ေျမာက္၀န္ရုိးစြန္း အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ေရးသားသူ – Paing Hmu Ko(MYMC Club)

ေျမာက္၀င္ရုိးစြန္း (North Pole) ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ္မွာ ရွိတာလဲ။ သူနဲ႔ ပတ္သက္သမွ် စိတ္၀င္စားစရာ အေၾကာင္း အရာ ေတြကို တင္ဆက္ ေပးထားတာမို႔ ဆက္လက္ ဖတ္ရႈ ၾကပါဦး။

ေျမာက္၀င္ရုိးစြန္း အေၾကာင္း မေျပာခင္ ၀င္ရုိးစြန္း အေၾကာင္း စေျပာျပ ပါရေစ။ ကမာၻေပၚမွာ ၀င္ရိုးစြန္း ႏွစ္ခု ရွိတာေတာ့ လူတိုင္း သိၾကပါ တယ္။ ေတာင္၀င္ရိုး စြန္းရယ္၊ ေျမာက္၀င္ရုိးစြန္း ရယ္ေပါ့။ တကယ္ေတာ့ ၀င္ရိုးစြန္း ႏွစ္ခု ထက္မက ရွိပါတယ္။ သံလုိက္ ေျမာက္၀င္ရုိးစြန္းနဲ႔ သံလိုက္ ေတာင္၀င္ရိုးစြန္း ဆိုတာလည္း ရွိပါ ေသးတယ္။

အဲဒါေၾကာင့္ ေျမာက္၀င္ရိုးစြန္း လို႔ဆိုရင္ ကမာၻေျမာက္ စြန္းစြန္းမွာ ရွိတဲ့ လူသိမ်ားတဲ့ ေျမာက္၀င္ရုိးစြန္းရယ္၊ သံလိုက္ အိမ္ေျမွာင္ရဲ႕ ေျမာက္ဘက္ တည့္တည့္ မွာရွိတဲ့ သံလိုက္ ေျမာက္၀င္ရုိးစြန္း ဆိုျပီး ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စား ရွိမွာ ျဖစ္ ပါတယ္။

သံလုိက္ ေျမာက္၀င္ရိုးစြန္း အေၾကာင္း

ကမာၻလံုးၾကီးရဲ႕ အတြင္းဆံုး သံလႊာရဲ႕ အျပင္ဆံုး အျခမ္းမွာ လႈပ္ရွားမႈ ေတြေၾကာင့္ သံလုိက္ စက္ကြင္းေတြ ထြက္ပါတယ္။ သံလုိက္ေၿမာက္ ၀င္ရိုးစြန္းနဲ႔ သံလုိက္ ေတာင္၀င္ရိုးစြန္း ေနရာ ေတြဟာ အဆိုပါ သံလုိက္ စက္ကြင္းေတြရဲ႕ ေဒါင္လိုက္ က်တဲ့ ေနရာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သံလုိက္ ေျမာက္၀င္ရုိး စြန္းဟာ ရိုးရုိး ေျမာက္၀င္ရိုး စြန္းနဲ႔ မတူပါဘူး။

သံလုိက္ ေျမာက္၀င္ရိုး စြန္းဟာ တကယ့္ ရုိးရိုးေျမာက္ ၀င္ရိုးစြန္းရဲ႕ မိုင္ေပါင္း မ်ားစြာေသာ အကြာအေ၀းမွာ ရွိပါတယ္။ သူ႔ကို ပထမဆံုး စတင္ ေတြ႔ရွိခဲ့ တာကေတာ့ ၁၈၃၁ ကပါ။ စတင္ ေတြ႔ရွိတဲ့ ေနရာကေတာ့ ရိုးရိုး ေျမာက္၀င္ရိုးစြန္းရဲ႕ မိုင္၅၀၀ အကြာ ကေနဒါႏုိင္ငံ ရဲ႕ Ellesmere ကြ်န္းနားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ သံလိုက္ ေျမာက္၀င္ရိုး စြန္းဟာ တစ္ေနရာ တည္းမွာ ရွိမေန ပါဘူး။ ကမာၻ႔ သံလုိက္ စက္ကြင္းေတြ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ သူလည္း ေနရာအျမဲလို ေျပာင္းပါတယ္။ ယခုလက္ရွိ အရ ေျပာရရင္ စတင္ ေတြ႔ရွိတဲ့ ေနရာရဲ အေနာက္ ေျမာက္ဘက္ကို တစ္ႏွစ္လွ်င္ ၃၄မိုင္ႏႈန္း ေလာက္ကို ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္ ေျပာင္းေန ပါတယ္။

ျပ ႆနာ ေတြ႔ၾကံဳရတဲ့ သူေတြ ကေတာ့ ရာသီေျပာင္း ငွက္ေတြနဲ႔ လူေတြရဲ႕ သံလိုက္ အိမ္ေျမွာင္ ေတြပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ သံလိုက္ ၀င္ရိုးစြန္း ေတြ ကေတာ့ ေတာင္နဲ႔ေျမာက္ ေျပာင္းသြား တဲ့အထိ ေျပာင္းေန မွာပါပဲ။ အ့ဲလို ျဖစ္ရပ္မ်ိဳး ကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၇၃၀ ၀၀၀ ေက်ာ္က ျဖစ္ ဖူးျပီး ေနာက္ျဖစ္ဖို႔ ကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သက္တမ္းနဲ႔ မီမွာ မဟုတ္ေပမယ့္ အဲဒီလို ျဖစ္ခဲ့ရင္ သံလိုက္ အိမ္ေျမွာင္ေတြဟာ ေတာင္ဘက္ကုိ ညႊန္ ကုန္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရိုးရိုး ေျမာက္၀င္ရိုးစြန္း အေၾကာင္း

ဒီေျမာက္၀င္ရိုး စြန္းဟာ ကမာၻၾကီးရဲ႕ ေျမာက္ဘက္ အက်ဆံုး ေနရာမွာ ရွိပါတယ္။ အဆိုပါ ေနရာရဲ႕ လကၱီက်ဳဟာ ၉၀ ဒီဂရီ ေျမာက္ဘက္ တိ တိ ရွိျပီး ေလာင္တီက်ဳ မ်ဥ္းအားလံုးဟာ အဲဒီမွာပဲ သြားဆံု ပါတယ္။ ေလာင္တီက်ဳ မ်ဥ္းေတြ အားလံုးဟာ အဲဒီေနရာမွာ စတာေၾကာင့္ Time Zone မရွိပါဘူး။ တည္ေနရာ ကေတာ့ ေရခဲအထူ ၆ ေပကေန ၁၀ ေပအထိ ရွိတဲ့ ေရခဲေတြနဲ႔ ဖံုးလႊမ္းေနတဲ့ အာတိတ္ သမုဒၶရာ ထဲမွာ ရွိ ပါတယ္။ ဒီ ေျမာက္၀င္ရိုးစြန္း ကလည္း အခ်ိန္နဲ႔ အမွ် နည္းနည္းျခင္းစီ ေျပာင္းလဲေလ့ ရွိပါတယ္။

ကမာၻၾကီးရဲ႕ ၀င္ရုိးဟာ ၂၃.၄ ဒီဂရီ တိမ္း ေစာင္း ေနတာေၾကာင့္ ဒီေျမာက္၀င္ရိုးစြန္း ဟာလည္း လိုက္ေျပာင္း ပါတယ္။ သိပၸံပညာရွင္ ေတြရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္ အရေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ခုႏွစ္ႏွစ္ အတြင္းမွာ ေပ၃၀ေလာက္ ေျပာင္းသြား တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ရာသီဥတု အရ ေျပာရရင္ လူေတြ ေနထုိင္ သင့္တဲ့ သင့္ေတာ္တဲ့ အရပ္ေဒသ မ ဟုတ္ပါဘူး။

တစ္ႏွစ္လံုး ေနမွ မတ္လနဲ႔ စက္တင္ဘာ လမ်ားမွာ ေန၀င္ တစ္ခါ ေနထြက္ တစ္ခါပဲ ရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျခာက္လလုံးဆက္တုိက္လင္းထိန္ေနမွာျဖစ္ၿပီး ေနာက္ေျခာက္လလုံးဆက္တုိက္ ေမွာင္မဲေနမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေႏြရာ သီ မတ္လ ကစလို႔ ေနထြက္ ေနတာပဲ တစ္ေန႔လံုး ၾကံဳရမွာျဖစ္ျပီး စက္တင္ဘာ ေဆာင္းေရာက္ရင္ ေမွာင္ေမွာင္ မည္းမည္းပဲ ရွိေနမွာ ျဖစ္ပါ တယ္။

ဒါေပမယ့္ ဘာပဲ ေျပာေျပာ ေျမာက္၀င္ရိုးစြန္းဟာ သမုဒၵရာ ပတ္လည္ ၀ိုင္းေန တာေၾကာင့္ ေတာင္၀င္ရိုးစြန္း ထက္ေတာ့ ပိုေႏြးတယ္လို႔ ဆို သည့္တိုင္ ေဆာင္းဥတုမွာ အပူခ်ိန္ဟာ အႏုတ္၄၀ ဒီဂရီ Celsius အထိ ရွိျပီး ေႏြရာသီ မွာေတာ့ ၀ဒီဂရီ Celsius ေတာင္ရွိ ေသးတာေၾကာင့္ အ ၿမဲေအး ေနပါတယ္။ ဆိုင္ကလုန္းေတြ၊ ကမာၻၾကီး ပူေႏြးမႈေၾကာင့္ ေရခဲျပင္ ျပိဳကြဲ၊ အက္ကြဲမႈ ေတြေၾကာင့္လည္း ေနာက္အနာဂတ္မွာ အပူခ်ိန္ ပို က်သြားဖို႔ ရွိပါတယ္။

ေျမာက္၀င္ရုိးစြန္းမွာ အဓိက ရွင္သန္တဲ့ သတၱ၀ါေတြ ကေတာ့ ရာသီေျပာင္း ငွက္ေတြပါပဲ။ ဥပမာ – Arctic tern လိုမိုင္ ေပါင္း ၄၃ ၀၀၀ ေလာက္ေ၀းတဲ့ ေတာင္၀င္ရိုးစြန္းက လာတဲ့ငွက္ ေတြအျပင္ Snow bunting, Fulmar, Kittiwake လိုငွက္မ်ိဳး ေတြလည္း ေန ထိုင္ ရွင္သန္ ၾကပါတယ္။

အဲဒီငွက္ ေတြအျပင္ ပိုလာ ၀က္၀ံေတြ Caribou (Arctic reindeer) နဲ႔ Arctic fox ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေရ ေအာက္ သတၱ၀ါေတြ အေနနဲ႔ ငါးအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ဂဏန္းပုစြန္ အမ်ိဳးမ်ိဳး အျပင္ ပင္လယ္ဖ်ံ ေတြလည္း ရွင္သန္ ေနထုိင္ ၾကပါတယ္။

ေျမာက္၀န္ရုိးစြန္းနဲ႔ အနီးဆုံးကုန္းေျမကေတာ့ ဂရင္းလန္ကြ်န္းရဲ႕ေျမာက္ဘက္ ၄၃၀မုိင္အကြာက Kaffeklubben ကြ်န္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဗတ္ အီး၊ ပီယားရီ အမည္ရွိ အေမရိကန္ လူမ်ိဳးတစ္ဦးသည္ ေျမာက္ဝင္႐ိုးစြန္းသို႔ ၁၉ဝ၉ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၆ ရက္ေန႔မွာ ပထမဦးဆုံးေရာက္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ေတာင္၀န္ရိုးစြန္းမွာ ပိုလာ၀က္၀ံ မရွိသလုိ ၊ ေျမာက္၀န္ရုိးစြန္းမွာလည္း ပင္ဂြင္းငွက္မရွိပါဘူး။ အာတိတ္ေဒသထဲမွာ ပါတဲ့တုိင္းျပည္ေတြကေတာ့ ရုရွား ၊ အေမရိကန္ ၊ ေနာ္ေ၀ ၊ ဒိန္းမတ္(ဂရင္းလန္) နဲ႔ ကေနဒါ တုိ႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။

ဒါေတြကတာ့ ေျမာက္၀င္ရိုးစြန္း အေၾကာင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္ပါ။ စာဖတ္သူ ေတြနဲ႔ ေဒသ အလွမ္းေ၀း ပါတယ္ ဆိုေပမယ့္ ဒီေဒသရဲ႕ အေၾကာင္းကို ဗဟုသုတ အေနနဲ႔ မွတ္သား ထားႏိုင္ၾက ပါေစလို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္ အပ္ပါတယ္။

Leave a Reply