စိန္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ ဗဟုသုတ အခ်ဳိ႕

Posted on

ကမၻာေပၚတြင္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ အမ်ိဳးေပါင္း ၁၂၀ ေက်ာ္ရွိသည့္အနက္ စိန္သည္ အဖိုးထိုက္တန္ဆုံးေသာ ရတနာတစ္မ်ိဳးျဖစ္၏။ စိန္သည္ လူတို႔၏ လက္ဝတ္ရတနာ တန္ဆာမ်ားအတြက္သာမက စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားတြင္လည္း အေရးပါသည့္ ပစၥည္းတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ မာျခင္းအဆင့္ အျမင့္ဆုံးျဖစ္သည္။ အဆင့္ ၁၀ ၌ ရွိသျဖင့္ စိန္ကို ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား၏ ဘုရင္ဟု ေခၚစမွတ္ျပဳၾကသည္။

စိန္ကိုၾကည့္လၽွင္ စိန္၏ ပင္ကိုယ္အလင္းေရာင္ျဖင့္ တဖိတ္ဖိတ္ေတာက္ပေနသည္ဟု ထင္မွတ္ရသည္။ သို႔ရာတြင္ စင္စစ္ ထိုအလင္းေရာင္သည္ စိန္၏ ပင္ကိုယ္အလင္းေရာင္ မဟုတ္ေပ။ အလင္းေရာင္သည္ ေရ၊ ဖန္ထည္ပစၥည္း စသည္တို႔တြင္ ျဖတ္သန္းသြားေသာအခါ မူလလမ္းေၾကာင္းမွ အနည္းငယ္ ယိမ္းယိုင္သြားတတ္သည္။ အလင္းေရာင္သည္ စိန္ကိုျဖတ္သြားေသာအခါတြင္မူ ပိုမိုယိမ္းယိုင္သြားေလ့ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အကြက္ေဖာ္ထားေသာ စိန္၏ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚသို႔ သက္ေရာက္လာသည့္အခါ အလင္းေရာင္သည္ အျပင္ဘက္သို႔ တစ္မဟုတ္ခ်င္း ထြက္မသြားဘဲ အတြင္းသို႔ ႐ိုက္ဟပ္သြားသည္။

တစ္ဖန္ ထိုအလင္းေရာင္သည္ စိန္၏အတြင္း၌ပင္ အဆင့္ဆင့္ အနည္းငယ္စီ ယိမ္းယိုင္သြားၿပီး ေနာက္ဆုံးမွသာ အျပင္သို႔ ထြက္သြားသည္။ စိန္ကို အလင္းေရာင္ေအာက္တြင္ ထုတ္ထားေသာအခါ စိန္အတြင္း၌ အလင္းေရာင္ခိုေအာင္းေလ့ရွိရာ ထိုသို႔ ခိုေအာင္းေနသည့္ အလင္းေရာင္ကပင္လၽွင္ စိန္ကို အေရာင္တဖိတ္ဖိတ္ ေတာက္ပေစသည္။ ထိုသို႔ အေရာင္တဖိတ္ဖိတ္ ေတာက္ပလ်က္ရွိေသာ စိန္သည္ ဓာတ္သေဘာ အလိုအားျဖင့္ ကာဗြန္ (Carbon) မၽွသာ ျဖစ္သည္။ ေရွးေပ၀သဏီအခ်ိန္က ကမၻာေျမအတြင္း၌ရွိသည့္ ကာဗြန္သည္ အပူရွိန္ႀကီးမားျခင္းေၾကာင့္ အရည္ဘဝတြင္ တည္ေနခဲ့၏။ ထိုသို႔ တည္ရွိေနစဥ္ အထက္မွ အလြန္ႀကီးမားေသာ ဖိအားသက္ေရာက္လာမႈေၾကာင့္ မည္းေနေသာ ကာဗြန္ဘဝမွ အဖိုးတန္ေသာ စိန္ဘဝသို႔ ေျပာင္းလာခဲ့သည္။

စိန္ အသုံးဝင္မႈ
လူတို႔သည္ စိန္ကို ေက်ာက္မ်က္ရတနာအျဖစ္ အသုံးျပဳၾကသည္သာမက အလြန္မာေက်ာေသာေၾကာင့္ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ပါ အသုံးျပဳလာၾကသည္။ စိန္ကို ဖန္၊ မွန္၊ ေႂကြထည္မ်ားကို ျဖတ္ေတာက္ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ သြားေပါက္ဖာရာတြင္ အသုံးျပဳသည့္ စက္မ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ နာရီအတြင္းရွိ ဘယ္ရင္မ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ေရနံတြင္းမ်ား တူးသည့္အခါ လြန္မ်ားအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ အေရာင္တင္ရာတြင္လည္ေကာင္း အသုံးျပဳၾကသည္။

ထို႔ျပင္ စိန္ကို အျခားေသာ ေနရာအမ်ားအျပား၌လည္း အက်ိဳးရွိစြာ အသုံးခ်ေနသည္။ ေသာၾကာၿဂိဳဟ္ (Venus) ကို စူးစမ္းရာ၌ ကမၻာေပၚတြင္ထက္ အဆတစ္ရာမ်ားေသာ ဖိအားႏွင့္ ၉၂၀ ဖာရင္ဟိုက္ ဒီဂရီမၽွရွိေသာ အပူဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရန္အတြက္ အာကာသယာဥ္၏ ျပတင္းေပါက္ကို စိန္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ခဲ့ရသည္။ ခြဲစိတ္ကိရိယာမ်ားကို စိန္ျဖင့္ျပဳလုပ္ပါက အသားမၽွင္မ်ားအား လိုသည္ထက္ ပို၍ မေပါက္ၿပဲေစျခင္း၊ ႏႈတ္ခမ္းသားမ်ားမွာ ဖြာလန္ႀကဲမေနဘဲ တိတိရိရိ ရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ မ်က္လုံးအတြင္း တိမ္ကိုခြဲရာတြင္ စိန္ထိပ္ဖူးတပ္ ခြဲစိတ္ကိရိယာမ်ားကို သုံးၾကသည္။

စိန္၏ အျခား သတၱိထူးတစ္မ်ိဳးမွာ အပူဓာတ္တို႔ကို ေကာင္းစြာ စုပ္ယူႏိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၾကယ္မ်ား၏ အပူခ်ိန္ကို တိုင္းတာရာ၌ စိန္ကို အသုံးခ်ရသည္။ စိန္ျပတင္းေပါက္ တပ္ထားေသာ နကၡတ္ၾကည့္မွန္ေျပာင္းကို ေလယာဥ္ျဖင့္ သယ္ေဆာင္ၿပီး အျမင့္ပိုင္းသို႔ ေရာက္ေသာအခါ ၾကယ္အလင္းေရာင္ကို မွန္ေျပာင္းအတြင္းရွိ စိန္ျပတင္းေပါက္ကို ျဖတ္သန္းေစရမည္။ ၾကယ္အလင္းေရာင္၏ အပူဓာတ္မွာ အလြန္တရာမွ အားေလ်ာ့လွေသာ္လည္း ယင္းအပူဓာတ္ကိုပင္ စိန္က စုပ္ယူကာ အပူခ်ိန္တိုင္းတာေရး ကိရိယာသို႔ ပို႔လႊတ္ေပးျခင္းျဖင့္ ၾကယ္တို႔ကို ေလ့လာၾကသည္။

ထို႔ျပင္ ေလယာဥ္ေျပးလမ္းမ်ား ေခ်ာမြတ္ေနပါက ေလယာဥ္ဘီးေခ်ာ္ ပ်က္စီးႏိုင္သျဖင့္ လမ္းတစ္ေလၽွာက္ ေျမာင္းငယ္မ်ားေဖာ္ေပးေသာ ကိရိယာမ်ား၌ မာေက်ာေသာ သတၱိပိုင္ရွင္ စိန္ကို မသုံးလၽွင္မျဖစ္ေခ်။

အရည္အေသြးကိုတိုင္းတာပုံ
စိန္၏အရည္အေသြးကို အဂၤလိပ္အကၡရာ ျဖစ္ေသာ စီ(C)ေလးလုံးျဖင့္ မွတ္သားၾကသည္။ ၎တို႔မွာ
အေရာင္(Colour)
ကာရတ္ခ်ိန္(Carat weight)
သန္႔ဂုဏ္(Clarity)
ေသြးကြက္(Cut) တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

အေရာင္

စိန္၏ အရည္အေသြးကို တိုင္းတာသည့္စံႏႈံးမ်ားအနက္ အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္သည့္အေရာင္ကိုဦးစြာရွင္းလိုပါသည္။ စိန္၏အေရာင္ကို အဂၤလိပ္ အကၡၤရာမ်ားျဖင့္ သတ္မွတ္ၾကၿပီး အကၡၤရာ ဒီ(D) မွ ဇတ္(Z) အထိျဖစ္ပါသည္။ အဆင့္ ဒီ(D)ျဖစ္သည့္ အေရာင္မွာ အေရာင္မဲ့ျဖစ္ၿပီး အဆင့္ ဇတ္(Z) မွာအဝါျဖစ္ကာ အလွဝတ္ထက္ ဖန္စီဝတ္အျဖစ္သာ သုံးစြဲတတ္ၾကသည္။ အေရာင္ပါဝင္ရျခင္းမွာ စတင္ဖြဲ႕စည္းျဖစ္တည္စဥ္ကတည္းက ကာဗြန္ျဒပ္စင္တြင္ အျခားေသာျဒပ္မ်ား ေရာေႏွာပါဝင္ လာခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ႏိုက္ထ႐ိုဂ်င္ျဒပ္စင္ အနည္းငယ္ပါဝင္ခဲ့လၽွင္ အဝါေရာင္သန္းၿပီး၊ ဘို႐ြန္ျဒပ္စင္ပါဝင္လၽွင္ အျပာေရာင္သန္းသြားသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ျဒပ္စင္မ်ားသာမကပဲ အျခား ေက်ာက္အစိုင္အခဲလိုက္ ပါေအာင္း ဝင္ဧည့္ေက်ာက္ အျဖစ္ပါဝင္သည္ကို လဲရွားပါးစြာ ေတြ႕ရတတ္ေသးသည္။ အထူးသျဖင့္ စိန္အတြင္းတြင္ ပါဝင္ေလ့ရွိသည့္ အစိုင္အခဲမွာ ေက်ာက္မ်က္တန္း မဝင္ေသာ္လည္း အတန္အသင့္လူႀကိဳက္မ်ားသည့္ ဇာဂြန္ (Zircon) ျဖစ္တတ္ပါသည္။

ကာရတ္ခ်ိန္
စိန္၏တန္ဖိုးကို သတ္မွတ္ေပးသည့္အျခားအခ်က္မွာ အေလးစီးခ်ိန္ပင္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့ေဈးကြက္တြင္ ၄ လုံးစီး၊ ၈လုံးစီး အစရွိသျဖင့္ နားရည္၀ၾကသည္။ အမွန္တြင္ ကမၻာသုံးေသာ စိန္၏အေလးယူနစ္မွာ ကာရတ္(Carat) (1 Carat = 0.2 g; 0.007055 oz) ျဖစ္သည္။ ကာရတ္ခ်ိန္မ်ားသည္ႏွင့္အမၽွ ေဈးႏႈံးမွာလည္း စပြားျမင့္တက္သြားေလ့ရွိသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ တစ္ကာရတ္အေလးရွိသည့္စိန္တစ္ပြင့္၏ တန္ဖိုးမွာ ေဒၚလာ တစ္ေထာင္ျဖစ္လၽွင္ ၎ႏွင့္ အရည္အေသြးတူသည့္ အေလးခ်ိန္ ႏွစ္ကာရတ္စိန္၏တန္ဖိုးမွာ ေဒၚလာ သုံးေထာင္ေက်ာ္သြားပါသည္။

သန္႔ဂုဏ္

သန္႔စင္မႈမွာလည္း စိန္၏ေဈးႏႈံးကို သတ္မွတ္သည့္အခ်က္တြင္အပါအဝင္ျဖစ္သည္။ အတြင္းႏွင့္အျပင္ မ်က္ႏွာျပင္မ်ားပါ အျပစ္အနာကင္းၿပီး အရည္အေသြး အေကာင္းဆုံး စိန္မွာ ရွားပါးလွသည္ ျဖစ္ရာတန္ဖိုးထားသည္မွာ မဆန္းေပ။ စိန္၏အတြင္းတြင္ ေအာင္းဝင္သည့္ ေလပူေပါင္းေလးမ်ား၊ အပ္ဖ်ားတစ္ေထာက္စာအနာေလးမ်ား၊ အမၽွင္တန္းေလးမ်ားအစရွိသည့္ အခ်က္မ်ား အပါအဝင္ မ်က္ႏွာျပင္မ်ားေပၚတြင္လည္း မလိုလားအပ္သည့္ အနာအစာ၊ ျခစ္ရာမ်ားအစရွိသည္တို႔ကို အေသးစိတ္ရွာေဖြၿပီးမွသာ သင့္ေတာ္သည့္တန္ဖိုးကို သတ္မွတ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ရွာေဖြရာတြင္ အသုံးျပဳသည့္ စမ္းသပ္ကိရိယာမွာ ၁၀ဆခ်ဲ႕ လက္ကိုင္အိတ္ေဆာင္မွန္ဘီလူး (10xLens)(Loap) ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ အဆိုပါ အိတ္ေဆာင္မွန္ဘီလူးငယ္ျဖင့္ စစ္ေဆးကာ အျပစ္အနာကင္းလၽွင္ ထိုစိန္ကို အျပစ္အနာကင္းေသာစိန္ (Loapclean သို႔မဟုတ္ 10xclean) ဟုသတ္မွတ္သည္။ ဓာတ္ခြဲစမ္းသတ္ခန္းမ်ားတြင္မူ ထိုအဆင့္မၽွမကပဲ အႏုစိတ္မွန္ဘီလူး (Microscope) ျဖင့္အေသးစိတ္ စစ္ေဆးပါသည္။

ေသြးကြက္
ေသြးကြက္မွာလည္းအလြန္အေရးပါသည့္ အခ်က္ျဖစ္သည္။ အေရာင္ေတာက္ပသည့္စိန္အတြက္ အေတာက္ပဆုံးေသာ အလင္းျပန္မႈမ်ိဳးကိုရရွိၿပီးဆြဲေဆာင္အားေကာင္းႏိုင္ရန္ ေသြးကြက္က ထိန္းခ်ဳပ္ပုံေဖၚေပးသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ အထင္ရွားဆုံးေသြးကြက္မွာ ဘယ္လ္ဂ်ီယံေသြးကြက္ ေခၚ ဘယ္လီရီးယမ့္ေသြးကြက္(Brilliant cut)ျဖစ္သည္။ ထိုေသြးကြက္အျပင္ရရွိသည့္စိန္အ႐ိုင္းတုံး၏ အ႐ြယ္ႏွင့္ ပုံသဏၳန္အေနအထား၊ ေဖာက္သည္၏အႀကိဳက္တို႔ကိုလိုက္၍ေသြးျဖတ္ၾကပါေသးသည္။ ေတြ႕ရွိရတတ္သည့္ ေသြးကြက္ပုံမ်ားမွာ မ်က္ရည္စက္ပုံ(pear shape)၊ ေလွပုံ(သို႔မဟုတ္)က်စုသီးပုံ(Boat / marquise shape cut)၊ မင္းသမီးပုံ(စတုရန္းကြက္ေပၚအေျခခံသည့္ပုံ)(Princess cut)၊ ဘဲဥပုံ(Oval shape)၊ အသဲပုံ(Heart shape) အစရွိသည္တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

Via : Myanmar Wikipedia


စိန်အကြောင်း သိကောင်းစရာ ဗဟုသုတ အချို့ (unicode)

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျောက်မျက်ရတနာ အမျိုးပေါင်း ၁၂၀ ကျော်ရှိသည့်အနက် စိန်သည် အဖိုးထိုက်တန်ဆုံးသော ရတနာတစ်မျိုးဖြစ်၏။ စိန်သည် လူတို့၏ လက်ဝတ်ရတနာ တန်ဆာများအတွက်သာမက စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်လည်း အရေးပါသည့် ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မာခြင်းအဆင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ အဆင့် ၁၀ ၌ ရှိသဖြင့် စိန်ကို ကျောက်မျက်ရတနာများ၏ ဘုရင်ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။

စိန်ကိုကြည့်လျှင် စိန်၏ ပင်ကိုယ်အလင်းရောင်ဖြင့် တဖိတ်ဖိတ်တောက်ပနေသည်ဟု ထင်မှတ်ရသည်။ သို့ရာတွင် စင်စစ် ထိုအလင်းရောင်သည် စိန်၏ ပင်ကိုယ်အလင်းရောင် မဟုတ်ပေ။ အလင်းရောင်သည် ရေ၊ ဖန်ထည်ပစ္စည်း စသည်တို့တွင် ဖြတ်သန်းသွားသောအခါ မူလလမ်းကြောင်းမှ အနည်းငယ် ယိမ်းယိုင်သွားတတ်သည်။ အလင်းရောင်သည် စိန်ကိုဖြတ်သွားသောအခါတွင်မူ ပိုမိုယိမ်းယိုင်သွားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အကွက်ဖော်ထားသော စိန်၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ သက်ရောက်လာသည့်အခါ အလင်းရောင်သည် အပြင်ဘက်သို့ တစ်မဟုတ်ချင်း ထွက်မသွားဘဲ အတွင်းသို့ ရိုက်ဟပ်သွားသည်။

တစ်ဖန် ထိုအလင်းရောင်သည် စိန်၏အတွင်း၌ပင် အဆင့်ဆင့် အနည်းငယ်စီ ယိမ်းယိုင်သွားပြီး နောက်ဆုံးမှသာ အပြင်သို့ ထွက်သွားသည်။ စိန်ကို အလင်းရောင်အောက်တွင် ထုတ်ထားသောအခါ စိန်အတွင်း၌ အလင်းရောင်ခိုအောင်းလေ့ရှိရာ ထိုသို့ ခိုအောင်းနေသည့် အလင်းရောင်ကပင်လျှင် စိန်ကို အရောင်တဖိတ်ဖိတ် တောက်ပစေသည်။ ထိုသို့ အရောင်တဖိတ်ဖိတ် တောက်ပလျက်ရှိသော စိန်သည် ဓာတ်သဘော အလိုအားဖြင့် ကာဗွန် (Carbon) မျှသာ ဖြစ်သည်။ ရှေးပေဝသဏီအချိန်က ကမ္ဘာမြေအတွင်း၌ရှိသည့် ကာဗွန်သည် အပူရှိန်ကြီးမားခြင်းကြောင့် အရည်ဘဝတွင် တည်နေခဲ့၏။ ထိုသို့ တည်ရှိနေစဉ် အထက်မှ အလွန်ကြီးမားသော ဖိအားသက်ရောက်လာမှုကြောင့် မည်းနေသော ကာဗွန်ဘဝမှ အဖိုးတန်သော စိန်ဘဝသို့ ပြောင်းလာခဲ့သည်။

စိန် အသုံးဝင်မှု
လူတို့သည် စိန်ကို ကျောက်မျက်ရတနာအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်သာမက အလွန်မာကျောသောကြောင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်ပါ အသုံးပြုလာကြသည်။ စိန်ကို ဖန်၊ မှန်၊ ကြွေထည်များကို ဖြတ်တောက်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ သွားပေါက်ဖာရာတွင် အသုံးပြုသည့် စက်များတွင်လည်းကောင်း၊ နာရီအတွင်းရှိ ဘယ်ရင်များတွင်လည်းကောင်း၊ ရေနံတွင်းများ တူးသည့်အခါ လွန်များအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အရောင်တင်ရာတွင်လည်ကောင်း အသုံးပြုကြသည်။

ထို့ပြင် စိန်ကို အခြားသော နေရာအများအပြား၌လည်း အကျိုးရှိစွာ အသုံးချနေသည်။ သောကြာဂြိုဟ် (Venus) ကို စူးစမ်းရာ၌ ကမ္ဘာပေါ်တွင်ထက် အဆတစ်ရာများသော ဖိအားနှင့် ၉၂၀ ဖာရင်ဟိုက် ဒီဂရီမျှရှိသော အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရန်အတွက် အာကာသယာဉ်၏ ပြတင်းပေါက်ကို စိန်ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ ခွဲစိတ်ကိရိယာများကို စိန်ဖြင့်ပြုလုပ်ပါက အသားမျှင်များအား လိုသည်ထက် ပို၍ မပေါက်ပြဲစေခြင်း၊ နှုတ်ခမ်းသားများမှာ ဖွာလန်ကြဲမနေဘဲ တိတိရိရိ ရှိခြင်းတို့ကြောင့် မျက်လုံးအတွင်း တိမ်ကိုခွဲရာတွင် စိန်ထိပ်ဖူးတပ် ခွဲစိတ်ကိရိယာများကို သုံးကြသည်။

စိန်၏ အခြား သတ္တိထူးတစ်မျိုးမှာ အပူဓာတ်တို့ကို ကောင်းစွာ စုပ်ယူနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကြယ်များ၏ အပူချိန်ကို တိုင်းတာရာ၌ စိန်ကို အသုံးချရသည်။ စိန်ပြတင်းပေါက် တပ်ထားသော နက္ခတ်ကြည့်မှန်ပြောင်းကို လေယာဉ်ဖြင့် သယ်ဆောင်ပြီး အမြင့်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ ကြယ်အလင်းရောင်ကို မှန်ပြောင်းအတွင်းရှိ စိန်ပြတင်းပေါက်ကို ဖြတ်သန်းစေရမည်။ ကြယ်အလင်းရောင်၏ အပူဓာတ်မှာ အလွန်တရာမှ အားလျော့လှသော်လည်း ယင်းအပူဓာတ်ကိုပင် စိန်က စုပ်ယူကာ အပူချိန်တိုင်းတာရေး ကိရိယာသို့ ပို့လွှတ်ပေးခြင်းဖြင့် ကြယ်တို့ကို လေ့လာကြသည်။

ထို့ပြင် လေယာဉ်ပြေးလမ်းများ ချောမွတ်နေပါက လေယာဉ်ဘီးချော် ပျက်စီးနိုင်သဖြင့် လမ်းတစ်လျှောက် မြောင်းငယ်များဖော်ပေးသော ကိရိယာများ၌ မာကျောသော သတ္တိပိုင်ရှင် စိန်ကို မသုံးလျှင်မဖြစ်ချေ။

အရည်အသွေးကိုတိုင်းတာပုံ
စိန်၏အရည်အသွေးကို အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ ဖြစ်သော စီ(C)လေးလုံးဖြင့် မှတ်သားကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ
အရောင်(Colour)
ကာရတ်ချိန်(Carat weight)
သန့်ဂုဏ်(Clarity)
သွေးကွက်(Cut) တို့ဖြစ်ကြသည်။

အရောင်
စိန်၏ အရည်အသွေးကို တိုင်းတာသည့်စံနှုံးများအနက် အချက်တစ်ချက်ဖြစ်သည့်အရောင်ကိုဦးစွာရှင်းလိုပါသည်။ စိန်၏အရောင်ကို အင်္ဂလိပ် အင်္က္ခရာများဖြင့် သတ်မှတ်ကြပြီး အင်္က္ခရာ ဒီ(D) မှ ဇတ်(Z) အထိဖြစ်ပါသည်။ အဆင့် ဒီ(D)ဖြစ်သည့် အရောင်မှာ အရောင်မဲ့ဖြစ်ပြီး အဆင့် ဇတ်(Z) မှာအဝါဖြစ်ကာ အလှဝတ်ထက် ဖန်စီဝတ်အဖြစ်သာ သုံးစွဲတတ်ကြသည်။ အရောင်ပါဝင်ရခြင်းမှာ စတင်ဖွဲ့စည်းဖြစ်တည်စဉ်ကတည်းက ကာဗွန်ဒြပ်စင်တွင် အခြားသောဒြပ်များ ရောနှောပါဝင် လာခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ နိုက်ထရိုဂျင်ဒြပ်စင် အနည်းငယ်ပါဝင်ခဲ့လျှင် အဝါရောင်သန်းပြီး၊ ဘိုရွန်ဒြပ်စင်ပါဝင်လျှင် အပြာရောင်သန်းသွားသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဒြပ်စင်များသာမကပဲ အခြား ကျောက်အစိုင်အခဲလိုက် ပါအောင်း ဝင်ဧည့်ကျောက် အဖြစ်ပါဝင်သည်ကို လဲရှားပါးစွာ တွေ့ရတတ်သေးသည်။ အထူးသဖြင့် စိန်အတွင်းတွင် ပါဝင်လေ့ရှိသည့် အစိုင်အခဲမှာ ကျောက်မျက်တန်း မဝင်သော်လည်း အတန်အသင့်လူကြိုက်များသည့် ဇာဂွန် (Zircon) ဖြစ်တတ်ပါသည်။

ကာရတ်ချိန်
စိန်၏တန်ဖိုးကို သတ်မှတ်ပေးသည့်အခြားအချက်မှာ အလေးစီးချိန်ပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ဈေးကွက်တွင် ၄ လုံးစီး၊ ၈လုံးစီး အစရှိသဖြင့် နားရည်၀ကြသည်။ အမှန်တွင် ကမ္ဘာသုံးသော စိန်၏အလေးယူနစ်မှာ ကာရတ်(Carat) (1 Carat = 0.2 g; 0.007055 oz) ဖြစ်သည်။ ကာရတ်ချိန်များသည်နှင့်အမျှ ဈေးနှုံးမှာလည်း စပွားမြင့်တက်သွားလေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တစ်ကာရတ်အလေးရှိသည့်စိန်တစ်ပွင့်၏ တန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ တစ်ထောင်ဖြစ်လျှင် ၎င်းနှင့် အရည်အသွေးတူသည့် အလေးချိန် နှစ်ကာရတ်စိန်၏တန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ သုံးထောင်ကျော်သွားပါသည်။

သန့်ဂုဏ်
သန့်စင်မှုမှာလည်း စိန်၏ဈေးနှုံးကို သတ်မှတ်သည့်အချက်တွင်အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အတွင်းနှင့်အပြင် မျက်နှာပြင်များပါ အပြစ်အနာကင်းပြီး အရည်အသွေး အကောင်းဆုံး စိန်မှာ ရှားပါးလှသည် ဖြစ်ရာတန်ဖိုးထားသည်မှာ မဆန်းပေ။ စိန်၏အတွင်းတွင် အောင်းဝင်သည့် လေပူပေါင်းလေးများ၊ အပ်ဖျားတစ်ထောက်စာအနာလေးများ၊ အမျှင်တန်းလေးများအစရှိသည့် အချက်များ အပါအဝင် မျက်နှာပြင်များပေါ်တွင်လည်း မလိုလားအပ်သည့် အနာအစာ၊ ခြစ်ရာများအစရှိသည်တို့ကို အသေးစိတ်ရှာဖွေပြီးမှသာ သင့်တော်သည့်တန်ဖိုးကို သတ်မှတ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ရှာဖွေရာတွင် အသုံးပြုသည့် စမ်းသပ်ကိရိယာမှာ ၁ဝဆချဲ့ လက်ကိုင်အိတ်ဆောင်မှန်ဘီလူး (10xLens)(Loap) ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အဆိုပါ အိတ်ဆောင်မှန်ဘီလူးငယ်ဖြင့် စစ်ဆေးကာ အပြစ်အနာကင်းလျှင် ထိုစိန်ကို အပြစ်အနာကင်းသောစိန် (Loapclean သို့မဟုတ် 10xclean) ဟုသတ်မှတ်သည်။ ဓာတ်ခွဲစမ်းသတ်ခန်းများတွင်မူ ထိုအဆင့်မျှမကပဲ အနုစိတ်မှန်ဘီလူး (Microscope) ဖြင့်အသေးစိတ် စစ်ဆေးပါသည်။

သွေးကွက်
သွေးကွက်မှာလည်းအလွန်အရေးပါသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ အရောင်တောက်ပသည့်စိန်အတွက် အတောက်ပဆုံးသော အလင်းပြန်မှုမျိုးကိုရရှိပြီးဆွဲဆောင်အားကောင်းနိုင်ရန် သွေးကွက်က ထိန်းချုပ်ပုံဖေါ်ပေးသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထင်ရှားဆုံးသွေးကွက်မှာ ဘယ်လ်ဂျီယံသွေးကွက် ခေါ် ဘယ်လီရီးယမ့်သွေးကွက်(Brilliant cut)ဖြစ်သည်။ ထိုသွေးကွက်အပြင်ရရှိသည့်စိန်အရိုင်းတုံး၏ အရွယ်နှင့် ပုံသဏ္ထန်အနေအထား၊ ဖောက်သည်၏အကြိုက်တို့ကိုလိုက်၍သွေးဖြတ်ကြပါသေးသည်။ တွေ့ရှိရတတ်သည့် သွေးကွက်ပုံများမှာ မျက်ရည်စက်ပုံ(pear shape)၊ လှေပုံ(သို့မဟုတ်)ကျစုသီးပုံ(Boat / marquise shape cut)၊ မင်းသမီးပုံ(စတုရန်းကွက်ပေါ်အခြေခံသည့်ပုံ)(Princess cut)၊ ဘဲဥပုံ(Oval shape)၊ အသဲပုံ(Heart shape) အစရှိသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။

Via : Myanmar Wikipedia

Leave a Reply