စက္ရုံလုပ္သား ဘ၀မွ အာရွအခ်မ္းသာဆုံးသူေဌးႀကီး ျဖစ္လာခဲ့သူ (သုိ႔) လီကာရွင္း

Posted on

အာရွသူေဌးႀကီးလီကာရွင္းရဲ႕ မွတ္သားဖြယ္စကားမ်ားကိုေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဖတ္ဖူးၾကမွာပါ။ ဒီတစ္ခါေတာ့ သူ႔ရဲ႕ဘ၀ဇာတ္ေၾကာင္း ၊ ႀကဳိးစားခဲ့ပုံအေၾကာင္း ၊ လုပ္ငန္းမ်ားအေၾကာင္း နဲ႔ စီးပြားေရးအကြက္ျမင္ပုံအေၾကာင္းေတြကို ဗဟုသုတအေနနဲ႔ မွ်ေ၀လုိက္ပါတယ္။

သူ၏စီးပြားေရးကၽြမ္းက်င္မႈႏွင့္ အေျမာ္အျမင္ရွိမႈတို႔ကို အစြဲျပဳ၍သူ႕အား ေဟာင္ေကာင္တြင္ “စူပါမင္း” ဟုပင္တင္စားေခၚေဝၚၾကသည္။ ေအးရွားဝိခ္မဂၢဇင္းမွ ၂၀၀၁ခုႏွစ္ အာရွ၏ ဩဇာအေညာင္းဆုံးပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ ေဟာင္ေကာင္ စေတာ့ရွယ္ယာအိပ္စ္ခ်ိန္း၏ ထိပ္သီးရွယ္ယာ ေဈးကြက္၁၅%ကို သူ၏ကုမၸဏီမွ ရယူႏိုင္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၆ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၅ရက္ေန႔တြင္ ေဖာ့ဘ္စ္မဂၢဇင္းႏွင့္ ေဖာ့ဘ္စ္မိသားစုတို႔မွ လီကာရွင္းကို ပထမဆုံးအႀကိမ္ခ်ီးျမႇင့္ေသာ“မလ္ကြန္မ္ အက္စ္ ေဖာ့ဘ္စ္ ဘဝတစ္သက္တာေအာင္ျမင္မႈဆု” ကို ေပးအပ္ခဲ့သည္။

သူသည္ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာေသာ္လည္း ပကာသနမဖက္ေသာ ဘဝကို ခုံမင္သူျဖစ္သည္။ ႐ိုး႐ိုးဖိနပ္အနက္ေရာင္ႏွင့္ ေဈးသက္သာေသာ ဆီကိုနာရီ ကိုသာဝတ္ဆင္ေလ့ရွိရာ ေဟာင္ေကာင္ ဒီးပ္ဝါးတားေဘး(deep waterbay) ရွိ သူပိုင္ဆိုင္ေသာ အိမ္ႀကီးအိမ္ေကာင္းႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္ေနသည္။ ထို႔ျပင္ လီသည္ခ်ိဳ႕တဲ့သူမ်ားအဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ အျခားေသာပရဟိတလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ  ၂.၆ဘီလ်ံခန္႔ လႉဒါန္းခဲ့ရာ သူ႕အားအာရွ၏အရက္ေရာဆုံးပုဂၢိဳလ္အျဖစ္လည္း ေလးစားၾကသည္။

ငယ္စဥ္ဘဝ

လီကို ၁၉၂၈ခုႏွစ္တြင္ တ႐ုတ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံ၊ ဂြမ္ေဒါင္ျပည္နယ္ ေခ်ာင္ဇူး၌ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ၁၉၄ဝခုႏွစ္တြင္ျပည္မႀကီးတြင္ျဖစ္ပြားေနေသာ မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားကို ေရွာင္ရွားရန္ လီတို႔မိသားစုသည္ ေဟာင္ေကာင္သို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕အေျခခ်ခဲ့သည္။ လီမိသားစုသည္ ခ်မ္းသာေသာဦးေလးအိမ္တြင္ ေနထိုင္ခဲ့သည္။ ဦးေလး၏ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားက ကမၻာ့စီးပြားေရးေဈးကြက္တြင္ လီအားေနရာတစ္ေနရာရေစရန္ အဓိကတြန္းအား ျဖစ္ခဲ့သည္။ လီသည္ ထိုဦးေလး၏သမီး သူ၏ညီမတစ္ဝမ္းကြဲျဖစ္သူ ေခ်ာင္႐ြက္မင္း (Chong Yuet Ming) ႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့သည္။ လီ၏ ဖခင္သည္ ေဟာင္ေကာင္တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။ ဖခင္မရွိေတာ့သည့္ ထိုအခ်ိန္တြင္ လီသည္အသက္ ၁၅ႏွစ္အ႐ြယ္ သာရွိေသးေသာ္လည္း မိသားစုကို တာဝန္ယူရန္ ေက်ာင္းထြက္ၿပီး ပလတ္စတစ္ေရာင္းဝယ္ေရး ကုမၸဏီတစ္ခုတြင္ တစ္ေန႔လၽွင္ ၁၆နာရီ အလုပ္လုပ္ခဲ့ရသည္။ ထုိအတြင္းတြင္ တီဘီေရာဂါစြဲကပ္ခဲ့၍ ေသလုနီးပါးခံစားခဲ့ရၿပီး ကံေကာင္း၍သာ မေသခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

တစ္ကုိယ္တည္း ၁၉၅ဝခုႏွစ္တြင္ ၇ႏွစ္လုံးလုံးျခစ္ကုပ္စုထားေသာ ပုိက္ဆံျဖင့္ ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္းတစ္ခုကို စတင္တည္ေထာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ စာအုပ္မ်ားဖတ္ရႈ႕ရာမွ အႀကံရခဲ့ေသာ ပလတ္စတစ္ပန္းထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းျဖစ္သည္။ ေခ်ာင္ေကာင္း စက္မႈလုပ္ငန္း (Cheung Kong Industries) ဟု အမည္တြင္သည္။ ထုိလုပ္ငန္းကို ဦးေဆာင္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္မူ ေဟာင္ေကာင္ရွိ နာမည္ေက်ာ္ အိမ္ၿခံေျမရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကုမၸဏီ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၁၉၇၂ခုႏွစ္တြင္ ေဟာင္ေကာင္စေတာ့အိပ္ခ်ိန္း တြင္ စာရင္းဝင္ကုမၸဏီျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၁၉၇၉ခုႏွစ္တြင္ ဟတ္ခ်ီဆင္ ဝွမ္ပြား လီမိတက္ (Hutchison Whampoa Limited) ႏွင့္ ၁၉၈၅ခုႏွစ္တြင္ ေဟာင္ေကာင္အီလက္ထရစ္ ဟိုးလ္ဒင္းတို႔ကို ထပ္မံတည္ေထာင္ ၿပီး လုပ္ငန္းခ်ဲ႕ထြင္ႏိုင္ခဲ့သည္။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား

ဟားဗတ္စီးပြားေရးေက်ာင္းမွ ေဆာင္းပါးတစ္ခုတြင္ လီ၏စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ျပည္တြင္ မထင္မရွားေက်ာင္းဆရာတစ္ေယာက္၏ သားအျဖစ္ဘဝကို စတင္ခဲ့ၿပီး ဒုကၡသည္ဘဝ၊ အေရာင္းစာေရးဘဝတို႔တြင္ က်င္လည္ခဲ့ရာ ေျဖာင့္မတ္ျခင္းႏွင့္ အလိုက္အထိုက္ေနတတ္ျခင္းဟူေသာ ဘဝေပးသင္ခန္းစာမ်ားကို ရရွိခဲ့သည္။ ပင္ကိုယ္အက်င့္စာရိတ္တေကာင္းမြန္ျခင္း ဟူေသာဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ ႀကိဳးစားမႈရလဒ္မ်ားကို ေပါင္းစပ္ၿပီး ကိုယ္ပိုင္စီးပြားေရးအင္ပါယာႀကီးကို တည္ေထာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ထိုအင္ပါယာႀကီးထဲတြင္ ဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ အိမ္ၿခံေျမလုပ္ငန္းမ်ား၊ ပလတ္စတစ္လုပ္ငန္း၊ ဆယ္လူလာဖုန္းလုပ္ငန္းမ်ား၊ ၿဂိဳဟ္တုတယ္လီေဗးရွင္းလုပ္ငန္းမ်ား၊ ဘိလပ္ေျမလုပ္ငန္းမ်ား၊ လက္လီဆိုင္မ်ား(ေဆးဆိုင္မ်ားႏွင့္ စူပါမားကတ္မ်ား)၊ ဟိုတယ္မ်ား၊ ျပည္တြင္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္း(မိုးပ်ံရထား)၊ ေလဆိပ္မ်ား၊ လၽွပ္စစ္ဓါတ္အားေပးလုပ္ငန္းမ်ား၊ သံမဏိထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ဆိပ္ကမ္းမ်ား ႏွင့္ သေဘၤာလုပ္ငန္းမ်ား ပါဝင္သည္။

လီ၏စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားသည္ ေဟာင္ေကာင္ေဈးကြက္အားလုံးနီးပါးကို လႊမ္းမိုးထားရာ လၽွပ္စစ္လုပ္ငန္း မွသည္ တယ္လီကြန္ျမဴနီေကးရွင္း၊ အိမ္ၿခံေျမလုပ္ငန္းမွသည္ လက္လီဆိုင္လုပ္ငန္းမ်ား၊ သံေဘာင္လုပ္ငန္းမွသည္ အင္တာနက္လုပ္ငန္းမ်ားအထိသည္ လီ၏လုပ္ငန္းမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ၂၀၀၉ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ေခ်ာင္ေကာင္းအုပ္စု၏ ေဈးကြက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈသည္ ေဟာင္ေကာင္ေဒၚလာ ၆၄၇ဘီလ်ံ (အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈၂.၉ ဘီလ်ံ) ရွိသည္။ ထိုအုပ္စုသည္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၅၅ႏိုင္ငံတြင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အလုပ္သမားေပါင္း ၂၆၀,၀၀ဝေက်ာ္ျဖင့္ ကမၻာအႏွံ႔အျပားတြင္ လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိသည္။

ပလတ္စတစ္ထုတ္လုပ္ျခင္း

စက္႐ုံတစ္႐ုံ၏ လည္ပတ္ပုံကို ေလ့လာၿပီးေနာက္ ၁၉၅ဝခုႏွစ္တြင္ လီသည္ ေဆြမ်ိဳးမ်ား၊ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ အေရာင္းစာေရးဘဝက ရရွိခဲ့ေသာ အဆက္အသြယ္မ်ားထံမွ ရရွိေသာေခ်းေငြျဖင့္ ပလတ္စတစ္ထုတ္လုပ္သည့္ ကုမၸဏီတစ္ခုကို တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ လီသည္ကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာ စာအုပ္မ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးသတင္းမ်ားကို စိတ္အားထက္သန္စြာဖတ္႐ႈေလ့လာၿပီး ကမၻာအႏွံ႔သို႔ ပလတ္စတစ္ပန္းမ်ားကို ေဈးႏႈန္းခ်ိဳသာစြာျဖင့္ ျဖန္႔ေဝရန္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့သည္။

လီသည္ ပလတ္စတစ္ကို ပန္းအစစ္ပုံစံရေအာင္ျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္ အေရာင္စပ္နည္းကို သင္ၾကားခဲ့သည္။ သူ၏ ဆိုင္ကိုစက္အသစ္မ်ား ႏွင့္အေတာ္ဆုံးပညာရွင္မ်ားခန္႔အပ္၍ ရက္သတ္တပတ္ အနည္းငယ္ၾကာေအာင္ ျပင္ဆင္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားမွ ဝယ္လက္ႀကီးတစ္ေယာက္ကို ႀကိဳဆိုခဲ့သည္။ ထိုအခါလီ၏ စက္႐ုံမွ ပစ္စည္းမ်ား၏အရည္အေသြးကို အထင္ႀကီးေလးစားၿပီး အမွာစာမ်ားရရွိခဲ့သည္။ ႏွစ္အနည္းငယ္ အၾကာတြင္ လီ၏ကုမၸဏီသည္ ေရာင္းအားအရမ္းေကာင္းခဲ့ၿပီး အာရွတြင္ အႀကီးဆုံးေသာ ပလတ္စတစ္ ျဖန္႔ျဖဴးေရးကုမၸဏီႀကီး ျဖစ္လာသည္။

အိမ္၊ၿခံ၊ေျမလုပ္ငန္းမ်ား

၁၉၅၈ခုႏွစ္တြင္ လီသည္ သူ႕ကုမၸဏီစာခ်ဳပ္သက္တမ္းစာခ်ဳပ္ထပ္မံတိုးခြင့္မရခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေနရာအသစ္ တစ္ခုကို ကိုယ္ပိုင္ဝယ္၍ စက္႐ုံတည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ ေဟာင္ေကာင္၌အဓိက႐ုဏ္းမ်ား ျဖစ္ေနရာတြင္ လူမ်ားသည္မိမိတို႔အိမ္ယာမ်ားကို စြန္႔ခြာၾကရာေျမေဈးႏႈန္းမ်ားထိုးက်သြားၿပီး ေျမယာမ်ားကို ေဈးနည္းနည္းျဖင့္ ဝယ္ယူရန္အခြင့္အေရးရခဲ့သည္။ လီသည္ ႏိုင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈမ်ားသည္ ခဏသာျဖစ္ၿပီး အိမ္ၿခံေျမေဈးမ်ား မၾကာမီျပန္တက္မည္ဟုခန္႔မွန္းၿပီး ေျမယာမ်ားကို ေဈးသက္သက္သာသာ ျဖင့္ဝယ္ယူ ခဲ့သည္။ ၁၉၇၁ခုႏွစ္တြင္ လီသည္တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရွိ အရွည္ဆုံးျမစ္ျဖစ္ေသာ ေခ်ာင္ေကာင္းျမစ္ကို အစြဲျပဳ၍ သူ၏အိမ္ၿခံေျမ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကုမၸဏီကို ေခ်ာင္ေကာင္းကုမၸဏီဟု အမည္ေပးခဲ့သည္။

၁၉၉၂ခုႏွစ္ ေႏြဦးပိုင္းတြင္ ရွန္ဟိုင္းႏွင့္ ဂူဝမ္ေဒါင္သို႔ ထန္ေရွာင္ဖိန္ (Deng Xiaoping) အလည္လာၿပီး လူထုမိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့ရာတြင္ တ႐ုတ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံသည္ တံခါးဖြင့္ဝါဒကို က်င့္သုံးမည္ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကိုလည္း ႀကိဳဆိုပါေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထန္၏ ေတာင္ပိုင္းခရီးစဥ္အၿပီးတြင္ လီအုပ္စုသည္ ျပည္မႀကီးတြင္ အႀကီးအက်ယ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားစတင္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၂ခုႏွစ္တြင္ ေဟာင္ေကာင္ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းတြင္ ေခ်ာင္ေကာင္းဟိုးလ္ဒင္းသည္ တရားဝင္စာရင္းဝင္ခဲ့သည္။

လီသည္ သူ၏ဘုတ္အဖြဲ႕ အစည္းအေဝးမ်ားတြင္ သူ၏ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ ဂ်ာဒင္းစ္ (Jardines) ကို ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး ေဟာင္ေကာင္၏ အိမ္ၿခံေျမဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ဦးေဆာင္သူျဖစ္ေရးကို မၾကာခဏေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၁၉၇၇ခုႏွစ္တြင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆိုဒ္မ်ားျဖစ္ေသာ စင္ထရယ္(Central) ႏွင့္ အက္တ္မာရယ္လ္တီ အမ္တီအာ စေတရွင္း (Admiralty MTR stations) မ်ားကို ေခ်ာင္ေကာင္းကုမၸဏီမွ ေလလံဆြဲႏိုင္ခဲ့ျခင္းသည္ ေဟာင္ေကာင္ေျမယာလုပ္ငန္းတြင္ အဓိကဦးေဆာင္သူျဖစ္ေစရန္ စိန္ေခၚမႈႀကီးျဖစ္ခဲ့သည္။

၁၉၈ဝခုႏွစ္တြင္ ဂ်ာဒင္းစ္သည္ ကုမၸဏီႀကီး ျဖစ္ေသာ္လည္း မိမိကုမၸဏီကိုလီ(သို႔မဟုတ္) အျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားထံသို႔ မလိုလားေသာလႊဲေျပာင္းျခင္း မ်ားကို ကာကြယ္ရန္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တစ္ခုခ်ခဲ့သည္။ ၿဗိတိန္မွ ကဲ့စ္ဝစ္ (Britain’s Keswick) မိသားစု သည္ ရွယ္ယာ ၁၀% ေအာက္သာပိုင္ဆိုင္ေသာ္လည္း ထိုမိသားစုမွကုမၸဏီကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ အစုအစပ္ရွယ္ယာ ပုံစံတစ္ခုျဖစ္ေသာ cross-shareholding ပုံစံကို ဂ်ာဒင္းစ္သည္ ကုမၸဏီတြင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့သည္။ ၁၉၉ရခုႏွစ္တြင္ ေဟာင္ေကာင္၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ကြန္ျမဴနစ္တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ လႊဲေျပာင္းမည္ကို ႀကိဳတင္မွန္းဆကာ ၁၉၈၄ခုႏွစ္တြင္ကုမၸဏီ၏တရားဝင္လိပ္စာကို ေဟာင္ေကာင္မွ အဂင္်လိပ္နယ္ေျမျဖစ္ေသာ ဘာမ်ဴဒါ(Burmuda) သို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့သည္။

ဆိပ္ကမ္းႏွင့္ လၽွပ္စစ္ဓါတ္အားလုပ္ငန္းမ်ား

၁၉၇၉ခုႏွစ္တြင္ လီသည္ သီးသန္႔လုပ္ငန္းတစ္ခုကို စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ရာ လက္ရွိတြင္အဓိကကုမၸဏီျဖစ္ေသာ ဟက္ခ်ိစံ ဝွမ္းပြါးလီမိတက္ကို HSBCမွ ရရွိခဲ့သည္။ ထိုဝယ္ယူမႈႀကီးသည္ စက္မႈဇုန္အမ်ားအျပားတြင္ အက်ိဳးတူစီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ေသာ ကုမၸဏီစုႀကီးျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည္။ ထိုကုမၸဏီစုႀကီး ၏လက္ခြဲလုပ္ငန္းမ်ား အနက္ အထင္ရွားဆုံးေသာလုပ္ငန္းမွာ ေဟာင္ေကာင္၊ ဗန္ကူးဗား၊ ကေနဒါ၊ တ႐ုတ္၊ ေရာ့တာဒမ္၊ ယူေက၊ ပနားမား၊ ဘဟားမားႏွင့္ အျခားဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားအပါအဝင္ ကမၻာအႏွံ႔ကုန္ေသတ္တာဆိပ္ကမ္းဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းပင္ျဖစ္သည္။ အားလုံးကိုၿခဳံၾကည့္လၽွင္ သူ၏ကုန္ေသတ္တာဆိပ္ကမ္းလုပ္ငန္းမွာ ကမၻာ့ေဈးကြက္၏ ၁၃% ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။

လက္လီလုပ္ငန္းမ်ား

ဟက္ခ်ိစံ ဝွမ္းပြါးမွ ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္သည့္ ေအ အက္စ္ ဝက္ဆန္ အုပ္စု (A.S. Watson Group) သည္ စတိုးဆိုင္ေပါင္း ၇,၈၀ဝ ေက်ာ္ျဖင့္ လက္လီလုပ္ငန္းမ်ားကို ဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္ေနသည္။ ၎၏ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားတြင္ ဥေရာပတြင္ နာမည္ႀကီး တံဆိပ္မ်ားျဖစ္ေသာ စူပါဒရပ္(Superdrug) ယူေက၊ မာရီယိုေနာ္႔ဒ္(Marionnaud) ျပင္သစ္၊ ကယူဗက္ (Kruidvat) ဘင္နီလက္စ္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အာရွရွိ က်န္းမာေရးႏွင့္ အလွကုန္ပစ္စည္းအထူးအေရာင္းဆိုင္(Watson’s Your Personal Store)၊ ParknSHOP စူပါမားကတ္မ်ား၊ Great Food Hall၊ TASTE food galleria၊ gourmet botique style fine food hall, Fortress electrical appliance stores၊ Watson’s Wine Cellars ႏွင့္ Naunce-Watson airport duty free စသည့္ လက္လီဆိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။ ASW သည္ ေဟာင္ေကာင္၏အေရာင္းရဆုံးျဖစ္ေသာ Watson ေရသန္႔၏ အဓိကထုတ္လုပ္သူႏွင့္ ျဖန္႔ျဖဴးသူလည္းျဖစ္သည္။

ကုန္သည္လုပ္ငန္းမ်ား

ဟက္ခ်ိစံ ဝွမ္းပြါးအုပ္စုသည္ လာဘ္ျမင္ေသာ အေရာင္းအဝယ္မ်ားလုပ္ေသာ ကုန္သည္လုပ္ငန္းအျဖစ္ လူသိမ်ားသည္။ ထိုကုမၸဏီသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအသစ္မ်ားကို တည္ေထာင္ၿပီး ျပန္လည္ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္သည္။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ရာတြင္ အျမတ္ေငြမ်ားစြာရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၀၁ခုႏွစ္တြင္ Orange ေအာရင့္ခ္်ကို Mannesmann Group မန္နက္စ္မန္းအုပ္စုသို႔ ေရာင္းခ်ခဲ့ရာ အျမတ္ေငြ ေဒၚလာ ၁၅.၁၂ ဘီလ်ံရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၀၆ခုႏွစ္တြင္ ဟက္ခ်ိစံဆိပ္ကမ္းလုပ္ငန္းမွ ၂၀%ကို စင္ကာပူၿပိဳင္ဘက္ ပီအက္စ္ေအေကာ္ပိုေရးရွင္း PSA Corp., သို႔ ေဒၚလာ ၄ဘီလ်ံျဖင့္ေရာင္းခ်ခဲ့ရာ ေဒၚလာ ၃.၁၂ ဘီလ်ံအသားတင္ အျမတ္ေငြရရွိခဲ့သည္။ မၾကာေသးမီက ဟက္ခ်ိစံ ဝွမ္းပြါးအုပ္စုမွ ၅၀%နီးပါးပိုင္ဆိုင္ေသာ ဟက္ခ်ိစံတယ္လီကြန္ျမဴနီေကးရွင္း(ဟက္ခ်ိစံ အက္ဆာ) မွ ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ အဓိကအစုရွယ္ယာ ၆၇%ကို အိန္ဒိယ၏မိုဘိုင္းလ္ေအာ္ပေရတာ ဗိုဒါဖုန္းသို႔ ေဒၚလာ ၁၁.၁ဘီလ်ံျဖင့္ ေရာင္းခ်ခဲ့သည္။ အေစာပိုင္းတြင္ ၂ဘီလ်ံခန္႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈျပဳခဲ့သည္။

ပိရစ္မစ္ပုံစံ

လီကာရွင္းအုပ္စုသည္ အျခားအာရွကုမၸဏီအုပ္စုႀကီးမ်ားအတိုင္း လုပ္ငန္းတူေဈးကြက္ကိုမထိခိုက္ ေစပဲအခ်ိဳးမက်ေသာ ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို ထိန္းသိမ္းရန္ ပရစ္မစ္ပုံစံစီးပြားေရးစနစ္ကို က်င့္သုံးခဲ့သည္။ လုပ္ငန္းထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္ လုပ္ကိုင္မႈတို႔ကို ခြဲျခားႏိုင္ရန္ dual-class structure အဆင့္ႏွစ္ခုခြဲ၍ အခ်ိဳးတူအက်ိဳးခံစားခြင့္ေပးျခင္းႏွင့္ စပ္တူ ရွယ္ယာ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ေပးျခင္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ယူအက္စ္ႏွင့္ ယူေကတို႔တြင္ ထိုပုံစံျဖင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္မႈမ်ားနည္းေသာ္လည္း ထိုပုံစံလုပ္ငန္းမ်ားကို ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဂူဂယ္လ္သည္ dual-class structure ကိုသုံး၍ ဂူဂယ္လ္တည္ေထာင္သူမ်ားႏွင့္ အတြင္းလူမ်ားအတြက္ Class B ရွယ္ယာတစ္စုကို ၁ဝမဲသတ္မွတ္ၿပီး အမ်ားျပည္သူအတြက္ Class A ရွယ္ယာတစ္စုကို ၁မဲသတ္မွတ္ေပးထားသည္။

အင္တာနက္

သူ၏ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ကုမၸဏီျဖစ္ေသာ Horizon Ventures သည္ Double Twist မွရွယ္ယာမ်ားကို ဝယ္ယူခဲ့သည္။ လီကာရွင္း ေဖာင္ေဒးရွင္းမွလည္း social networking ဝဘ္ဆိုဒ္တစ္ခုျဖစ္ေသာ Facebook မွ ရွယ္ယာ ဝ.၈%ကို ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၁၂ဝကို ၂ခါခြဲေပး၍ ဝယ္ယူခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ သီခ်င္းဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္း Spotify တြင္ ေဒၚလာ သန္း၅ဝ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခဲ့သည္။ ၂၀၀၉ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁ဝ အေစာပိုင္းၾကားတြင္ iphone ၏ application တစ္ခုျဖစ္ေသာ Siri (Virtual Personal Assistant) ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ထုတ္လုပ္ျခင္းကို ေဒၚလာ ၁၅.၅သန္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခဲ့ေသးသည္။

အျခား

လီကာရွင္းသည္ သူ၏အဓိကကုမၸဏီမ်ားျဖစ္ေသာ ခ်ဳံေကာင္းကုမၸဏီႏွင့္ ဟက္ခ်ိစံ ဝွမ္းပြါးစီးပြားေရးလုပ္ငန္း မ်ားအျပင္ စင္ကာပူႏွင့္ ကေနဒါတို႔တြင္လည္း အိမ္ၿခံေျမရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကိုလည္း ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္းအျဖစ္ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္လုပ္ကိုင္သည္။ ၂၀၀၅ခုႏွစ္တြင္ ရွယ္ယာမ်ားေရာင္းၿပီး လႉဒါန္းမႈမ်ားမျပဳလုပ္ခင္အခ်ိန္ အထိ ကေနဒါ၏ တတိယအႀကီးဆုံးျဖစ္ေသာ the Canadian Imperial Bank of Commerce(CIBC) ၏ အမ်ားဆုံးရွယ္ယာပိုင္ရွင္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ကေနဒါႏိုင္ငံ၊ အယ္လ္ဘာတာတြင္ အေျခစိုက္ေသာ နာမည္ႀကီး စြမ္းအင္ကုမၸဏီျဖစ္သည့္ Husky Energy၏ အဓိက ရွယ္ယာရွင္လည္းျဖစ္သည္။ ၂၀၀၅ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ လီသည္ CIBC မွ သူ၏ CAD ရွယ္ယာမ်ားကို ေဒၚလာ ၁.၂ ဘီလ်ံျဖင့္ ေရာင္းမည္ဟု ေၾကျငာခဲ့ၿပီး အျမတ္အစြန္းအားလုံးကို သူတည္ေထာင္ထားေသာေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ား(လီကာရွင္းေဖာင္ေဒးရွင္း ေဟာင္ေကာင္ႏွင့္ ကေနဒါ- (ကေနဒါႏိုင္ငံ တိုရန္တိုၿမိဳ႕ အေျခစိုက္)အပါအဝင္) သို႔ လႉဒါန္းခဲ့သည္။

ေယးလ္ေတာင္း Yaletown တြင္ old Expo ’86 lands အိမ္ယာမ်ားတည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ေကာန္းေကာ့ ပစိဖိတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ား Concord Pacific Developments ႏွင့္ အဓိက ဆက္သြယ္ခဲ့ၿပီး Vancouver ဗန္ကူးဗါးၿမိဳ႕ရွိအိမ္ၿခံေျမလုပ္ငန္းအခ်ိဳ႕ကို လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ အသက္ ၉၀ ရွိၿပီျဖစ္သည့္ လီသည္ ယခုအခါ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အရင္လုိအားသြန္ခြန္စုိက္ မလုပ္ေတာ့ေသာ္လည္း သူ၏ခ်မ္းသာမႈအဆင့္သည္ ေဒၚလာ ၃၇.၇ဘီလ်ံ ႏွင့္ ကမာၻ႔အဆင့္ ၂၃ ေနရာ တြင္ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

ကိုယ္ပိုင္ဘဝ

သူ၏သားႏွစ္ေယာက္ျဖစ္ေသာ ဗစ္တာ လီ Victor Li ႏွင့္ ရစ္ခ်က္ လီ Richard Li တို႔သည္ ေဟာင္ေကာင္စီးပြားေရး၏ ထင္ရွားေသာ ျပယုဂ္မ်ားျဖစ္သည္။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္စလုံးသည္ ကေနဒါႏိုင္ငံသားမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ဗစ္တာသည္ ခ်ဳံေကာင္းကုမၸဏီတြင္ မန္ေနးဂ်င္းဒါ႐ိုက္တာႏွင့္ လက္ေထာက္ဥက္ကဌရာထူးရယူထားသည္။ ဖခင္ႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ဆက္သြယ္၍ အလုပ္လုပ္သည္။ ရစ္ခ်က္မွာမူ ေဟာင္ေကာင္၏ အႀကီးဆုံး တယ္လီကြန္းကုမၸဏီျဖစ္ေသာ PCCW ၏ ဦးေဆာင္သူျဖစ္သည္။ လီသည္ ေဟာင္ေကာင္၏ထိပ္သီးစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ေသာ္လည္း အလြန္႐ိုးရွင္းစြာ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈ ေၾကာင့္ နာမည္ႀကီးသူတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။ ၁၉၉ဝခုႏွစ္မ်ားတြင္ သည္ ေဒၚလာ၅ဝတန္ Citizen လက္ပတ္နာရီကိုပတ္ၿပီးနက္တိုင္ေျဗာင္မ်ားကိုသာ ဝတ္ဆင္ခဲ့သည္။ ယခုအခါတြင္မူ Seiko နာရီကို ဝတ္ဆင္သည္ဟု သိရွိရသည္။

ပရဟိတလုပ္ငန္းမ်ား

လီသည္ မွတ္သားေလာက္ဖြယ္ ပရဟိတ သမားတစ္ေယာက္ ျဖစ္သည္။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ ပိုင္ဆိုင္သမၽွ၏ သုံးပုံတစ္ပုံ (ခန္႔မွန္းေျခ ပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ဝ ဘီလ်ံ) ကို ကမၻာ တစ္ဝွမ္းရွိ ပရဟိတ ႏွင့္ အမ်ားအက်ိဳးေဆာင္႐ြက္သည့္ စီမံကိန္းမ်ား၊ လုပ္ငန္းမ်ားကို လႉဒါန္းမည္ဟု လီက အခိုင္အမာ ကတိကဝတ္ျပဳခဲ့သည္။

၁၉၈၁ ခုႏွစ္ အတြင္း သူလႉဒါန္းခဲ့သမၽွ ၏ အက်ိဳးရလဒ္အေနႏွင့္ သူ၏ ေမြးရပ္ေျမ Chaozhou တြင္ Shantou Universityဟူ၍ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ Deng Xiaoping ၏ ဖိတ္ေခၚခ်က္အရ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေငြေၾကး ယုံၾကည္မႈ ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံျခင္းဆိုင္ရာ ေကာ္ပိုေရးရွင္း China International Trust and Investment Corporation (CITIC) ႀကီး၏ ဘုတ္ အဖြဲ႕ဝင္ ဒါ႐ိုက္တာ တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၎အဖြဲ႕အစည္းႀကီးသည္ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အစျပဳႏိုင္ေရးကို အေထာက္အကူျပဳ ႏိုင္ရန္ ရည္႐ြယ္၍ ဒန္မ္း အစဥ္တစိုက္ ႀကိဳးစားေန ခဲ့ေသာ ကိစၥရပ္လည္း ျဖစ္သည္။

CITIC သည္ တ႐ုတ္ျပည္၏ အႀကီးဆုံး လုပ္ငန္းအစုအဖြဲ႕ႀကီး တစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ၄၂ % ကို တ႐ုတ္အစိုးရမွ ပိုင္ဆိုင္သည္။ တ႐ုတ္ ဗဟိုအစိုးရ၏ အဓိက ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈ အစိတ္အပိုင္း အျဖစ္တည္ရွိၿပီး တ႐ုတ္ျပည္ေထာင္စု ေကာင္စီတြင္ဌာနတစ္ရပ္အေနျဖင့္တည္ရွိသည္။

လီသည္ CITIC ၏ ဘုတ္အဖြဲ႕တြင္ ဒါ႐ိုက္တာအျဖစ္မွ ႏွတ္မထြက္ခင္အထိ တစ္ႏွစ္ၾကာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၈ဝ ခုႏွစ္ကတည္းကပင္ သူသည္ ေဟာင္ေကာင္ႏွင့္ရွန္ဟိုင္း ဘဏ္လုပ္ငန္း ေကာ္ပိုေရးရွင္းႀကီး၏ အုပ္ခ်ဴပ္ေရး ျပင္ပ ဒါ႐ိုက္တာ အျဖစ္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ၎ဘဏ္၏ ဒုတိယ ဥကၠ႒ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၁၉၉၁ မွ ၁၉၉၂ အထိ HSBC ဌာနမ်ား၏ ဒုတိယ ဥကၠ႒ အျဖစ္ လည္း ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၂၀၀၂ ခုႏွစ္တြင္ လီသည္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရး ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္း အတြက္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၁.၅ မီလ်ံ လႉဒါန္းၿပီးသည့္ေနာက္ သူ႕အား စင္ကာပူ စီမံခန္႔ခြဲေရးပညာ တကၠသိုလ္ရွိစာၾကည့္တိုက္ကို လီကာရွင္း စာၾကည့္တိုက္ဟုအမည္မွည့္ေခၚေစခဲ့သည္။

၂၀၀၄ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အိႏၵိယ သမုဒၵရာ ဗဟိုျပဳ ေျမငလ်င္ ေဘးႀကီး၌ စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၃ မီလ်ံ လႉဒါန္းခဲ့သည္ဟူေသာသတင္းမ်ားရရွိခဲ့သည္။

၂၀၀၅ တြင္ လီက ေဟာင္ေကာင္ ေဒၚလာ ၁ ဘီလ်ံ( အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၂၈ မီလ်ံ ) ကို ေဟာင္ေကာင္ တကၠသိုလ္၏ ေဆးပညာ ဋ္ဌာနသို႔ လႉဒါန္းမည္ဟု ေၾကျငာခဲ့သည္။ ၎ဋ္ဌာနအား လီကာရွင္း ေဆးပညာဌာန ဟု အမည္ေျပာင္းမွည့္ ေခၚလိုက္ၿပီးသည့္ေနာက္ တက္ကသိုလ္ႏွင့္ ဌာနမွ ေက်ာင္းသားေဟာင္း တစ္ခ်ိဳ႕၊ ဆရာမတစ္ခ်ိဳ႕ ( မွတ္မွတ္ရရ အေနႏွင့္ ေက်ာက္ကကီ ) တို႔ အၾကားတြင္ တက္ကသိုလ္၏ အမည္ ေပးျခင္း အဆင့္လုပ္ငန္းရပ္မ်ားႏွင့္ပက္သက္၍အျငင္းပြားဖြယ္မ်ားျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

၂၀၀၅ တြင္လည္း လီက ဘာကေလ ရွိ ကယ္လီဖိုးနီးယား တကၠသိုလ္ သို႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄ဝ မီလ်ံ လႉဒါန္းခဲ့သည္။ ကိုးကားခ်က္အခ်ိဳ႕ အရ သူသည္ ၎တက္ကသိုလ္၏ ဇီဝ သိပၸံဘာသာရပ္ႏွင့္ ပက္သက္၍ ေဆာင္႐ြက္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား ကို သေဘာက် အထင္ႀကီး၍ ဟု ဆိုသည္။ လီ၏ လႉဒါန္းမႈမ်ားႏွင့္ ပက္သက္၍ ယင္းတက္ကသိုလ္ ေက်ာင္း၏ ဇီဝ သိပ္ပံဘာသာရပ္ ဆိုင္ရာ ေထာက္ပံ့မႈ အေဆာက္အအုံ ကို လီကာရွင္း ဇီဝေဆးပညာႏွင့္ က်န္းမာေရး စင္တာ အျဖစ္ အမည္ေပး ခဲ့သည္။ ၎သည္ လက္ရွိတြင္ ေဆာက္လုပ္ဆဲ ျဖစ္သည္။

၁၉၈ဝ ကတည္းက စတန္းဖို႔ဒ္ တက္ကသိုလ္ အား ေရရွည္ အေထာက္အပံ့ ျပဳသူတစ္ဦး ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ လီသည္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၉ဝ မီလ်ံ တန္ ေဆးပညာ ေလ့လာေရးႏွင့္ အသိပညာ ေက်ာင္း အသစ္စက္စက္ ျဖစ္သည့္လီကာရွင္းစင္တာ၏အဓိကေငြေၾကးေထာက္ပံ့သူျဖစ္သည္။

၂၀၀၇ မတ္လ ၉ ရက္ေန႔တြင္ လီကာရွင္းသည္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀ဝ မီလ်ံ ကို စင္ကာပူအမ်ိဳးသားတကၠသိုလ္ ရွိ လီကြမ္ယူး Public Policy ေက်ာင္း သို႔ လႉဒါန္းခဲ့သည္။ ဒါ့အျပင္ ေဒါက္တာလီ၏ အလႉဒါန ေထာက္ပံ့မႈမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳ အမွတ္ရသည့္ အေနႏွင့္ လီကြမ္ယူး Public Policy ေက်ာင္း ရွိ သမိုင္းဝင္ Bukit Timah ဝင္း အတြင္းတြင္ရွိသည့္ အေဆာက္အအုံ သုံးခုအနက္ တစ္ခုကို ၎၏အမည္ကိုမွည့္ေခၚေစလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။

လီကာရွင္း သည္ တို႐ြန္တို ၿမိဳ႕ရွိ စိန္႔ မိုက္ကယ္ ေဆး႐ုံ တြင္ လီကာရွင္း အသိပညာ ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းကို တည္ေထာင္ရန္ ကေနဒါ ေဒၚလာ ၂၅ မီလ်ံ ကို လႉဒါန္းခဲ့သည္။ ယင္းေက်ာင္းသည္ တို႐ြန္တို ၿမိဳ႕တယ္တြင္ ေဆးပညာ သုေတသန ႏွင့္ သင္ၾကားေရး စင္တာ တစ္ခုအျဖစ္ တည္ရွိေနမည္ ျဖစ္သည္။

လီကာရွင္း သည္ လီကာရွင္း ေဖာင္ေဒးရွင္းမွ တဆင့္ ေဟာင္ေကာင္ေဒၚလာ ၃ဝ မီလ်ံ (အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃.၈၅ မီလ်ံ) ကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ စီခၽြမ္ ေျမငလ်င္ေဘးတြင္ ဒုကၡသည္မ်ား ကယ္တင္ေရး အစီအစဥ္မ်ား အတြက္ အကူအညီအေနႏွင့္ေပးလႉခဲ့သည္။

ယေန႔အခ်ိန္ထိ မစၥတာလီသည္ သူ၏ လီကာရွင္း ေဖာင္ေဒးရွင္း ႏွင့္ အျခားေသာ ပုဂၢလိက အမ်ားအက်ိဳးျပဳ ေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ားမွ တဆင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂.၆ ဘီလ်ံ ေက်ာ္ ကို ပရဟိတ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ေပးလႉခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

ရရွိခဲ့ေသာဆုမ်ားႏွင့္ ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမႇင့္ ခံရမႈမ်ား
Grand Bahuinia Medal
British Empire မွခ်ီးျမႇင့္ေသာ သူရဲေကာင္းဆု
Commandeur, legion d’honneur

Via:ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံးသူေဌးမ်ား
Myanmar Wikipedia

Leave a Reply