ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ ေနထုိင္ရာ ကမာၻၿဂဳိဟ္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on


ကမၻာၿဂိဳဟ္ သည္ လူသားမ်ား၊ တိရိစၧာန္မ်ားႏွင့္ အပင္တို႔ ရွင္သန္ေနထိုင္ရာ ၿဂိဳဟ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ ေနမွေရတြက္ပါက တတိယေျမာက္ၿဂိဳလ္တစ္စင္း ျဖစ္သည္။ ကမၻာတြင္ ၿဂိဳဟ္ရံလတစ္စင္းသာရွိသည္။ ကမၻာသည္ ေနကို ၃၆၅.၂၅၆၄ ရက္တြင္ တစ္ႀကိမ္ လွည့္ပတ္ေနၿပီး တစ္ႏွစ္ဟုသတ္မွတ္ၾကသည္။ သိပၸံ အေထာက္အထား မ်ားအရ ကမၻာသည္ သက္တမ္းအားျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၄.၅၄ ဘီလီယံ အၾကာက ဖြဲ႕သည္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ကမာၻၿဂိဳလ္သည္ ေန အဖြဲအစည္း တြင္ ဆီလီကာ ေက်ာက္ေတာင္မ်ားျဖင့္ ဖြဲစည္းထားေသာ ၿဂိဳဟ္ေလးခုအနက္ အခ်င္း၊ ထုထည္၊ သိပ္သည္းဆ အားျဖင့္ အႀကီးဆံုး ျဖစ္သည္။ ကမာၻ ကုိ ကမာၻေျမႀကီး၊ ပထဝီေျမႀကီး၊ ကမာၻၿဂိဳဟ္၊ ၾသကာသေလာက ဟုလည္း ေခၚၾကသည္။
ကမၻာ၏အခ်င္းမွာ ကီလိုမီတာ ၁၂,၇၁၄ ရွိသည္။ ကမၻာ၏အဝန္းမွာ ကီလိုမီတာ ၄ဝ,ဝ၇၅ ရွိသည္။ အာကာသမွၾကည့္လၽွင္ ျပာလဲ့လဲ့ႏွင့္ တိမ္မ်ားရွိေနျခင္းေၾကာင့္ လွပေသာ ဖန္ေဂၚလီတစ္လုံးကို ျမင္ရသကဲ့သို႔ရွိသည္။

ကမာၻၿဂဳိဟ္ေပၚတြင္ သက္ရွိတုိ႔သည္ ႏွစ္ေထာင္ေပါင္း၁ သန္း အတြင္း ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိအခ်ိန္မွစ၍ ကမာၻ၏ ဇီဝ အလႊာ (biosphere) သည္ ေလထု (atmosphere) ႏွင့္ အဇီဝ (abiotic) အေျခအေန ကုိ မ်ားစြာ ေျပာင္းလဲ ေစခဲ့ၿပီး ေလရွဴ သတၱဝါ (aerobic organism) မ်ား ေပါက္ပြားေစခဲ့ျခင္း ႏွင့္အတူ အႏၲရာယ္ ေရာင္ျခည္မ်ားမွ ကာကြယ္ ေပးေသာ အုိဇုန္းလႊာ ကုိ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။ ကမၻာၿဂိဳဟ္(Earth) သည္ လူသားမ်ား၊ တိရိစၧာန္မ်ားႏွင့္ အပင္တို႔ ရွင္သန္ေန ထိုင္ရာ ၿဂိဳဟ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ ကမၻာတြင္ လတစ္စင္းသာရွိသည္။

ေနသည္ ကမၻာကို ထြန္းလင္းရန္ အလင္းေရာင္ႏွင့္ အပူခ်ိန္ကိုေပးသည္။ ကမၻာသည္ ေရပါဝင္မႈ ၇၁% ႏွင့္ ကုန္းေျမ ၂၉% ခန္႔ရွိသည္။ ေနအဖြဲ႕အစည္းအတြင္း သက္ရွိေနထိုင္ႏိုင္ေသာ တစ္ခုတည္းေသာ ၿဂိဳဟ္ျဖစ္သည္။ သက္ရွိမ်ိဳးစိတ္ေပါင္း ၁၀-၁၄ မီလီယံခန္႔ ေနထိုင္ၾကၿပီးလူသားမ်ိဳးႏြယ္တို႔မွာ အေရအတြက္အားျဖင့္ ၇.၃ ဘီလီယခန္႔ျဖစ္သည္။ အနီးရွိ ၾကာသပေတးၿဂိဳဟ္၏ ျပင္းထန္ေသာ ျဒပ္ဆြဲငင္အားေၾကာင့္ ဥကၠာပ်ံမ်ား၏ တိုက္မိႏိုင္ေခ်မွ အတန္အသင့္အကာအကြယ္ ရေနသည္ဟု ယူဆထားသည္။

ကမာၻၿဂဳိဟ္ရဲ႕ အခ်က္အလက္မ်ား

သက္တမ္း = ၄၅၀၀,၀၀၀,၀၀၀ ႏွစ္
ဧရိယာ = ၅၀၉,၆၀၀,၀၀၀ စတုရန္း ကီလိုမီတာ (၁၉၇,၀၀၀,၀၀၀) စတုရန္းမိုင္
ေျမထု = ၆၀ x ၁၀ ၂၄ ကီလိုဂရမ္
ေျမျပင္ဧရိယာ = ၁၄၈,၀၀၀,၀၀၀ စတုရန္း ကီလိုမီတာ၊ ၅၇,၀၀၀,၀၀၀ စတုရန္းမိုင္ (ခန္႔မွန္႔ေျခအရ စုစုေပါင္းဧရိယာ၏ ၂၉%)

ေရျပင္ဧရိယာ = ၃၆၁,၀၀၀,၀၀၀ စတုရန္း ကီလိုမီတာ၊ ၁၄၀,၀၀၀,၀၀၀ စတုရန္းမိုင္ (ခန္႔မွန္႔ေျခအရ စုစုေပါင္းဧရိယာ၏ ၇၁%)
အဝန္း (အီေကြတာ) = ၄၀၀၇၆ ကီလိုမီတာ၊ ၂၄၉၀၂ မိုင္
အဝန္း (မီရီဒီယန္) = ၄၀၀၀၀ ကီလိုမီတာ၊ ၂၄၈၆၀ မိုင္
အခ်င္း(အီေကြတာ) = ၁၂၇၅၇ ကီလိုမီတာ၊ ၇၉၂၇ မိုင္

အခ်င္း(မီရီဒီယန္) = ၁၂၇၁၄ ကီလိုမီတာ၊ ၇၉၀၀ မိုင္
ဝင္႐ိုးေပၚတြင္ လည္သည့္ကာလ = ၂၃ နာရီ ၅၆ မိနစ္ ၄.၉၉၆ စကၠန္႔
ေျမစပ္ေလထု = ၈၀ ကီလိုမီတာ၊ မိုင္ ၅၀ ထုထည္
အလယ္လႊာ (အေပၚယံ) အထူ = ကီလိုမီတာ ၇၀၀/ မိုင္ ၄၃၀

အလယ္လႊာ (ေအာက္ပိုင္းအထူ) အထူ = ကီလိုမီတာ ၂၂၀၀/ မိုင္ ၁၃၇၀
အတြင္းသား အႏွစ္ပိုင္း (အျပင္) အထူ = ကီလိုမီတာ ၂၂၅၀/ မိုင္ ၁၄၀၀
အတြင္းသား အႏွစ္ပိုင္း (အတြင္း) အထူ = ကီလိုမီတာ ၃၄၈၀/ မိုင္ ၂၁၆၀
အတြင္းသား သိပ္သည္းမႈ = ၁၃.၀၉ ဂရမ္/ စင္တီမီတာ၃

အတြင္းအႏွစ္ပိုင္း အပူခ်ိန္ = ၄၅၀၀ စင္တီဂရိတ္
ေျမမ်က္ႏွာျပင္ အပူခ်ိန္= ပ်မ္းမၽွ ၁၅ ဒီဂရီ ဆဲဆီးယပ္

ကမၻာေျမႀကီး အေပၚယံ အခြံပိုင္းကို ဘယ္လုိဖြဲ႔စည္းထားသလဲ

ေအာက္ဆီဂ်င္ – ၄၆.၆ %

ဆီလီကြန္ – ၂၇.၇၂ %
အလူမီနီယံ – ၈.၁၃ %
သံ – ၅.၀%
ကယ္လ္စီယမ္ – ၃.၆၃ %

ဆိုဒီယမ္ – ၂.၈၃ %
ပိုတက္ဆီယမ္ – ၂.၅၉ %
မက္ဂနီဆီယမ္ – ၂.၀၉ %
အျခားျဒပ္စင္ – ၁.၄၁ %

သိထားသင့္တဲ့ ေၿမကမာၻရဲ႕ အခ်က္အလက္ေလးတခ်ဳိ႕

၁။ ကမာၻႀကီးရဲ႕အေလးခ်ိန္ဟာ တန္ေပါင္း ၆ဘီလီယံ ထရီလီယံ ရွိပါတယ္။ဒါကုိခ်ေရးမယ္ဆုိရင္ ၆ရဲ႕ေနာက္ မွာ သုံည၂၁လုံးကုိထည့္ရပါမယ္။
၂။ ကမာၻႀကီးဟာ သူရဲ႕ၿဂဳိလ္ပတ္လမ္းေႀကာင္းေပၚမွာ ၁နာရီကုိ ၁၀၇၂၀၀ကီလုိမီတာ အၿမန္ႏႈန္းနဲ ႔ေရြ႕လ်ားေနပါတယ္။
၃။ ကမာၻႀကီးရဲ႕ ဧရိယာစုစုေပါင္း ၁၀၀%ကုိ ေရမ်က္ႏွာၿပင္ ၇၀.၈% နဲ႔ ကုန္းေၿမ ၂၉.၂% တုိ႔နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားပါတယ္။
၄။ ေနဟာ ကမာၻထက္ အဆေပါင္း ၃၃၀၃၃၀ ဆႀကီးပါတယ္။

၅။ ၁၉၇၀ ဧၿပီ ၂၂ရက္ေန႔ ကုိ ပထမဆုံး ကမာၻေၿမရဲ႕ေန႔အၿဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ႀကပါတယ္။ ဒီေန႔ဟာ ရရွားေခါင္းေဆာင္ လီနင္ရဲ႕ေမြးေန႔နဲ႔တူညီေနပါတယ္။
၆။ ေန႔တစ္ေန႔ရဲ႕ႀကာခ်ိန္ဟာ ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာကုိ ၁၇မီလီစကၠန္႔ တုိးတုိးလာပါတယ္။
၇။ တကယ္ေတာ့ ကမာၻႀကီးဟာ အတိအက်လုံး၀န္းမေနပါဘူး။ အီေကြဒါက ၀န္ရုိးတစ္ခုကေနတစ္ခုကုိ ဆက္ထားတဲ့ ေနရာဟာ ၂၆.၅မုိင္ကြာၿခားေနပါတယ္။
၈။ ကမာၻေၿမဆြဲအားဟာလည္း မတူညီပါဘူး။ အီေကြဒါမွာ ၁၅၀ေပါင္ရွိတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာေၿမာက္၀န္ရုိးေပၚမွာဆုိရင္ေတာ့ ၁၅၁ေပါင္ၿဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။

၉။ ကမာၻဟာရုိးရုိး ၿဂဳိလ္တစ္လုံးပဲၿဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႔မွာနာမည္မရွိပါဘူး။ ကမာၻ(world) ဆုိတဲ့ စကားလုံးကုိ ၅ရာစုေလာက္က ဂရိတ္ၿဗိတိန္မွာေနထုိင္ႀကတဲ့ Anglo-Saxons လုိ႔ေခၚတဲ့လူမ်ဳိးစုေတြက စတင္ သတ္မွတ္ ခဲ့ႀကပါတယ္။
၁၀။ ကမာၻေၿမရဲ႕ အေအးဆုံး အပူခ်ိန္ကေတာ့ -၁၂၈.၆ ဒီဂရီဖာရင္ဟုိက္ ပဲၿဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၃ ဇူလုိင္လ ၂၁ရက္ေန႔မွာ အႏၱာတိကတုိက္က Vostok Station မွာ တုိင္းယူရရွိခဲ့တာပဲၿဖစ္ပါတယ္။
အၿမင့္ဆုံး အပူခ်ိန္ကေတာ့ ၁၃၆ ဒီဂရီ ဖာရင္ဟုိၿဖစ္ၿပီး ၁၉၂၂စက္တင္ဘာ ၁၃ရက္က လစ္ဗ်ားႏုိင္ငံမွာ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့တာပဲၿဖစ္ပါတယ္။

၁၁။ ကမာၻေျမရဲ႕ ေရခ်ဳိ ၇၀% ဟာ အာႏာၱတိကတုိက္မွာရွိၿပီး အဲဒီပမာဏရဲ႕ ၉၀%ဟာ ေရခဲေတြျဖစ္ပါတယ္။
၁၂။ ကမာၻေျမရဲ႕ သံလုိက္ေျမာက္၀န္ရုိးစြန္းဟာ တစ္ႏွစ္ကုိ ၁၀မုိင္ခန္႔ႏႈန္းနဲ႔ ေရႊ႕လ်ားလ်က္ရွိပါတယ္။
၁၃။ ကမာၻေျမရဲ႕ ၇၁% ဟာ သမုဒၵရာေတြျဖစ္ေနေပမယ့္ ယေန႔ထိ အဲဒီဧရိယာရဲ႕ ၅%ရဲ႕အေၾကာင္းကိုပဲ လူေတြသိရွိပါေသးတယ္။ လူေတြမသိရေသးတဲ့ သမုဒၵရာဧရိယာ ၆၉% ရွိေနပါေသးတယ္။

၁၄။ ကမာၻေျမရဲ႕ အနက္ဆုံးေနရာဟာ မာရီယာနာေခ်ာက္ထဲက Challenger Deep ျဖစ္ၿပီး သမုဒၵရာေရျပင္ေအာက္ ၇မုိင္နက္ပါတယ္။
၁၅။ ကမာၻေျမရဲ႕ တစ္ရက္မွာ ၂၄နာရီ ရွိတယ္လုိ႔လူတုိင္းသိၾကေပမယ့္ တကယ့္အတိအက် အမွန္က ၂၃နာရီ ၅၆မိနစ္ နဲ႔ ၄စကၠန္႔ျဖစ္ပါတယ္။

————————–

ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်ရာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်အကြောင်း သိကောင်းစရာ (unicode)

ကမ္ဘာဂြိုဟ် သည် လူသားများ၊ တိရိစ္ဆာန်များနှင့် အပင်တို့ ရှင်သန်နေထိုင်ရာ ဂြိုဟ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ နေမှရေတွက်ပါက တတိယမြောက်ဂြိုလ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတွင် ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းသာရှိသည်။ ကမ္ဘာသည် နေကို ၃၆၅.၂၅၆၄ ရက်တွင် တစ်ကြိမ် လှည့်ပတ်နေပြီး တစ်နှစ်ဟုသတ်မှတ်ကြသည်။ သိပ္ပံ အထောက်အထား များအရ ကမ္ဘာသည် သက်တမ်းအားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၄.၅၄ ဘီလီယံ အကြာက ဖွဲ့သည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာဂြိုလ်သည် နေ အဖွဲအစည်း တွင် ဆီလီကာ ကျောက်တောင်များဖြင့် ဖွဲစည်းထားသော ဂြိုဟ်လေးခုအနက် အချင်း၊ ထုထည်၊ သိပ်သည်းဆ အားဖြင့် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ ကို ကမ္ဘာမြေကြီး၊ ပထဝီမြေကြီး၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ ဩကာသလောက ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ကမ္ဘာ၏အချင်းမှာ ကီလိုမီတာ ၁၂,၇၁၄ ရှိသည်။ ကမ္ဘာ၏အဝန်းမှာ ကီလိုမီတာ ၄ဝ,ဝ၇၅ ရှိသည်။ အာကာသမှကြည့်လျှင် ပြာလဲ့လဲ့နှင့် တိမ်များရှိနေခြင်းကြောင့် လှပသော ဖန်ဂေါ်လီတစ်လုံးကို မြင်ရသကဲ့သို့ရှိသည်။

ကမ္ဘာဂြိုဟ်ပေါ်တွင် သက်ရှိတို့သည် နှစ်ထောင်ပေါင်း၁ သန်း အတွင်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကမ္ဘာ၏ ဇီဝ အလွှာ (biosphere) သည် လေထု (atmosphere) နှင့် အဇီဝ (abiotic) အခြေအနေ ကို များစွာ ပြောင်းလဲ စေခဲ့ပြီး လေရှူ သတ္တဝါ (aerobic organism) များ ပေါက်ပွားစေခဲ့ခြင်း နှင့်အတူ အန္တရာယ် ရောင်ခြည်များမှ ကာကွယ် ပေးသော အိုဇုန်းလွှာ ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်(Earth) သည် လူသားများ၊ တိရိစ္ဆာန်များနှင့် အပင်တို့ ရှင်သန်နေ ထိုင်ရာ ဂြိုဟ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတွင် လတစ်စင်းသာရှိသည်။

နေသည် ကမ္ဘာကို ထွန်းလင်းရန် အလင်းရောင်နှင့် အပူချိန်ကိုပေးသည်။ ကမ္ဘာသည် ရေပါဝင်မှု ၇၁% နှင့် ကုန်းမြေ ၂၉% ခန့်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း သက်ရှိနေထိုင်နိုင်သော တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်ဖြစ်သည်။ သက်ရှိမျိုးစိတ်ပေါင်း ၁၀-၁၄ မီလီယံခန့် နေထိုင်ကြပြီးလူသားမျိုးနွယ်တို့မှာ အရေအတွက်အားဖြင့် ၇.၃ ဘီလီယခန့်ဖြစ်သည်။ အနီးရှိ ကြာသပတေးဂြိုဟ်၏ ပြင်းထန်သော ဒြပ်ဆွဲငင်အားကြောင့် ဥက္ကာပျံများ၏ တိုက်မိနိုင်ချေမှ အတန်အသင့်အကာအကွယ် ရနေသည်ဟု ယူဆထားသည်။

ကမ္ဘာဂြိုဟ်ရဲ့ အချက်အလက်များ

သက်တမ်း = ၄၅၀၀,၀၀၀,၀၀၀ နှစ်
ဧရိယာ = ၅၀၉,၆၀၀,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၁၉၇,၀၀၀,၀၀၀) စတုရန်းမိုင်
မြေထု = ၆၀ x ၁၀ ၂၄ ကီလိုဂရမ်
မြေပြင်ဧရိယာ = ၁၄၈,၀၀၀,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ၊ ၅၇,၀၀၀,၀၀၀ စတုရန်းမိုင် (ခန့်မှန့်ခြေအရ စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၂၉%)

ရေပြင်ဧရိယာ = ၃၆၁,၀၀၀,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ၊ ၁၄၀,၀၀၀,၀၀၀ စတုရန်းမိုင် (ခန့်မှန့်ခြေအရ စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၇၁%)
အဝန်း (အီကွေတာ) = ၄၀၀၇၆ ကီလိုမီတာ၊ ၂၄၉၀၂ မိုင်
အဝန်း (မီရီဒီယန်) = ၄၀၀၀၀ ကီလိုမီတာ၊ ၂၄၈၆၀ မိုင်
အချင်း(အီကွေတာ) = ၁၂၇၅၇ ကီလိုမီတာ၊ ၇၉၂၇ မိုင်

အချင်း(မီရီဒီယန်) = ၁၂၇၁၄ ကီလိုမီတာ၊ ၇၉၀၀ မိုင်
ဝင်ရိုးပေါ်တွင် လည်သည့်ကာလ = ၂၃ နာရီ ၅၆ မိနစ် ၄.၉၉၆ စက္ကန့်
မြေစပ်လေထု = ၈၀ ကီလိုမီတာ၊ မိုင် ၅၀ ထုထည်
အလယ်လွှာ (အပေါ်ယံ) အထူ = ကီလိုမီတာ ၇၀၀/ မိုင် ၄၃၀

အလယ်လွှာ (အောက်ပိုင်းအထူ) အထူ = ကီလိုမီတာ ၂၂၀၀/ မိုင် ၁၃၇၀
အတွင်းသား အနှစ်ပိုင်း (အပြင်) အထူ = ကီလိုမီတာ ၂၂၅၀/ မိုင် ၁၄၀၀
အတွင်းသား အနှစ်ပိုင်း (အတွင်း) အထူ = ကီလိုမီတာ ၃၄၈၀/ မိုင် ၂၁၆၀
အတွင်းသား သိပ်သည်းမှု = ၁၃.၀၉ ဂရမ်/ စင်တီမီတာ၃

အတွင်းအနှစ်ပိုင်း အပူချိန် = ၄၅၀၀ စင်တီဂရိတ်
မြေမျက်နှာပြင် အပူချိန်= ပျမ်းမျှ ၁၅ ဒီဂရီ ဆဲဆီးယပ်

ကမ္ဘာမြေကြီး အပေါ်ယံ အခွံပိုင်းကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲ

အောက်ဆီဂျင် – ၄၆.၆ %

ဆီလီကွန် – ၂၇.၇၂ %
အလူမီနီယံ – ၈.၁၃ %
သံ – ၅.၀%
ကယ်လ်စီယမ် – ၃.၆၃ %

ဆိုဒီယမ် – ၂.၈၃ %
ပိုတက်ဆီယမ် – ၂.၅၉ %
မက်ဂနီဆီယမ် – ၂.၀၉ %
အခြားဒြပ်စင် – ၁.၄၁ %

သိထားသင့်တဲ့ မြေကမ္ဘာရဲ့ အချက်အလက်လေးတချို့

၁။ ကမ္ဘာကြီးရဲ့အလေးချိန်ဟာ တန်ပေါင်း ၆ဘီလီယံ ထရီလီယံ ရှိပါတယ်။ဒါကိုချရေးမယ်ဆိုရင် ၆ရဲ့နောက် မှာ သုံည၂၁လုံးကိုထည့်ရပါမယ်။
၂။ ကမ္ဘာကြီးဟာ သူရဲ့ဂြိုလ်ပတ်လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ ၁နာရီကို ၁၀၇၂၀ဝကီလိုမီတာ အမြန်နှုန်းနဲ့ရွေ့လျားနေပါတယ်။
၃။ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ ဧရိယာစုစုပေါင်း ၁၀၀%ကို ရေမျက်နှာပြင် ၇၀.၈% နဲ့ ကုန်းမြေ ၂၉.၂% တို့နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။
၄။ နေဟာ ကမ္ဘာထက် အဆပေါင်း ၃၃၀၃၃၀ ဆကြီးပါတယ်။

၅။ ၁၉၇၀ ဧပြီ ၂၂ရက်နေ့ ကို ပထမဆုံး ကမ္ဘာမြေရဲ့နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီနေ့ဟာ ရရှားခေါင်းဆောင် လီနင်ရဲ့မွေးနေ့နဲ့တူညီနေပါတယ်။
၆။ နေ့တစ်နေ့ရဲ့ကြာချိန်ဟာ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကို ၁၇မီလီစက္ကန့် တိုးတိုးလာပါတယ်။
၇။ တကယ်တော့ ကမ္ဘာကြီးဟာ အတိအကျလုံးဝန်းမနေပါဘူး။ အီကွေဒါက ဝန်ရိုးတစ်ခုကနေတစ်ခုကို ဆက်ထားတဲ့ နေရာဟာ ၂၆.၅မိုင်ကွာခြားနေပါတယ်။
၈။ ကမ္ဘာမြေဆွဲအားဟာလည်း မတူညီပါဘူး။ အီကွေဒါမှာ ၁၅၀ပေါင်ရှိတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာမြောက်ဝန်ရိုးပေါ်မှာဆိုရင်တော့ ၁၅၁ပေါင်ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

၉။ ကမ္ဘာဟာရိုးရိုး ဂြိုလ်တစ်လုံးပဲဖြစ်တဲ့အတွက် သူ့မှာနာမည်မရှိပါဘူး။ ကမ္ဘာ(world) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ၅ရာစုလောက်က ဂရိတ်ဗြိတိန်မှာနေထိုင်ကြတဲ့ Anglo-Saxons လို့ခေါ်တဲ့လူမျိုးစုတွေက စတင် သတ်မှတ် ခဲ့ကြပါတယ်။
၁၀။ ကမ္ဘာမြေရဲ့ အအေးဆုံး အပူချိန်ကတော့ -၁၂၈.၆ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက် ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၈၃ ဇူလိုင်လ ၂၁ရက်နေ့မှာ အန္တာတိကတိုက်က Vostok Station မှာ တိုင်းယူရရှိခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။
အမြင့်ဆုံး အပူချိန်ကတော့ ၁၃၆ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုဖြစ်ပြီး ၁၉၂၂စက်တင်ဘာ ၁၃ရက်က လစ်ဗျားနိုင်ငံမှာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။

၁၁။ ကမ္ဘာမြေရဲ့ ရေချို ၇၀% ဟာ အာန္တာတိကတိုက်မှာရှိပြီး အဲဒီပမာဏရဲ့ ၉၀%ဟာ ရေခဲတွေဖြစ်ပါတယ်။
၁၂။ ကမ္ဘာမြေရဲ့ သံလိုက်မြောက်ဝန်ရိုးစွန်းဟာ တစ်နှစ်ကို ၁ဝမိုင်ခန့်နှုန်းနဲ့ ရွှေ့လျားလျက်ရှိပါတယ်။
၁၃။ ကမ္ဘာမြေရဲ့ ၇၁% ဟာ သမုဒ္ဒရာတွေဖြစ်နေပေမယ့် ယနေ့ထိ အဲဒီဧရိယာရဲ့ ၅%ရဲ့အကြောင်းကိုပဲ လူတွေသိရှိပါသေးတယ်။ လူတွေမသိရသေးတဲ့ သမုဒ္ဒရာဧရိယာ ၆၉% ရှိနေပါသေးတယ်။

၁၄။ ကမ္ဘာမြေရဲ့ အနက်ဆုံးနေရာဟာ မာရီယာနာချောက်ထဲက Challenger Deep ဖြစ်ပြီး သမုဒ္ဒရာရေပြင်အောက် ၇မိုင်နက်ပါတယ်။
၁၅။ ကမ္ဘာမြေရဲ့ တစ်ရက်မှာ ၂၄နာရီ ရှိတယ်လို့လူတိုင်းသိကြပေမယ့် တကယ့်အတိအကျ အမှန်က ၂၃နာရီ ၅၆မိနစ် နဲ့ ၄စက္ကန့်ဖြစ်ပါတယ်။

Leave a Reply