ရန္ကုန္အား ဗံုးမိုးရြာျခင္း (၁၉၄၁)

Posted on

ေရးသားသူ – ၾကယ္နီ (ေသနဂၤ)

ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလအတြင္း ၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႕တြင္ ဂ်ပန္ဘုရင့္ၾကည္းတပ္မေတာ္ပိုင္ ေလတပ္ဖြဲ႕သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အားစတင္ဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။

အဆိုပါေန႕သည္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ျမန္မာေျမေပၚတြင္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈလည္း ျဖစ္သည္။ စစ္ဆင္ေရးအား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မီခ်ီယို ဆုဂါ၀ါရာကကြပ္ကဲခဲ့ၿပီး မဂၤလာဒံုေလယာဥ္ကြင္းနွင့္ ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းသည္ အဓ္ိကပစ္မွတ္ ျဖစ္သည္။

စစ္ဆင္ေရးတြင္ ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ (၈၀) ႏွင့္ အေစာင့္လိုက္ တိုက္ေလယာဥ္ (၃၀) ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး ဗံုးႀကဲေလယာဥ္အမ်ားစုသည္ Mitsubishi Ki-21 ဗံုးႀကဲေလယာဥ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ အေစာင့္လိုက္ေလယာဥ္မ်ားသည္ ပံုစံ ၉၇ ဟုလူသိမ်ားသည့္ Nakajima Ki-27 တိုက္ေလယာဥ္မ်ားႏွင့္ Mitsubishi Ki-30 အေပါ့စားဗံုးႀကဲေလယာဥ္မ်ား ျဖစ္သည္။ Mitsubishi Ki-30 မ်ား သည္ ၆၀၀ ေပါင္ဗံုးမ်ား သယ္ေဆာင္ႏိုင္ပါသည္။

၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာ ၂၃ ရက္ေန႕မနက္အေစာပိုင္းတြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ ေလယာဥ္ကြင္းႏွင့္ အင္ဒိုခ်ဳင္းနားမွ ပ်ံတက္လာသည့္ ဂ်ပန္ ေလတပ္တာ၀န္ဖြဲ႕ၾကီးသည္ ရန္ကုန္ေကာင္းကင္သို႕ ခ်ည္းနင္း၀င္ေရာက္လာခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ေကာင္းကင္သည္ တိမ္အသင့္အတင့္ထူထပ္လ်က္ရွိေသာ္လည္း တိုက္ပြဲ၀င္ရန္ သင့္ေတာ္ေသာ အေျခအေနျဖစ္သည္။

မနက္ ၁၀ နာရီတြင္ မဂၤလာဒံု ေလယာဥ္ကြင္းရွိ ေတာ္၀င္ေလတပ္စစ္ဆင္ေရးခန္းမတြင္ ဂ်ပန္ေလယာဥ္မ်ား အုပ္စု ၂ခုခြဲကာ၀င္ေရာက္လာေၾကာင္း သတင္းပို႕ခ်က္ရရွိသည္။ မဂၤလာဒံုေလယာဥ္ကြင္းတြင္ ၿဗိတသွ်ေတာ္၀င္ေလတပ္ႏွင့္ အေမရိကန္အေပ်ာ္တမ္းေလတပ္မွ P 40 Tomahawk တိုက္ေလယာဥ္ ၁၂ စီးႏွင့္ F2A Buffalo တိုက္ေလယာဥ္ ၁၅စီး အေျချပဳထားသည္။ သတင္းရရွိသည္ႏွင့္ တိုက္ေလယာဥ္မ်ားအား ၾကားျဖတ္တိုက္ခိုက္ရန္ အမိန္႕ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ေနာက္ထပ္ ၄၅ မိနစ္အၾကာတြင္ ဂ်ပန္ေလယာဥ္မ်ား ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ မဂၤလာဒံု ေလဆိပ္အား တိုက္ခိုက္ရန္ အမွတ္ ၆၂ အုပ္(62nd Sentai)၊ အမွတ္ (၃၁)အုပ္(31st Sentai)ႏွင့္ အမွတ္ (၇၇) တိုက္ေလယာဥ္အုပ္(77th Sentai) မ်ား ျဖစ္သည္။ အျခားအင္ဂ်င္ ၂လံုးတပ္ ဗံုးႀကဲေလယာဥ္အုပ္မ်ားျဖစ္သည့္ (60th and 98th Sentais)တို႕သည္ သီးျခားလမ္းေၾကာင္းမွတဆင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းသို႕ ဦးတည္ပ်ံသန္းလာခဲ့သည္။

ေတာ္၀င္ေလတပ္မွ ဘတ္ဖဲလိုးတိုက္ေလယာဥ္မ်ားသည္ အသင့္ေစာင့္ေနခဲ့ၿပီး မဂၤလာဒံုသို႕ ဦးတည္ပ်ံသန္းလာသည့္ ဂ်ပန္တိုက္ေလယာဥ္မ်ားအား ၾကားျဖတ္တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ တိုမာေဟာ့တိုက္ေလယာဥ္မ်ားသည္လည္း တိုက္ပြဲသို႕၀င္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး ေလေၾကာင္းတိုက္ပြဲစတင္ခဲ့သည္။ တိုက္ပြဲစတင္သည္ႏွင့္ ဂ်ပန္ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ ၂စီး ပစ္ခ်ခံခဲ့ရၿပီး အေမရိကန္ တိုက္ေလယာဥ္ တစ္စီးလည္း ပစ္ခ်ခံခဲ့ရကာ ေလသူရဲျဖစ္သူ Gilbert က်ဆံုးခဲ့သည္။

ဂ်ပန္ အမွတ္ ၆၂ အုပ္မွ ဗံုးႀကဲေလယာဥ္မ်ားသည္ ၾကားျဖတ္တိုက္ခိုက္မႈမွ ေဖာက္ထြက္ၿပီး မဂၤလာဒံုေလယာဥ္ကြင္းအား ဗံုးႀကဲတိုက္ခုိက္ခဲ့သည္။ အမွတ္ ၆၂ အုပ္မွ ေလယာဥ္ ၁၅စီးအနက္မွ ၅စီး ပစ္ခ်ခံခဲ့ရၿပီး ဗိုလ္ဆာေဘး၊ ဗိုလ္နီအိုကီ၊ ဗိုလ္ရွီမာဒါ၊ ဗိုလ္ရွင္ဂန္႐ႈိႏွင့္ အီကိုရာတို႕က်ဆံုးခဲ့ရသည္။ အျခားဗံုးႀကဲေလယာဥ္ အုပ္ ၂အုပ္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းသို႕ဦးတည္ပ်ံသန္းခဲ့ရာ ပ်ံသန္းရာလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာင္ တိုမာေဟာ့တိုက္ေလယာဥ္ ၆စီး မွ လိုက္လံတိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းအား တိုက္ခိုက္မည့္ အမွတ္ ၉၈ အုပ္အား ဗိုလ္မႉးႀကီး အူဆီအီက ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္တိုမာေဟာ့တိုက္ေလယာဥ္တစ္စီးသည္ ဂ်ပန္ ဗံုးႀကဲေလယာဥ္မွ စက္ေသနတ္ထိမွန္ေသာေၾကာင့္ ပ်က္က်ခဲ့ၿပီး ေလသူရဲက်ဆံုးခဲ့သည္။ ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ ၂စီး ထပ္မံပစ္ခ်ခံရကာ ဗံုးႀကဲေလယာဥ္အဖြဲ႕သား ၃ဦး ေလထီးႏွင့္ ခုန္ဆင္းသြားသည္ကို ေတြ႕ျမင္ရသည္။ အုပ္မႉး ဗိုလ္မွူးႀကီး အူဆီအာ သည္လည္း ၄င္း၏ ေလယာဥ္ႏွင့္အတူ က်ဆံုးခဲ့သည္။

ၾကားျဖတ္တုိက္ခိုက္မႈမ်ားၾကားမွပင္ ဂ်ပန္တို႕သည္ ပစ္မွတ္မ်ားအား အထိေရာက္ဆံုးဗံုးႀကဲခ်ႏိုင္ခဲ့ကာ မဂၤလာဒံုေလဆိပ္ ကြပ္ကဲေရးခန္း၊ ေလယာဥ္ရံုမ်ားနွင့္ ဆီသိုေလွာင္ကန္မ်ား လံုး၀ပ်က္စီးခဲ့သည္။ ေျမျပင္ေပၚရွိ ေလယာဥ္အေျမာက္အမ်ားလည္း ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း သို႕ဦးတည္တိုက္ခိုက္သည့္ ဂ်ပန္ေလယာဥ္ ၁၀စီး ခန္႕ပ်က္က်ခဲံၿပီး ဂ်ပန္တို႕သည္ ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းအား မိနစ္ ၂၀ ခန္႕ဗံုးႀကဲခ်ကာ ျပန္လည္ထြက္ခြာသြားခဲ့သည္။ မီးေလာင္ဗံုးမ်ားႏွင့္ လူသတ္ဗံုးမ်ားေၾကာင့္ ရန္ကုန္လူေနအိမ္အမ်ားအျပား မီးေလာင္ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး ျပည္သူ ၁၀၀၀ မွ ၂၀၀၀ ၾကား ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ စစ္အေတြ႕အႀကံဳမရွိ္သည့္ ရန္ကုန္ျပည္သူလူထုအေနျဖင့္ ေလေၾကာင္းတိုက္ပြဲအား လမ္းေပၚထြက္ၾကည့္ ရာမွ လူစုလူေ၀းမ်ားေပၚ ဗံုးက်ေရာက္ေပါက္ကြဲကာ ေသဆံုးမႈပိုမိုမ်ားျပားရျခင္းလည္းျဖစ္သည္။

အဆိုပါေန႕ရက္သည္ ကၽြဲ ၂ေကာင္ၾကား ေျမစာပင္ ျမန္မာျပည္အတြက္ စစ္ဆိုသည့္ အနိဌာ႐ံုကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ စတင္ရင္ဆိုင္ရသည့္ အေမွာင္ဖံုးသည့္ ေနရက္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဒီဇင္ဘာ ၂၃ သည္ ျမန္မာျပည္အတြက္ ကံဆိုးမိုးေမွာင္က်ခဲ့ရေသာ ေန႕ရက္တစ္ရက္ပင္ျဖစ္ပါေတာ့သည္။

ၾကယ္နီ (ေသနဂၤ)
Thayninga Institute for Strategic Studies


ရန်ကုန်အား ဗုံးမိုးရွာခြင်း (၁၉၄၁) (unicode)

ရေးသားသူ – ကြယ်နီ (သေနင်္ဂ)

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်း ၁၉၄၁ ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ဘုရင့်ကြည်းတပ်မတော်ပိုင် လေတပ်ဖွဲ့သည် ရန်ကုန်မြို့အားစတင်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

အဆိုပါနေ့သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာမြေပေါ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုလည်း ဖြစ်သည်။ စစ်ဆင်ရေးအား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မီချီယို ဆုဂါဝါရာကကွပ်ကဲခဲ့ပြီး မင်္ဂလာဒုံလေယာဉ်ကွင်းနှင့် ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းသည် အဓိ်ကပစ်မှတ် ဖြစ်သည်။

စစ်ဆင်ရေးတွင် ဗုံးကြဲလေယာဉ် (၈၀) နှင့် အစောင့်လိုက် တိုက်လေယာဉ် (၃၀) ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဗုံးကြဲလေယာဉ်အများစုသည် Mitsubishi Ki-21 ဗုံးကြဲလေယာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ အစောင့်လိုက်လေယာဉ်များသည် ပုံစံ ၉၇ ဟုလူသိများသည့် Nakajima Ki-27 တိုက်လေယာဉ်များနှင့် Mitsubishi Ki-30 အပေါ့စားဗုံးကြဲလေယာဉ်များ ဖြစ်သည်။ Mitsubishi Ki-30 များ သည် ၆၀၀ ပေါင်ဗုံးများ သယ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။

၁၉၄၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်နေ့မနက်အစောပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက် လေယာဉ်ကွင်းနှင့် အင်ဒိုချုင်းနားမှ ပျံတက်လာသည့် ဂျပန် လေတပ်တာဝန်ဖွဲ့ကြီးသည် ရန်ကုန်ကောင်းကင်သို့ ချည်းနင်းဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ကောင်းကင်သည် တိမ်အသင့်အတင့်ထူထပ်လျက်ရှိသော်လည်း တိုက်ပွဲဝင်ရန် သင့်တော်သော အခြေအနေဖြစ်သည်။

မနက် ၁၀ နာရီတွင် မင်္ဂလာဒုံ လေယာဉ်ကွင်းရှိ တော်ဝင်လေတပ်စစ်ဆင်ရေးခန်းမတွင် ဂျပန်လေယာဉ်များ အုပ်စု ၂ခုခွဲကာဝင်ရောက်လာကြောင်း သတင်းပို့ချက်ရရှိသည်။ မင်္ဂလာဒုံလေယာဉ်ကွင်းတွင် ဗြိတသျှတော်ဝင်လေတပ်နှင့် အမေရိကန်အပျော်တမ်းလေတပ်မှ P 40 Tomahawk တိုက်လေယာဉ် ၁၂ စီးနှင့် F2A Buffalo တိုက်လေယာဉ် ၁၅စီး အခြေပြုထားသည်။ သတင်းရရှိသည်နှင့် တိုက်လေယာဉ်များအား ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

နောက်ထပ် ၄၅ မိနစ်အကြာတွင် ဂျပန်လေယာဉ်များ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ မင်္ဂလာဒုံ လေဆိပ်အား တိုက်ခိုက်ရန် အမှတ် ၆၂ အုပ်(62nd Sentai)၊ အမှတ် (၃၁)အုပ်(31st Sentai)နှင့် အမှတ် (၇၇) တိုက်လေယာဉ်အုပ်(77th Sentai) များ ဖြစ်သည်။ အခြားအင်ဂျင် ၂လုံးတပ် ဗုံးကြဲလေယာဉ်အုပ်များဖြစ်သည့် (60th and 98th Sentais)တို့သည် သီးခြားလမ်းကြောင်းမှတဆင့် ရန်ကုန်မြို့တွင်းသို့ ဦးတည်ပျံသန်းလာခဲ့သည်။

တော်ဝင်လေတပ်မှ ဘတ်ဖဲလိုးတိုက်လေယာဉ်များသည် အသင့်စောင့်နေခဲ့ပြီး မင်္ဂလာဒုံသို့ ဦးတည်ပျံသန်းလာသည့် ဂျပန်တိုက်လေယာဉ်များအား ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အမေရိကန် တိုမာဟော့တိုက်လေယာဉ်များသည်လည်း တိုက်ပွဲသို့ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး လေကြောင်းတိုက်ပွဲစတင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲစတင်သည်နှင့် ဂျပန်ဗုံးကြဲလေယာဉ် ၂စီး ပစ်ချခံခဲ့ရပြီး အမေရိကန် တိုက်လေယာဉ် တစ်စီးလည်း ပစ်ချခံခဲ့ရကာ လေသူရဲဖြစ်သူ Gilbert ကျဆုံးခဲ့သည်။

ဂျပန် အမှတ် ၆၂ အုပ်မှ ဗုံးကြဲလေယာဉ်များသည် ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်မှုမှ ဖောက်ထွက်ပြီး မင်္ဂလာဒုံလေယာဉ်ကွင်းအား ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အမှတ် ၆၂ အုပ်မှ လေယာဉ် ၁၅စီးအနက်မှ ၅စီး ပစ်ချခံခဲ့ရပြီး ဗိုလ်ဆာဘေး၊ ဗိုလ်နီအိုကီ၊ ဗိုလ်ရှီမာဒါ၊ ဗိုလ်ရှင်ဂန်ရှိုနှင့် အီကိုရာတို့ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ အခြားဗုံးကြဲလေယာဉ် အုပ် ၂အုပ်သည် ရန်ကုန်မြို့တွင်းသို့ဦးတည်ပျံသန်းခဲ့ရာ ပျံသန်းရာလမ်းကြောင်းတစ်လျှောင် တိုမာဟော့တိုက်လေယာဉ် ၆စီး မှ လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ရန်ကုန်မြို့တွင်းအား တိုက်ခိုက်မည့် အမှတ် ၉၈ အုပ်အား ဗိုလ်မှူးကြီး အူဆီအီက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်တိုမာဟော့တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးသည် ဂျပန် ဗုံးကြဲလေယာဉ်မှ စက်သေနတ်ထိမှန်သောကြောင့် ပျက်ကျခဲ့ပြီး လေသူရဲကျဆုံးခဲ့သည်။ ဗုံးကြဲလေယာဉ် ၂စီး ထပ်မံပစ်ချခံရကာ ဗုံးကြဲလေယာဉ်အဖွဲ့သား ၃ဦး လေထီးနှင့် ခုန်ဆင်းသွားသည်ကို တွေ့မြင်ရသည်။ အုပ်မှူး ဗိုလ်မှူးကြီး အူဆီအာ သည်လည်း ၎င်း၏ လေယာဉ်နှင့်အတူ ကျဆုံးခဲ့သည်။

ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်မှုများကြားမှပင် ဂျပန်တို့သည် ပစ်မှတ်များအား အထိရောက်ဆုံးဗုံးကြဲချနိုင်ခဲ့ကာ မင်္ဂလာဒုံလေဆိပ် ကွပ်ကဲရေးခန်း၊ လေယာဉ်ရုံများနှင့် ဆီသိုလှောင်ကန်များ လုံးဝပျက်စီးခဲ့သည်။ မြေပြင်ပေါ်ရှိ လေယာဉ်အမြောက်အများလည်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင်း သို့ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည့် ဂျပန်လေယာဉ် ၁ဝစီး ခန့်ပျက်ကျခံပြီး ဂျပန်တို့သည် ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းအား မိနစ် ၂၀ ခန့်ဗုံးကြဲချကာ ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ မီးလောင်ဗုံးများနှင့် လူသတ်ဗုံးများကြောင့် ရန်ကုန်လူနေအိမ်အများအပြား မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ပြည်သူ ၁၀၀၀ မှ ၂၀၀၀ ကြား သေဆုံးခဲ့ရသည်။ စစ်အတွေ့အကြုံမရှိ်သည့် ရန်ကုန်ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် လေကြောင်းတိုက်ပွဲအား လမ်းပေါ်ထွက်ကြည့် ရာမှ လူစုလူဝေးများပေါ် ဗုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲကာ သေဆုံးမှုပိုမိုများပြားရခြင်းလည်းဖြစ်သည်။

အဆိုပါနေ့ရက်သည် ကျွဲ ၂ကောင်ကြား မြေစာပင် မြန်မာပြည်အတွက် စစ်ဆိုသည့် အနိဌာရုံကို မျက်ဝါးထင်ထင် စတင်ရင်ဆိုင်ရသည့် အမှောင်ဖုံးသည့် နေရက်ပင် ဖြစ်သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ သည် မြန်မာပြည်အတွက် ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျခဲ့ရသော နေ့ရက်တစ်ရက်ပင်ဖြစ်ပါတော့သည်။

ကြယ်နီ (သေနင်္ဂ)
Thayninga Institute for Strategic Studies

Leave a Reply