော်မူလျက်ရှိသည်။

၇။ Van Hanh Zen ၊ ဗီယက်နမ်

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ Da Lat ရှိ Van Hanh Zen ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင်ရှိသော ရုပ်ပွားတော်သည်၂၄မီတာမြင့် ကာ မီတာ ၂၀ အကျယ်ရှိသည်။ ရွှေဖြင့်ထုလုပ်ထားသော ဆင်းတုတော်သည် ယာဘက်လက်ဖြင့်ကြာပန်းတစ်ပွင့်ကို ကိုင်ထားသည့် သကျမုနိ ရုပ်ပွားတော်ဖြစ်ပါသည်။ဗုဒ္ဓဗိသုကာလက်ရာများကို ဆင်းတုတော်ကြီး၏ အနောက်ဘက်ရှိ စေတီတော်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

၈။ Dambulla ရုပ်ပွားတော် ၊သီရိလင်္ကာ

သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Dambulla ဒေသသည်လိုဏ်ဂူများဖြင့်ပြည့်နေပြီး ယင်းတို့အနက် လိုဏ်ငါးခုတွင် ရှေးခေတ် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များနှင့် ဗုဒ္ဓဆိုင်ရာ ပန်းချီကားအမြားအပြားကိုမြင်တွေ့ရသည်။ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသော ကမ္ဘာ့ယဉ် ကျေးမှု အမွေအနှစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် Golden Temple သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးလိုဏ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပေသည် ။

၉။ အာမိတဗ္ဗ ( Amitabha) ရုပ်ပွားတော် ၊ တိုင်ဝမ်

တိုင်ဝမ်ရှိ အကြီးဆုံး ဘုန်းကြီးကျောင်းဖြစ်သောFu Guang Shan အတွင်းမှ ၃၆ မီတာမြင့်သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွား တော်၏လက်များကထူးခြားလှသည်။ လက်ျာလက်တော်ကဘုရားရှင်၏ လမ်းညွှန်မှုကိုဖော်ညွှန်းကာ လက်ဝဲလက်တော် က အောက်ဖက်သို့နှိမ့်ချထားပြီး ဦးဆောင်မှုကိုလက်ခံတော်မူကြောင်း သင်္ကေတပြုထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။

မြင့်မားသော ထိုရုပ်ပွားတော်အား ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်ပေါင်း အဆူ ၄၈၀ ဖြင့်ခြံရံထားသည်။ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းသည် စာပေပညာ သင်ကြားပို့ချပေးရာ နေရာတစ်ခုလည်းဖြစ်ပေသည်။

၁၀။ နိဝါန ( Nirvana) ရုပ်ပွားတော် ၊ တောင်ကိုရီးယား

တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊Manbulsa တောင်တန်းဒေသတွင် ၁၅ မီတာရှည်၍ ၄.၅ မီတာမြင့်သော လျောင်းတော်မူ ဗုဒ္ဒရုပ်ပွားတော်သည် နိဝါန ရုပ်ပွားတော်ဟု ဘွဲ့အမည်ရှိပြီး ကြေးဝါဖြင့် သွန်းလုပ်ထားပါသည်။( နိဝါနသည် နိဗ္ဗာန်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။)

နိဝါနရုပ်ပွားတော်ရှိရာ Manbulsa ကျောင်းတွင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်ပေါင်း တစ်သောင်းခန့်မျှကို ဖူးတွေ့ နိုင်ကြပါသည်။ရုပ်ပွားတော်၏ ဖြေဖဝါးများကို ပွတ်သပ်နှိပ်နယ်ပေးခြင်းဖြင့် ကံကောင်းသည်ဟု ယူဆကြသည်။

ဖော်ပြခဲ့သည့် ကမ္ဘာတစ်လွှား ထင်ရှားသော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအား ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသာမကအခြားဘာသာ ဝင်ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည်များလည်း အမြဲလိုလို သွားရောက်လည်ပတ်ကြည့်ရှုလျက်ရှိနေပါသည်။

မောင်သာ(ရှေးဟောင်းသုတေသန)
(ဂမ္ဘီရဆန်းကြယ်မဂ္ဂဇင်း)

Leave a Reply